Vergi suçlarında cezai sorumluluk şahsidir; tüzel kişi bünyesinde işlenen fiilde gerçek failin yetki, görev ve fiili katılım temelinde belirlenmesi gerekir.
Hukuki çerçeve
Değerlendirme, işlem veya fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, 6183 sayılı Kanun ve ilgili özel düzenlemeler esas alınarak yapılmalıdır. Sonraki değişiklikler geçmiş döneme otomatik uygulanmaz.
Şahsilik
şahsilik yönünden somut olayın tarihi, tarafların hukuki sıfatı, belge ve kayıtlar ile özel kanuni şartlar birlikte incelenir. Sonuca yalnız işlem adından hareketle değil, fiilin gerçek mahiyeti ve kanuni unsurları üzerinden ulaşılır.
Temsil yetkisi
temsil yetkisi yönünden somut olayın tarihi, tarafların hukuki sıfatı, belge ve kayıtlar ile özel kanuni şartlar birlikte incelenir. Sonuca yalnız işlem adından hareketle değil, fiilin gerçek mahiyeti ve kanuni unsurları üzerinden ulaşılır.
Yönetici sıfatı
yönetici sıfatı yönünden somut olayın tarihi, tarafların hukuki sıfatı, belge ve kayıtlar ile özel kanuni şartlar birlikte incelenir. Sonuca yalnız işlem adından hareketle değil, fiilin gerçek mahiyeti ve kanuni unsurları üzerinden ulaşılır.
Fiili hakimiyet
fiili hakimiyet yönünden somut olayın tarihi, tarafların hukuki sıfatı, belge ve kayıtlar ile özel kanuni şartlar birlikte incelenir. Sonuca yalnız işlem adından hareketle değil, fiilin gerçek mahiyeti ve kanuni unsurları üzerinden ulaşılır.
Imza
imza yönünden somut olayın tarihi, tarafların hukuki sıfatı, belge ve kayıtlar ile özel kanuni şartlar birlikte incelenir. Sonuca yalnız işlem adından hareketle değil, fiilin gerçek mahiyeti ve kanuni unsurları üzerinden ulaşılır.
Muhasebe organizasyonu
muhasebe organizasyonu yönünden somut olayın tarihi, tarafların hukuki sıfatı, belge ve kayıtlar ile özel kanuni şartlar birlikte incelenir. Sonuca yalnız işlem adından hareketle değil, fiilin gerçek mahiyeti ve kanuni unsurları üzerinden ulaşılır.
Iştirak
iştirak yönünden somut olayın tarihi, tarafların hukuki sıfatı, belge ve kayıtlar ile özel kanuni şartlar birlikte incelenir. Sonuca yalnız işlem adından hareketle değil, fiilin gerçek mahiyeti ve kanuni unsurları üzerinden ulaşılır.
Dönem ve görev ayrımı
dönem ve görev ayrımı yönünden somut olayın tarihi, tarafların hukuki sıfatı, belge ve kayıtlar ile özel kanuni şartlar birlikte incelenir. Sonuca yalnız işlem adından hareketle değil, fiilin gerçek mahiyeti ve kanuni unsurları üzerinden ulaşılır.
Uygulama ve ispat
İhbarname, tutanak, rapor, defter-belge kayıtları, elektronik veriler, tebligat ve ödeme belgeleri birlikte değerlendirilmelidir. İdari işlem ile adli süreç varsa bunların hukuki dayanakları ve ispat standartları birbirinden ayrılmalıdır.
Güncellik notu
Parasal had, oran, süre veya yaptırım içeren konularda işlem tarihindeki resmi düzenleme ayrıca doğrulanmalıdır.