Flaşör yelek maliyetinin amortisman olarak kabulü aşırı düşük teklif açıklamalarını nasıl etkiler (KİK)

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli olmadığı iddiasına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Özel Güvenlik Hizmeti Alımı

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

01 OCAK 2013 – 31 ARALIK 2013 tarihleri arasında toplam 30 silahsız özel güvenlik personeli ile hizmet alımı

c) Yapılacağı yer: Savunma Sanayii Müsteşarlığı Süleyman Emin Caddesi No 6-7 İnönü Bulvarı Kirazlıdere Mevkii Bahçelievler Ankara…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Çalıştırılacak personelden 1 güvenlik şefine brüt asgari ücretin %75 fazlası, 29 güvenlik personeline brüt asgari ücretin %50 fazlası ödeme yapılması öngörülmüştür. İhale konusu hizmete ait sözleşme süresi içinde Ulusal bayram ve genel tatil günü olan 14,5 günde her bir gün 12 personel (14,5×12=174 gün)çalıştırılacaktır. Bu günler için 4857 Sayılı İş Kanununun 47.maddesi gereğince ücret ödenecektir.(Güvenlik Şefi ulusal bayram ve genel tatil günlerinde nöbet tutmayacaktır.)

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

25.3.2.1 YEMEK: Sözleşme süresince her ay 26 gün üzerinden günlük brüt 8,00 TL yemek bedeli bordroya dahil edilerek nakdi olarak ödenecektir.

25.3.2.2 YOL: Sözleşme süresince her ay 26 gün üzerinden günlük brüt 8,00 TL. ulaşım bedeli bordroya dahil edilerek nakdi olarak ödenecektir.

25.3.2.3 GİYİM: Yüklenici, özel güvenlik görevlileri için ayrıntıları teknik şartnamede belirtilen giyim malzemelerini, ayni olarak karşılayacak ve teklif fiyatına yansıtacaktır.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Teknik şartnamenin 14.Maddesi (f) bendinde belirtilen araç, gereç ve donanımlar yüklenici tarafından tedarik edilecektir.

25.3.4. Diğer giderler:

25.3.4.1 Özel güvenlik mali sorumluluk sigortası Yüklenici tarafından karşılanacaktır.

25.3.4.2 6331 sayılı yasa uyarınca verilmesi gereken tüm eğitimler Yüklenici tarafından verdirilecektir…

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

İhale konusu işte tespit edilen kısa vadeli sigorta risk prim oranı %1 (yüzdebir)dir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (İş Emniyeti Sağlık Tedbirleri ve Eğitim)” başlıklı 16’ncı maddesinde “…

07.4.2004 tarihli ve 25426 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” kapsamında çalışanlara temel iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri konuları işlenecektir. İşe yeni başlayan tüm personele işe başlamadan önce veya işe başladığı ilk hafta içerisinde idarenin belirlediği eğitim programı dâhilinde, yılda iki kez eğitim verilecektir. Eğitime katılan kişi, eğitim konuları, eğitim yer ve zamanı belgelenecek (Hem eğitim alanlar hem de eğitimciler tarafından imzalanacak) ve en geç takip eden hafta içerisinde idareye sunulacaktır. Hizmet işi yerine getirilirken 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili mevzuat gereği çalışanlar için iş sağlığı ve güvenliği yönünden her türlü tedbir alınacaktır. Hizmetin verileceği yerde işe başlamadan önce İş Kanunu’nun ilgili hükümleri gereğince “risk değerlendirmesi” yapılacak ve bunun raporu idareye bildirecektir. 11.1.1974 tarihli ve 14765 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü” hükümlerine göre gerekli hazırlıklar yapılacak ve tedbirler alınacaktır. Bu eğitimlerde idare eğitim için gerekli salon ve teçhizatı hazır bulunduracaktır. Yapılacak iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından sertifikalandırılmış geçerli A sınıfı iş güvenliği uzmanları görev alacak ve eğitim sonrası bu kişiler tarafından düzenlenmiş eğitim verildiğine dair sertifikalar personel özlük dosyalarında muhafaza edilecektir Yüklenici İş kanunu, işçi sağlığı ve iş güvenliği tüzüğü hükümlerine göre işçilerin sağlığını korumak üzere her türlü sağlık tedbirleri sağlanacak ve tehlikeli şartlar altında çalışmasına meydan verilmeyecektir. Bahse konu giderler teklife dahil edilecektir. İşyerinde, işçiler çalışırken iş sağlığı ve güvenliği yönünden meydana gelmiş olan noksanlıkların tespiti ve bu noksanlıkların yerinde giderilmesi ve gerekli olan evrakların düzenlenmesi için İş Güvenliği Danışmanından gerekli hizmetler raporlaştırılarak alınacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 14’üncü maddesinde ihale konusu işte çalıştırılacak personellere verilecek kıyafetlerin miktarı ve evsafı ile ihale konusu işte kullanılacak teçhizatın miktarı ve evsafının belirtildiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir

