Hangi anahtar teslimi götürü bedel işlerde iş artışı yapılabileceği (KİK)

Karayolları Genel Müdürlüğü, 5. Bölge Müdürlüğütarafından 14.02.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü 56(Kozan) Şube Şefliği ve 57(Adana) Şube Şefliği Yollarında Kar ve Buzla Mücadele, Bakım, Yapım, Onarım İşlerinin Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Altunlar Gıda Uluslararası Nak. Pet. Ürn. Tem. İşl. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 10.02.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.02.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.02.2014tarih ve 6598sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.02.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

            Başvuruya ilişkin olarak 2014/847sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1) İdarece anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale yapıldığı, isteklilerin uygulama projesine dayanarak teklif hazırlamalarının mümkün olmadığı ve ihale konusu işin zamanında bitirilmesinin imkansız olduğu, anılan uygulama projesinin ilgili mevzuatlardaki temel ilkelere aykırı olarak hazırlandığı, sathi kaplamalı yolda yama yapılması işinde %4 ile %6 arası bozulma olacağı, bitümlü sıcak kaplamalı yolda yama yapılması işinde kaplama yüzeyinin %1 ile %3 arası bozulma olacağı örneklerinde olduğu gibi uygulama projesinde belirsizliklerin olduğu, özetle uygulama projesinde tüm ayrıntılar yer alması gerekirken net olmayan hususların olduğu, bu hususların tekliflerin hazırlanmasını engellediği, 

           
2 ) İhale konusu işte çalıştırılacak işçilerin çalışma şartlarına, bu işçilere ödenecek ücretlere ve bu işçilere ilişkin yüklenicinin cezai sorumluluğuna yönelik olan Teknik Şartname’nin ilgili bölümündeki (b), (e) ve (f) maddelerindeki düzenlemelerin mevzuata uygun olmadığı, bu bağlamda ihale konusu işte istenildiği zaman idarece işçi sayısının sınırsız olarak arttırılabileceği, aynı şekilde makine sayısının yüklenici tarafından artırılacağı ve aynı Şartname’nin f-5 ve f-18’inci maddelerinde tahmine dayalı maliyet unsurları olduğuiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

           
1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

            İhale dokümanları incelendiğinde şikâyete konu ihalenin ilgili karayollarında kar ve buzla mücadele, bakım ve onarım işleri olduğu, bu bağlamda idarece yaklaşık maliyetin 3 iş kaleminden oluşturularak belirlendiği, anılan iş kalemlerinin “1 km. sathi kap. yolun bakım, onarım ve yapım işi (922 km)”, “1 km. BSK kapl. yolun bakım, onarım ve yapım işi (204 km)” ve “Kozan ve Adana Şube Şef. Yollarında kar ve buzla mücadele işleri” olduğu ve anılan ihalenin anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle yapıldığı anlaşılmıştır.

            İhale konusu işin bir bölümünün yapım, bir bölümünün ise hizmet iş kalemlerinden oluştuğu, söz konusu işin belli bir proje ve birim fiyat tarifleri çerçevesinde yürütüleceği, işin belli bir personel, makine kullanımı ile projesine uygun olarak yollardaki bakım, onarım ve kar mücadelesi işlerini kapsadığı göz önüne alındığında söz konusu ihalenin yapım ihalesi olarak yapılmasında mevzuata aykırı bir durum olmadığı sonucuna varılmıştır. Ancak ihale konusu işin yapım işi olarak ihale edildiği görüldüğünden, ihalenin başından sonuna Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde belirtilen kurallar ve esaslara uygun olarak işlemlerin gerçekleştirilmiş olması esastır. Bu çerçevede yapılan incelemede;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinde “…c) Yapım işlerinde arsa temin edilmeden, mülkiyet, kamulaştırma ve gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan ve uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamaz. İhale konusu yapım işinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ön veya kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. Uygulama projesi bulunan yapım işlerinde anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale yapılması zorunludur. Ancak, doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan yapım işlerinde ön veya kesin proje üzerinden, her türlü onarım işleri ile işin yapımı sırasında belli aşamalarda arazi ve zemin etütleri gerekmesi veya uygulamada imar ve güzergâh değişikliklerinin muhtemel olması nedenleriyle ihaleden önce uygulama projesi yapılamayan, bina işleri hariç, yapım işlerinde ise kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir…” hükmü,

            İdari Şartname’nin “İhale dokümanının kapsamı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. İhale dokümanı aşağıdaki belgelerden oluşmaktadır:

a) İdari Şartname.

b) Teknik Şartnameler.

c) Sözleşme Tasarısı.

