Yüklenici tarafından temin edilmesi istenilen temizlik makinalarının bakım ve onarımı ile ilgili bir gider öngörülmüş ise; bu gider genel giderlere mi dahil olacaktır yoksa ayrıca teklif cetvelinde teklif bileşeni olarak düzenlenmesi mümkün müdür (KİK)

02.07.2008 tarih ve 08.16.22.0097/2008-46E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

            Fethiye Devlet Hastanesi’nce 17.03.2008 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan “Hastane Temizliği, Bahçe Bakımı, Çamaşır Yıkama ve Haşere İle Mücadele Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Süpervizör İnş. Tem. İlaçlama B.İşlem İnsan Kaynk. Sos. Hizm. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin 15.05.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 23.05.2008 tarihli yazısı ile reddi  üzerine, başvuru sahibinin  02.06.2008 tarih ve 15697 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.06.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihaleye istekli olarak katıldıkları, tekliflerinin aşırı düşük olduğu gerekçesiyle değerlendirmeye alınmadığı, değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak İdari Şartnamenin 26.1. maddesinde hastanece teslim edilen makinaların bakım bedelinin teklif fiyata dahil olduğu açıkça belirtilmesine rağmen aşırı düşük teklif açıklamalarında buna değinilmediği ayrıca; Teknik Şartnamenin 14 üncü maddesinde şirket elemanlarına Hepatit B aşılarının 2 doz olarak yüklenici tarafından temin edilerek yapılacağı belirtilmesine rağmen teklif açıklamalarında bu konuya da değinilmediğinin gösterildiği; oysa İdari Şartnamenin 26.1 maddesinde; “hastanece teslim edilen makinaların bakımı” şeklinde bir ifadenin bulunmadığı, sadece “makinaların bakımı” şeklinde bir ifadenin yer aldığı; ayrıca makinalar amortismana tabi cihazlar olduğundan bunların bakım giderlerinin % 3’lük sözleşme gideri ve genel giderler arasında yer aldığı; Teknik Şartnamenin 14 üncü maddesinde ise; “Şirket elemanlarını Hepatit B aşıları (2 doz-1. ve 2. Aylarda) yüklenici tarafından temin edilip, düzenli olarak yapılacak” ifadesinin yer aldığı, ancak bu giderlerin iddia edildiği gibi “Teklif Fiyata Dahil Masraflar” arasında yer almadığı ve aşı giderlerinin teklif fiyata dahil olduğu hususunda hiçbir düzenlemenin bulunmadığı, bu nedenle aşı giderinin teklif fiyata dahil edilmediği, idarenin teklif değerlendirmesinin mevzuata aykırı olduğu ve düzeltici işlem tesis edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

            İdari Şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin fiziki miktarı ve türünün; “89+1 Kişi-Malzemeli Hastane Genel Temizliği, Bahçe Bakımı, Çamaşır Yıkama-İlaçlama Hizmet Alımı” olarak ifade edildiği,

İdari Şartnamenin “Teklif Fiyata Dahil Olan Masraflar” başlıklı 26 ncı maddesinde;

“26.1. İlgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç ve sözleşme giderleri + yol parası + giyim bedeli + dinî resmi tatil günlerinin ücret toplamı + kullanılacak tüm temizlik malzemesi + kamu ihale kurum payı + makinaların bakımı ve ilaçlama giderleri ihale dokümanında belirtilen diğer giderler isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecektir,

…

26.3.2 Personelin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, bu bedelin karşılığı olarak , hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarını karşılaması için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkanı verilecektir.İstekliler tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir.

26.3.1 A) İşçilik Ücretleri

a) Temizlik Elemanı (89 kişi)        : Yürürlükteki Brüt Asgari Ücret

b)       Yönetici (l kişi)                         : Yürürlükteki Brüt Asgari Ücret

c)       Kişi Başına İki (4) Adet İş Elbisesi Personelin kıyafetleri aşağıda belirtildiği şekilde temin edilecektir. Bedeli teklif fiyata dahil edilecektir.

1-İş elbisesi(89 personel) Pantolon ve önlük olmak üzere iki parçadır.Yazlıklar yarım kollu,kışlıklar uzun kollu olacaktır.Dikişler kumaş rengine uygun l.nci kalite  ve hatasız olacaktır.%65 pamuklu gabardin olacaktır.2 adet yazlık ,2 adet kışlık olmak üzere toplam 4 adet iş elbisesi verilecektir.İş elbiselerinin rengi idare tarafından belirlenecektir.