…

79.4.2.23. Özel güvenlik hizmet alımlarında ihale konusu işe ilişkin her türlü güvenlik sistem ve cihazları ile ekipman, alet, edevat, kelepçe, cop, dedektör, telsiz, el feneri, düdük gibi makine ve ekipman maliyetlerinin tamamı, sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan amortisman olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyecektir.

Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulamasında giyim bedeli ise önemli bir bileşen olarak görülecek ve isteklilerce giyim bedelini tevsik eden belgeler sunulacaktır. Giyeceklerin daha önce alındığı ve bunun için bir gider öngörülmediği gibi açıklamalar kabul edilmeyecektir.

Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde mali sorumluluk sigortası gideri aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilecek ve isteklilerce aşırı düşük teklif sorgulaması çerçevesinde sigorta acentelerinden alınarak sunulan poliçe, proforma fatura veya sözleşmelerin ekine sigorta acentelerince Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla özel güvenlik mali sorumluluk sigortası hizmetini geçekleştirebileceklerine ilişkin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu teyitlerin yetkili kişilerin imzasını taşıması gerekecektir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlüklerinden alınmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınmasına gerek bulunmamaktadır.

Özel güvenlik hizmetinin kampüs gibi belirli bir alan içerisinde yerine getirilmesi ve güvenlik için bir araca gerek duyulması halinde, bu aracın akaryakıt ve diğer maliyetleri önemli teklif bileşeni olarak kabul edilmeyecektir

…

79.4.2.25. Personele, çalışma saatleri dışında ihale konusu işle ilgili eğitim verilmesi, işçiler açısından 4857 sayılı Kanunun 66 ncı maddesinin (d) bendine göre fazla çalışmaya yol açacağından, bunun teklif fiyata dahil olacağının ve mesai dışında işçinin kaç saat işle ilgili meşgul edileceğinin idari şartnamede belirtilmesi ve aşırı düşük teklif sorgulamasında dikkate alınması gerekmektedir. Ayrıca, oryantasyon eğitimi dışında, silahlı atış eğitimi, uçuş eğitimi gibi önemli maliyet gerektiren eğitim giderlerinin, teklif fiyata dahil giderler içinde değerlendirilmesi ve bu giderlerin idari şartnamede açıkça belirtilmesi, birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilecek ihalelerde ise birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir iş kalemi olarak öngörülmesi gerekmektedir. Dolayısıyla bu tür eğitim giderleri % 3 oranının içerisinde bulunan bir genel gider olarak kabul edilmeyecek ve teklifin önemli bir bileşeni sayılarak aşırı düşük teklif sorgulamasında dikkate alınacaktır…” açıklaması yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 16’ncı maddesinde iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin ihale konusu işte çalıştırılacak personellere verileceği belirtilmekle birlikte, bu eğitime ilişkin herhangi bir kalemin ihale dokümanındaki birim fiyat teklif cetvelinde yer almadığı anlaşıldığından, bu eğitim giderinin asgari işçilik maliyetinin %3’ü oranındaki sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alması gerektiği sonucuna varılmıştır.

İhale dokümanının yukarıda anılan düzenlemeleri doğrultusunda, ihale konusu işin 12 ay boyunca 30 silahsız güvenlik personeliyle yürütüleceği, ihale konusu işte istihdam edilecek personellerden 1 güvenlik şefine brüt asgari ücretin %75 fazlası, 29 güvenlik personeline brüt asgari ücretin %50 fazlası ödeme yapılacağı, brüt asgari ücretin %50 fazlası ödenecek personellerin resmi tatil ve bayram günlerinde toplam 174 gün çalışma yapacağı, ihale konusu işte çalıştırılacak personellere aylık 26 gün üzerinden brüt 8 TL yol ve brüt 8 TL yemek bedelinin nakdi olarak verileceği, Teknik Şartname’de miktarı ve evsafı belirtilen giyeceklerin ihale konusu işte çalıştırılacak personellere ayni olarak verileceği, Teknik Şartname’de belirtilen araç, gereç ve donanımların yüklenici tarafından karşılanacağı, özel güvenlik mali sorumluluk sigortasının yüklenici tarafından yaptırılacağı, ayrıca ihale konusu işe ilişkin kısa vadeli sigorta prim oranının %1 olarak belirlendiği anlaşıldığından, ihale konusu işe ilişkin asgari işçilik maliyeti ile bu maliyetin %3’ü olan sözleşme ve genel giderlerin toplamının 832.864,62 TL olduğu tespit edilmiştir.

