İhale komisyonunun güncellenmiş maliyet hesaplamasına iş kalemi eklemesi mevzuata uygun mudur (KİK)

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalenin ilanının 02.01.2013, ön yeterliliğinin 24.01.2013, yeterli bulunan adaylara davetin 28.03.2013 tarihinde yapıldığı, 16.05.2013 tarihinde mali tekliflerin alındığı ve 22.07.2013 tarihinde mali tekliflerin açıklandığı; buna göre ihalede 2.049.255,05 TL olarak açıklanan yaklaşık maliyetin altında ve üstünde ikişer teklifin bulunduğu; ancak idarece teklif fiyatı yaklaşık maliyetin üstünde olan iki isteklinin yaklaşık maliyet tutarının altında kalması amacıyla bu tutarın güncellendiği; yapılan işlemin mevzuata aykırı olduğu; Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 11’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yaklaşık maliyetin hangi hallerde ve nasıl güncelleneceğinin düzenlendiği, yaklaşık maliyetin 2012 yılı birim fiyat ve rayiçlerine göre hazırlandığının anlaşıldığı, ihalenin ilk ilan tarihine göre yaklaşık maliyetin güncelliğini koruduğu, davet tarihi dikkate alınarak güncellenmesine karar verilmiş olması halinde ilgili endekslere göre yaklaşık maliyetin en fazla 50.000 TL arttırılabileceği; ihalede yaklaşık maliyetin altında iki teklif varken en yüksek teklifin de yaklaşık maliyetin altında kalması amacıyla yaklaşık maliyette güncelleme yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, dolayısıyla düzeltici işlem uygulanarak ihalenin kendileri üzerinde bırakılması gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak idarenin cevabında “… Kamu İhale Genel Tebliği 16.3 maddesi hükümlerine istinaden, ilgili işte ihale sürecinin uzun sürmesi, kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak yaklaşık maliyet … ihale komisyonumuzca revize edilmiştir.

Başvuru sahibinin talebi uygun görülmemiştir”denilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Danışmanlık hizmetleri” başlıklı 48’inci maddesinde “…

Danışmanlık hizmetleri, bu bölümde yer alan hükümlere uygun olarak sadece belli istekliler arasında ihale usulü ile ihale edilir. Ancak yaklaşık maliyeti 13 üncü maddenin (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarının dört katının altında kalan danışmanlık hizmetleri, hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilebilir.”

“Tekliflerin hazırlanması ve verilmesi” başlıklı 51’inci maddesinde “İhale konusu danışmanlık hizmeti için teklif edilen bedelin yer aldığı teklif mektubu ile geçici teminat isteklinin malî teklifini oluşturur. Bu teklif, üzerine malî teklif olduğu yazılmak suretiyle bir zarfa konulur. Teklif mektuplarının 30 uncu maddede belirtilen şartlara uygun olması zorunludur.

Teknik değerlendirme için istenilen diğer bütün belgeler isteklinin teknik teklifini oluşturur. Bu teklif, üzerine teknik teklif olduğu yazılmak suretiyle ayrı bir zarfa konulur.

…”

“Tekliflerin değerlendirilmesi ve ihalenin yapılması” başlıklı 52’nci maddesinde “İhale komisyonunca ihalenin yapılacağı saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Teknik tekliflere ait zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılarak, istenilen belgelerin tam olarak verilmiş olup olmadığı kontrol edilir ve durum bir tutanakla tespit olunur. Malî teklifleri içeren zarflar ise bir tutanağa bağlanarak açılmaksızın ihale komisyonunca toplu halde paketlenir, mühürlenip imzalanarak muhafaza altına alınır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.

…

Danışmanlık hizmet ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi, teknik ve malî değerlendirme olmak üzere iki aşamada yapılır. İlk aşamada teknik teklif, ikinci aşamada ise malî teklif değerlendirilir ve her iki aşama için ayrı puanlama yapılır. Teknik ve malî puan için belirlenen ağırlık katsayıları dikkate alınarak yapılan hesaplama sonucunda toplam puan tespit edilir. Teknik ve malî puan ağırlık katsayıları, teknik puan ağırlığı daha yüksek olmak üzere hizmetin niteliği ve özgünlüğüne göre farklı oranlarda belirlenebilir.

…

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle isteklilerin teknik değerlendirmeye esas bütün belgelerinin ihale dokümanında istenilen şartlara uygun olarak düzenlenip düzenlenmediği incelenir. Belgeleri eksik olan veya istenilen şartlara uygun olmadığı tespit edilen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde, idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede eksik bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir.