2-İş önlüğü(1 yönetici) idare tarafından belirlenecek renkte pamuklu kumaştan.yakalı ve manşetli

olacaktır.Sol göğüste bir cep bulunur. 2 adet yazlık, 2 adet kışlık olmak üzere  toplam 4 adet işönlüğü verilecektir.

3-Bone(89 personel)Alpaka kumaştan arkası lastikli ,önü telekli bone şeklinde rengi idarece belirlenecektir.Her bir işçi İçin 2 adet yazlık, 2 adet kışlık verilecektir.

NOT: Çalışan her  işçi için biri  yedek olmak  üzere  yazlık ve kışlık  2´şer  adet  forma bulundurulacaktır…

d)  Kişi  başına Yol  ücreti(Gidiş+Dönüş  Şehir içi  Günlük)Brüt: 1.50YTL (Aylık 26 gün
üzerinden hesaplanacaktır.)

Yol bedelinin brüt tutarı nakdi olarak ödenecek ve ücret bordrosunda gösterilecektir.” Şeklinde düzenleme yapıldığı;

            İdari Şartnamenin 26.3.2. maddesinde 2008-2009 yıllarında (21 ay) resmi-dini bayram günleri ile yılbaşı günlerinde çalışılacak gün sayısının toplam 801 gün olarak belirlendiği, ayrıca 26.5. maddesinde iş kazaları ile meslek hastalıkları sigorta prim oranının % 2 olarak belirlendiği,

            Teknik Şartnamenin 17 nci maddesinde yüklenici tarafından temin edilmesi istenilen temizlik makinaları, malzeme ve ekipmana yer verildiği, İdari Şartnamenin 7.3.4. maddesinde ise; “Hastanenin teslim ettiği araç-gereç, malzeme ile kendi getirdiği her türlü demirbaş, araç ve gerecin bakım ve onarım masraflarını üstleneceğine dair taahhütname” sunulmasının istenildiği,

            İdari Şartnamenin 49.2. maddesinde ihale konusu işin süresinin 21 ay olarak belirlendiği,

            Görülmüştür.

            Ayrıca; Teknik Şartnamenin 14 üncü maddesinde; “Şirket elemanlarının Hepatit B aşıları (2 doz -1. ve 2. aylarda) yüklenici tarafından temin edilip, düzenli olarak yaptırılacak” şeklinde düzenleme yapıldığı görülmüştür.

            Teklif fiyata dahil masraflar esas alınarak Kamu İhale Kurumu’nun işçilik hesaplama modülü kullanılarak yapılan hesaplamada; (giyim, temizlik malzemesi, ilaçlama, Hepatit B aşısı, makinaların bakım onarım gideri hariç) teklif edilmesi gereken asgari maliyet tutarının 1.557.973,30-YTL’ye tekabül ettiği belirlenmiştir.

            İdarece tekliflerin alınmasından sonra ihaleye teklif veren tüm isteklilere gönderilen 17.03.2008 tarihli yazılarla aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmalarının istenildiği görülmüştür.

            Teklif açıklamaları alındıktan sonra ihale komisyonunun 07.05.2008 tarihli kararı ile;

            1) Asır Peyzaj Tem. İnş. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti.& Eral İnş. Tem. Nak. Gıda Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin aşırı düşük olduğu, ayrıca teklif açıklamasında ilaçlama, Hepatit B aşısı ile makinaların bakım onarımı ile ilgili açıklama yapmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

            2) Doğan Sosyal Hizm. Kurye Dağ. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük olduğu, ayrıca teklif açıklamasında Hepatit B aşısı ile makinaların bakım onarımı ile ilgili açıklama yapmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

            3) Ata İnş. Turz. Kağıt Petrol Orm. Tar. Deri ve Gıda Ürünleri’nin teklifinin aşırı düşük olduğu, ayrıca teklif açıklamasında ilaçlama, Hepatit B aşısı ile makinaların bakım onarımı ile ilgili açıklama yapmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

            4) Gezerler Tem. Özel Güv. Taşım. Taah. İth. İhr. Turz. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük olduğu gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

            5) Ecem Grup İnş. Gıda Bilg. Özel Sağ, Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük olduğu gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

