Mevzuat değerlendirme tarihi: 14.10.2026. Fiyat farkı hakkındaki kararlar ancak sözleşmenin tabi olduğu mevzuat sürümü, somut tarih ve alım türüyle birlikte değerlendirilir. Eski bir karardaki sonuç yeni bir düzenlemeyle değişmiş olabilir.
1. Uyuşmazlığın doğru hukuki sınıflandırılması
Fiyat farkı uyuşmazlıkları altı ana gruptadır: (1) ihale dokümanında katsayı ve alt endeksin yanlış kurulması, (2) sözleşme sonrası hakedişte matematik/endeks uygulaması, (3) süre uzatımı ve gecikme, (4) yeni/revize birim fiyatın fiyat farkı matrahına etkisi, (5) geçici ek veya artırımlı fiyat farkından yararlanma koşulları, (6) kamu zararı, ek kesin teminat ve vergi/kayıt işlemleri. Bu grupların idari başvuru, yargı yolu ve kanıt seti aynı değildir.
2. KİK 2022/DK.D-94: Ek fiyat farkı ve doğrudan temin
Kamu İhale Kurulunun 24.03.2022 tarihli 2022/DK.D-94 sayılı düzenleyici kararında 4735 sayılı Kanunun geçici 5’inci maddesi ve 5203 sayılı Esasların uygulanması açıklanmıştır. 4734 m.22 doğrudan temin kapsamındaki alımlarda bu geçici 5 ek fiyat farkından yararlanılamayacağı açıklaması normal fiyat farkı Esaslarının her doğrudan temin sözleşmesine kesinlikle uygulanamayacağı şeklinde genişletilemez. Kanuni dayanağı, dönem ve istisna kapsamı ayrı tutulmalıdır.
3. Ek Fiyat Farkı Başvurusunun Hukuki Niteliği
4735 geçici 6 kapsamındaki ek fiyat farkı başvurusunun reddi, ihale dokümanının düzenlenmesine karşı başvurudan farklı bir sözleşme uygulama uyuşmazlığıdır. İhalenin kurulma aşamasındaki işlem ile sözleşmenin uygulanması aşamasındaki talep aynı nitelikte kabul edilemez. Davanın görevli yargı yeri, süre ve dava türü somut işlem üzerinden ayrıca değerlendirilir.
4. ÖTV Kaynaklı Fiyat Farkında Tarihsel Mevzuat
Akaryakıt girdisi bulunan hizmet ve yapım işlerinde ÖTV değişiminin fiyat farkına etkisi, 06.05.2015 tarihli 2015/DK.D-86 sayılı KİK kararı ve sonraki özel düzenlemelerle bağlantılıdır. ÖTV kaynaklı özel fiyat farkında 2018/11818 sayılı düzenleme ve uygulanabilir dönem ile idari açıklamaların tarihsel kapsamı bakımından önemlidir. ÖTV oranının değişmesiyle bayi satış fiyatındaki değişmenin birbirinden ayrılması gerekir. Sadece girdi ithal diye genel döviz kuru farkı ödenemez. KİK’in 05.01.2024 tarihli açıklaması ilgili eski sözleşmeler için ayrıca incelenmelidir.
5. Katsayı seçimi: Amortisman ve hizmetin gerçek girdileri
Hizmet alımında b₃ malzeme/diğer hizmet ile c makine-ekipman amortismanı katsayısının yaklaşık maliyet girdileriyle uyumu önemlidir. Aracın muhasebesel faydalı ömrünün dolması, geçerli ihale dokümanındaki c amortisman katsayısını tek başına ortadan kaldırmaz; uygulanabilir Esas ve doküman hükümleri kontrol edilir. İdare fiyat farkı katsayısını sonradan değiştirmek için mevzuatta bulunmayan yeni şart yaratamaz. Aynı şekilde her araç kiralama hizmetinin maliyet sepeti veya c oranı otomatik aynı değildir.
6. Sayıştay denetiminde ek kesin teminat
4735 m.12’ye göre fiyat farkı olarak ödenecek tutar nedeniyle %6 ek kesin teminat kontrol edilir. Sayıştay bulgularında hesaplanan fiyat farkı ödenmesine rağmen ek kesin teminat alınmaması mali denetim konusu olabilmektedir. Teminatın alınış yöntemi, türü ve iadesi 4735 ile sözleşme hükümlerine göre belirlenir; fiyat farkının matrahı ile ana sözleşme bedeli mekanik olarak toplanıp yeniden sözleşme teminatı hesaplanmamalıdır.
