Tekliflerin değerlendirme aşamasında ihaleye teklif veren isteklilerin sosyal güvenlik prim borçlarının olup olmadığının idarelerce incelenmesi ve sosyal güvenlik prim borcu tespit edilenlerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerekir mi (KİK)

Bodrum Belediye Başkanlığı Park ve Bahçeler Müdürlüğütarafından 04.12.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Park ve Bahçe Hizmetlerinin Yaptırılması” ihalesine ilişkin olarak Turkuaz Sosyal ve Destek Hiz. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nin 07.01.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.01.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.01.2013tarih ve 1771sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.01.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

            Başvuruya ilişkin olarak 2013/298sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1) Teklif dosyalarında iş deneyim belgesi, imza sirküleri ve Ticaret Sicili Gazetesi suretinin aslına uygun olduğu noterce tasdik edilmiş fotokopilerinin “aslı idarece görülmüştür” şeklinde onaylı örneklerinin sunulmuş olmasının tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılma sebebi olarak gösterildiği, ancak sunmuş oldukları belgelerin kamu ihale mevzuatı açısından kabul edilmesi gerektiği,

2) İhale komisyon kararında, EKAP üzerinden yapılan sorgulama sonucunda firmalarının kesinleşmiş prim borcu olduğunun belirtildiği, ancak firmalarının taksite bölünmüş prim borcu olduğu ve belirli bir vadeye bağlanarak tecil edilmiş prim borçlarının vadesindeki ödemeler aksatılmadığı sürece kesinleşmiş prim borcu olarak kabul edilemeyeceği, prim borcu olmadığına dair yazıyı şikâyet dilekçesi ekinde ihaleyi yapan idareye sundukları ve bu sebeple ihaleye teklif verebilmelerini engelleyen bir durum olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

           
1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri ile ilgili olarak 20.12.2012 tarihli ihale komisyon kararında, “İhaleye 5 sıra nolu teklif veren Turkuaz Sosyal ve Destek Hizmetleri Temizlik ve Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin teklif dosyasında sunduğu evraklardan imza sirkülerinin ve iş deneyim belgelerinin aslına uygun olduğu noterce tasdik edilmiş fotokopilerinin “aslı idarece görülmüştür” yapıldığı ve yine ticaret sicil gazetelerinin İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü Genel Sekreterliğince “işbu suret aslının aynıdır” ibareli fotokopilerine “aslı idarece görülmüştür” yapıldığı tespit edilmiştir. Bu nedenle İdari Şartnamenin Belgelerin Sunuluş Şekli başlıklı 7.7. maddesinde … hükmü uyarınca istekli tarafından sunulan imza sirküleri, iş deneyim belgesi ve ticaret sicil gazeteleri idari şartnameye uygun olarak verilmemesinden dolayı ihale dışı bırakılmasına ve ayrıca ihale komisyonumuzca 14.12.2012 tarihinde Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden yapılan araştırmada ilgili firmanın kesinleşmiş sosyal güvenlik borcu olduğu tespit edildiğinden 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun ihaleye katılımda yeterlik kuralları başlıklı 10. maddesinde: … hükmü uyarınca değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilerek oturum kapatılmıştır.”ifadeleri bulunmaktadır.

            Başvuru sahibinin şikâyet başvurusuna cevaben idarece söz konusu firmaya tebliğ edilen 07.01.2013 tarihli yazıda da ihale komisyon kararında belirtilen gerekçeler tekrar edilmiştir.

            Konu hakkında, İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri”başlıklı 7’nci maddesinde,

“7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

a) Mevzuatı gereği kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odası veya ilgili meslek odası belgesi;

1) Gerçek kişi olması halinde, kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odasından ya da ilgili meslek odasından, ilk ilan veya ihale tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, odaya kayıtlı olduğunu gösterir belge,

2) Tüzel kişi olması halinde, ilgili mevzuatı gereği kayıtlı bulunduğu ticaret ve/veya sanayi odasından, ilk ilan veya ihale tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, tüzel kişiliğin odaya kayıtlı olduğunu gösterir belge,

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

1) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

2) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri,

…

7.7. Belgelerin sunuluş şekli:

7.7.1. İstekliler, yukarıda sayılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir. Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilen ve teyidi yapılabilen ihaleye katılım ve yeterlik belgelerinin internet çıktısı sunulabilir.

7.7.2. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.

7.7.3. İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale tarihinden önce İdare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini tekliflerine ekleyebilirler…”düzenlemesi bulunmaktadır.