ç) Yapım İşleri Genel Şartnamesi. (İhale dokümanı kapsamında verilmemiştir.)

d) Standart formlar:

Standart Form-KİK015.2/Y: Anahtar Teslim Götürü Bedel Teklif Mektubu, Standart Form-KİK021.0/Y: İş Ortaklığı Beyannamesi, Standart Form-KİK023.1/Y: Geçici Teminat Mektubu, Standart Form-KİK023.2/Y: Kesin Teminat Mektubu, Standart Form-KİK024.0/Y: Banka Referans Mektubu, Standart Form-KİK026.1/Y: İş Deneyim Belgesi (Yüklenici İş Bitirme), Form-KİK026.2/Y: İş Deneyim Belgesi (Yüklenici İş Durum), Form-KİK027.0/Y: İş Deneyim Belgesi (Alt Yüklenici İş Bitirme), Form-KİK028.1/Y: İş Deneyim Belgesi (İş Denetleme), Form-KİK028.2/Y: İş Deneyim Belgesi (İş Yönetme), Form-KİK029.1/Y: Devam Eden İşler İçin İş Deneyim Belgesi (İş Denetleme), Form-KİK029.2/Y: Devam Eden İşler İçin İş Deneyim Belgesi (İş Yönetme), Form-KİK030.1/Y: İş Deneyim Belgesi (İş Denetleme/İş Yönetme), Form-KİK030.2/Y: Devam Eden İşler İçin İş Deneyim Belgesi (İş Denetleme/İş Yönetme), Standart Form-KİK031.1/Y: İş Bitirme/Durum/Yönetme/Denetleme Belgesinin Kullanılmasına İlişkin Ortaklık Durum Belgesi, Form-KİK031.2/Y: İş Denetleme Belgesinin Kullanılmasına İlişkin Ortaklık Durum Belgesi, Form-KİK031.3/Y: Mezuniyet Belgesinin Kullanılmasına İlişkin Ortaklık Durum Belgesi, Standart Form-KİK024.1/Y: Bilanço Bilgileri Tablosu

e) İş kalemleri veya iş gruplarına ait ilerleme yüzdeleri listesi ve 1 adet analiz formatı,

f)

Karayolları Teknik Şartnamesi(KTŞ)

Bakım El Kitabı

Yol yapım bakım ve onarımlarında trafik işaretleme standartları kitabı

Mahal listesi

Pursantaj(Genel pursantaj-İş kalemleri pursantajı)

Uygulama projesi

Birim fiyat tarifi

Makine kiraya verme şartnamesi

Makine kira bedelleri

Özel teknik şartname

Örnek ödeme tablosu

Analiz formatı…” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin  “Yol Bakım Onarım Çalışması Esnasında Dikkat Edilecek Hususlar“ başlıklı maddesinde  “Yol bakım ve onarımlarında işe başlamadan önce yapılacak geçici trafik işaretlemeleri ile sinyalizasyonlar, “Yol Yapım Bakım ve Onarımlarında Trafik İşaretleme Standartları” el kitabına göre yüklenici firma tarafından yapılacaktır.

            ….

Yollarda meydana gelebilecek heyelan, feyezan, çığ sanat yapılarında çökme ve yıkılma gibi olağan dışı durumlarda acilen trafik emniyetin sağlanması için trafik işaretlemesi yapılması, yolun tekrar güvenli bir şekilde trafiğe açılması için gerekli çalışmaların yapılması yüklenici firmanın sorumluluğundadır.

Yol sathı yüklenici firma tarafından sürekli takip edilecek, trafik güvenliğini tehdit edecek atıklar (hayvan ölüsü, çöp, kaya, taş, hafriyat atığı, yağ v.b.) varsa, gerekli trafik işaretlemeleri yapılarak yoldan uzaklaştırılacaktır.

Yüklenici firma tarafından kamulaştırma sınırımız içerisine dökülen inşaat atıkları, toprak, çöp vb. gibi malzemeler ikaz edilmesine gerek duyulmadan uzaklaştırılacak ve  İdare tarafından yolda tespit edilen eksikliklere de, hemen müdahale edilecektir.

