İhale dokümanında yer verilmeyen hususlara ilanlarda yer verilip verilemeyeceği (KİK)

03.01.2008 tarih ve 06.10.12.0176/2008-81E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

            Çanakkale Valiliği  İl Milli Eğitim Müdürlüğünce 27.08.2007 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan 2007/101622 İhale Kayıt Numaralı “Bayramiç Çok Programlı Lise Binası Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Namık Kemal YÜCEL’in 15.11.2007 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 23.11.2007 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin  06.12.2007 tarih ve 36148 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.12.2007 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; şikayete konu ihalede firmaları tarafından verilen teklife ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutuldukları ancak kesinleşen ihale kararıyla ihalenin daha yüksek bedel teklif eden bir istekli üzerinde bırakıldığını öğrendikleri, 15.11.2007 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulundukları ve idarenin 23.11.2007 tarih ve 20281 sayılı yazısında; aşırı düşük teklife ilişkin sunmuş oldukları açıklamalarda teklif bileşenlerini oluşturan maliyet bileşenleri ve fiyat analizlerinin piyasa fiyatlarıyla uyuşmadığı ve gerçekçi olmadığı, seçilen teknik çözümler ve yapım işlerinde kullanılacak avantajlı koşulların olmadığı, teklif edilen yapım işinin özgünlüğü hususunda açıklama bulunmadığının belirtildiği, teklif ettikleri bedelle işi yapabilecekleri halde, ihalenin daha yüksek teklif veren istekli üzerine bırakılmasının firmalarının mağduriyetine ve kamu zararına yol açtığı iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Şikayete konu ihalenin çok programlı lise binası inşaatı, atölye binası inşaatı, çevre düzeni imalatları ile bu inşaatlara ait, mekanik tesisat, sıhhi tesisat, elektrik tesisatı imalatlarından ibaret olduğu, işin yaklaşık maliyetinin Bayındırlık ve İskân Bakanlığınca yayımlanan 2007 yılı Birim Fiyatları kullanılmak suretiyle belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibine ait teklifin, idarece belirlenen aşırı düşük teklif sınır değerinin altında kaldığının anlaşılması üzerine açıklama talep edildiği, başvuru sahibinin sunmuş olduğu açıklamaların ihale komisyonunca hazırlanan raporda özetle;

04.003/A pozuna ilişkin piyasadan 4,00.-YTL fiyat alındığı halde, analizde 3,00.-YTL fiyatın esas alındığı,

Okul binası inşaatında BS 30 betonu yerine BS 25 betonu analizi sunulduğu,

Dış duvarların 19x29x13,5 cm. tuğla duvar yapılması öngörüldüğü halde, analiz ve hesap cetvelinde 285 m3’lük bu imalata yer verilmediği,

Polyester elyaflı kalın hazır sıva ile duvarların kaplanması imalatına ilişkin 27.560/2 poz nolu birim fiyat analizinde sıva malzemesi miktarı 1,3 kg. iken, sunulan analizlerde 1 kg. olarak değerlendirildiği,

26.502 poz nolu beyaz pirinçli suni mermer plaklarla döşeme kaplaması yapılması imalatının açıklama dosyasında yer almadığı,

19.055/A3 poz nolu ısı yalıtımı yapılması imalatına ilişkin analizde sadece taş yünü levhanın birim maliyetinin dikkate alındığı, analizin diğer bileşenlerine ilişkin fiyat alınmadığı, imalat miktarının eksik hesaplandığı

Atölye binasına ilişkin doğrama metrajlarının eksik hesaplandığı,

Okul binasında ince ve kalın demir miktarının eksik hesaplandığı,

Atölye binasında iç sıva miktarı ve boya imalatlarının eksik hesaplandığı,

Okul binası çevresinde yapılacak drenajın açıklamalarda yer almadığı,

04.003/A pozuna ve kilit parke ve bordür imalatlarına ilişkin Tekirdağ’dan fiyat alınmış olmasına rağmen, analizlere nakliyenin dahil edilmediği,