İdare tarafından Beta 1 Güvenlik Koruma Hizmetleri Ltd. Şti., Ağdaş Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmet. Ltd. Şti., Hayat Koruma ve Özel Güvenlik Hiz. Ltd. Şti., Koç Güvenlik Koruma ve Eğ. Hizm. Tic. Ltd. Şti., Boztepe Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti., Atk Vip Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti., Metin Özel Güvenlik Vip Koruma Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması talebinde bulunulduğu, bu isteklilerden Beta 1 Güvenlik Koruma Hizmetleri Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli bulunduğu, diğer isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının flaşör yeleğe ilişkin açıklama yer almamasından ötürü yeterli bulunmadığı ve ihalenin Beta 1 Güvenlik Koruma Hizmetleri Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Beta 1 Güvenlik Koruma Hizmetleri Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi neticesinde,

Yemek, yol bedelleri dâhil ve giyim bedeli hariç olan asgari işçilik maliyeti ile bu maliyetin %3’ü oranındaki sözleşme ve genel giderlerin doğru olarak hesaplandığı,

İhale konusu işte istihdam edilecek personellere verilecek kıyafetlerin (flaşör (ikaz) yeleği dâhil) Kahraman Temizlik Tekstil / Ömer Devrim Kahraman’dan alınan proforma faturayla tevsik edildiği, bu proforma faturanın meslek mensubu tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi uyarınca şerh düşülerek onaylandığı,

İhale konusu işe ilişkin özel güvenlik mali sorumluluk sigortası bedelinin Sompo Japan Sigorta A.Ş. Fatih Ünürlü / Ünürlü Sigorta Acenteliğinden alınan fiyat teklifi ile tevsik edildiği, bu fiyat teklifinde Sompo Japan Sigorta A.Ş. Orta Anadolu Bölge Müdürlüğünün imzasının yer aldığı, bu nedenle bu fiyat teklifinin mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesi uyarınca teklifleri aşırı düşük bulunan isteklilerin teklifleri reddedilmeden önce, isteklilerden bu tekliflerin önemli bileşenlerine ilişkin belirli bir süre içinde aşırı düşük teklif açıklamalarını belgelere dayalı olarak sunmalarının ihale komisyonunca istenilmesi, daha sonra belgelere dayalı olarak sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının verilen hizmet yönteminin ekonomik olması, ihale konusu işte seçilen teknik çözümler ile işin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar ve teklif edilen işin özgünlüğü hususlarında değerlendirmesinin yapılması ve aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmayan veya aşırı düşük teklif açıklaması yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerekmektedir.

Beta 1 Güvenlik Koruma Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu, bu nedenle başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen hususlar ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Söz konusu ihalede, flaşör yeleğin maliyetinin özel güvenlik işinde kullanılacak alet ve ekipman maliyeti olarak asgari işçilik maliyetinin %3’ü oranında olan sözleşme ve genel giderlerdeki amortisman maliyeti içinde yer aldığı, nitekim flaşör yeleğin Teknik Şartname’deki alet ve ekipman içerisinde belirtildiği ve yaklaşık maliyet hesaplamasında flaşör yeleğe ait herhangi bir maliyet öngörülmediği anlaşıldığından, ihaledeki isteklilerden Ağdaş Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmet. Ltd. Şti., Hayat Koruma ve Özel Güvenlik Hiz. Ltd. Şti., Koç Güvenlik Koruma ve Eğ. Hizm. Tic. Ltd. Şti., Boztepe Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti., Atk Vip Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti. ve Metin Özel Güvenlik Vip Koruma Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında flaşör yeleğe ilişkin tevsik edici belgenin yer almamasından ötürü, idare tarafından bu isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli bulunmamasının mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, Ağdaş Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmet. Ltd. Şti., Hayat Koruma ve Özel Güvenlik Hiz. Ltd. Şti., Koç Güvenlik Koruma ve Eğ. Hizm. Tic. Ltd. Şti., Boztepe Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti., Atk Vip Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti. ve Metin Özel Güvenlik Vip Koruma Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin idare tarafından reddedilmesinin düzeltici işlemle giderilebilecek bir aykırılık olduğu anlaşıldığından, bu isteklilerin tekliflerinin değerlendirilmeye alınması yönünde düzeltici işlem tesis edilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin ise mevzuata uygun olarak yerine getirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.