Dövizli işlemlerde kur değişiminden doğan farkların maliyet, gelir veya gider olarak nasıl dikkate alınacağı işlemin niteliğine ve döneme bağlıdır.
Mal ve kıymet alımları
İktisadi kıymetin edinilmesiyle bağlantılı kur farklarının aktife alınma tarihine kadar olan kısmı maliyet bedeline dahil olabilir.
Aktife giriş sonrası
Aktife alınan amortismana tabi kıymetlerle ilgili sonraki dönem kur farklarında maliyete ekleme veya sonuç hesaplarına alma konusunda ilgili VUK düzenlemeleri ve idari açıklamalar dikkate alınır.
Ticari alacak ve borçlar
Dövizli ticari alacak ve borçlar dönem sonlarında değerlemeye tabi tutulur; kur farkları kambiyo karı veya zararı oluşturabilir.
KDV ilişkisi
Mal veya hizmet bedelinin tahsilinden doğan kur farkının KDV matrahına etkisi KDV mevzuatına göre ayrıca değerlendirilir.
Örtülü finansman riski
İlişkili kişiler arasındaki dövizli borçlanmalarda kur farkının yanında transfer fiyatlandırması ve örtülü sermaye hükümleri de gündeme gelebilir.
Uygulamada kontrol listesi
- İşlem tarihi ve ilgili VUK hükmü doğru mu?
- Belgelendirme yeterli mi?
- Muhasebe kaydı vergisel nitelikle uyumlu mu?
- Geçici hüküm veya özel tebliğ var mı?
- Sonraki dönem etkileri izlendi mi?
Kritik not
Kur farkının kaynağı olan borcun mahiyeti belirlenmeden otomatik olarak gider veya maliyet kaydı yapılmamalıdır.