7. Kamu zararı hesabında temel yöntem
Doğru hesaplanması gereken fiyat farkı ile fiilen tahakkuk ettirilen/ödenen tutar karşılaştırılır. Fazla ödeme varsa farkın mali etkisi, geri tahsilat, önceki hakediş düzeltmeleri ve sorumluların görev/yetki bağlantısı ayrı ele alınır. Kamu zararı hesabı yalnız son fiyat farkı satırından değil, kümülatif ödemelerden kurulur. Negatif fiyat farkının unutulması da fazla ödeme yaratabilir. 5018 sayılı Kanun m.71 ile 6085 sayılı Sayıştay Kanunu bakımından somut kusur, illiyet, görev ve mali sonuçlar incelenmelidir.
8. İş deneyimi ve faturada gizli fiyat farkı
İş deneyim tutarına dahil edilebilecek bedel ile sonradan ödenen fiyat farkının belgeye yansıması ayrı bir değerlendirmedir. İş deneyimi ve fiyat farkı ayrımında faturanın adı tek başına yeterli değildir; belge kapsamı, ödeme kalemi, sözleşme ve mevzuat koşulları ayrı incelenmelidir. Belgenin yalnız başlığına dayanmak yeterli değildir; ilgili İş Deneyim Esasları, sözleşme ve fatura içeriği birlikte okunmalıdır.
10. Fiyat Farkında Denetim ve Kamu Zararı: Hukuki Test
Bu makalenin konusu karar özetleri değil, doğrudan mevzuat, hesap ve kamu zararının tespitidir. Fiyat farkının yanlış hesaplandığının ileri sürülmesi tek başına belirli bir kamu görevlisinin tazmin sorumluluğunu ispatlamaz. Önce işleme uygulanabilir 4735 sayılı Kanun ve 2013/5215–5217 sayılı Esasların tarihi sürümü, ihale dokümanı, fiilî hakediş ve tahakkuk belirlenir; sonra doğru ödeme ile yapılan ödeme karşılaştırılır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.71’e göre kamu zararı için kamu kaynağında artışa engel veya eksilme, mevzuata aykırı işlem ve kamu görevlisinin kasıt, kusur veya ihmalinden kaynaklanan neden-sonuç bağı değerlendirilir.
Ayrı dört test: (1) Objektif hesap hatası var mı? (2) Hata sonucunda gerçekten fazladan kamu kaynağı ödenmiş veya tahsil edilmesi gereken tutar tahsil edilmemiş mi? (3) Bu sonucun ortaya çıkmasında hangi kamu görevlisinin hangi işlem veya ihmalinin kusurlu etkisi var? (4) Hata sonradan mahsuben veya nakden giderilmiş mi? 5018 m.71’deki fazla ödeme, yapılmamış işe ödeme, mevzuat dışı ödeme ve rayicin üzerindeki ödeme halleri farklı delillerle ispatlanır. Kamu zararı tutarı ile sorumlunun tazmin yükümlülüğü ayrı aşamalardır.
11. İlk Filtre: Hangi İşe Hangi Fiyat Farkı Esasları Uygulanır?