            Adı geçen isteklinin sözü edilen belgeleri kamu ihale mevzuatına uygun olarak sunup sunmadığının anlaşılabilmesi maksadıyla bahis konusu belgelerin isteklinin teklif dosyasında bulunan asılları 28.01.2013 tarihli yazı ile ihaleyi yapan idareden talep edilmiştir.

            Söz konusu bilgi-belge talebi üzerine idarece gönderilen belgeler 31.01.2013 tarihinde Kurum kayıtlarına girmiştir.

            Başvuru sahibinin teklif dosyasında bulunan mezkûr belgeler aşağıda incelenmiştir. Buna göre,

            ? Turkuaz Sosyal ve Destek Hiz. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyasında bulunan iki adet iş bitirme belgesi suretinin fotokopi olduğu anlaşılmaktadır. Her iki fotokopi üzerinde de belgelerin aslına uygun olduğuna dair noter onayı bulunduğu görülmektedir.

            Mezkûr belgelerin her ikisinde de “aslı idarece görülmüştür” kaşesi bulunmakta ve ilgili görevlinin ismi yazmaktadır.

            ? Adı geçen isteklinin teklif dosyasında bulunan Murat Arslan adına düzenlenmiş 11.08.2011 tarihli imza sirkülerinin tek yaprak hâlinde olduğu, söz konusu yaprağın ön yüzünde imza sirkülerinin, arka yüzünde ise müstenidatının bulunduğu tespit edilmiştir.

            Sözü edilen belgenin ön yüzünde noterce basılmış “aslına uygundur” kaşesi ve mührü, arka yüzünde ise sadece mühür bulunmakla birlikte belgenin fotokopi olduğu görülmektedir.

            Anılan belgenin ön ve arka yüzünde “aslı idarece görülmüştür” kaşesi bulunmakta ve ilgili görevlinin ismi yazmaktadır.

            ? Aynı isteklinin teklif dosyasında, 7 farklı tarihe ait Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi sureti bulunduğu belirlenmiştir. Söz konusu suretlerin hepsi fotokopidir ve üzerlerinde İstanbul Ticaret Sicil Memurluğuna ait olduğu anlaşılan mühür ve “işbu suret aslının aynıdır” kaşesi bulunmaktadır.

            Bahsi geçen Ticaret Sicili Gazetesi suretlerinin hepsinin ön yüzünde “aslı idarece görülmüştür” kaşesi ile ilgili görevlinin ismi yer almaktadır.

            İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 7.7.1 numaralı bendine göre isteklilerin, iddia konusu belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermeleri gerekmektedir.

            Bu durumda, bir belgenin aslına uygunluğu noterce onaylanmış sureti, asıl hüviyetindedir.

            Bunun dışında, aynı Şartname’nin 7.7.3 numaralı bendine göre ise isteklilerin, istenen belgelerin aslı yerine ihale tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini de tekliflerine eklemeleri mümkündür.

            Bir isteklinin teklif dosyasında bulunan bir belgenin üzerinde “aslı idarece görülmüştür” kaşesinin bulunması, o belgenin aslının veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneğinin ihale tarihi öncesinde idare tarafından görülmüş ve tasdik edilmiş olduğu anlamına gelir.

            Buna göre, bir belgenin aslına uygunluğu noterce onaylanmış sureti, asıl hüviyetinde olduğundan, noter onaylı imza sirküleri ve Ticaret Sicili Gazetesi suretlerinin ihale tarihinden önce “aslı idarece görülmüştür” şeklinde onaylanmış örneklerinin başvuru sahibinin teklif dosyasında sunulmasının kamu ihale mevzuatı açısından aykırılık teşkil etmediği sonucuna varılmış ve söz konusu isteklinin iddiası yerinde görülmüştür.

           
2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerine ilişkin 20.12.2012 tarihli ihale komisyon kararında, yukarıda aktarıldığı üzere,“… ayrıca ihale komisyonumuzca 14.12.2012 tarihinde Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden yapılan araştırmada ilgili firmanın kesinleşmiş sosyal güvenlik borcu olduğu tespit edildiğinden 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun ihaleye katılımda yeterlik kuralları başlıklı 10. maddesinde: … hükmü uyarınca değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilerek oturum kapatılmıştır.”ifadeleri bulunmaktadır.