Analizlerde kullanılan işçilik fiyatlarının yaptıkları piyasa araştırmalarındaki fiyatları tutmadığı, kullanılan işçilik fiyatlarının inandırıcılıktan uzak olduğu, aynı şekilde malzeme fiyatlarının da piyasa araştırmaları neticesinde alınan fiyatlarla örtüşmediği ve malzeme fiyatlarının da inandırıcılıktan uzak olduğu,

Elektrik, mekanik ve sıhhi tesisata ilişkin piyasadan alınan fiyatların kendileri tarafından alınan fiyatlara oranla düşük olduğu ve inandırıcı olmadığı ifade edilerek;

Şikayetçinin açıklama dosyasında, teklif bileşenlerini oluşturan maliyet bileşenleri ve fiyat analizlerinin yukarıdaki açıklanan nedenlerle yapılan araştırmalar neticesinde gerçekçi olmadığı;

– Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda avantajlı unsur olarak elektrik ve tesisat malzemelerinin depolarında bulunduğunu belirtmiş olmasına rağmen bu konuda kanıtlayıcı belge bulunmadığı,

– Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü hususlarında bir açıklama sunulmadığı  dikkate alındığında teklifinin uygun olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.

İhale komisyonunca şikayetçi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeme gerekçeleri, sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte değerlendirildiğinde;

Başvuru sahibinin elektrik tesisatı ile mekanik ve sıhhi tesisat imalatlarına ilişkin malzeme, işçilik ve nakliye dahil fiyat aldığı, istekli tarafından alınan fiyatlara itibar edilmesi gerektiği, idarece yapılan fiyat araştırması sonucunda elde edilen fiyatlar ile inşaat işlerinde faaliyet gösteren yüklenicilerin piyasadan alacakları fiyatların farklı olabileceği, alınan fiyat tekliflerinde idarece belirlenen elektrik tesisatı ile mekanik ve sıhhi tesisat işlerine ilişkin imalatlara yer verildiği ve tekliflerin söz konusu ihale için verildiği dikkate alındığında, bu tekliflere itibar edilmesi gerektiğinden, şikayetçinin teklifinin bu gerekçelerle değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik işleminde mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Şikayetçinin inşaat işlerine ilişkin kalıp, demir, tuğla, çatı, harpuşta, iç ve dış cephe boya-badana, sıva, alçı sıva, tesviye betonu, mozaik sıva, vb. işçilik imalatları için piyasadan fiyat aldığı, aynı zamanda söz konusu inşaat işinde kullanılacak ana malzeme kalemleri için yine piyasadan proforma faturaların alındığı anlaşılmıştır.

Ancak başvuru sahibinin sunmuş olduğu hesap cetveli, analizler ve proforma faturalar incelendiğinde;

Okul binasında 16.059/1B poz nolu BS 30 (B.300 betonu) kullanılmasının öngörüldüğü, isteklinin açıklamalarında BS 30 betonuna ilişkin analize yer verilmiş olmasına rağmen, hesap cetveline BS 25 beton analizinin alındığı, BS 30 betonuna ilişkin fiyat teklifine yer verilmediği,

Teknik şartnamede dış duvarların 18.081/6 poz nolu düşey delikli 19x29x13,5 cm. tuğla duvar yapılması öngörüldüğü halde, isteklinin açıklamalarında bu imalata yer verilmediği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından 18.248/1 poz nolu ahşap çatıda cam tülü pestili ile 2 kat çatı örtüsü yapılması imalatına ilişkin sunulan analizde 2 mm. cam tülü membranın birim fiyatının 1,00.-YTL olarak belirtildiği ancak, alınan proforma faturalarda 15 m² membranın fiyatı 34,00.-YTL olarak verildiği, dolayısıyla malzemenin m² birim fiyatının 2.25 YTL/m² olduğu, analizlere 1,00.-YTL olarak hatalı yansıtıldığı ayrıca,  bu poza ilişkin işçiliğin 1,00.-YTL/m² olarak belirtildiği halde, işçiliğe ilişkin herhangi bir verinin yer almadığı, 2007 yılı analizinde işçilik toplamının 2,74 YTL/m²  olduğu dikkate alındığında, işçilik fiyatına ilişkin açıklama yapılmadığı,