            6) Supervizör İnş. Tem. İlaçl. San. Tic. Ltd. Şti. & Mehmet Cenikli (Cenikli Ticaret) İş Ortaklığı’nın teklifinin piyasa koşullarının altında olduğu, ayrıca teklif açıklamasında Hepatit B aşısı ile makinaların bakım onarımı ile ilgili açıklama yapmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

            7) Depar Elektro. Bilg. Gıda Tem. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif açıklamasının uygun bulunarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi firma olarak belirlendiği,

            8) Aldemirler Hayvan Ürünleri Gıda Mad. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif açıklamasının uygun bulunarak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi firma olarak belirlendiği

            9) On İlaçlama Sağlık Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif açıklamasında Hepatit B aşısı ile makinaların bakım onarımı ile ilgili açıklama yapmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

            10) CNS Müteahhitlik Tem. Ür. Ve Otom. Hizm. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin yüksek olduğu, ayrıca teklif açıklamasında Hepatit B aşısı ile makinaların bakım onarımı ile ilgili açıklama yapmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

            11) Tem-Ser Temizlik Hizm. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin yüksek olduğu, ayrıca teklif açıklamasında ilaçlama ve makinaların bakım onarımı ile ilgili gider öngörmediğinden değerlendirme dışı bırakıldığı,

            Görülmüştür.

            Gezerler Tem. Özel Güv. Taşım. Taah. İth. İhr. Turz. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve Ecem Grup İnş. Gıda Bilg. Özel Sağ, Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin aşırı düşük olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği görülmekle birlikte; sözkonusu isteklilerin teklif açıklamaları incelendiğinde Gezerler Tem. Özel Güv. Taşım. Taah. İth. İhr. Turz. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin teklif açıklamasında Hepatit B aşısı ile ilgili gider kalemine yer vermediği; Ecem Grup İnş. Gıda Bilg. Özel Sağ, Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ise makinaların bakım onarımı ile ilgili açıklamada bulunmadığı, bununla birlikte ihale komisyon kararında bu hususa değinilmediği görülmüştür. Benzer şekilde; Tem-Ser Temizlik Hizm. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin de Hepatit B aşısı ile ilgili teklif açıklamasında bulunmadığı belirlenmiştir.

            İhale komisyon kararından; idarenin esas aldığı teklif bileşenlerinin tümünün sadece 2 istekli tarafından karşılandığı, ihaleye teklif veren diğer 9 isteklinin teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldıkları anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.”

Hükmüne yer verilmiştir.

Ayrıca, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “XIII- Tekliflerin Alınması ve Değerlendirilmesi H. Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi  b) Hizmet Alımı İhalelerinde:” düzenlemesi altında;

          “…Hizmet alım ihalelerinde 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması durumunda idarelerce açıklama talep yazılarında, “teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler  belirtilerek”  açıklama istenecektir…”

          açıklamasına yer verilmiştir.

Öte yandan; Kamu İhale Genel Tebliği’nin “XIII- Tekliflerin Alınması ve Değerlendirilmesi G. Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Teklif Fiyata Dahil Olacak Masraflar” düzenlemesi altında;

“…

15- Yukarıda sayılan hususlardan teklif fiyatına dahil olacaklar idari şartnamede düzenlenecek,  teknik şartnamede ise bunların uygulanması ilgili hükümlere yer verilecektir. Teknik şartnamede, teklife dahil olacak masraflara yer verilmeyecek, idari şartnamede yer alan hükümlerle çelişecek bir düzenleme yapılmayacaktır.”

Açıklaması yer almaktadır.

  Bununla birlikte; idarece isteklilere gönderilen 17.03.2008 tarihli yazılarda isteklilerden sadece teklif açıklamasında bulunmalarının istenildiği; teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere açık bir biçimde yer verilmediği; öte yandan idarece teklif fiyata dahil olması öngörülen Hepatit B aşısı ile ilgili düzenlemenin İdari Şartnamenin “Teklif Fiyata Dahil Olan Masraflar” başlıklı 26 ncı maddesinde değil Teknik Şartnamede düzenlendiği, bunun neticesinde ise isteklilerin çoğunun teklif açıklamasında Hepatit B aşı giderinin yer almadığı görülmüştür.

