ÖZET: Bu Sayıştay kararında, bir belediyenin yüklenici firmaya ihale ettiği yapım işinde, yüklenicinin sözleşme gereği işin başında bulundurması gereken teknik personeli bulundurmaması nedeniyle kamu zararına yol açtığı tespit edilmiştir. Sözleşmenin ilgili maddeleri, yüklenicinin teknik personeli iş yerinde bulundurmadığı takdirde ceza kesintisi yapılacağını belirtmektedir. Ancak, yüklenici firma bu yükümlülüğünü yerine getirmemiş ve buna rağmen hak ediş ödemelerinden ceza kesintisi yapılmamıştır.

Sorumlular, ceza kesintisi yapılmamasının kamu kaynağında bir artışa engel olmadığını savunmuşlardır. Ancak Sayıştay, sözleşmedeki ceza hükmünün uygulanmamasının kamu zararına yol açtığını belirterek bu savunmayı kabul etmemiştir. Sonuç olarak, teknik personelin işin başında bulunmadığı gerekçesiyle belirli bir miktar kamu zararı hesaplanmış ve bu zararın ilgili yetkililerden tahsil edilmesine karar verilmiştir. Bu durum, kamu mali yönetimi açısından önemli bir denetim ve sorumluluk mekanizmasının işlediğini göstermektedir.

Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2012
Dairesi 6
Karar No 105
İlam No 313
Tutanak Tarihi 8.5.2014
Kararın Konusu İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Ceza Kesintisi

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

….Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğünce …tarihinde …Şti.’ne ihale edilen ..-TL sözleşme bedelli “…Yapım İşi”nde yüklenici firma sözleşme gereği işin başında bulundurulması gereken teknik personeli işin başında bulundurmadığı halde hak ediş ödemelerinden ceza kesintisi yapılmaması sonucu kamu zararına neden olunduğu görülmüştür.

Söz konusu iş için idare ile yüklenici firma arasında ..tarihinde imzalanan sözleşmenin “Teknik Personel, makine, teçhizat ve ekipman bulundurulması” başlıklı 23’üncü maddesinde;

“23.03. Yüklenici, 23.3. maddesi uyarınca İdareye bildirdiği teknik personelin onaylandığının kendisine bildirildiği tarihten itibaren aşağıda adet ve ünvanları belirtilen teknik personeli iş programına göre iş yerinde bulundurmak zorundadır.

Adet Pozisyonu Mesleki Ünvanı Mesleki Özellikleri

1 Şantiye Şefi Mimar En az 5 yıl mesleki deneyimli

1 Kontrol Makine Mühendisi En az 3 yıl mesleki deneyimli

1 Kontrol Elektrik Mühendisi En az 3 yıl mesleki deneyimli

23.2. Yüklenici yukarıda adet ve mesleki ünvanı belirtilen teknik personeli iş programına göre iş başında bulundurmadığı taktirde; Teknik personelin her biri için günlük gecikme cezasının 1/4’ü TL/Gün ceza müteakiben düzenlenecek ilk hakkedişten kesilir”

ceza müteakiben düzenlenecek ilk hak edişten kesilir.

(…)” hükümleri yer almaktadır.

Sözleşmenin “Taahhüdün Yerine Getirilmemesi” başlıklı 25’inci maddesinde işin süresinde bitirilmemesi halinde gecikilen her takvim günü için sözleşme bedelinin onbindebeşi oranında gecikme cezası uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

Sözleşmeye göre işin başlangıç tarihi 11.08.2011, bitim tarihi ise 09.08.2012 olup işin süresi 365 gündür. Yüklenici teknik personelle ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu’na herhangi bir prim ödemesi yapmamıştır. Ayrıca şantiye defteri tutulmadığından söz konusu personelin iş başında bulunduğuna dair başka bir bilgi ve belge de mevcut değildir. Dolayısıyla teknik personel işin başında bulunmadığından sözleşmesinde hüküm altına alınan miktarda ceza kesintisi yapılması gerekmektedir.

Sorumlular savunmalarında ceza kesintisi yapılmamasının kamu kaynağında bir artışa engel ve eksilmeye neden olunmadığından 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesindeki hükümler gereğince kamu zararı meydana gelmediğini ifade etmişlerse de; sözleşmede hüküm altına alınan ceza mali nitelikte olup, sözleşmede yazılı olan cezai hüküm uygulanmayarak sözleşmeye aykırı davranılmıştır. Sözleşmedeki hükmün uygulanmaması sonucu idare ceza tutarı kadar gelirden mahrum kalacağından kamu zararı meydana gelmiştir. Bu nedenle savunmaların kabulü mümkün değildir.

Sonuç olarak; Denetçi sorgusunda işin 365 gün sürdüğü ve bu süre zarfında da teknik personelin işin başında bulunmadığı gerekçesi ile …TL’lik kamu zararı hesaplanmışsa de elektrik ve mekanik imalatları 11.08.2011 tarihinde başlamış olduğundan işin başlangıcı ile bu tarih arasında elektrik ve makine imalatları için teknik personelin işin başında bulunmadığı gerekçesi ile ceza kesintisi yapılamayacağından ..TL için ilişilecek husus bulunmadığına,

Geriye kalan ..TL’nin ise Harcama Yetkilisi …ile Gerçekleştirme Görevlileri …’ya müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine oy birliğiyle karar verildi.