18.462/1 poz nolu asfalt kaplanmış cam tülü pestili (1100 gr/m²) ile 2 katlı yalıtım yapılması pozuna ilişkin 2007 yılı analizinde işçilik toplamının 5,49 YTL/m² olduğu dikkate alındığında, sunulan analizde işçilik ücretinin 3,00.-YTL olarak belirlendiği, istekli tarafından bu fiyata nereden ulaşıldığına ilişkin açıklayıcı herhangi bir bilgiye yer verilmediği,

18.466/1 poz nolu polyester keçe taşıyıcılı polimer bitümlü örtülerle iki katlı su yalıtımı yapılması pozuna ilişkin analizde 3 mm. plastomer esaslı polyester keçe taşıyıcılı örtünün birim fiyatının 3,40.-YTL olarak belirlendiği ancak, alınan proforma faturada malzemenin fiyatının 4,00.-YTL/m² olduğu, dolayısıyla malzemenin m² birim fiyatının analize hatalı yansıtıldığı,

19.050/2 poz nolu 8 cm. kalınlıkta cam yünü ile ısı yalıtımı yapılması pozuna ilişkin analizde 8 cm. kalınlıkta cam yünü şiltenin birim fiyatının 4,00.-YTL olarak belirtildiği ancak, alınan proforma faturalarda fiyatın 4,33.-YTL’ye tekabül ettiği, dolayısıyla malzemenin m² birim fiyatının analize hatalı yansıtıldığı,

19.055/A3 poz nolu 5 cm. kalınlıkta taşyünü ısı yalıtım levhaları ile mantolama yapılmak suretiyle dış duvarların dıştan ısı yalıtımı ve ısı yalıtım sıvası yapılması pozuna ilişkin analizde 5 cm. kalınlıkta taşyünü levhanın birim fiyatının 16,10.-YTL olarak belirtildiği ancak, alınan proforma faturalarda fiyatın 19,00.-YTL olduğu, dolayısıyla malzemenin m² birim fiyatının analize hatalı yansıtıldığı, bu fiyatın 2007 yılı analizinde 16,12.-YTL olduğu, isteklinin piyasadan almış olduğu fiyat yerine rayiç fiyatı kullanmış olduğu göz önüne alındığında ise, analizde yer verilen diğer unsurların (çelik çivili ısı yalıtım dübeli, ısı yalıtım levhaları yapıştırıcısı, sıva filesi, ısı yalıtım sıvası) malzeme bedellerine ilişkin belgelendirme yapılmadığı, işçilik fiyatının 2007 yılı analizinde 8,14.-YTL olduğu, bu poza ilişkin sunulan açıklamada ise işçiliğin 4,00.-YTL olarak belirtildiği, istekli tarafından bu fiyata nereden ulaşıldığına ilişkin açıklayıcı herhangi bir bilgiye yer verilmediği görülmüştür.

21.226 poz nolu çatı havalandırma feneri yapılması (ahşap) ve üzerine çinko kaplama yapılması, 21.301 poz nolu sert ağaçtan düz merdiven küpeştesi yapılması ve yerine konulması, 22.009/3A poz nolu lamine levha kaplamalı iki yüzü kontraplak presli iç kapı kanadı yapılması yerine takılması, 23.010 poz nolu nervürlü hasır çeliğin (1,50-3.00 kg/m²) yerine konulması pozlarına ilişkin herhangi bir belgelendirme yapılmadığı,

