Ferdi kaza sigortası gideri gibi KİK kararlarında sözleşme giderleri ve genel giderler arasında sayılan giderlerin, teklifte önemli olan maliyet bileşenleri arasında sayılması ve bu giderle ilgili teklifi aşırı düşük olan isteklilerden açıklama istenilmesi mevzuata uygun mudur (KİK)

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:     

Başkan V. II. Başkan: Kazım ÖZKAN

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

Berka Temz. Peyzaj Gıda Bilgi İşlem Taş.  Teknik ve Sosyal Hizm. İnş. San. Taah. Tic. Ltd. Şti.,

Bağcılar Mah. Açın Cad. No: 18/20 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,

Dumlupınar Bulvarı No:252 TOBB Hizmet Binası C Blok Kat:20 06100 Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/106904İhale Kayıt Numaralı “205 İşçi ile 01/01/2016 – 31/12/2016 Tarihleri Arasında Bakanlığımız Merkez Teşkilatı Hizmet Binalarının ve Çevrelerinin (Bahçelerinin) Genel Temizlik ve Bakımının Yaptırılması Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

            T.C. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 13.10.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “205 İşçi İle, 01/01/2016 – 31/12/2016 Tarihleri Arasında Bakanlığımız Merkez Teşkilatı Hizmet Binalarının ve Çevrelerinin (Bahçelerinin) Genel Temizlik ve Bakımının Yaptırılması Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Berka Temz. Peyzaj Gıda Bilgi İşlem Taş.  Teknik ve Sosyal Hizm. İnş. San. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin 27.11.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.12.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.12.2015 tarih ve 96293 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.12.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

            Başvuruya ilişkin olarak 2015/3282 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında ferdi kaza sigortası ile ilgili vermiş oldukları açıklamanın kabul edilmeyip idarece bu gerekçeyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, ayrıca söz konusu sigorta giderinin birim fiyat teklif cetvelinde ve yaklaşık maliyet hesabında yer almadığından bu gider kalemiyle ilgili açıklama istenilmemesi ve %4 sözleşme gideri ve genel giderler içinde sayılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin 2’nci maddesinin (a) fıkrasında işin adının “205 işçi ile 01.01.2016-31.12.2016 tarihleri arasında bakanlığımız merkez teşkilatı hizmet binalarının ve çevrelerinin (bahçelerinin) genel temizlik ve bakımının yaptırılması hizmet alım işi” olarak ifade edildiği, (b) fıkrasında işin miktarı ve türünün “İşçi sayısı=205 işçi (198 engelli olmayan işçi+7 engelli işçi) Temizlik malzemesi (26 kalem)=12 aylık, Temizlik ekipmanı (26 kalem)=12 aylık” şeklinde belirlendiği görülmüştür.

İşe ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan masraflar” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Personele asgari ücretin üzerinde bir ödeme öngörülmemektedir. Personel ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma yapmayacaktır.

25.3.2. Yemek ve yol giderleri:

İstekli; bu iş için çalıştıracağı her personele 26 gün üzerinden aylık brüt 10,00 TL ( 26 gün X 10,00 TL) yemek ve 26 gün üzerinden aylık brüt 10,00 TL (26 gün X 10,00 TL) yol parası nakdi olarak ödeyecek, ücret bordrolarında gösterecek ve bu bedelleri teklifine dahil edecektir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

İhale konusu işte kullanılacak olan; özellikleri, sayıları ve kullanım amaçları teknik şartnamede belirtilen ve istekli tarafından karşılanması istenen temizlik malzeme ve ekipman giderleri teklif fiyata dahildir.

25.3.4. Diğer giderler:

* İstekli tarafından çalıştırılacak personele verilecek olan ve özellikleri teknik şartnamede belirtilen giyecek giderleri teklif fiyata dahildir. Giyecek bedelleri % 4 sözleşme ve genel giderler kapsamında değerlendirilecektir.
* Teknik şartnamede ve sözleşme tasarısının 21.1 maddesinde detayları ve teminat tutarları belirtilen; Yüksek Blok Ek Hizmet Binası’nda çalıştırılacak cam silme işçileri hariç diğer hizmet binalarında çalıştırılacak 8 (sekiz) iç ve dış cephe cam silme işçisi ile makam bloğundaki avizeleri silmekle görevlendirilecek 3 (üç) işçi için sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren işe başlama tarihine kadar yaptırılarak idareye işe başlamadan önce teslim edilecek ve işin bitimine kadar geçerli olacak Ferdi Kaza Sigortası giderleri teklif fiyata dahil edilecektir.

