ÖZET: Bu Sayıştay kararı, 2014 yılında satın alınan 3 adet salon tipi klimanın, piyasadaki liste fiyatlarının üzerinde bir bedelle temin edilmesi nedeniyle oluşan kamu zararını konu almaktadır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde, kamu görevlilerinin görevlerini yerine getirirken dikkat ve özen göstermeleri gerektiği, aksi takdirde oluşan zararların kendilerinden tahsil edileceği belirtilmiştir. Sorumlular, klimaların temininde yaşanan zorlukları ve piyasa araştırmalarını savunmuş, ancak bu savunmalar yazılı belgelerle desteklenememiştir.

Karar, klima alımının her yıl düzenlenen bir festival kapsamında olağan bir gider olduğu ve önceden planlanması gerektiği yönündeki değerlendirmelerle, sorumluların iddialarının geçersiz olduğu sonucuna varmıştır. Sonuç olarak, 3 adet klima için oluşan kamu zararı, ilgili sorumlulardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilmesine karar verilmiştir. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımının sağlanması adına önemli bir hukuki değerlendirme olarak kaydedilmiştir.

Kamu İdaresi Türü Diğer Özel Bütçeli İdareler
Yılı 2014
Dairesi 8
Karar No 68
İlam No 149
Tutanak Tarihi 24.12.2015
Kararın Konusu Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

Satın alınan 3 adet salon tipi Klima için piyasadaki liste fiyatlarının üzerinde ödeme yapılması:

… Festivali kapsamında Doğrudan Temin ile satın alınan 3 adet 48.000 BTU salon tipi … Klima için piyasadaki … Liste Fiyatlarının üzerinde ödeme yapılması ile ilgili olarak;

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Kişisel sorumluluk ve zarar” başlıklı 12’nci maddesinde;

“Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar.

Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır.

Zararların ödettirilmesinde bu konudaki genel hükümler uygulanır. Ancak fiilin meydana geldiği tarihte en alt derecenin birinci kademesinde bulunan memurun brüt aylığının yarısını geçmeyen zararlar, kabul etmesi halinde disiplin amiri veya yetkili disiplin kurulu kararına göre ilgili memurca ödenir.” denilmekte,

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap Verme Sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde;

“Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” hükmü yer almaktadır.

Aynı Kanun’un “Kamu Zararı” başlıklı 71’inci maddesinde ise;

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

f) (Mülga)

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır.

Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilir…” denilmektedir.

Sorumlular savunmalarında klimaların temini için … ve ilçelerinde yapılan araştırmalarda yaz sezonu olmasından dolayı klimaların zamanında temin edilemediğini, bu nedenle piyasa araştırmasının … ’daki firmalardan yapıldığını, yapılan araştırma sonucunda en avantajlı teklifi sunan … Ltd. Şti.’nden klimaların temin edildiğini, nakliye- montaj gibi giderlerin de fiyata dahil edildiğini belirtmişlerdir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve sorumluların yaptığı açıklamalar sonucunda … Festivali ‘nin her yıl geleneksel olarak düzenlenen bir festival olduğu, klima alımının festival kapsamında gerçekleştirilen olağan bir gider olduğu ve önceden öngörülebildiği, kurulan çadırlara klima gerekli ise bunun daha önceden araştırılıp satın alınması gerektiği, sorumlular tarafından klimanın … ve çevresindeki satış bayilerinde bulunamadığı iddialarının yazılı belge ile ispat edilemediği anlaşıldığından; Satın alınan 3 adet 48.000 BTU salon tipi klima için piyasadaki liste fiyatlarının üzerinde ödeme yapılması sonucu oluşan … TL tutarındaki kamu zararının;

Gerçekleştirme Görevlisi … ile Diğer Sorumlu … ‘ya müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, oy birliğiyle,