İhale komisyonu ihale dokümanında ve davet mektubunda belirtilen teknik değerlendirme kriterleri ve puanlara göre teknik değerlendirme yaparak isteklilerin teknik puanlarını belirler. İhale dokümanında belirlenen asgari teknik puanın altında puan alan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılır.

Belgeleri eksik olan veya istenilen şartlara uygun olmadığı tespit edilen veya asgari teknik puanın altında puan alan isteklilere, değerlendirme dışı bırakıldığı ve malî tekliflerinin açılmadan malî tekliflerin açılacağı tarih ve saatte kendilerine veya vekillerine elden iade edileceği yazılı olarak bildirilir. Aynı tarihte, asgari teknik puan ve üzerinde puan alan isteklilere de malî tekliflerin açılacağı tarih ve saat yazılı olarak bildirilir.

İhale komisyonunca bildirilen tarih ve saatte öncelikle teknik değerlendirme sonuçları ile teknik puanlar hazır bulunanlar önünde açıklanır. İhale komisyonunca toplu halde muhafaza altına alınmış olan ve malî teklifleri içeren paket açılır. Teklifleri değerlendirme dışı bırakılan isteklilerin malî teklif zarfları açılmaksızın kendilerine veya vekillerine elden iade edilerek, bu istekliler ihale salonundan çıkarılır. Bu işlemlerden sonra, asgari teknik puan ve üzerinde puan alan isteklilerin mali teklif zarfları açılır ve teklif edilen fiyatlar ile yaklaşık maliyet açıklanarak bir tutanakla tespit edilir. İade edilemeyen malî tekliflere ait zarflar ihalenin sonuçlandırılmasından hemen sonra posta ile gönderilir.

Malî teklif içerisinde teklif mektubu ile geçici teminatı bulunmayan veya usulüne uygun olmayan istekliler değerlendirme dışı bırakılarak tutanakla tespit edilir. Teklif mektubu ile geçici teminatı uygun olan isteklilere ait malî puanlar belirlenir.

Bu isteklilere ait teknik ve malî puanlar ihale dokümanında belirlenen ağırlık katsayılarıyla çarpılarak toplam puanlar tespit edilir. Toplam puanı en yüksek olan istekli iş tanımı, sözleşme şartları, personel ve malî teklif ile ilgili görüşme yapmak üzere davet edilir. Ancak bu görüşme, ihale dokümanında yer alan şartları önemli ölçüde değiştirecek nitelikte olmamalıdır. Görüşme sonucunda şartların netleştirilerek anlaşmaya varılması halinde, bu istekliye ihale yapılır.

İhale komisyonu tarafından alınan karar ihale yetkilisinin onayına sunulur.

Yapılan görüşmede anlaşma sağlandığı halde ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalama yükümlülüğünü yerine getirmemesi halinde, idarece geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda, teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, ikinci en yüksek toplam puana sahip istekli ile de görüşme yapmak suretiyle sözleşme imzalanır. İkinci isteklinin sözleşme imzalama yükümlülüğünü yerine getirmemesi halinde, idarece geçici teminatı gelir kaydedilir.

Gerek ön yeterlik sonucunda gerekse teknik veya malî değerlendirme sonucunda üçten az aday veya isteklinin kalması halinde ihale yapılmaz.”hükümleri,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.” açıklamaları bulunmaktadır.

İdari şartnamenin “Tekliflerin alınması, açılması ve değerlendirilmesi” başlıklı 29’uncu maddesi “…

29.2.9. Değerlendirme Teknik ve Mali olmak üzere iki aşamada yapılır. Önce Teknik daha sonra da Mali Teklif değerlendirilir. Teknik ve Mali tekliflere verilen ağırlık oranı aşağıdaki gibidir.

Teknik ve Mali Puan Ağırlık Katsayıları:

Teknik Puan Ağırlık Katsayısı = 0,75

Mali Puan Ağırlık Katsayısı = 0,25

Toplam = 1.00

“Teknik değerlendirme kriterleri” başlıklı 31’inci maddesi “31.1. …

KRİTER

a) Benzer nitelik ve ölçekteki işlerde deneyimleri: 10

b) İş için önerdikleri yöntem (metodoloji) ve çalışma planı ile Organizasyon Yapısının iş tanımına uygunluğu 50

ALT KRİTERLER

1) İşin nasıl yapılacağı: 5

2) İş programı: 4

3) Organizasyon yapısının iş tanımına uygunluğu: 5

4) Yönetim ve denetim (kalite kontrol) teknikleri (İşin niteliğine göre idarelerce istenmeyebilir.): 5