…

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Bu iş için Sigorta İl Müdürlüğünden alınarak yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınan iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı % 2,00’dir.” düzenlemesi,

            Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme bedeline dahil masraflar” başlıklı 7’nci maddesinde “..7.1.5. Teknik şartnamede ve iş bu sözleşmenin 21.1. maddesinde detayları ve teminat tutarları belirtilen; Yüksek Blok Ek Hizmet Binası’nda çalıştırılacak cam silme işçisi hariç diğer hizmet binalarında çalıştırılacak 8 (sekiz) iç ve dış cephe cam silme işçisi ile makam bloğundaki avizeleri silmekle görevlendirilecek 3 (üç) işçi için sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren işe başlama tarihine kadar yaptırılarak idareye işe başlamadan önce teslim edilecek ve işin bitimine kadar geçerli olacak Ferdi Kaza Sigortası Poliçesi giderleri sözleşme bedeline dahildir.” düzenlemesi,

            Yine Sözleşme Tasarısı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde “21.1. İş ve işyerlerinin korunması ile işin ve/veya işyerlerinin sigortalatılmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir.

21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri:

21.2.1.

Yüksek Blok Ek Hizmet Binası’nda çalıştırılacak cam silme işçileri hariç diğer hizmet binalarında çalıştırılacak 8 (sekiz) iç ve dış cephe cam silme işçisi ile makam bloğundaki avizeleri silmekle görevlendirilecek 3 (üç) işçi için sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren işe başlama tarihine kadar yaptırılarak idareye işe başlamadan önce teslim edilecek ve işin bitimine kadar geçerli olacak Ferdi Kaza Sigortası Poliçesi yaptırılacaktır.

Yaptırılacak Ferdi Kaza sigortasının teminat tutarları en az

• Vefat Teminatı: Kişi başı 50.000,00 TL

• Daimi Maluliyet Teminatı: Kişi başı 50.000,00 TL

•Gündelik Tazminatı: Kişi başı 20,00 TL

•Tedavi Masrafları Teminatı: Kişi başı 5.000,00 TL olacaktır.

            Bu maddede tanımlanan işlerde çalıştırılacak personellerin ferdi kaza sigortaları, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren işe başlama tarihine kadar yaptırılarak idareye işe başlamadan önce teslim edilecek ve işin bitiş tarihine kadar geçerliliğini koruyacaktır. Ferdi kaza sigortası yaptırılmamış hiçbir personel teknik şartnamenin ilgili maddelerinde belirtilen cam silme ve avize temizlik işlerinde çalıştırılmayacaktır. Poliçelerde Yüklenici sigorta ettiren olarak, personeller ise sigortalanan (hak sahibi) olarak gösterilecektir. Yüklenici, ilgili sigorta belgelerini sözleşme imzalandıktan sonra işe başlamadan önce idareye teslim edecektir. Bu maddede belirtilen hususlara ait yükümlülük tamamen Yükleniciye aittir.” düzenlemesi yapılmıştır.

            Benzer içerikte maddeye Teknik Şartname’nin “Ferdi Kaza Sigortası” başlıklı 8’inci maddesinde de yer verildiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “İş ve İşyerlerinin Korunması ve Sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “76.1. Hizmet alımı ihalelerinde iş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanmasına ilişkin düzenleme Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesi ile tip idari şartnamelerin “teklif fiyata dahil olan giderler” maddesi ve tip sözleşmenin 21 inci maddesinde yer almaktadır.

76.1.1 Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenicinin sorumlu olduğu, hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitlerinin günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtileceği” hükme bağlanmıştır.

           76.1.2 Tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dahil olan giderler” maddesinin konuyla ilgili dipnotunda “idarelerin, ihale edilecek hizmetin özelliğine göre sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak … sigorta, …giderlerinden hangilerinin, isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil olması gerektiğini bu maddede belirtecekleri” ifade edilmiştir. Bu nedenle, idarece sözleşme taslağının 21 inci maddesinde yükleniciden sigorta yaptırması istenmekte ise idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” maddesinde sigorta giderinin de teklif fiyata dahil olduğunun belirtilmesi gerekmektedir. Ancak, idarece sözleşme taslağının 21 inci maddesinde yükleniciden sigorta yaptırmasının istenmediği durumlarda ise ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken başka sigorta giderlerinin de bulunabileceği göz önüne alınarak idari şartnamede, sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuatı gereğince yapılacak sigorta giderinin teklif fiyata dahil olduğuna ilişkin düzenleme yapılması mümkün bulunmaktadır…” açıklaması yapılmıştır.

