Pişmanlık ve ıslah hükümleri, beyana dayanan vergilerde mükellefin idari tespitten önce kendiliğinden açıklama yapması halinde vergi ziyaı cezasını önleyebilen özel uyum mekanizmasıdır.
Vergi ziyaı cezası
VUK m.371 şartları eksiksiz yerine getirilirse pişmanlık konusu vergi bakımından vergi ziyaı cezası kesilmez.
Pişmanlık zammı
Ceza yerine verginin normal vade tarihinden ödeme tarihine kadar kanundaki usulle pişmanlık zammı hesaplanır.
Ödeme süresi
Beyan ve ödeme yükümlülüklerinin kanuni pişmanlık süresinde yerine getirilmemesi korumayı kaybettirebilir.
Usulsüzlükler
Pişmanlık vergi ziyaı cezasını etkiler; elektronik beyan veya diğer şekli yükümlülüklere ilişkin usulsüzlük sonuçları ayrıca değerlendirilebilir.
İdari tespit
İnceleme, yoklama, ihbar veya izaha davet gibi olayların pişmanlık başvurusundan önce gerçekleşip gerçekleşmediği kritik önemdedir.
Ceza hukuku boyutu
Vergi kaçakçılığına ilişkin özel pişmanlık ve etkin pişmanlık hükümleri varsa ayrıca incelenmelidir.
Uygulamada kontrol listesi
- Fiilin işlendiği tarih ve ilgili ceza hükmü belirlendi mi?
- Vergi aslı ile ceza birbirinden ayrıldı mı?
- Ceza muhatabı doğru kişi mi?
- İndirim, pişmanlık veya izaha davet şartları var mı?
- Zamanaşımı ve tebligat kontrol edildi mi?
Kritik not
Pişmanlık dosyasında kronoloji çıkarılmadan ceza sonucu hakkında kesin değerlendirme yapılmamalıdır.