5) Ekipman: 1

6) İdareye daha önce Baraj, Gölet, HES uygulama projesi olarak tasdik ettirmiş olduğu Baraj, Gölet, HES, Sulama projelerinin Yapım Safhasında yapım müteahhitleri tarafından Uygulanabilirlik Başarısı : 30

c) Yönetici kadrosu ve teknik personel: 40

ALT KRİTERLER

1) Genel nitelikler: 16

2) İş için uygunluk: 17

3) Yerel deneyim ve Türkçe’ye hakimiyet: 0

4) İstihdam durumu (kendi personeli/taahhüt): 7

TOPLAM PUAN: 100

…

31.2. Teknik değerlendirmede asgari 70 puanın altında kalan istekliler elenir ve mali değerlendirmeye alınmaz. Asgari teknik puanın altında puan alan isteklilere, değerlendirme dışı bırakıldığı ve mali tekliflerinin açılmadan, mali tekliflerin açılacağı tarih ve saatte kendilerine veya vekillerine elden iade edileceği yazılı olarak bildirilir”

“Teknik puanların belirlenmesi” başlıklı 32’nci maddesi “32.1 Asgari teknik puan ve üzerinde puan alan isteklilere ait Teknik Puanlar (P_Tİ=100 x PT / PTmax) formülü ile hesaplanır. Bu formülde;

P_Tİ = İtibari Teknik Puanı,

PT = Komisyonca istekliye verilmiş (asgari puanın üzerindeki) ham teknik puan ( ortalama teknik puan ),

PTmax = Komisyonca isteklilere verilen ham teknik puanların en yükseği (ortalama teknik puan),

ifade eder.

32.2. Asgari teknik puan ve üzerinde puan alan isteklilere mali tekliflerin açılacağı tarih ve saat yazılı olarak bildirilir….”

“Mali puanların belirlenmesi” başlıklı 33’üncü maddesi “33.1. Teklif mektubu ile istenmişse geçici teminatı uygun olan isteklilere ait mali puanlar; (PM=100 x Mmin/ M) formülü ile hesaplanır. Bu formülde;

PM = Mali teklif puanı,

Mmin = İstekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatı,

M = İsteklinin teklif ettiği fiyatı,

ifade eder.”

“İhalenin sonuçlandırılması” başlıklı 34’üncü maddesi “34.1. İsteklilere ait teknik ve mali puanlar, teknik ve mali puan ağırlık katsayılarıyla çarpılarak toplanmak suretiyle toplam puanlar tespit edilir. P=P_Tİ x KT + PM x KM Bu formülde:

P = Toplam Puan

PTİ = İtibari Teknik Puan

KT = Teknik Puan Ağırlık Katsayısı

PM = Mali Teklif Puanı

KM = Mali Puan Ağırlık Katsayısı

İfade eder.

34.2. Toplam puanı en yüksek olan istekli iş tanımı, sözleşme şartları, personel ve mali teklif ile ilgili görüşme yapmak üzere davet edilir. Ancak bu görüşme, ihale dokümanında yer alan şartları önemli ölçüde değiştirecek nitelikte olamaz. Mali teklif üzerinde yapılan görüşmenin kapsamı ancak ödeme koşulları ve planının, mali teklif tutarını değiştirmemek kaydıyla İdare lehine düzenlenmesine yönelik olabilir. Görüşme sonucunda şartların netleştirilerek anlaşmaya varılması halinde, bu istekliye ihale yapılır.

…”şeklinde düzenlenmiştir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasında yer alan belgelere göre, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ve 24.01.2013 tarihinde ön yeterlik başvuruları alınan başvuru konusu danışmanlık hizmet alımı ihalesinde,

29.03.2013 tarihli yazılarla kısa listeye giren adayların 16.05.2013 tarihine kadar ihaleye teklif vermek üzere davet edildikleri, bu tarihte gerçekleştirilen ihaleye 7 isteklinin katıldığı, tüm isteklilerin teknik puanlarının idari şartnamede belirlenen asgari teknik puanın üzerinde olduğu, 09.07.2013 tarihli yazılarla 22.07.2013 tarihinde teknik puanların ve mali tekliflerin açıklanacağının isteklilere bildirildiği,

Aynı tarihte yapılan değerlendirme sonucunda 2.150.000,00 TL teklif fiyatı veren Akarsu Mühendislik Müşavirlik Ltd. Şti.nin en yüksek toplam puan (95,76); 2.271.000,00 TL teklif fiyatı veren Dolsar Mühendislik Limited Şti.nin 95,37; 1.850.000,00 TL teklif fiyatı veren başvuru sahibi Petek Proje Mühendislik Müşavirlik Anonim Şirketinin 90,36 toplam puanı aldıklarının tespit edildiği,

En yüksek toplam puanı alan istekli Akarsu Mühendislik Müşavirlik Ltd. Şti. ile 02.08.2013 tarihinde idari şartnamenin 34.2 maddesi uyarınca yapılan görüşme sonucunda anlaşmaya varıldığı tespit edilmiştir.