 Söz konusu ihalede yükleniciye çalıştırılacak 11 işçi için ferdi kaza sigortası yaptırma yükümlülüğünün getirildiği, bu itibarla yukarıdaki mevzuat açıklamaları doğrultusunda idarece İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan masraflar“ başlıklı 25’inci maddesinde, Teknik Şartname’nin 8’inci maddesinde ve Sözleşme Tasarısı’nın 21’inci maddesinde iş ve işyerlerinin korunması ile işin ve/veya işyerlerinin sigortalatılmasına ilişkin sorumluluğun Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye ait olduğunun belirtildiği ve yüklenicilerden yaptırılması istenilen sigorta türü ve teminat limitlerine yer verildiği tespit edilmiştir.

İşe ilişkin birim fiyat teklif cetvelinin de,

Şeklinde hazırlandığı ve ferdi kaza sigortasına yer verilmediği görülmüştür.

            İdarece 20.11.2015 tarihinde alınan ihale komisyonu kararında 53 adet firmanın ihale dokümanını satın aldığı, 22 adet teklif zarfının verildiği, bir isteklinin teklif zarfından geçici teminat ve teklif mektubunun çıkmaması ve bilanço ile eşdeğer belgeler ile toplam ciroyu gösteren gelir tablosu haricindeki diğer tüm belgelerin fotokopi olarak sunulması, üç isteklinin zarfından İdari Şartname’nin 7’nci maddesi uyarınca sunulması gereken belgelerin hiçbirinin çıkmaması, bir isteklinin teklif mektubu haricindeki belgelerinin tamamının fotokopi olması, bir isteklinin geçici teminat mektubu süresinin uygun olmaması, üç isteklinin iş deneyim belgesinin uygun ve yeterli olmaması gerekçeleriyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, teklif belgeleri uygun görülen diğer isteklilerin teklif fiyatlarının sınır değerin altında kalması nedeniyle idarece söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, altı isteklinin süresi içerisinde yazılı hiçbir açıklamada bulunmamasından dolayı tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, açıklama talebine süresi içinde cevap veren dört istekliden Fetih Day. Tük. Mal. Gıda. Teks. Paz. Ltd. Şti.nin ferdi kaza sigortası giderlerinin tevsik etmek üzere verdiği fiyat teklifinin Tebliğe uygun olmaması, Arge Tem. ve İns. Kayn. Gıda Tic. San. Ltd. Şti.nin özel cam temizleme yenileme maddesi giderini tevsik etmek üzere sunduğu belgenin uygun olmaması, ayrıca sunduğu sigorta poliçesinin işin süresini kapsamaması, bu hususta alınan fiyat teklifinin gerekli imzaları taşımaması, sigorta teklifinin cam silme işçilerini kapsamaması, Berka Tem. Gıda Bil. İşl. Sos. Hiz. San. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin ferdi kaza sigortası giderini tevsik etmek üzere sunduğu sigorta poliçelerinin işin süresini kapsamaması gerekçeleriyle açıklamalarının uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin en avantajlı teklifi sunan ve vermiş olduğu belgeleri uygun görülen SFK Tem. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve ikinci avantajlı teklif sahibi olarak ise Dörtel Sos. Hizm. Sağ. San. Tic. Ltd. Şti’nin belirlenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

            İdarece teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere 22.10.2015 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazıda “İdari Şartname’nin ‘Sınır Değer’ başlıklı 33’üncü maddesi hükümleri doğrultusunda yapılan değerlendirmede vermiş olduğunuz teklif aşırı düşük bulunduğundan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi hükümleri, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi, teknik şartname hükümleri ve İdari Şartname’nin ‘Teklif Fiyata Dahil Olan Masraflar’ başlıklı 25’inci maddesi (1-İşçilik giderleri, yemek ve yol giderleri dahil,2- Temizlik malzemesi giderleri, 3-Temizlik ekipmanı giderleri, 4- Teknik Şartnamede ve Sözleşme Tasarısının 21.1 maddesinde detayları ve teminat tutarları belirtilen Yüksek Blok Ek Hizmet Binasında çalıştırılacak cam silme işçileri hariç diğer hizmet binalarında çalıştırılacak 8(sekiz) iç ve dış cephe cam silme işçisi ile makam bloğundaki avizeleri silmekle görevlendirilecek 3(üç) işçi için ferdi kaza sigortası giderleri) göz önünde bulundurularak vermiş olduğunuz teklife dayanak teşkil eden hususların belgeleri ile birlikte…teslim edilmesi..” denilmek suretiyle isteklilerden tekliflerine ilişkin açıklama istenildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde  “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,           

b)  Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,           

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1) Verilen hizmetin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

 gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

          (3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan, açık ihale, belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b), (c) ve (f) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birinin kullanılması zorunludur.

