ÖZET: Bu Sayıştay kararı, özürlü sigorta priminin yüklenici hakedişinden kesilmemesi nedeniyle oluşan kamu zararını konu almaktadır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30. maddesi gereğince, özürlü sigortalılar için öngörülen prim indirimlerinin yüklenicinin hakedişinden kesilmesi gerektiği belirtilmiştir. Yükleniciye yapılan hakediş ödemelerinde bu indirimlerin dikkate alınmaması sonucu, belirli bir miktarda kamu zararı meydana gelmiştir.

Kararda, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre, işverenin sosyal sigorta primleri ile ilgili yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi durumunda, bu farkların yüklenicinin hakedişinden kesileceği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, kamu zararının ilgili muhasebe işlem fişi ile tahsil edildiği ve bu nedenle başka bir husus kalmadığı ifade edilmiştir.

Kararın tebliğ tarihinden itibaren, Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz ve Sayıştay Daireleri nezdinde yargılamanın iadesi yollarının açık olduğu belirtilmiştir. Bu durum, kamu idarelerinin yükümlülüklerini yerine getirmeleri gerektiğini ve hukuki düzenlemelere uyulmasının önemini ortaya koymaktadır.

Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2014
Dairesi 5
Karar No 159
İlam No
Tutanak Tarihi 10.3.2016
Kararın Konusu İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Özürlü sigorta primi

……yüklenimindeki ……….İşi’nde; yükleniciye hakediş ödemesi yapılırken, özürlü sigortalılar için öngörülen prim indiriminin yüklenicinin hakedişinden kesilmemesi sonucu ……TL kamu zararına sebebiyet verilmesi ile ilgili olarak yapılan incelemede,

4857 sayılı Kanunun “Özürlü ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu” başlıklı 30 uncu maddesinin altıncı bendinde;

“Özel sektör işverenlerince bu madde kapsamında çalıştırılan 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi özürlü sigortalılar ile 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen korumalı işyerlerinde çalıştırılan özürlü sigortalıların, aynı Kanunun 72 nci ve 73 üncü maddelerinde sayılan ve 78 inci maddesiyle belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı, kontenjan fazlası özürlü çalıştıran, yükümlü olmadıkları halde özürlü çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir özürlü için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin yüzde ellisi Hazinece karşılanır.” hükmü yer almaktadır.

07.05.2004 tarih ve 25455 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar (Değişikliklerin İşlenmiş Hali)’ın Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerindeki değişiklikten kaynaklanan fark (Değişik: 07.05.2004- 25455/ 3 md.) başlıklı 8 inci maddesinde;

“İhale konusu hizmetin gerçekleştirilebilmesi için çalıştırılacak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi personelin, sayı ve günlük çalışma saatinin belirtilmesi kaydıyla;

a) Asgari ücret tespit komisyonunca ihale (son teklif verme) tarihinde 16 yaşını doldurmuş işçiler için belirlenmiş asgari ücretin değiştirilmesi halinde eski ve yeni asgari ücret arasındaki fark,

b) İhale (son teklif verme) tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda; asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranlan değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek fark,

c) 506 sayılı Kanunun 77 nci maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde sözleşmede öngörülen ücret ekleri nedeniyle, işveren tarafından karşılanmakta olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigorta primine ilişkin toplam tutarda meydana gelecek fark,

Toplamı ((a), (b) ve (c) bentleri toplamı), 506 sayılı Kanun gereğince işveren nâm ve hesabına Hazinece yapılacak olan ödemeler de dikkate alınmak suretiyle bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.” denilmek suretiyle prim oranları değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek farkların yüklenicinin hakedişinden kesileceği ifade edilmiştir.

Anılan hükümler uyarınca, …… yüklenimindeki ……..İşi ile ilgili olarak, özürlü sigortalıların 4857 sayılı İş Kanunu’ndan kaynaklanan, prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren prim indiriminin yüklenicinin hakedişinden kesilmemesi sonucu oluşan ……TL kamu zararının ……tarih ve …… no’lu muhasebe işlem fişi ile ile ……’den tahsil edildiği anlaşıldığından ilişilecek bir husus kalmadığına,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu ve aynı Kanunun 56 ncı maddesi gereğince beş yıl içinde Sayıştay Daireleri nezdinde yargılamanın iadesi yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.