Yüklenici firmaya kiraya verilecek idare malı makine ve ekipmanlar ile işyerlerinin 24 saat ibate ve iaşe ile korunma hizmetleri, yüklenici firma tarafından sağlanacaktır. İbate ve iaşe hizmetlerinden bedeli karşılığında faydalanacaktır.

Yüklenici firmaya kiraya verilecek makine ve ekipmanların faal vaziyette tutulabilmesi için, bakım ve tamir ekiplerini hazır bulunduracaktır. Gerekli hallerde seyyar tamir ekibi kuracaktır.

Yüklenici firma Yapılan işlerive faaliyetleri  günlük defterlere işleyecek, bu defterlerin kontrol ve onayı ise Yapı Denetim Görevlisi tarafından yapılarak, günlük olarak karşılıklı imza altına alınacaktır.

…

Bu ihale bünyesinde yapılacak olan tüm bakım onarım hizmetleri için minimum Tek yollarda 100 Km.de 1 yol bakım ekibi, bölünmüş yollarda 50 Km.de 1 yol bakım ekibi olacak şekilde personel sayısı, araç ve ekipman miktarı oluşturularak  çalışma usul ve esasları “Karayolu Bakım El Kitabı” nda belirtildiği şekilde yapılacaktır.” düzenlemesi,

İhale dokümanlarının ekinde yer alan Uygulama Projesi’nin ilgili bölümlerinde “  …

Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü, 56. (Kozan) ve 57. (Adana) Şube Şefliği bakım ağı içerisinde 498 km.si devlet yolu, 696 km.si il yolu olmak üzere toplam 1194 km yol bulunmaktadır. Bu yolların 274 km.si bölünmüş yoldur. 56. (Kozan) Şube sınırları içerisinde 1 adet asfalt plenti ve 2 adet bakımevi, 57. (Adana) Şube sınırları içerisinde 1 adet asfalt plenti ve 2 adet bakımevi bulunmaktadır. Şube şefliği yollarında güvenli trafik akımının sağlanabilmesi için rutin bakım onarım işlerinin sürekli olarak yapılması gerekmektedir. Karayolları 56. (Kozan) ve 57. (Adana) Şube Şefliği yollarında 2014-2015 yılı içerisinde aşağıda belirtilen rutin bakım onarım işleri ile kar ve buzla mücadele yapılması öngörülmüştür.

Aşağıda Kilometre Kontrol Numaraları ve km’leri belirtilen yollarda Rutin Bakım Hizmetleri (Bakım, Yapım ve Onarım İşleri) yüklenici sorumluluğunda gerçekleştirilecektir.

1. Bitümlü Sıcak Karışım Kaplamalı (BSK) Yolda Yama Yapılması

Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü, 56. (Kozan) ve 57. (Adana)Şube Şefliği sınırlarında Yüklenicinin sorumluluğunda bulunan mahal listesinde belirtildiği gibi 204 km bitümlü sıcak karışım (BSK) kaplamalı yol bulunmaktadır. (Bölünmüş yollar gidiş-geliş olarak değerlendirilmiştir.) 2014-2015 yılı içerisinde kaplama yüzeyinin %1 ila %3 oranında bozulma olacağı öngörülmektedir (yol genişliği 8 m.dir). Bu bozulmaların birim fiyat tarifinde belirtilen esaslar çerçevesinde Karayolu Teknik Şartnamesine ve Karayolu Bakım El Kitabındaki hususlara uygun olarak yapılması gerekmektedir.

2. Sathi Kaplamalı (SK) Yolda Yama Yapılması

Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü, 56. (Kozan) ve 57. (Adana) Şube Şefliği sınırlarında Yüklenicinin sorumluluğunda bulunan mahal listesinde belirtildiği gibi 922 km sathi kaplamalı yol bulunmaktadır. (Bölünmüş yollar gidiş-geliş olarak değerlendirilmiştir.) Sathi kaplamalı yollarda genelde bozulmalar tekerlek izinde oturmalar, çökmeler, ondülasyonlar, çatlaklar (timsah sırtı, yorgunluk, büzülme, kenar ve yansıma çatlakları), ayrışma soyulma, parçalanma ve çukurlar şeklinde oluşmaktadır. 2014-2015 yılı içerisinde kaplama yüzeyinin %4 ila %6 oranında bozulma olacağı öngörülmektedir (ortalama yol genişliği 8 m. Bölünmüş yollar gidiş-geliş ve toplayıcı yollar ayrı ayrı alınmıştır). Bu bozulmaların birim fiyat tarifinde belirtilen esaslar çerçevesinde Karayolu Teknik Şartnamesine ve Karayolu Bakım El Kitabındaki hususlara uygun olarak yapılması gerekmektedir.