          Bu çerçevede; ihale komisyonu tarafından teklifte önemli olan bileşenlere yer verilmeden teklif açıklaması istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “XIII- Tekliflerin Alınması ve Değerlendirilmesi H. Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi  b) Hizmet Alımı İhalelerinde:” düzenlemesi altında;

          “Personel çalıştırılmasına dayalı olan (ağırlıklı olarak personel çalıştırılan, çalışacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma süresinin tamamının idare için kullanıldığı) hizmet alımı ihalelerinden; temizlik, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri ile sınırlı olmak üzere, verilmiş olan tekliflerin değerlendirilmesinde ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı, noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatına ilişkin genel giderleri karşılamak üzere asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme ve genel giderler hesaplanacaktır. Ayrıca bu hizmetlerde amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatı ile ilgili giderlerin sözleşme ve genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarında bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir.

          Amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatı ile ilgili giderler sözleşme ve genel giderler içinde değerlendirildiğinden, idari şartnamelerin “teklif fiyata dahil olan masraflar” kısmında bu giderler için bir bedel öngörülmeyecektir…”

          Şeklinde açıklama yapılmıştır.

          Bununla birlikte; İdari Şartnamenin 26.1. maddesinde makinalarının bakım- onarımının teklif fiyata dahil masraflar arasında yer aldığı; idarenin yaklaşık maliyet hesabında makinaların bakım onarımı için; parasal tutar öngörüldüğü ancak bakım ve onarımı yapılacak makinaların yüklenici tarafından getirilecek temizlik makinaları mı olduğu yoksa idare tarafından yükleniciye teslim edilecek makinalar mı olduğu hususunda bir açıklığa yer verilmediği belirlenmiştir.

          İhale komisyonu tarafından 7 isteklinin teklifinin makinaların bakımı için teklif açıklamasında bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

          Yüklenici tarafından temin edilmesi istenilen ve Teknik Şartnamenin 17 nci maddesinde yer alan temizlik makinalarının bakım ve onarımı ile ilgili bir gider öngörülmüş ise; yukarıda yer verilen mevzuat hükmü gereği sözkonusu giderin % 3 oranında sözleşme ve genel giderler arasında değerlendirilmesi gerektiği açıktır. Bu takdirde sözkonusu giderin teklif fiyata dahil masraflar arasında düzenlenmesi, yaklaşık maliyet cetvelinde parasal tutar öngörülmesi ve önemli bir teklif bileşeni olarak isteklilerden bu hususa ilişkin bedel öngörmelerinin istenilmesi mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

          Bununla birlikte; bakım ve onarımı yapılacak makinaların idare tarafından yükleniciye teslim edileceği bir durum sözkonusu ise; bu takdirde maliyet hesabı yapabilmek açısından bu makinaların türü, sayısı ve özelliklerine ilişkin Teknik Şartnamede düzenleme yapılması gerekmektedir. Teknik Şartnamede bu yönde bir düzenleme bulunmadığı görülmüştür. Öte yandan; makinaların bakım ve onarımını gerektirecek durumlar ihtimale dayalı olup, önceden öngörülebilmesi ve gerçekçi bir maliyet hesabı yapılabilmesine imkan bulunmamaktadır.

B) İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 20 nci maddesi yönünden yapılan incelenme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

          ğ) İhale  dokümanında teklif bedellerinin birbiriyle karşılaştırılmasını engelleyen eksiklik, belirsizlik veya çelişki yaratan bir düzenleme bulunup bulunmadığı yönünden yapılan incelemede;

            Teknik Şartnamenin 11 inci maddesinde; “Hizmetin yürütülmesi esnasında gerekli her türlü araç/gereç/malzeme idare tarafından sağlanacaktır” şeklinde düzenleme yer almakla birlikte; idarenin yaklaşık maliyet hesabında temizlik malzemesi ve ilaçlama için bedel öngörüldüğü, Teknik Şartnamenin 17 nci maddesinde yüklenici tarafından temin edilmesi istenilen temizlik makinaları, ekipman ve sarf malzemelerine yer verildiği,  İdari Şartnamenin 26.1. maddesinde temizlik malzemeleri ile ilaçlama giderlerinin teklif fiyata dahil olduğunun belirtildiği görülmüştür. Teknik Şartnamede yer alan sözkonusu düzenlemenin ihale dokümanında çelişki yarattığı, bu nedenle ihaleye sağlıklı teklif verilemeyeceği sonucuna varılmıştır.

            Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale işlemleri ile ihale kararının iptaline karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

   Oybirliği ile karar verildi.