| İşlem | Doğru hukuki kaynak | Temel hata riski |
|---|---|---|
| Yapım | 4735 m.8; 2013/5217 yapım Esaslarının ilan gününe uygun sürümü; ihale dokümanı | Yanlış Pₙ, Aₙ, katsayı; revize fiyat, ihzarat ve gecikme karşılaştırması |
| Hizmet | 2013/5215; m.5 genel/SUT/haberleşme ve m.6 işçilik | Doğrudan işçilik farkının genel a₁ sepetinde ikinci kez endekslenmesi |
| Mal | 2013/5216 m.2 ve m.5–7; ürünün resmî fiyat serisi | Yanlış mal grubu; 180 gün, teslim, EPDK/TÜİK/ilaç ve avans hatası |
| 2022–2024 geçici destek | 4735 geçici 5, 6, 7 ve sırasıyla 5203, 5546, 8089 | Yanlış ihale tarihi, devam/ifa/başvuru şartı; 0,90/1,00/1,15 veya D/E karışıklığı |
| 01.09.2025 sonrası yeni rejim | 10132 sayılı Karar ve kendi geçiş maddeleri | Eski ilanlı işe yeni alt endeks, yeni fiyat tarihi veya program kuralının geriye taşınması |
Yürürlük mantığı: 2013 Esasları 29.11.2013 itibarıyla ayrı sürekli rejim oluşturmuştur. 2022 5202 değişikliği süre ve kapsam hükümlerini, 2024 Tebliğ m.81.2 hizmette girdi katsayılarını, 2025 10132 ise yeni alt endeks, yeni fiyat ve revize programı değiştirmiştir. Her değişiklik somut sözleşmeye kendi yürürlük/geçiş hükmü uyarınca uygulanır. Hakediş yılı yeni diye eski ilanın mevzuat sürümü değişmez.
12. Yapım Hakedişinde Fazla Ödeme Analizi
Normal yapım fiyat farkında Fₙ=Aₙ×0,90×(Pₙ−1). Aₙ ilgili ayın fiyat farkına esas imalat tutarı, Pₙ sözleşmedeki ağırlıklara göre resmî endeks oranları toplamıdır. Pₙ’de a işçilik, b₁ mineral, b₂ demir-çelik, b₃ akaryakıt, b₄ diğer yakıt, b₅ ağaç/ahşap, b₆ diğer malzeme, c makine amortismanı bulunabilir; katsayılar toplamı 1 olmalıdır. Girdi baz ve cari endeksinin seri kimliği, ayı ve resmi kaynağı belgelenir.
Örnek: Aₙ=8.000.000 TL, B=0,90, doğru Pₙ=1,18 ise fark 1.296.000 TL’dir. Yanlış Pₙ=1,25 kullanılarak 1.800.000 TL ödenmişse 504.000 TL brüt fark bulunur. Bu tutarın kamu zararı olarak ileri sürülmesinden önce hakedişte gerçekten ödenip ödenmediği, sonradan düzeltme, kesinti, KDV niteliği ve aynı matraha ait mahsup belgeleri incelenir. Yalnız matematik farkı doğrudan belirli kişiye tazmin hükmü olarak yazılamaz.
Revize birim fiyat: Bir iş kalemi miktarında %20’yi aşan artış ve bu artışın sözleşme bedelinin %1’ini aşması şartları, ilgili mevzuat tarihindeki R=F×[1−(A×F)/S] formülü ve gerektiğinde rayiç/analiz üst sınırıyla birlikte kontrol edilir. Burada F teklif birim fiyatıdır; yukarıdaki fiyat farkı Fₙ ile aynı kavram değildir. Revize fiyatın doğru belirlendiği aylık imalat bedeli üzerinden ayrıca fiyat farkı hesaplanır; güncel birim fiyatı iki kere enflasyonla güncellemek mükerrerlik doğurabilir.
13. Hizmette İşçilik ve Girdi Katsayısından Doğan Fazla Ödeme
Genel hizmet için F=Aₙ×B×(Pₙ−1), olağan B=0,90. Hizmet Esasları m.6’ya göre doğrudan hesaplanan işçilik farkına ilişkin ağırlık a₁ Pₙ’de sabit terimdir; a₂ ve uygun diğer girdiler ayrı resmi seriye bağlanır. Doğrudan işçilik farkının ayrıca a₁’i endekslemek suretiyle ikinci defa ödenmesi risklidir. İlgili personelin haftalık tüm çalışma saatinin idare için kullanılıp kullanılmadığı, sayısı, fiili çalışma günleri, brüt ücret ve işveren sigorta maliyetleri incelenir; yeni “idare için” sözcüğü 2025 sonrası uygulanabilir rejime aittir.