Diğer taraftan, idarece 24.12.2012 tarihinde onaylanan ve 1.988.647,30 TL olarak belirlenen yaklaşık maliyetin, maktuen belirlenen jeolojik etüt çalışmaları ve (“arazide sayısal 1/1000 ve 1/5000’lik fotogrametrik haritaların alınması, nirengi ve nivelman ağının oluşturulması ve Tapu Kadastro Müdürlüğüne tescil ettirilmesi” işlerini içeren) harita ve aplikasyon işleri ile teknik personel gideri yüklenici kârı ve genel giderler kaleminden oluştuğu,

Ancak ihale komisyonunca düzenlenen 12.08.2013 tarihli “Güncellenmiş Yaklaşık Maliyet Hesap Tutanağı” başlıklı tutanak ile Kamu İhale Genel Tebliğinin 16.3’üncü maddesi esas alınarak, 24.12.2012 onay tarihli yaklaşık maliyetin 2012 yılı fiyatlarına göre belirlendiğinden bahisle, Yapı, Tesis ve Onarım İşleri İhalelerinde Kullanılan Müteahhitlik Karneleri ve İş Bitirme Belgelerinin 2013 Yılına Ait Değerlendirme Katsayıları Hakkında Tebliğ’de belirlenen 2012 yılı katsayısı (1,05) ile çarpılarak güncellendiği,

Ayrıca 56,2 km kamulaştırma haritası yapımı kaleminin de yaklaşık maliyet kapsamında değerlendirildiği; bu tutarın idarenin DSİ 2010 yılı halihazır harita, kamulaştırma haritası, arazi toplulaştırması ile batimetrik haritaların yapımı, aplikasyon ve kesit işleri birim fiyatlarına göre hesaplanmış olan ‘Gölhisar 1.Mrh. Projesi Yapraklı Barajı Kot Yükseltilmesi Rezervuar Kamulaştırma Haritası Yapımı İşi’nin yaklaşık maliyeti kullanılarak bulunan 1 km’lik kamulaştırma haritası maliyetinin yukarıda anılan Tebliğde 2010 yılı için belirlenmiş karne katsayısı ve iş miktarı ile çarpılması sonucunda 178.371,38 TL olarak bulunduğu,

Buna göre idarece yaklaşık maliyetin 2.276.951,05 TL olarak revize edildiği, 16.08.2013 tarihli yazı ile ödenek değişikliği talebinde bulunulduğu, ihale komisyon kararında belirtildiği kadarıyla 06.09.2013 tarihinde Genel Müdürlük makamından olur alındığı ve en yüksek toplam puana sahip Akarsu Mühendislik Müşavirlik Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, ikinci yüksek toplam puana sahip Dolsar Mühendislik Limited Şti.nin de ekonomik açıdan 2. avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Yaklaşık Maliyetin Üzerindeki Teklifler” başlıklı 16.3.1 maddesinde ihale komisyonuna verilen “yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığı ve yaklaşık maliyetin güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını sorgulama” yetkisi, yaklaşık maliyet hesaplanırken yaklaşık maliyet hesap cetvelinde yer almayan iş kalemlerine yer verilerek yaklaşık maliyetin yeniden belirlenmesi veya güncelleme yapılması yetkisini içermemektedir. Söz konusu yetki sadece ihale komisyonuna yaklaşık maliyet üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilmeme noktasında bir mukayese yaparak takdir yetkisini kullanması amacıyla verilmiştir. Dolayısıyla ihale komisyonunun yaklaşık maliyetin hesabında dikkate alınmayan “kamulaştırma haritası yapımı” kalemini dahil ederek ve değerlendirme katsayısını kullanarak gerçekleştirdiği yaklaşık maliyetin güncelleştirilmesi işlemi mevzuata uygun değildir.

Ancak yukarıda belirlenen mevzuata aykırılıklar bulunmakla birlikte, başvuru sahibinin şikayet dilekçesi incelendiğinde, iddiaların sadece yaklaşık maliyetin güncellenmesi işlemine yönelik olduğu, puanlamaya ilişkin herhangi bir iddiasının yer almadığı, bu durumun da sıralamaya herhangi bir etkisinin bulunmadığı, ayrıca Kamu İhale Genel Tebliğinin “Yaklaşık Maliyetin Üzerindeki Teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde ihale komisyonuna verilen yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifleri uygun bulup bulmama noktasındaki takdir yetkisi de göz önünde bulundurulduğunda, idarece tesis edilen işlemin sonucu itibariyle yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.