İşletme kayıt belgesinin geçerliliği işyeri açma ruhsatına bağlı olduğunda ihale yeterliliği nasıl etkilenir (KİK)

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1) Söz konusu ihaleye yönelik olarak yeterlik belgesi olarak sunulan belgelerde, faaliyet yeri adresinin Kredi Yurtlar Kurumu yemekhanesinin olduğu, hizmet, kalite ve standarda ait belgelerin kiralanan tesisle ilgili olarak firmaları adına düzenlenmiş belgeler olduğu, Kredi Yurtlar Kurumu Hendek Yurt Müdürlüğü adına alınmış belgeler olmadığı, idarece firmalarının teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin mevzuata aykırı olduğu,

2) İhaleye teklif veren diğer bir istekli olan Beşiroğlu Ltd. Şti. tarafından iş deneyimini tesvik için sunulan belgelerin (sözleşme ve faturalar) birbiriyle uyumlu olmadığı, fatura bedellerinin sözleşme tutarından daha düşük olduğu bu nedenle anılan firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

3) Beşiroğlu Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu iddia edilmekte ve itirazen şikâyet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılması istenmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Bu başvuruya konu ihalenin idari şartnamesinin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7.1 inci maddesinin (h) bendinde ise isteklilerce teklifleri ile birlikte sadece “gıda üretim izin belgesi” veya “işletme kayıt belgesi” sunulması istenmiş ve Ak Ay Turizm Nakl. Yemekçilik Akaryakıt Orm. Ürünl. Tic. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nce de idari şartnameye uygun olacak şekilde Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Sakarya İl Müdürlüğünce 27.04.2011 tarihinde verilmiş olan İşletme Kayıt Belgesi sunulmuştur.

Nitekim, “Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik” 17.12.2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde işletme kayıt belgesi;

“İstenilen bilgi ve belgeleri tamamlanmış kayıt kapsamındaki gıda işletmelerine yetkili merci tarafından verilen belge,”

(f) bendinde gıda işletmesi;

“Kâr amaçlı olsun veya olmasın kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek veya tüzel kişiler tarafından işletilen, gıdaların üretildiği/ işlendiği/ muhafaza edildiği/ depolandığı/ dağıtıldığı/ nakledildiği/ satıldığı/ servis edildiği herhangi bir aşaması ile ilgili herhangi bir faaliyeti yürüten işletme,” olarak tanımlanmıştır.

Anılan Yönetmeliğin “Diğer hükümler” başlıklı 13 üncü maddesinde;

“(1) Bu Yönetmelik kapsamında verilen işletme kayıt ve onay belgeleri tek başına sınai faaliyet yapılmasına izin vermez. İşletme kayıt ve onay belgelerinin geçerli olabilmesi için işyeri açma ve çalışma ruhsatının bulunması zorunludur. Bu ruhsatın herhangi bir nedenle iptal edilmesi halinde işletme kayıt ve onay belgelerinin geçerliliği kendiliğinden sona erer.

(2) Gıda işletmelerine Kanun kapsamında verilen işletme kayıt ve onay belgeleri diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilecek izin veya ruhsatların alınması mükellefiyetini ortadan kaldırmaz.

(3) Gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemelerin üretim izni belgeleri tüm sonuçlarıyla iptal edilmiştir.”hükmüne,

“Geçiş hükümleri” başlıklı Geçici 1 inci maddesinde ise;

“(1) Bu Yönetmeliğin yayımından önce çalışma izin belgesi, çalışma izni ve gıda sicili belgesi veya bu belgelere eşdeğer belge alarak faaliyet gösteren onaya tabi gıda işletmeleri, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren 31/12/2012 tarihine kadar bu Yönetmeliğe göre onay belgesi almak zorundadır. Ancak, 31/12/2012 tarihine kadar onay belgesi alamayacak gıda işletmecisi, işletmesinin modernizasyonuna dair planlar ile modernizasyonun hangi tarihte ve hangi aşamalardan sonra tamamlanacağına dair bilgileri yetkili mercie sunar. Bu işletmeler, modernizasyon planını vermeleri halinde bu süre 31/12/2013 tarihine kadar uzatılabilir. Yetkili merci, gıda işletmecisinin bu planı vermemesi veya modernizasyon planında yer alan tarih ve aşamalara uymaması durumunda işletmenin faaliyetini durdurur.

(2) Bu Yönetmeliğin yayımından önce çalışma izni ve gıda sicili belgesi, kayıt belgesi veya bu belgelere eşdeğer belge almış ve halen faaliyet gösteren kayıt kapsamındaki gıda işletmeleri, bu belgelerini en geç 31/12/2013 tarihine kadar bu Yönetmelikteki kayıt belgesi ile değiştirmek zorundadır.” hükmüne yer verilmiştir.