İdare tarafından Kuruma gönderilen ihale işlem dosyasında, ihale üzerinde bırakılan Topuzlar İnş. Yapı Elemanları San. Tic. Ltd. Şti., başvuru sahibi Turkuaz Sosyal ve Destek Hiz. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. ve Aster Tur. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcuna ilişkin olarak EKAP üzerinden idarece yapılan sorgulamaya ilişkin çıktılar bulunmaktadır. İlgili belgede, başvuru sahibi isteklinin sosyal güvenlik prim borcu olduğu görülmektedir.

Ancak bahsi geçen sorgulama sayfasında yer alan “Açıklama”kısmının 1’inci maddesinde, “4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin son fıkrasının (c) bendi uygulamasında kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcunun belirlenmesinde Kamu İhale Genel Tebliğinin 17.3 maddesinde belirtilen hususlar esas alınacaktır.”açıklaması bulunmaktadır.

Konuyla ilgili olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları”başlıklı 10’uncu maddesinde,

“… Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…

c) Türkiye’nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan.

…

Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir…”hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin“İhale dışı bırakılma”başlıklı 51’inci maddesinde,

“(1) Kanunun10 uncu maddesinde yer alan hükümler gereğince;

            …

            c) Türkiye’nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan,

            …

            aday ve istekliler ihale dışı bırakılır.

            (2) İhale üzerinde kalan istekliden, birinci fıkranın (a), (b), (c), (ç), (d) ve (f) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesi zorunludur. Bu belgelerin, ihale usulüne göre son başvuru ve/veya ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerekir.

            …

            (4) Birinci fıkranın (c) bendindeki “Türkiye’de kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu”nun kapsamı ve tutarı Kamu İhale Genel Tebliğinde belirlenir.

            (5) Türkiye’de kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcunun değerlendirilmesinde, isteklinin;

            a) İlgili mevzuatına göre tahakkuk eden prim borçlarının süresi içinde ödenmemesi halinde kesinleşmiş prim borcu olduğu,

            b) Prim borcuna karşı dava açılması halinde, bu dava sürecinde veya takip ve tahsili durduracak geçici veya nihai bir karar bulunmadığı durumlarda kesinleşmiş prim borcu olduğu,

            c) Prim borcunun 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde cebren tahsili yolunda tesis edilen işlemlere karşı dava açılması halinde, bu dava sürecinde veya sonucunda takip ve tahsili durduracak geçici veya nihai bir karar bulunmadığı durumlarda kesinleşmiş prim borcu olduğu,

            ç) Vadesi geçtiği halde ödenmemiş ancak ilgili kurum tarafından belli bir vadeye bağlanarak tecil edilmiş prim borçlarının, vadesindeki ödemeler aksatılmadığı sürece, kesinleşmiş prim borcu olmadığı,

            kabul edilecektir…” hükmü yer almaktadır.

            4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin son fıkrasının (c) bendinde belirtilen kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcunun belirlenmesinde esas alınması gereken hususlar, Kamu İhale Genel Tebliğinin“İsteklilerden 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddenin dördüncü fıkrasına göre istenecek belgeler” başlıklı 17’nci maddesinin üçüncü fıkrasında detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Söz konusu fıkrasının 3’üncü bendinde, “7.3.3. İsteklilerin sosyal güvenlik prim borcu olmadığına ilişkin belgeyi işyerinin kayıtlı bulunduğu Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden/Sosyal Güvenlik Merkezinden alması, bu belgenin; ilgili müdürlükçe aynı işverene ait Türkiye genelini kapsayacak şekilde yapılacak araştırma neticesinde düzenlenmesi ve ihale tarihi itibarıyla olan durumu göstermesi gerekmektedir. Aynı isteklinin başka yerlerdeki işyeri sicil kayıtlarına ilişkin sosyal güvenlik prim borcu bulunduğunun idarelerce tespit edilmesi halinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi uyarınca işlem yapılması gerekmektedir.”açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları”başlıklı 10’uncu maddesinin son fıkrasında yer alan hükme göre söz konusu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir.

Bu hüküm doğrultusunda, isteklilerin teklif dosyalarında sosyal güvenlik prim borcu olup olmadıkları hakkında bir belge sunmalarına gerek bulunmamakta, ancak teklif mektuplarına ilişkin standart formun 2’nci maddesinde yer alan düzenleme uyarınca, istekliler, sosyal güvenlik prim borcu olmadığına ilişkin olarak taahhüt vermektedirler.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan“İhale dışı bırakılma”başlıklı 51’inci maddesinin 2’nci fıkrasında yer alan hükme göre ihale üzerinde kalan istekliden, birinci fıkranın (a), (b), (c), (ç), (d) ve (f) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesi zorunludur. Buna göre, sosyal güvenlik prim borcunun bulunup bulunmadığına ilişkin belge, ancak ihale üzerinde bırakılan istekliden istenir.

