Yüklenicilerin Projeye Uygun İş Yapma Yükümlülüğü ve Kamu Zararının Tahsili: Sorumlulukların Belirlenmesi ve Etkin Denetim Gerekliliği (Sayıştay)

Hakediş

…Yapım İşinde yerinde yapılan denetim sonucunda, işin projesi ve mahal listesine göre yapılması gereken ancak yapılmayan imalatlar için yükleniciye ödeme yapıldığı görülmüştür.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 23 üncü maddesinde;“Yüklenici projelerde kendiliğinden hiç bir değişiklik yapamaz. Proje ve şartnamelere uymayan, eksik ve kusurlu oldukları tespit edilen işleri yüklenici, yapı denetim görevlisinin talimatı ile belirlenen süre içinde bedelsiz olarak değiştirmek veya yıkıp yeniden yapmak zorundadır. Bundan dolayı bir gecikme olursa sorumluluğu yükleniciye aittir. Bununla birlikte, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işler yeni durumları ile de kabul edilebilir. Ancak bu takdirde yüklenici, daha büyük boyutta veya fazla miktarda malzeme kullandığını ve daha fazla emek harcadığını öne sürerek fazla bedel isteyemez. Bu gibi hallerde hakediş raporlarına, proje ve şartnamelerde gösterilen veya yazılı talimatla bildirilen boyutlara göre hesaplanmış miktarlar yazılır. Bu şekilde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedeli de ona göre ödenir.”

24 üncü maddesinde; “Yapı denetim görevlisi, yüklenici tarafından yapılmış olan işin eksik, hatalı ve kusurlu olduğunu veya malzemenin şartnamesine uygun olmadığını gösteren delil ve emareler gördüğü takdirde, gerek işin yapımı sırasında ve gerekse kesin kabule kadar olan sürede bu gibi eksiklerin, hataların ve kusurların incelenmesi ve tespiti için gerekli görülen yerlerin kazılmasını ve/veya yıkılıp yeniden yapılmasını yükleniciye tebliğ eder. Bu incelemeler yüklenici veya vekili ile birlikte yapılır. Yüklenici veya vekili bu konuda yapılacak tebliğe uymazsa, incelemeler yapı denetim görevlisince tek taraflı olarak yapılıp durum bir tutanakla tespit edilir. Bu gibi inceleme ve araştırmaların giderleri, işlerin eksik, hatalı ve kusurlu olduğunun anlaşılması halinde yükleniciye ait olur. Aksi anlaşılırsa genel hükümlere göre işlem yapılır.

Sorumluluğu yükleniciye ait olduğu anlaşılan hatalı, kusurlu ve malzemesi şartnameye uymayan işlerin bedelleri, geçici hakedişlere girmiş olsa bile, yüklenicinin daha sonraki hakedişlerinden veya kesin hakedişinden ya da teminatından kesilir.”

59 uncu maddesinde; “(…) pursantaj tablosu sadece ödeme dilimlerini göstermekte olup pursantaj tablosunda olsun veya olmasın, proje, detay ve mahal listesinde belirtilen işlerin fen ve sanat kurallarına uygun bir şekilde yüklenici tarafından yapılması zorunludur.”

denilmektedir.

Yukardaki mevzuat hükümleri uyarınca, proje, detay ve mahal listesinde belirtilen işlerin fen ve sanat kurallarına uygun bir şekilde yüklenici tarafından yapılması, proje ve şartnamelere uymayan, eksik ve kusurlu oldukları tespit edilen işlerin uymayan işlerin bedellerinin, geçici hakedişlere girmiş olsa dahi, yüklenicinin daha sonraki hakedişlerinden veya kesin hakedişinden ya da teminatından kesilmesi gerekmektedir.

Sorumlular savunmalarında, … TL’lik imalatın yaptırıldığını, ancak yaptırılmayan 25.117/1 poz nolu PVC imalatının bedeli olan … TL’yi yükleniciden tahsil ettiklerini bildirmişlerdir.

Bu itibarla …Yapım İşinde, işin projesi ve mahal listesine göre yapılması gereken ancak yapılmayan imalatlar için yükleniciye ödemede bulunulması sonucu oluşan toplam … TL kamu zararı tutarından,

… TL’si için savunmada belirtilen gerekçelerle, kamu zararı oluşmadığından, ilişilecek bir husus bulunmadığına,

Kalan … TL’nin ise sorumlulara ortaklaşa ve zincirleme olarak ödettirilmesine karar verilmesi gerekmekte ise de, kamu zararının tamamının tahsil edilmiş olduğu anlaşıldığından ilişik kalmadığına,

oy birliğiyle,