Dolayısıyla, şikâyete konu ihalede, Ak Ay Turizm Nakl. Yemekçilik Akaryakıt Orm. Ürünl. Tic. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nce İşletme Kayıt Belgesinin sunulmasının mevzuata aykırı olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan başvuru sahibinin sunulan “İşletme Kayıt Belgesi”nin Kredi ve Yurtlar Kurumu Hendek Yurt Müdürlüğü olduğu dikkate alınarak, söz konusu idareden “İdarenize ait mutfağın Ak Ay Turizm Nakliyat Yemekçilik Akaryakıt Orm. Ürnl. San. Tic. Ltd. Şti.’ne kiralanıp kiralanmadığı, şayet kiralanmış ise firma tarafından hangi amaca yönelik olarak kullanıldığı belirtilerek, idarenizle anılan firma arasında yapılan sözleşmelerin onaylı birer örneğinin, … gönderilmesi” istenilmiştir.

İdarece gönderilen 01.11.2012 tarih ve 49-771 sayılı cevabî yazıda;

“Ak Ay Turizm Nakl. Yemekçilik Akaryakıt Orm. Ürünl. Tic. San. ve Tic. Ltd. şirketi, kurum tarafından yapılan işletici seçimi sonucu, Yurt Müdürlüğümüze bağlı (A-B-C blokları olarak isimlendirilen) blokların Lokanta-Kantin işletmesini, 13.08.2010 tarihinden itibaren dört yıllığına işletme hakkı kazanmış olup, kurumumuz yurtlarındaki işletici seçimi ile küçük işletmelerin işletme ve denetlenmesine dair hususları düzenleyen “Küçük İşletmeler Statüsü” ve kurumla şirket arasında imzalanan “Sözleşme” hükümleri çerçevesinde, idarenin denetimi altında faaliyetlerini sürdürmektedir.

İmzalanan sözleşme bir işletme sözleşmesi olup, kira sözleşmesi değildir. Sözleşmenin tarafı şirket de kiracı vasfıyla değil “işletici” vasfıyla yurtta hizmet vermekte ve kendisinden kira değil amortisman, elektrik, su, sıcak su ve benzeri giderlerine karşılık olarak aylık “zaruri masraf’ alınmaktadır.

Sözleşmenin 1. Maddesinde ise faaliyet kapsamı, yurtta barınan öğrencilerle kurum personelinin ihtiyaçlarını karşılamak üzere Lokanta-Kantin hizmeti vermek olarak belirlenmiş olup, işletici bu kapsam dahilinde hizmet sunmaktadır.” şeklinde ifade edilmiştir(syf-31-47).

Bu durumda, işletme kayıt belgesinde işletme adresi olarak Hendek Kredi Yurtlar Kurumunun gösterildiği bu belge ile ihaleye teklif verilmesi halinde, idari şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7.1 inci maddesinin (h) bendinde istenilen şartın gerçekleşmiş olduğu anlaşılmakla beraber,

Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Hendek Yurt Müdürlüğünden alınan yazı ve eklerinde adı geçen isteklinin işletme kayıt belgesinde belirtilen adreste, yurtta barınan öğrenci ve personel haricinde üçüncü kişilere yemek hizmeti sunmasının mümkün olmadığı, bu durumda sunulan belgenin içerik itibarıyla isteklinin ihale konusu işi gerçekleştirmeye elverişli bir mutfağının olduğunu tevsik etmediği anlaşılmış olup, başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci ve 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinde; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday, istekli ve istekli olabileceklerin anılan Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabileceği hüküm altına alınmış, şikayet ve itirazen şikayet başvurusu, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu bir idari başvuru yolu olarak öngörülmüştür.

Anılan Kanunda idareye şikâyet ve Kuruma itirâzen şikâyet başvurularının, ihale süreci içerisindeki idari işlem veya eylemlerle hak kaybına uğrayan veya uğrama ihtimali olan aday, istekli ve istekli olabileceklerle sınırlı biçimde öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

Bu haliyle, idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilmesi için öncelikle; aday, istekli veya istekli olabilecek sıfatını haiz olunması ve başvuru sahibinin idarenin hukuka aykırı bir işlem veya eyleminden dolayı bir hak kaybına veya zarara uğraması veya zarara uğramasının muhtemel olması gerekmektedir.

Sonuç itibariyle, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının bulunması gerekmektedir. Somut durumda başvuru sahibinin yeterlik belgesi olarak sunulan belgenin içerik itibarıyla isteklinin ihale konusu işi gerçekleştirmeye elverişli bir mutfağının olduğunu tevsik edememesi nedeniyle zaten değerlendirme dışı bırakıldığından, itirazen şikâyete konu iddialar incelense ve bu hususlarda başvuru sahibi haklı bulunsa dahi ihalenin başvuru sahibi isteklinin üzerinde kalması ihtimali bulunmamaktadır. Bu nedenlerle, başvuru sahibinin hukuken korunması gerekli bir hakkının bulunmadığı ve başvuru ehliyetini haiz olmadığı anlaşılmıştır. Bu gerekçelerle, 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, başvuru sahibinin iddialarının ehliyet yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.