…

5. Hidrolik Yapıların Bakımı (Yolda Elle 0 – 3 m² Arası Kesitteki Menfez – Mecra Kanalı İçindeki Balçık vb. Birikintilerinin Temizlenmesi) Acil Durumlarda Büz Döşenmesi

Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü, 55. (Kahramanmaraş) ve 58. (Elbistan) Şube Şefliği yollarında Yüklenicinin sorumluluğunda 1056 adet büyük menfez (1 m² – 3 m² arası), 2112 adet küçük menfez (1 m² den küçük) olduğu ve %20 sinin dolduğu kabul edilmiştir. Hidrolik yapıların içerisinde bulunan balçık, teressubat, çalı, ot vb. yabancı maddelerin (km de 19,2 m³ olarak öngörülmüştür) ayda bir sefer kontrol edilip birim fiyat tarifinde belirtilen esaslar çerçevesinde teknik şartnamesine uygun olarak temizlenmesi ve acil durumlarda gerekli yerlere idare malı büz döşenmesi gerekmektedir.

…

12. Olası Trafik Kazası, Çökme, Heyelan vb. Yol Kapanmalarında Acil İşaretleme ve Müdahale

Şube Şefliği yollarında olası trafik kazası Çökme, Heyelan vb. Yol Kapanmaları durumlarında acil olarak işaretleme ve müdahale yapılacaktır. Bunun için 24 saat esasına göre gerekli araç, gereç ve personel bulunduracaktır.

Yukarıda sayılan Rutin Bakım İşlerinin yapılabilmesi için asgari olarak aşağıda belirtilen makine, araç ve gereçlerin işyerinde sürekli olarak bulundurulması gerekmektedir. İş yoğunluğu ve özelliğine bağlı olarak araç sayısı artırılacaktır.

Ayrıca her şube için her ekipte Kompaktör, Seyyar Jeneratör, Seyyar Kaynak Makinesi, GPS(El tipi), Ağaç Kesme Makinesi (Benzinli), Sırt tipi Çim Biçme Makinesi (Benzinli), Matkap, Hilti, Taşlama v.s. ihtiyaca göre hazır bulundurulacaktır.

Yukarıda belirtilen makineleri kullanacak personel ve yardımcı personel haricinde Rutin Bakım İşlerinin yapılması için asgari olarak  55. (Kahramanmaraş) ve 58. (Elbistan) Şube Şefliği için toplam 14 adet Yol Bakım Ekibi (112 işçi) iş yerinde bulundurulacaktır. (1 Adet Yol Bakım Ekibi 8 işçi ve Karayolu Bakım El Kitabında belirtilen araç, makine ve avadanlıktan oluşur.)

Yukarıda belirtilen makinelerin ve işçilerin şube yol ağı içerisinde nakledilebilmesi için her türlü ekip, ekipman ve araç hazır bulundurulacaktır.

13. Kar ve Buzla Mücadele

Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü, 56. (Kozan) Şube Şefliği mahal listesinde belirtilen yollarında kış aylarında yağacak kar ve oluşacak buzla birim fiyat tarifinde, teknik şartnamesinde ve Karayolu Bakım El Kitabında belirtilen esaslar dahilinde yeterli araç, gereç, malzeme ve personelle kar ve buzla mücadele edilmesi, yolun trafik güvenliğini sağlayacak durumda bulundurulması gerekmektedir.

Yukarıda Kilometre Kontrol Numaraları belirtilen yollarda ikiyönlü yol, bölünmüş yol ayrımı yapılmaksızın Kar ve Buzla mücadele yapılacaktır.