Demir imalatın yapılmasına ilişkin alınan fiyat teklifinde “Demir imalat yapılması malzeme bedeli %40” şeklinde bir ifadeye yer verildiği, bu kaleme ilişkin imalat teklifine sarf malzemenin dahil olduğu yolunda açıklama eklendiği, bu haliyle demir imalat için öngörülen bedelin anlaşılamadığı buna rağmen analizlerde 23.152 poz nolu kare dikdörtgen profillerle kapı pencere yapılması, 23.155 poz nolu 2,00 mm´lik yerli DKP sacdan bükme kapı kasası yapılması, 23.176 poz nolu çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması, 23.202 işlenerek dekore edilmiş her çeşit demirden parmaklık, korkuluk yapılması ve yerine konulması, 23.226 poz nolu bayrak direği yapılması imalatlarında 2007 yılı analizlerinden farklı fiyatlar kullanıldığı ve kullanılan malzeme ve işçilik fiyatlara ilişkin açıklamalara yer verilmediği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklifine ilişkin sunmuş olduğu açıklamalarda yukarıda yer verilen eksiklik ve hatalara diğer kalemlerde de rastlanıldığı, şikayetçinin sunmuş olduğu açıklamaların yeterli olmadığı ve kendi içinde çelişkiler bulunduğu, bu haliyle açıklamaların kabul edilmeyerek teklifin değerlendirme dışı bırakılması yönünde tesis edilen işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

B- İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 20 nci maddesi yönünden incelenmesi sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

          b) İlanın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı yönünden yapılan incelemede;

            4734 sayılı Kanunun ‘İhale ilânlarında bulunması zorunlu hususlar’ başlıklı 24 üncü maddesinde ihale dokümanında belirtilmeyen hususlara ilânlarda yer verilemeyeceği hüküm altına alınmış, ihale ilanlarında ihaleye katılabilme şartları ve istenilen belgeler ile yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterlerin neler olduğunun belirtilmesi zorunluluğu getirilmiştir.

            Anılan Kanunun ‘İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar’ başlıklı 27 nci maddesinde ise ihale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgilerin bulunmasının zorunlu olduğu hükme bağlanarak, idari şartnamede ihale konusuna göre belirtilmesi zorunlu asgari hususlara yer verilmiştir. Buna göre idari şartnamelerde isteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlik kriterlerinin neler olduğunun belirtilmesi zorunludur.

Kanunun ‘İlânın uygun olmaması’ başlıklı 26 ncı maddesinde ise;

            “13, 24 ve 25 inci maddelerdeki hükümlere uygun olmayan ilânlar geçersizdir. Bu durumda, ilân bu maddelere uygun bir şekilde yenilenmedikçe ihale veya ön yeterlik yapılamaz.

Ancak, 13 üncü maddede belirtilen ilânın yapılmaması veya ilân sürelerine uyulmaması halleri hariç, yapılan ilânlarda 24 ve 25 inci madde hükümlerine uygun olmayan hatalar bulunması durumunda, idarelerce ilânların yayımlanmasını takibeden on gün içinde hatalı hususlar için düzeltme ilânı yapılmak suretiyle ihale veya ön yeterlik gerçekleştirilebilir.” hükmüne yer verilmiştir.

  Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ‘İhale ve ön yeterlik ilanlarının düzenlenmesi’ başlıklı 28 inci maddesinde;

“İhale ilanları, ihale dokümanında yer alan bilgiler esas alınmak suretiyle, ihale usulüne göre oluşturulan standart ihale ve ön yeterlik ilan formlarına uygun olarak hazırlanır (standart formlar KİK002.0/Y, KİK003.0/Y ve KİK004.0/Y).

İhale ve ön yeterlik ilanlarında yer alan bilgiler ile ihale veya ön yeterlik dokümanını oluşturan belgelerde idarece yapılan düzenlemelerin birbirine uygun olması gerekir.

İhale ve ön yeterlik dokümanında belirtilmeyen hususlara ilanlarda yer verilemez.” Hükmüne yer verilmiştir.