Örnek: Aynı hizmet döneminde m.6’dan doğrudan işçilik farkı 120.000 TL, m.5 genel sepetinden uygun fark 90.000 TL olsun. Yüklenici bir de m.6’ya giren a₁ personel payı için 35.000 TL ek endeks farkı hesaplamışsa ve bu ödeme Esaslarda izin verilen ayrı bir girdi değilse, 35.000 TL mükerrer ödeme ihtimali doğar. Önce a₁’in gerçekten aynı işçilik bileşeni olup olmadığı ve tahakkuk teyit edilir. SUT/haberleşme gibi özel hizmetlerde genel Pₙ yerine m.5’in ürün bazlı oranı uygulanabilir; bu ayrım da denetim tablosuna yazılır.
14. Mal Alımında Fiyat Kaynağı, Teslim ve Avans Denetimi
Mal Esaslarında uygun ürün için oransal temel hesap F=(M×B)×(A₂/A₁−1); B burada sözleşme birim fiyatıdır. Elektrik, doğal gaz/LNG/CNG, petrol, LPG ve ilaç özel fiyat/endeks kaynaklarına sahiptir; diğer malların 180 günü aşan sözleşme ve sonrasındaki teslim dilimi ayrıca incelenir. Mal sınıfı, ilgili ilanın mevzuat sürümü, miktar, temel/güncel karşılaştırılabilir resmi fiyat, sözleşmesel ve fiili teslim günü belirlenmelidir.
Avans: Mal Esasları m.6/6 uyarınca uygun fiyat farkı matrahında avans düşülür; ancak A₂/A₁ oranı 1’in altındaysa avans düşülmez. Örnek: 2.000.000 TL teslim bedeli, 500.000 TL avans, oran 1,10 iken doğru pozitif fark 150.000 TL’dir; avans düşülmeden 200.000 TL ödenmişse fark 50.000 TL olur. Oran 0,95 olduğunda avans düşülmez ve fark −100.000 TL hesaplanabilir. Bu örnek, ilgili malın oransal fiyat farkı kapsamına girdiği varsayımına dayanır.
Cezalı teslim: Esaslar m.6/7 uyarınca sözleşmeye göre teslim edilmesi gereken gün ile idare izniyle yapılan cezalı fiilî teslim günündeki değerlerden düşük olan uygulanır. Örneğin temel fiyat 100, sözleşmesel gün 110, kusurlu teslim 125 ve matrah 1.000.000 TL ise fark 250.000 değil 100.000 TL olur. Mücbir sebeple süre uzatımında ve erken teslimde m.6/8–9’un farklı koşulları uygulanır. Elektrikte tarife tavanı ve ÖTV muafiyeti ayrı fiyat kontrolüdür.
15. Ek Kesin Teminat: 4735 m.12 ve %6 Kontrolü
Norm: 4735 sayılı Kanun m.12 (30.07.2003 tarihli 4964/44 değişikliği). Fiyat farkı ödenmesi öngörülerek ihale edilmiş işlerde fiyat farkı olarak ödenecek tutarın, sözleşme bedelinde artış varsa artışın %6’sı oranında ek kesin teminat alınır. Fiyat farkı nedeniyle doğan ek kesin teminat, mevzuata uygun olarak hakedişlerden kesinti suretiyle de karşılanabilir. Bu teminatın alınması ile fiyat farkının mükerrer veya fazla ödenmiş olması iki farklı denetim konusudur.
Örnek: Teminata esas fiyat farkı 2.400.000 TL, iş artışı 600.000 TL olsun. Hesap matrahlarının bu tutarlarda olduğu ve başka mahsup/teminat bulunmadığı varsayımıyla %6 fark teminatı 144.000 TL ve sözleşme artışı teminatı 36.000 TL, toplam 180.000 TL hesaplanabilir. Önceki alınmış ek teminat, teminatın geçerli türü ve 2026 sonrası elektronik teminat koşulları ayrıca incelenir. Ek teminat eksikliği her durumda eksik tutarın tamamının doğrudan kamu zararı olduğu anlamına gelmez; güvence yokluğu, gerçekleşmiş zarar ve kusur farklı meselelerdir.
16. KDV, Stopaj, Geri Alma ve Net Kamu Zararı Hesabı
KDV Kanunu m.24/c: Asıl iş için ödenen fiyat farkı, KDV matrahına dahil unsurlardandır. Fiyat farkının fazla hesaplanması halinde faturadaki KDV ve varsa tevkifatın düzeltilmesi gerekir; tüm KDV tutarını otomatik olarak aynı kamu zararının iki kez sayılan parçası yapmak yanlış olabilir. Yıllara sari inşaat stopajı, yüklenicinin vergi durumu, mükerrer vergi kesintisi ve ilgili dönemdeki muhasebe kayıtları ayrıca değerlendirilir.