Kar ve Buzla Mücadele işleri için Rutin Bakım İşlerinden ayrı, Kar ve buzla mücadele süresince asgari olarak;

Ekipmanlı Kamyon     : 3 adet (Ön bıçak, Yan bıçak ve Tuz Sericili) (En az 2007 model)

Greyder                      : 3 adet (En az 140 hp gücünde 2001 model)

Yükleyici                     : 3 adet  (En az 1 ½ yd3’lük 2007 model)

Şoför                           : 3 adet ( Ekipmanlı Kamyon için )

Operatör                     : 6 adet ( Greyder ve Yükleyici için )

Yağcı                          : 3 adet ( Greyder ve yükleyici için )

Düz İşçi                      : 3 adet ( Ekipmanlı Kamyonlar için )

Çalıştırılması gerekmekle birlikte iş yoğunluğuna bağlı olarak ilave araç ve personel sağlanacaktır. Ayrıca personellerin uzun süreli fiili kar ve buzla mücadele çalışmaları durumunda dinlendirilmeleri için yedek personel bulunduracaktır.

Rutin Bakım onarım İşleri ile Kar ve Buzla Mücadele işleri “ Karayolu Bakım El Kitabı” nda belirtilen esas ve usuller doğrultusunda yapılacaktır.

Not: Kar ve Buzla Mücadele işleri için istenen makine parkı ve personel Rutin Bakım Hizmetlerinin yürütülmesi için istenen makine parkı ve personelden ayrı olacak ve gerektiğinde Rutin Bakım Hizmetleri için istenen makine ve personeller Kar ve Buzla Mücadele işlerinde de kullanılabileceklerdir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 27’nci maddesinde “27.1. Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesine ilişkin hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uygulanır.” düzenlemesi,

            4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;

            a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10’una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20 ‘sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir…” hükmü yer almaktadır.

İhale dokümanları incelendiğinde gerek Teknik Şartname’de gerek Uygulama Projesi’nde ihale konusu işin hangi mevkilerde ve hangi usullerle yapılacağının belirtildiği görülmüştür. Yollardaki bozulmaların yüzdelik oranlar verilerek öngörülmesi ve Uygulama Projesi’nde ihale konusu işteki makine, ekipman ve işçi sayılarının artırılabileceğinin belirtilmesinin esasen işin niteliğinden kaynaklandığı, neticede ihale konusu işin yeni bir yol yapımı olmadığı, mevcut yollardaki bakım ve onarım işi olduğu göz önüne alındığında anılan Uygulama Projesi’nde isteklilerin tekliflerinin oluşturulmasını engelleyecek bir belirsizliğin olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan anılan Uygulama Projesinde ihale konusu işin karayolu bakım el kitabındaki esas ve usuller çerçevesinde yapılacağı da belirtilmiştir. Anılan kitap incelendiğinde ihale konusu işin hangi usullerle, ölçülerle ve esaslarla  yapılacağının açıkça belirtildiği anlaşılmıştır. 

İdari Şartname’nin “İşin yapılacağı yerin görülmesi” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. İşin yapılacağı yeri ve çevresini gezmek, inceleme yapmak, teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmek isteklinin sorumluluğundadır. İşyeri ve çevresinin görülmesiyle ilgili bütün masraflar isteklilere aittir.

12.2. İstekli, işin yapılacağı yeri ve çevresini gezmekle; işyerinin şekline ve mahiyetine, iklim şartlarına, işin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile işyerine ulaşım ve şantiye kurmak için gerekli hususlarda maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş; teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış sayılır.

12.3. İstekli veya temsilcilerinin, işin yapılacağı yeri görmek istemesi halinde, işin gerçekleştirileceği yapıya ve/veya araziye girilmesi için gerekli izinler İdare tarafından verilecektir.

12.4. Tekliflerin değerlendirilmesinde, isteklinin işin yapılacağı yeri incelediği ve teklifini buna göre hazırladığı kabul edilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sonuç olarak, isteklilerin ihale dokümanındaki belirsizlikler karşısında, örneğin karayollarındaki bozulma oranlarına ilişkin bir tereddüt hasıl olması halinde, idarenin geçmiş tecrübelerinden kaynaklı bozulma oranlarından yararlanabileceği ya da ihale konusu işin yapılacağı yerin incelenmesi suretiyle kendi deneyimleriyle belli bir bozulma marjı öngörerek fiyat oluşturabileceği, ayrıca 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 24’üncü maddesi uyarınca öngörülemeyen durumlarda anahtar teslimi götürü bedelle ihale edilen itirazen şikâyete konu işte sözleşme bedelinin %10’u oranına kadar ilave işin Uygulama Projesi içinde kalmak şartıyla aynı yükleniciye yaptırılabileceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