Şikayete konu ihaleye ait ilanın Diğer Hususlar bölümünde;

“İş deneyim belgesi ekinde, bu belgeyi tevsik eden geçici kabul tutanağı, kesin hakediş raporu, ek sözleşme varsa ek keşif tutarı, tasfiye tutanağı, devir  sözleşmesi gibi belgeler ibraz edilecek, ayrıca iş deneyim belgesinin özel kurum ve kuruşlardan alınması halinde Yapım işleri Uygulama Yönetmeliğinin 50. maddesinde belirtilmiş ilgili mercilerce onaylanmış olması gerekmektedir. Bu şekilde sunulmayan iş deneyim belgeleri kabul edilmeyecektir.” şeklinde  mevzuatta bulunmayan bir yeterlik kriterine yer verildiği ancak, idari şartnamede bu yeterlik kriterine ilişkin bir düzenleme yapılmadığı, ihale komisyonunun teklif değerlendirmesini ise idari şartnamede yer almayan ilandaki düzenlemeye göre gerçekleştirdiği görülmüştür.

İhale dokümanında yer verilmeyen hususlara ilanlarda yer verilemeyeceği yönündeki mevzuat hükmü uyarınca; idarenin ihale dokümanında bulunmayan bir yeterlik kriterine ilanda yer vermesi ve değerlendirmeyi idari şartnamede yer almayan ilandaki bu düzenlemeye paralel gerçekleştirmiş olması mevzuata aykırıdır.

          ğ) İhale dokümanına süresinde itirazen şikayet başvurusunda bulunulmamış ise ihale dokümanındaki aykırılıkların ihalenin sağlıklı bir şekilde sonuçlandırılmasına etkisi olup olmadığı yönünden yapılan incelemede;

1) İdari şartnamenin makine ve ekipmana ilişkin düzenlemeler içeren 7.3.3 maddesinde;

1 Adet              Kamyon          10 tn

Yük Asansörü                         400 kg

1 Adet              Betoniyer        250 lt.

1 Adet                         Vibratör           2,5 HP

İskele Takımı                           1500 m2

Binek otomobil            4 kişilik

Dizüstü Bilgisayar                     1

Dizüstü Bilgisayar                     1

Dijital fotoğraf makinesi            1

          İstenildiği, Özel İdari Şartnamenin ‘İş yerlerine ulaşım’ başlıklı 5 inci maddesinde ise;

            “Müteahhit işin başlangıcından geçici kabul sonrasına kadar, İdare  personelinin istediği zamanlarda işyerlerine personelin ulaşımını sağlamak amacıyla şoförlü bir araç temin edecektir. İdare yapacağı seyahatleri uygun bir süre önceden müteahhide  bildirecektir. Müteahhidin araç temin etmemesi halinde, idare Müteahhidin nam ve hesabına araç kiralayacak ve bedelini müteahhidin ilk hakedişinden kesecektir.” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

İdarece, ihtiyaç belirlemesi yapıldıktan sonra sözkonusu ihtiyacın en uygun şartlarda ve zamanında karşılanmasını teminen ihale dokümanında gerekli düzenlemeler yapılması, işin niteliğine göre mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin kriterler belirlendikten sonra, işin yapılması için zorunlu olan yapı araçlarına ilişkin makine ekipman listesi belirlenmesi gerekmektedir.

İhale dokümanında, isteklilerden teklifleri kapsamında şoförlü binek otomobil, 2 adet dizüstü bilgisayar ile dijital fotoğraf makinesi istenilmesi ve müteahhidin araç temin etmemesi halinde idarenin müteahhidin nam ve hesabına araç kiralayarak bedelini müteahhidin ilk hakedişinden keseceği yönünde yeterlik kriteri olarak yapılan düzenlemenin yapım işinin ifasıyla kabul edilebilir doğal bir bağlantısının bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

2) Özel İdari Şartnamenin ‘Mobilizasyon’ başlıklı 16 ncı maddesinin ‘Müteahhit ofisi’ başlıklı 16.1 maddesinde;

