ÖZET: Bu karar, yükseköğretim kurumları bünyesindeki sosyal tesislerin işletme giderlerinin nasıl karşılanması gerektiğine dair hukuki bir uyuşmazlığı ele almaktadır. 6363 sayılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ve Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ hükümleri gereğince, sosyal tesislerin giderlerinin yalnızca bu tesislerin kendi gelirleriyle karşılanması gerektiği belirtilmiştir. Ancak, Üniversite Bütçesinden yapılan elektrik, su ve ısınma giderleri sonucunda oluşan kamu zararı nedeniyle, Rektör ve ilgili daire başkanlarının müştereken tazminine karar verilmiştir.

Azınlık görüşü ise, sosyal tesislerin giderlerinin kendi gelirleriyle karşılanmasının zorunlu olmasına rağmen, kurumun taşınmazları ve personelinin bu tesislerce ücretsiz kullanılması nedeniyle hesapların kesin olarak ayrılmasının mümkün olmadığını savunmaktadır. Bu görüşe göre, sosyal tesislerin elektrik ve ısınma giderlerinin ödenmesinin kamu zararına yol açmadığı değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, sosyal tesislerin giderleri ile ilgili düzenlemelerin uygulanması ve kamu zararının tazmini hususunda farklı görüşler ortaya çıkmıştır.

Kamu İdaresi Türü Yüksek Öğretim Kurumları
Yılı 2013
Dairesi 2
Karar No 35254
İlam No 29
Tutanak Tarihi 16.10.2014
Kararın Konusu Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

Üniversite İktisadi İşletmesine verilen kantin, kafeterya, sosyal tesis gibi yerlerin elektrik, su ve ısınma giderlerinin tahsil edilmemesi.

6363 sayılı 2013 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun “Kamu İdarelerince İşletilen Sosyal Tesisler” başlıklı 26. maddesinde;

“Merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerince işletilen eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, çocuk bakımevi, kreş, spor tesisi ve benzeri sosyal tesislerin giderleri, münhasıran bu tesislerin işletilmesinden elde edilen gelirlerden karşılanır. Bu yerlerde, merkezi yönetim bütçesi ile döner sermaye ve fonlardan ücret ödenmek üzere 2013 yılında ilk defa istihdam edilecek yeni personel görevlendirilmez.” denilmektedir.

21 Ocak 2013 tarih 28535 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğin ‘V-Ortak Hususlar’ başlıklı maddesinde ise;

“1 – Kamu kurum ve kuruluşlarının tasarrufunda bulunan eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, çocuk bakımevi, spor tesisi ve benzeri sosyal tesislerin işletme giderleri için ilgili kurum ve kuruluşların bütçelerinden herhangi bir katkıda bulunulmaması esastır.

Söz konusu tesislerin bakım ve onarımlarının yaptırılabilmesini sağlamak amacıyla, bu tesislerden yıl içinde elde edilen gelirlerin brüt tutarının % 5’inden az olmamak üzere ayrılacak tutarlar ayrı bir hesapta tutularak söz konusu ihtiyaçlar için harcanacaktır. Bu hesaptan yapılacak harcamalarda, hizmetin sunumu açısından ihtiyaç duyulan döşeme ve demirbaş alımlarında Başbakanlık ve/veya Bakanlığımızca çıkarılmış veya çıkarılacak olan tasarruf genelgesi, talimatı ve tebliğlerine uyulacaktır.

2 – Bu tesislerde merkezden geçici görevle gönderilecek personel sayısı asgari seviyede tutulacak ve 2012 yılında görevlendirilen personel sayısı hiç bir şekilde aşılmayacaktır.

…” denilmektedir.

Bu hükümler karşısında, İktisadi İşletme Müdürlüğü tarafından işletilen kantin, kafeterya, sosyal tesis gibi yerlerin işletme giderlerinin Üniversite Bütçesinden değil, İşletme Müdürlüğü Bütçesinden elde edilen gelirlerden karşılanması gerekmektedir.

Bu itibarla; kantin, kafeterya, sosyal tesis gibi yerlerin elektrik, su ve ısınma giderlerinin Üniversite Bütçesinden ödenmesi sonucu oluşan …… TL kamu zararının Rektör Prof. Dr. ………., Strateji Geliştirme Daire Başkanı ……….. ve İdari ve Mali İşler Daire Başkanı ………..’dan sorumlulardan müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizi ile birlikte tazminine oyçokluğuyla,

Başkan ……… ve Üye ………….’ın azınlık görüşü:

“Her ne kadar sosyal tesislerin giderlerinin “münhasıran” kendi gelirleriyle karşılanması Bütçe Kanunu ile düzenlenmiş olsa da; Kuruma ait taşınmazların ve personelin bilabedel bu tesislerce kullanılmakta oluşu karşısında kurum ile sosyal tesisin hesaplarının (gelir-giderlerinin) kesin çizgilerle birbirinden ayrılması mümkün olamamaktadır. Hal böyle iken kurumun taşınmazları ve personeli yanında bir takım cari giderler için de kurumca ödeme yapılmasında kamu zararına sebebiyet verilmediği değerlendirilmekte olup, sosyal tesislerin elektrik ve ısınma giderlerinin ödenmesinde ilişilecek bir husus bulunmadığına karar verilmesi uygun olur. Kaldı ki ödenen tutarların tahsilat işlemlerine de başlanmış bulunmaktadır.”