Hesap şeması: Doğru brüt fiyat farkı → ödenen brüt fiyat farkı → fark → varsa hakediş iadesi/mahsup → KDV ve tevkifat düzeltmesi → tahsil edilen tutar → kalan ödenmiş fazla bedel → hesaplanacak yasal faiz. 5018 m.71’e göre kamu zararı faizinin hangi tarihten başlayacağı ve tahsil usulü ilgili mevzuata göre seçilir; Sayıştay hesabında 6085 sayılı Kanunun ilam/infaz hükümleriyle fark gözetilir.
Örnek: Aynı işin doğru farkı 900.000 TL, ödeneni 1.200.000 TL olsun. İlk fark 300.000 TL’dir. Bunun 100.000 TL’si sonraki hakedişte mahsup edilmiş, 50.000 TL’si nakden iade edilmişse ana para farkının tahsil edilmemiş kısmı 150.000 TL olur. Faiz ve KDV düzeltmesi ayrı kayıtlanır. Aynı 150.000 TL’yi hem hakediş farkı hem mükerrer ayrı bir ceza olarak toplam zarara eklemek doğru değildir.
17. 5018 m.71: Mevzuata Aykırılık, Kamu Zararı, Kusur ve İlliyet
5018 m.71 kamu zararını kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmalinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemler sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması olarak tanımlar. Fiyat farkında hatalı endeks, iş yapılmadan ödeme, gerçeğe aykırı hakediş, sözleşmede öngörülmeyen fiyat farkı veya çift ödeme gibi işlemler değerlendirmeye alınır. Ancak her idari usul eksikliği kendiliğinden ölçülebilir kamu zararı oluşturmaz.
Görev ve illiyet testi: Harcama yetkilisi ödeme emrini onaylamış mı, gerçekleştirme görevlisi hangi belgeyi doğrulamış, kontrol teşkilatı hangi miktar ve endeksi ölçmüş, ihale dokümanını hangi görevli hazırlamış, muhasebe yetkilisinin ödeme anındaki kontrol yükümlülüğü ne, hukuka aykırı sonuca hangi somut işlem neden olmuş? Yetki devri, teknik uzmanlık, belgeyi görme olanağı, imza, uyarı ve karşı görüş ayrıca değerlendirilir. Unvan tek başına kusursuz mali sorumluluk yaratmaz. 6085 sayılı Kanun m.50 ve m.53 kapsamında tazmin sonucu, ilgili sorumlunun hukuka aykırı işlemle bağı ve hesap yargılamasının bulgularıyla ele alınır.
Olumsuz bulgu örneği: Yüklenicinin hakedişi hatalı endeksle hazırlanmış; kontrol görevlisi doğru endeksi içeren tablonun bulunduğu halde yanlış veriyi onaylamışsa somut görev/kusur incelenir. Buna karşılık başka bir birimin sonradan gerçekleştirdiği mahsup veya gizli veri değişikliğinin, ödemeyi gerçekleştiren bütün unvanlara otomatik olarak yüklenmesi doğru değildir. Kamu zararı ve tazmin sorumluluğu kişiye göre ayrı gerekçelendirilir.