“Müteahhit şantiye ofisini, ses ve ısı izolasyonu yapılmış ve döşenmiş olarak, işe başlama tarihinden sonraki 2 (İki) hafta içinde kurmuş olacaktır. Müteahhit şantiye ofisi, kapalı depo binası, açık malzeme depolama alanları, vs gibi tesisleri gösteren şantiye planını, işe başlama tarihinden sonraki ilk 7 (yedi) gün içinde İdareye sunacaktır. Müşavirin onayını müteakip, şantiye ofisini kurmaya başlayacak ve yukarıda belirtilen süre içinde, ses ve ısı izolasyonu da tamamlanmış olarak şantiye ofisinin inşaatını bitirecektir.

Müteahhit, idarenin uygun görmesi durumunda boşaltılmış okul binalarından uygun olan odaları şantiye ofisi şeklinde düzenleyebilecektir. Ancak işçi yatakhanesi ve depo yapıları için bu durum söz konusu olamayacaktır. Müteahhit yeterli miktarda yatakhane ve depoyu önceki paragrafta belirtildiği şekilde yapmakla mükelleftir.

Şantiye ofisinin güvenliği, bakımı, ve ısıtmasından Müteahhit sorumlu olacaktır. Müteahhit şantiye tesislerini Sözleşmenin sonuna kadar, işyerinde çalışır vaziyette tutacak ve idarenin onayı alınmadıkça söküp bir başka yere taşıyamayacaktır.

Şantiye binasında, inşaat ekipman ve malzemelerinin depolanması kesinlikle yasaktır. Bu tür malzeme ve ekipmanlar şantiye planında gösterilen yerlerde bulundurulacaktır.

Şantiye sınırları içinde inşa edilen şantiye ofisi içindeki yangın söndürme cihazları, gerekiyor ise jeneratör, WC, aydınlatma, su temini, vs. gibi gerekli tesisler Müteahhit´çe karşılanacak ve işletilecektir.

Yukarıda belirtilenlere ilaveten Müteahhit, kendi ofisinde yeterli sayıda telefon, faks ve bilgisayar, internet bağlantısı, yazıcı, çizici, fotokopi makinası, daktilo gibi ekipmanları temin edecektir.

Şantiye ofisinde, Müteahhitin yönetim ve teknik hizmetlerini rahatça yerine getirmesini sağlayacak gerekli ofis ekipmanı ve sekreterya bulunacaktır.

Müteahhitin genel giderleri dahilinde sayıldığından, Müteahhidin şantiye ofisleri için Müteahhite ayrıca bir bedel ödenmeyecektir.”,

‘İdarenin ve müteahhidin ofisleri’ başlıklı 16.2 maddesinde;

“Müteahhit Öğretim kurumlarının sahalarında kendi şantiye ofis binasını yaparken, İdare için ilave mekanlar temin edecektir. İdarenin  ofisi yaklaşık 15 m² büyüklüğünde olacak ve bu mekanda en az 1 toplantı odası, 1 oda, 1 WC ve 1 çay ocağı ile 1 numune depo odası yer alacaktır. Bu ofis Müteahhidin kendi şantiye binasına bitişik olabilecek ancak Müteahhitin şantiye binalarından ayrı bir giriş kapısı olup, müstakil kullanılacaktır. İdarenin ve Müteahhidin ofisine su ve kanalizasyon bağlantısı, elektrik veya jeneratör, ısıtma sistemi ve aydınlatma temin edilecektir. Ayrıca iki telefon hattı (Müteahhit tarafından ödenmek kaydıyla ve kendi adına) da temin edilecektir. Müteahhit 2 telefon makinası, 1 faks makinası, 1 bilgisayar ve yazıcı ile müstakil internet hattı ve uygun şekilde ofisin tefrişini temin edecektir.

İdare için temin edilen tüm mekanların tefrişi, giderleri ve bakımından müteahhit sorumludur. Gerekirse bakım ve hizmetler için personel tahsisi yapılacaktır.