            Teknik Şartname’nin “Çalışma Şartları” başlıklı kısmının (b) maddesinde “Yüklenici çalıştırdığı işçilerin işin dahil olduğu bir iş kolu veya meslekte aynı tipteki iş için toplu sözleşme veya mevzuatla kabul edilenden daha aşağı olmayacak şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır. Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme veya mevzuatla tespit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve uygun bir bölgedeki iş kolu veya meslekteki aynı tip bir iş için toplu sözleşme veya mevzuatla tespit edilenlerden veya yüklenicinin bulunduğu iş kolu ve meslekteki benzer işverenlerin verdiği genel seviyeden daha az olmayacak şekilde ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını temin edecektir.” düzenlemesi,

            Aynı Şartname’nin söz konusu kısmının (e) maddesinde “İlgili işçilerin şikayeti üzerine, İdare yukarıdaki maddelerde öngörülen hükümler uyarınca, işçilerin hak sahibi oldukları ücretleri alamadıklarını tespit etmesi halinde, yüklenicinin hakedişinden uygun bir kısmını alıkoyarak bu meblağı yüklenici adına işçilere öder.” düzenlemesi,

            Aynı Şartname’nin söz konusu kısmının (f) maddesinde “Yüklenicinin söz konusu çalışma şartlarına uymadığının veya bu şartları uygulamadığının tespiti halinde, gerekli idari ve cezai kovuşturma yapılarak müeyyide uygulanır.” düzenlemesi,

            Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Çalışanların hakları ve çalışma şartları” başlıklı 34’üncü maddesinde “…

(2) Yapı denetim görevlisi iş yerinde çalışanlar arasında yüklenici veya alt yükleniciler tarafından ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığını kontrol ederek ücretleri ödenmeyen varsa yükleniciden ve alt yüklenicilerden istenecek bordrolara göre bu ücretlerin yüklenici hakedişinden ödenmesini sağlayacaktır. Bunun için yüklenicinin hakediş istemesi üzerine bu istek ve hakedişin ödeneceği tahmini tarih, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 36 ncı maddesinde yazılı olduğu şekilde ilan olunur. İlanın yapıldığı, yapı denetim görevlisinin ve yüklenici veya vekili ile işçi temsilcisinin imzaladıkları bir tutanakla tespit edilerek bu tutanağın bir sureti hakedişin ödeme yerine gönderilir.

…

(8) Yüklenici çalıştırdığı işçilerin, bu işkolunda veya meslekte aynı veya benzer iş için toplu sözleşme veya mevzuatla kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır. Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme veya mevzuatla tespit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve uygun bir bölgedeki işkolu veya meslekteki aynı veya benzer bir iş için toplu sözleşme veya mevzuatla tespit edilenlerden veya yüklenicinin bulunduğu işkolu ve meslekteki benzer işverenlerin verdiği genel seviyeden daha az elverişli olmayan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır. Yüklenici, varsa alt yükleniciler bu çalışma şartlarının sağlanması için gerekli tedbirleri alacaktır. İş sahibi idare de sözleşmenin devri halinde işi devir alan yüklenicinin bu çalışma şartlarına uymalarını sağlayacak gerekli tedbirleri alacaktır.

(9) Yüklenicinin sekizinci fıkrada belirtilen çalışma şartlarına uymaması veya bu şartları uygulamaması halinde 47 inci madde hükümleri uygulanır.” hükmü,

            Aynı Genel Şartname’nin “Sözleşmenin feshi ve tasfiye durumları” başlıklı 47’nci maddesinin ikinci fıkrasında “İdare aşağıda belirtilen hallerde sözleşmeyi fesheder;

a) Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi,

…

hallerinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” hükmü yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin yukarıda anılan maddelerinde yer alan ihale konusu işte çalıştırılacak işçilerin çalışma şartları hakkındaki düzenlemeler ile bu işçilerin çalışma şartlarına ilişkin cezai düzenlemenin Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili maddelerindeki hükümlerle birebir uyumlu olduğu sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, Uygulama Projesi’nin “Kar ve Buzla Mücadele” başlıklı 13’üncü maddesinde “…Kar ve Buzla Mücadele işleri için Rutin Bakım İşlerinden ayrı, kar ve buzla mücadele süresince asgari olarak;