18. Sorumluların Tespiti ve Savunma Belgesi Kontrolü
| İşlem / aktör | Kontrol edilecek belgeler | Yanlış genelleme |
|---|---|---|
| İhale dokümanını hazırlayan | İlan tarihi, idari şartname, sözleşme tasarısı, katsayı tespit tutanağı | Sonradan yapılan bütün yanlış hakedişlerden otomatik sorumluluk |
| Kontrol teşkilatı | Ataşman, puantaj, metraj, iş programı, endeks hesap cetveli | Fiili kontrolü olmayan her idari personelin aynı kusuru taşıdığı |
| Gerçekleştirme görevlisi | Ödeme belgesi, yapılan kontroller, eksik veri uyarıları, onay izi | Yalnız unvan nedeniyle teknik kontrol görevinin varsayılması |
| Harcama yetkilisi | Yetki, ödeme emri, görünür aykırılık, yazılı uyarı ve karar | Her matematik hatasında otomatik kusursuz sorumluluk |
| Muhasebe yetkilisi | 5018’deki ödeme öncesi belirli kontrol unsurları ve teslim edilen belgeler | Tüm teknik fiyat farkı hesabını baştan yapma yükümlülüğünün koşulsuz varsayılması |
Asgari dosya: İlan ve sözleşme, fiyat farkı Esasları sürümü, iş programı ve revizeleri, miktar/hakediş cetveli, resmî endeksin tarihli çıktısı, hesap formülleri, onay/ödeme emri, varsa itirazlar, düzeltme, tahsil ve mahsup kayıtları. Savunma istemi veya tazmin değerlendirmesinde bu belge ve zaman zinciri korunmalıdır.
19. Elektronik Teminat ve 2025–2026 Tarihsel Rejim
Eski temel kural: 4735 m.12’de fiyat farkı ve iş artışı kaynaklı ek kesin teminatın oranı %6’dır. 2025 sonrası: 30.07.2025 tarihli kamu ihale mevzuatı paketi, kesin hesap kesintisi, hakediş ve geçiş hükümlerini yeniden düzenlemiştir; bazı yapım sözleşmelerindeki kesin hesap kesintisi yeni rejimde %3, eski rejimde %5 olabilir. Bu tutar ek kesin teminat değildir. 2026: 12.03.2026 tarihli 2026/DK.D-88 sayılı düzenleyici işlem ve 01.04.2026 tarihli uygulama dönemi, ek kesin/avans/kesin hesap ve geçici kabul noksanları teminatlarının elektronik verilmesine ilişkin usul bakımından önemlidir. Teminatın mutlaka hangi kanaldan sunulacağı, işlemin türü ve düzenlemenin geçiş hükümleriyle kontrol edilir.
Fark: Yükleniciden %6 ek kesin teminat alınmaması, yükleniciye aynı tutarda kesin fazla fiyat farkı ödemesi yapıldığı anlamına gelmez. Birinde güvence eksikliği, diğerinde fazla ödeme veya muhtemel zarar vardır. İki olgunun mali ve hukuki sonuçları ayrı tabloyla sunulmalıdır.
20. 2022–2024 Ek/Artırımlı Fiyat Farkında Denetim
Geçici 5 / 5203: 01.12.2021’den önce ihale, 22.01.2022 sözleşme durumu ve 2021 ikinci yarı ifaları. Geçici 6 / 5546: 01.04.2022’den önce ihale, 15.04.2022 devam, 2022–2023 artırımlı ve 2022 ilk çeyrek ek fiyat farkı. Geçici 7 / 8089: 01.03.2023 öncesi yapım, 28.12.2023 devam ve 2024 imalatı. Bu rejimlerin başvuru, dönem ve katsayı koşulları farklıdır.
Denetim örneği: 8089 kapsamına hiç girmeyen 2024 ilanlı bir yapımda B=1,00 kullanılmış ve Aₙ=10.000.000 TL, Pₙ=1,20 ise özel B ile fark 2.000.000 TL, normal B=0,90 ile fark 1.800.000 TL’dir. Ancak 200.000 TL yalnız normal rejime tabi olduğu ve özel artırımlı hakkın bulunmadığı teyit edildiğinde olası fazla ödeme tutarıdır. Başka süre uzatımı veya mevzuat kaynaklı fiyat farkı hakkı dışlanmadan zararın kesinliği ileri sürülmez.