İşe Başlama tarihinden itibaren yedi (7) gün içinde Müteahhit kendi şantiye yerleşim planı ile birlikte İdare´nin ve Müteahhit ofisinin ayrıntılı bir yerleşim planını onaya sunacaktır. Müşavirin onayı alındıktan sonra, bu ofisin inşaatı, ısı ve ses izolasyonları ile birlikte işe başlama tarihinden itibaren iki (2) hafta içinde tamamlanmış olacaktır.

İdarenin ofisi için aydınlatma, su temini, kanalizasyon, jeneratör (şayet gerekli ise), ısıtma sistemleri ve ulaşım yo kaldıramayacak, gerekirse bu ofisler Kusur Sorumluluk Süresi içinde de açık tutulacaktır. İdarenin ofisi için Müteahhite ayrıca bir ödeme yapılmayacak, Müteahhitin genel giderleri içine dahil edildiği kabul edilecektir. 17.1 ve 17.2 maddelerinde belirtilen ofisler, süresinde ve istenilen şartlarda yapmadığı takdirde Müteahhit´e hakediş ödemesi yapılmayacaktır.” düzenlemelerine yer verildiği görülmüştür.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 15 inci maddesinde yapım işinin yapı denetim görevlisinin denetim ve kontrolü altında yapılacağına, aynı Şartnamenin 17 nci maddesinde yapı denetim görevlisi için gerekli binaların yapılmasına ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir.

4734 sayılı Kanunun 5. maddesinin 1. fıkrasında, “idareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; … ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur” hükmü ile,

2. fıkrasında, “Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işi bir arada ihale edilemez” hükmü yer almaktadır.

            Bu çerçevede, ihale edilen yapım işi kapsamında yükleniciye ait olması gereken giderlerin ilgili mevzuat çerçevesinde yapım işinin gerçekleştirilmesine ilişkin giderlerle sınırlı olması gerektiği gibi, yapı denetim hizmetinin yerine getirilmesine ait giderlerden Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 17 nci maddesinde sayılanların dışındakilerin idarenin sorumluluğunda olacağı,

            Bu itibarla, idare görevlileri için Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 17 nci maddesinde yer verilenler haricinde, ofis, telefon ve araca ilişkin olarak yapılan düzenlemelerin yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı olduğu anlaşılmıştır.

          ı) Ön yeterlik veya tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında itirazen şikayet konusu yapılan işlemler bakımından diğer aday ve isteklilere eşit muamele yapılıp yapılmadığı yönünden yapılan incelemede;

          1) Başvuru sahibince ihaleye iş deneyimini tevsik eder belge olarak, inşaat mühendisliği diplomasının sunulduğu, ihale ilanının Diğer Hususlar bölümünde istenen belgeler olarak da çeşitli idarelere karşı yüklenmiş olduğu işlere ilişkin 105 sayfadan oluşan muhtelif tarihli kesin kabul tutanakları, hakediş raporlarının sunulduğu, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ise ‘İş Denetleme ve İş Yürütme Belgeleri Listesi’ adı altında 4, ‘İş Deneyim ve İş Bitirme Belgeleri Listesi’ adı altında 26 farklı işe ilişkin bilgilere yer verildiği görülmüştür.

            4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 62 nci maddesinin (h) bendinde; “Yapım işlerinde denetim ve yönetim görevlerinde bulunmayan mühendis veya mimarların, yapım ihalelerine girebilmeleri için mezuniyetinden sonra geçen her yıl için altmış milyar Türk Lirası (yüzonbeşbinbeşyüzyirmibeş Yeni Türk Lirası)  olarak hesaplanmak üzere dikkate alınır ve bu Kanunun 10 uncu maddesi kapsamındaki mesleki ve teknik yeterlilik şartı ilgilinin işe başladığı yıl için aranmaz.” hükmü,