(5) Aşağıdaki işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

a) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ve Kanunun 21 nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihaleleri.

b) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri.

c) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihaleleri.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir…

78.5.1. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasında “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında, ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemleri bulunması halinde, bu kalemlerin kapsamındaki işler dahil, ihale konusu işin yerine getirilmesi için çalıştırılacak asgari personel sayısının ihale dokümanında belirtilmesi kaydıyla, işçi sayısı yerine, yaptırılacak işi oluşturan iş kalemi veya kalemleri üzerinden teklif alınabilir.” hükmüne yer verilmiştir. Bu çerçevede, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında, idarece birim fiyat teklif cetveli hazırlanırken işçi sayısı üzerinden teklif alınması uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri bulunup bulunmadığı belirlenecektir. Buna göre, işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kaleminin/kalemlerinin bulunması halinde, idare bu iş kalemi/kalemleri için teklife esas alınacak birimi, “işçi sayısı” yerine, o iş kalemini/kalemlerini oluşturan unsurları dikkate almak suretiyle kendisi belirleyerek birim fiyat teklif cetvelinde ait olduğu iş kaleminin/kalemlerinin “birim” sütununa yazacaktır…

78.6. Tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret dikkate alınacaktır.

78.7.  İdarelerce yaptırılacak işin niteliği dikkate alınarak, çalıştırılacak personel için brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası ücret belirlenebilecek; ancak “brüt asgari ücretin işverene maliyetinin (%) fazlası” şeklinde bir belirleme yapılmayacaktır. Tekliflerin eşit şartlarda değerlendirilmesi amacıyla, istekliler tarafından yaşlılık aylığı veya emekli aylığı bağlanmış olan personel çalıştırılacağı belirtilmiş olsa dahi işveren paylarının hesabında bu hususlar dikkate alınmaz.

78.8. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü ve yılbaşı günü) yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi, fazla çalışmalar için ise aynı Kanunun 41 inci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, brüt asgari ücret üzerinden; idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası öngörülmüş ise bu tutar üzerinden hesaplanacaktır. Bu durumda, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı ile fazla çalışma yapılacak hallerde toplam fazla çalışma saati ihale dokümanında belirtilecektir.

78.9. İhale konusu işte çalışacak personele ilişkin yemek ve yol maliyetlerinin istekli tarafından karşılanmasının öngörüldüğü hallerde, bu maliyetlerin brüt tutarları dikkate alınacaktır…

78.11. İsteklilerin tekliflerini ilgili mevzuatına göre idari şartnamede belirlenen kısa vadeli sigorta kolları prim oranını dikkate alarak hazırlamaları gerekmektedir…

78.29. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, sözleşme gideri ve genel giderler dahil toplam asgari işçilik maliyetinin altında işçilik bedeli sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır.

78.30. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:

a) Asgari İşçilik Maliyeti: İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı asgari işçilik maliyetini oluşturur.

b) İşçilikle Bağlantılı Ayni Giderler: İdari şartnamede işçi sayısıyla bağlantı olarak teklife dahil edilmesi öngörülen ayni giderler teklif bileşeni kabul edilir.

c) Hizmetin Yürütülmesine Yardımcı Unsurlar: İhale konusu hizmet işinin yürütülmesinde yardımcı nitelikte olan ve idari şartnamede belirtilen unsurlar teklif bileşeni kabul edilir.

ç) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir.

78.31. Personele çalışma saatleri dışında ihale konusu işle ilgili eğitim verilmesi, işçiler açısından 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre fazla çalışmaya yol açacağından, fazla çalışma giderinin teklif fiyata dahil olacağının ve çalışma saatleri dışında işçinin kaç saat eğitim alacağının idari şartnamede belirtilmesi gerekmektedir.” açıklamaları,

Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir…

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

İdare tarafından gönderilen belgeler üzerinden yapılan incelemede, yaklaşık maliyetin hangi bileşenlerden oluştuğunun anlaşılamadığı, ferdi kaza sigortası için ayrıca bir maliyet hesaplaması yapılmadığı, piyasadan alınan fiyat tekliflerinin ortalaması alınmak suretiyle oluşturulduğu ve firma karının %20 olarak belirlendiği görülmüştür.