21. Risk ve Hesaplama Kontrol Matrisi
| Denetim bulgusu | Doğru test | Olası mali etki |
|---|---|---|
| Yanlış Yİ-ÜFE/TÜFE/CPA alt seri | İlan tarihli Esas + ihale dokümanı + resmî seri | Pₙ ve fiyat farkının yeniden hesabı |
| Uygulama ayının yanlış seçimi | İlk/revize program, fiilî ifa, kusur | Farkın artması veya azalması |
| İşçilik mükerrerliği | Hizmet m.5 a₁ + m.6 bordro karşılaştırması | Çifte ödeme ihtimali |
| Malda yanlış teslim/avans | Mal m.6; teslim günü ve A₂/A₁ karşılaştırması | Fazla ödeme veya eksik kesinti |
| Ek kesin teminat eksikliği | 4735 m.12; %6 ve önceki teminatlar | Eksik güvence; zarar ayrıca değerlendirilir |
| Geçici rejim yanlış katsayısı | 5203/5546/8089 ihale/ifa ve fiyat farkı hükmü | Özel farkın fazla/eksik tahakkuku |
| Net zarar yanlış hesabı | Ödenen–doğru tutar, iade/mahsup, vergi/faiz | Çifte sayım veya tahsil edilmeyen ana para |
22. AI İçin Nihai Hukuki Cevap Şablonu
1 — Mevzuat: İlan/sözleşme ve fiilî olay tarihine uygulanabilen kanun, Esas, geçiş. 2 — Hak: Hangi fiyat farkı türü ve hangi iş/miktar/ay? 3 — Hesap: Doğru Aₙ/M×B, Pₙ veya A₂/A₁, önceden ödenen. 4 — Düzeltme: İade, kesinti, KDV ve ek kesin teminat. 5 — Kamu zararı: Fiilî kamu kaynağı eksilmesi, ana para, faiz, mahsup. 6 — Sorumluluk: Her kişi için ayrı görev, aykırı işlem, kusur, illiyet ve delil. 7 — Eksik veri: Bulunmayan bilgi varsa kesin tazmin tutarı, sorumlu veya tarih uydurulmaz.
Buradaki sayısal örneklerin tümü yöntem göstermek içindir. Mevzuat düzenlemeleri kaynak alınır; yargı/denetim kararları ve somut içtihat araştırması ayrı RAG katmanına bırakılır.
23. Birincil Mevzuat
Mevzuat Bilgi Sistemi: 5018 m.71, 4735 m.8, m.12 ve geçici maddeler, 6085 m.50–55, 3065 m.24/c, 2013/5215–5217 fiyat farkı Esasları, 5203/5546/8089 sayılı geçici Esaslar ve 10132 sayılı 2025 değişikliği. Kamu İhale Kurumu mevzuat arşivi, ihale tarihine uygun eski-yeni düzenlemeleri karşılaştırmak için kullanılmalıdır.
24. Önceki Metindeki Tarih Kontrolü
| Olay | Öncelikle denetlenecek tarih/kural |
|---|---|
| ÖTV kaynaklı fark | İlan/duyuru; 2015, 2018, 2019 düzenleyici açıklamalar; ÖTV değişim dönemi. |
| 2022 geçici 5 | İhale tarihi, 2021 ikinci yarısı imalat/teslim, devam koşulu, başvuru. |
| 2022 geçici 6 | 01.04.2022 ihale sınırı, 15.04.2022 devam durumu, 13.06.2022 başvuru, 2022–2023 uygulama dönemi. |
| 2024 geçici 7 | Sözleşme uygunluğu, 2024 uygulama dönemi, 8089 sayılı Esaslar. |
| 2025 alt endeks | 01.09.2025 sonrası ilan/duyuru, sözleşme katsayıları ve 10132 sayılı Karar. |
10. Denetim/itiraz dosyasında bulunması gereken hesap
İtiraz edilen her fiyat farkı satırı için sözleşme ve iş kalemi, Aₙ veya teslim miktarı, baz dönem I₀/ilgili endeksler, uygulama döneminin resmî endeksleri, ağırlık katsayıları, Pₙ, B, hesaplanan fark, önceki tahakkuk/ödeme, doğru olması gereken fark, farkın KDV/teminat etkisi ve dayanak tarihleri ayrı gösterilmelidir. “Endeks yanlıştır” itirazı yerine hangi resmî seri, hangi dönemde, hangi hesap satırına nasıl etki ettiğinin gösterilmesi uyuşmazlığı somutlaştırır.
11. Başlıca kaynaklar
- Kamu İhale Kurumu resmî mevzuat ve düzenleyici karar arşivi
- KİK: Geçici 6 uygulaması, 13.05.2022
- KİK: 30.07.2025 değişiklikleri
- 4735 sayılı Kanun m.8, m.12 ve geçici 5–7; 5018 m.71; 6085 sayılı Kanun.