            Bu hususa ilişkin olarak da Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 55 inci maddesinin (c) bendinde; “Kendi meslekleri ile ilgili faaliyetlerini sürdürmeleri şartıyla iş deneyim belgesi yerine mezuniyet belgelerini sunan mühendis ve mimarların, aldıkları akademik eğitime göre ehliyetli oldukları görev alanı ile sınırlı yapım işlerinin ihalelerinde, mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen tutar kadar dikkate alınır ve bu kişilerden mezuniyet belgelerinin değerlendirmeye alınmasını talep etmeleri halinde Kanunun 10 uncu maddesindeki iş deneyimine ilişkin mesleki ve teknik yeterlik şartı aranmaz. Denetim veya yönetim görevlerinde bulunmayan mühendis veya mimar isteklilerin mezuniyetlerine binaen ihaleye girmesinde bunların gerçek kişi olmaları şartı aranır.” hükmü  bulunmaktadır.

            Anılan hükümler uyarınca, gerçek kişi isteklilerin iş deneyimi olarak sunmuş oldukları mezuniyet belgelerinin değerlendirmeye alınabilmesi için, isteklilerin son onbeş yıl içinde taahhüt işi üstlenmemiş veya denetim veya yönetim görevlerinde bulunmuş olmaları nedeniyle iş yönetme ve iş denetleme belgesi sahibi olmamaları gerekmektedir.

Başvuru sahibinin teklif zarfı kapsamında sunduğu belgelerden, önceki yıllarda yüklenici sıfatıyla farklı idarelere karşı çeşitli inşaat işleri yapıp tamamladığı anlaşıldığından, başvuru sahibine ait teklifin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır.

2) Abidin ATEŞ’in ihaleye iş deneyimini tevsik eder belge olarak, inşaat mühendisliği diplomasını sunduğu ancak, teklif zarfında yer alan diğer belgelerden isteklinin daha önceki yıllarda çeşitli idarelere karşı yapım işi üstlendiği, bilançosu (c) değerini sağlamadığı için değerlendirme dışı bırakılan isteklinin teklifinin yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır.

3) Mustafa KOSİF’in ihaleye iş deneyimini tevsik eder belge olarak, inşaat mühendisliği diplomasını sunduğu ancak, teklif zarfında yer alan diğer belgelerden isteklinin daha önceki yıllarda yapım işi üstlendiği ve gelir tablolarına hakediş bedellerinin yansıtıldığı, ISO 14001:2000 akredite belgesi 2006 tarihli olduğu için değerlendirme dışı bırakılan isteklinin teklifinin yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır.

4) Şikayete konu ihalede benzer iş olarak B/III Grup İşler kabul edilmiş, Gürbüzler İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyim belgesi olarak Çanakkale Belediyesince Esenler III. Etap Toplu Konut İnşaatı ile Ada İçi Altyapı ve Çevre Düzenlemesi işine ait Yüklenici iş durum belgesi sunulduğu, ihale komisyonunca kamuya yapılan işlerde seviye tespit tutanağı ile belge düzenlenemeyeceği gerekçesiyle iş deneyim belgesi geçersiz kabul edilmiştir.

23.08.2007 tarihli  söz konusu belgede işin %71,05 oranında tamamlandığı, toplam sözleşme bedeli 5.762.000,00.-YTL olan işe ilişkin belge tutarının 4.094.060,38.-YTL olarak belirlendiği, iş deneyim belgesinin ekine 02.08.2007 tarihli hakediş raporu ile seviye tespit tutanağının eklendiği görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ‘Belge düzenleme koşulları’ başlıklı 51 inci maddesinde geçici kabulü yapılmamış ancak sözleşme bedelinin asgari yüzde yetmişlik kısmı gerçekleşmiş işin yüklenicisine iş durum belgesi düzenlenebileceği hüküm altına alınmışken, isteklinin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin kamuya yapılan işlerde seviye tespit tutanağı ile belge düzenlenemeyeceği gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması mevzuata aykırıdır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale işlemleri ile ihale kararının iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

   Oybirliği ile karar verildi.