|
ÖZET: Bu Sayıştay kararında, yüksek öğretim kurumuna ait kantin kiralamalarındaki gelirlerin tahakkuk, takip ve tahsil işlemlerinin yapılmaması nedeniyle oluşan kamu zararı ele alınmıştır. 21.02.2011 tarihinde kiralanan Eğitim Fakültesi Kantini için sözleşme gereği elektrik, su ve ısınma giderleri ile kira bedelinin zamanında tahsil edilmemesi, kamu gelirlerinin toplanması sorumluluğuna aykırılık teşkil etmektedir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri uyarınca, kamu gelirlerinin zamanında ve eksiksiz olarak tahsil edilmesi gerekmekte, aksi takdirde kamu zararı oluşmaktadır.
Karar sonucunda, kira sözleşmesi gereği doğan alacakların tahsil edilmemesi nedeniyle kalan kamu zararı, İdari ve Mali İşler Daire Başkanı ile Strateji Geliştirme Daire Başkanı’na müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine hükmedilmiştir. Bu durum, kamu görevlilerinin mevzuata aykırı eylemlerinin sonuçları açısından önemli bir içtihat niteliği taşımaktadır. Kamu zararı, idare gelirlerinin mevzuata uygun bir şekilde toplanmaması nedeniyle meydana gelmiştir ve bu durum, kamu kaynaklarının etkin yönetimi açısından dikkate alınması gereken bir husustur. |
| Kamu İdaresi Türü | Yüksek Öğretim Kurumları |
| Yılı | 2012 |
| Dairesi | 2 |
| Karar No | 35201 |
| İlam No | 205 |
| Tutanak Tarihi | 22.4.2014 |
| Kararın Konusu | Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar |
A) 21.02.2011 tarihinde kiralanan ve fakültenin taşınması nedeniyle sözleşmesi 18.05.2011 tarihinde feshedilen … Kampüsündeki Eğitim Fakültesi Kantininin, kirada bulunduğu süre zarfındaki elektrik, su ve ısınma giderleri ile bu giderlere ilişkin gecikme zammının, tahakkuk, takip ve tahsilinin yapılmaması.
B) 28.06.2011 tarihinde kiralanan … Eğitim Fakültesi Kantinine ait kira bedelinin eksik ödenen kısımları ile geç ödenen veya ödenmeyen kiralara ilişkin gecikme zamlarının, tahakkuk, takip ve tahsilinin yapılmaması.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin (i) bendiyle, Kamu Geliri, Kanunlarına dayanılarak toplanan vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay veya benzeri gelirler, faiz, zam ve ceza gelirleri, taşınır ve taşınmazlardan elde edilen her türlü gelirler ile hizmet karşılığı elde edilen gelirler, borçlanma araçlarının primli satışı suretiyle elde edilen gelirler, sosyal güvenlik primi kesintileri, alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirler olarak tanımlanmıştır.
Kanunun “Gelirlerin toplanması sorumluluğu” başlıklı 38 inci maddesinde; “Kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanlar, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur.”
Aynı Kanunun “Kamu zararı” başlıklı 71 nci maddesinde; “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;(…)
e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,(…) Esas alınır.”
21.02.2011 Tarihinde imzalanan Kira Sözleşmesinin 2 nci maddesinde; “Kiralama süresi yer tesliminin yapıldığı tarihten itibaren 1,5 (birbuçuk) yıldır.”
Aynı Sözleşmenin 3 üncü maddesinde; “İlk yıl kira bedeli 15.500,00(onbeşbinbeşyüz TL) olup, takip eden yıl/yıllar kira bedelleri ise bir önceki yıl kira bedelinin Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi(ÜFE-bir önceki yılın aynı ayına göre % değişim oranı) oranında artırılması suretiyle bulunacak bedeldir. Ayrıca elektrik, su ve ısınma bedelleri(Genel gider bedeli) kiracı tarafından karşılanacaktır.
Yıllık kira bedeli üçer aylık dönemler halinde, peşin olarak tahsil edilecektir. Vadesinde ödenmeyen kira bedellerine, 21/07/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesi gereğince belirlenen oranda gecikme zammı uygulanır.”
Denilmektedir.
Bu hükümlere göre; kira sözleşmesinin yapılması ile birlikte kurum hesabına fer’i alacakları ile birlikte bir kira geliri doğmuş olduğundan, toplam kira bedelinin (yıllık zamla birlikte) ve ödemelerde gecikme durumunda gecikme zammının, tahakkuk, takip ve tahsilinin yapılarak Kurum hesaplarına intikal ettirilmesi gerekmektedir. Kantin kiralamalarına ilişkin olarak, bu hususlara riayet edilmediği ve kira gelirleri, tahsili ile birlikte kurum varlıklarına dâhil edildiği, ödenmeyen kira bedelleri, elektrik, su ve ısınma giderleri ve kira zammı ile geç ödenen veya ödenmeyen kira bedellerine, kira zammına ve elektrik, su ve ısınma giderlerine ait gecikme zamları tahakkuk ettirilmediği görülmüştür.
Sorgu konusu yapılan … TL ile ilgili olarak;
… TL tahsil edildiğinden bu tutar için ilişilecek husus kalmadığına,
Kalan … TL kamu zararının İdari ve Mali İşler Daire Başkanı … ile Strateji Geliştirme Daire Başkanı …’e müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,
Üye …’ın kira bedeli ve buna ilişkin gecikme zamlarının takip işlemlerinin yürütüldüğü anlaşıldığından ilişik olmadığı yönündeki görüşüne karşın çoğunlukla,