Şikayete konu ihalenin Tebliğ’in 78.1.’inci maddesindeki “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir…”açıklaması uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı bir ihale olduğu, İdari Şartname’nin 25.3’üncü maddesinde ferdi kaza sigortasının iş bitimine kadar geçerli olacak şekilde teklif fiyata dahil olacağının düzenlendiği, buna mukabil anılan maliyet kalemine birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir satır açılmamış olmakla birlikte Kurulun daha önce aynı ihaleye yapılan ferdi kaza sigortasına yönelik birim fiyat teklif cetvelinde satır açılması gerektiği iddiasını içeren şikayet başvurusuna karşılık aldığı 05.11.2015 tarih ve 2015/UH.I-2933 sayılı kararında söz konusu iddia için “İncelenen ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olduğu ve söz konusu ihalede İdari Şartname’nin 25.3’üncü maddesinde işin bitimine kadar geçerli olacak Ferdi Kaza Sigortası giderlerinin teklif birim fiyata dahil edileceğinin düzenlendiği, ancak birim fiyat teklif cetvelinde sigorta gideri için ayrı kalem açılmadığı anlaşılmış olmakla birlikte, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.30… ç) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler” başlığı altında yukarda belirtilen açıklama uyarınca her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderlerin neler olduğu hususunda birkaç örneğin sayılmasının ardından “ve bu nitelikteki genel giderler” ifadesine yer verildiği dikkate alındığında ferdi kaza sigortası giderinin % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler içerisinde kabul edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu itibarla başvuru sahibinin birim fiyat teklif cetvelinde iş ve işyerlerinin sigortalanmasına ilişkin ayrı bir satır açılması gerektiği yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.” şeklinde karar alındığı, bu çerçevede ferdi kaza sigortasının %4 sözleşme ve genel giderler içerisinde kabul edilmesi gerektiği belirlenmiştir.

           Tüm bu açıklamalar doğrultusunda teklifi aşırı düşük olan istekliler tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi uyarınca tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi çerçevesinde aşırı düşük teklif açıklamasına dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin sunulması ve uygun belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamaların ise kabul edilmeyerek söz konusu tekliflerin reddedilmesi gerektiği, Tebliğ’in anılan maddesinde yer alan açıklamalar ile hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak, idarelerce teklifte yer alan önemli maliyet bileşenlerinin yaklaşık maliyet içerisindeki miktarı veya tutarına ilişkin bir ayrıştırmaya yer verilmediği, dolayısı ile açıklanması istenilecek ve teklifte önemli olduğuna karar verilecek maliyet bileşenlerinin işin niteliğine bağlı olarak idarelerin takdirine bırakıldığı anlaşılmış olmakla birlikte, anılan idare tarafından söz konusu ihalede daha önce Kurul kararı ile de %4 sözleşme ve genel giderler arasında kabul edilen ferdi kaza sigortası giderinin teklifte önemli olan maliyet bileşenleri arasında sayılmak suretiyle bu giderle ilgili teklifi aşırı düşük olan isteklilerden açıklama istenmesinin ve bu gidere yönelik açıklamaların uygun görülmemesi suretiyle başvuru sahibi dahil diğer iki isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olmadığı neticesine varılmıştır.

 İncelenen ihalede 10 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ve süresi içerisinde 4 isteklinin açıklamasını sunduğu hususları göz önüne alındığında, aşırı düşük teklif sorgulama yazısının yukarıda açıklanan gerekçeler doğrultusunda idare tarafından yeniden düzenlenmesi, söz konusu değerlendirme sonucu yeniden düzenlenecek aşırı düşük teklif sorgulama yazılarının isteklilere tekrar gönderilmesi ve açıklamaların bu doğrultuda yeniden değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sorgulama yazısının yukarıda açıklanan gerekçeler doğrultusunda idare tarafından yeniden düzenlenmesi, söz konusu değerlendirme sonucu yeniden düzenlenecek aşırı düşük teklif sorgulama yazılarının isteklilere tekrar gönderilmesi ve açıklamaların bu doğrultuda yeniden değerlendirilmesi gerektiği ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

   Oybirliği ile karar verildi.