Ekipmanlı Kamyon     : 6 adet (Ön bıçak, Yan bıçak ve Tuz Sericili) (En az 2007 model)

Greyder                      : 6 adet (En az 140 hp gücünde 2001 model)

Yükleyici                     : 5 adet  (En az 1 ½ yd3’lük 2007 model)

Şoför                           : 6 adet ( Ekipmanlı Kamyon için )

Operatör                     : 11 adet ( Greyder ve Yükleyici için )

Yağcı                          : 6 adet ( Greyder ve yükleyici için )

Düz İşçi                      : 6 adet ( Ekipmanlı Kamyonlar için )

Çalıştırılması gerekmekle birlikte iş yoğunluğuna bağlı olarak ilave araç ve personel sağlanacaktır. Ayrıca personellerin uzun süreli fiili kar ve buzla mücadele çalışmaları durumunda dinlendirilmeleri için yedek personel bulunduracaktır…” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “F- Kar ve Buzla Mücadele Çalışmasında Dikkat Edilecek Hususlar” başlıklı kısmının 5’inci maddesinde “Devlet yollarında, İl yollarında, ücretli olmayan bakım altındaki diğer yollarda ve protokollu yollarda, kar yağışı ve buzlanma şiddetine göre, yüklenici refüj mahallerindeki makine sayılarını, taahhüt ettiklerinin dışında arttıracaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin söz konusu kısmının 18’inci maddesinde ise “Yüklenici; bakımevleri ve refüj mahallerini kullanması halinde, uygun bölümlerini yolda mahsur kalan vatandaşların barınmaları için bakımlı, sıcak ve hazır tutacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

            İhale konusu işte yer alan olası trafik kazası, çökme, heyelan v.b. yol kapanmalarında acil işaretleme ve müdahale işlerinde kullanılacak olan asgari makine ve ekipmanların sayısı ile bu işlerde çalıştırılacak asgari işçi sayısının ihale konusu işe ait Uygulama Projesi’nde belirtildiği ve söz konusu işçiler ile makine ve ekipmanların sayısının işin yoğunluğu ve özelliğine göre artırılabileceği hususunun aynı Proje’de yer aldığı anlaşıldığından, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun yukarıda anılan maddesi uyarınca öngörülemeyen durumlarda anahtar teslimi götürü bedelle ihale edilen itirazen şikâyete konu işte sözleşme bedelinin %10’u oranına kadar ilave işin Uygulama Projesi içinde kalmak şartıyla aynı yükleniciye yaptırılabileceği, bu nedenle olası trafik kazası, çökme, heyelan v.b. yol kapanmalarında öngörülemeyen durumların ortaya çıkabilmesi ihale konusu işin niteliğiyle alakalalı bir husus olduğu anlaşıldığından anılan  düzenlemelerin mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, Uygulama Projesi’nde kar ve buzla mücadelede kullanılacak asgari araç ile çalıştırılacak asgari işçi sayısı, ayrıca bu araç ve işçilerin sayılarının işin yoğunluğuna bağlı olarak artırılacağının belirtildiği, Teknik Şartname’nin F-5’inci maddesinde kar yağışı ve buzlanma şiddetine göre refüj mahallerindeki makine sayılarının artırılmasının belirtildiği ve aynı Şartname’nin F-18’inci maddesinde ise bakımevleri ve refüj mahallerinin yolda mahsur kalan vatandaşlar için yüklenici tarafından bakımlı, sıcak ve hazır tutulmasının belirtildiği anlaşılmış olup, Uygulama Projesi’nin 13’üncü maddesi ve Teknik Şartname’nin F-5’inci maddesinde belirtilen işin yoğunluğu ile kar yağışı ve buzlanma şiddetine göre çalıştırılacak işçi sayısı ile kullanılacak araçların artırılması hususunun işin niteliğinden dolayı kaynaklandığı ve ayrıca böyle bir durumla karşılaşılması durumunda bu hususun 4735 sayılı Kanun’un 24’üncü maddesi uyarınca yükleniciye yaptırılacak ilave iş kapsamında değerlendirilebileceği, ayrıca istekliler tarafından ihaleye teklif verilmeden önce ihale konusu işin yapılacağı yerlerdeki bakımevleri ile refüj mahallerinin gezilip görülerek buna göre teklif verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

   Oybirliği ile karar verildi.