Yani, kamu ihale mevzuatında, tekliflerin değerlendirme aşamasında ihaleye teklif veren isteklilerin sosyal güvenlik prim borçlarının olup olmadığının idarelerce incelenmesi ve sosyal güvenlik prim borcu tespit edilenlerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine dair bir uygulama yoktur.

Başvuru konusu ihaleyi yapan idarenin EKAP üzerinden isteklilerin sosyal güvenlik prim borcunun olup olmadığına ilişkin olarak sorgulama yapması ancak bilgi amaçlı olabilir. Çünkü yukarıda da aktarıldığı üzere ilgili EKAP çıktısında, sosyal güvenlik prim borcunun belirlenmesinde Kamu İhale Genel Tebliğinin 17.3 maddesinde belirtilen hususların dikkate alınması gerektiği açıklanmıştır.

Bu durumda, ihalenin başvuru sahibinin üzerinde kalması hâlinde idarenin söz konusu istekliden kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcunun olmadığını ispat eden belgeyi istemesi ve isteklinin sunduğu belgeye göre işlem yapması gerekir.

İdarece, isteklinin sunacağı belge üzerinde bir tereddüt duyması hâlinde ise ihale komisyonunun konuyu araştırma ve gerekli bilgi-belgeyi ilgili yerlerden talep etme yetkisi mevcuttur.

Başvuru sahibinin şikâyet başvurusu ekinde bulunan ve Bağcılar Sosyal Güvenlik Merkezinden alındığı anlaşılan 25.12.2012 tarihli ve “Türkiye geneli yapılan borç sorgulaması”konulu belgede “04.12.2012 tarihi itibariyle kesinleşmiş sosyal güvenlik borcunuzun bulunmadığı tespit edilmiştir.”ifadesi yer almaktadır.

Bu durumda, istekli tarafından idareye sunulan mezkûr belgede yer alan kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olmadığına ilişkin bilgi ile EKAP üzerinden bahsi geçen isteklinin sosyal güvenlik prim borcu olduğuna ilişkin bilginin idare nezdinde tereddüt oluşturması durumunda, söz konusu isteklinin kesinleşmiş sosyal güvenlik borcunun olup olmadığı hakkında idarece hiçbir araştırma yapılmaksızın başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemi kamu ihale mevzuatına uygun bulunmamış ve başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

            Yukarıda yapılan tespitler doğrultusunda, başvuru sahibi Turkuaz Sosyal ve Destek Hiz. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği neticesine ulaşılmakla birlikte, Aster Tur. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 07.01.2013 tarih ve 700 sayı ile Kurum kayıtlarına giren itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesi sonucunda alınan 18.02.2013 tarihli ve 2013/UH.II-1041 sayılı Kurul kararında teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetin altında teklif veren isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği kararına varılmıştır.

            Bu sonuca göre, Turkuaz Sosyal ve Destek Hiz. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemi kamu ihale mevzuatına aykırı bulunmuş ise de adı geçen firmanın teklif ettiği tutar olan 995.821,94 TL, teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti olan 995.841,04 TL’den daha düşük olduğundan söz konusu isteklinin teklifinin bu nedenle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmış, fakat halihazırda ilgili isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakıldığından, idarece yapılan kamu ihale mevzuatına aykırı işlemin esasa etkili olmadığı neticesine ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

           
1 ) Başvuru sahibi Turkuaz Sosyal ve Destek Hiz. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. dışında Kral Tem. Güv. Gıda İnş. Bilg. ve İletişim San. Tic. Ltd. Şti. ve Yılmazlar Tur. Nak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri arasında da, adı geçen isteklilerce sunulan iş deneyim belgesi, imza sirküleri ve Ticaret Sicil Gazetesi sureti gibi belgelerin aslına uygunluğu noterce onaylanmış suretlerinin “aslı idarece görülmüştür” şeklinde onaylanmış örneklerinin sunulması yer almaktadır.

            Bu doğrultuda Kral Tem. Güv. Gıda İnş. Bilg. ve İletişim San. Tic. Ltd. Şti. ile Yılmazlar Tur. Nak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifleri, eşit muamele ilkesi açısından aşağıda incelenmiştir.

a) Kral Tem. Güv. Gıda İnş. Bilg. ve İletişim San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinden biri olarak 20.12.2012 tarihli ihale komisyon kararında, “İhaleye 2 sıra nolu teklif veren Kral Temizlik Güvenlik Gıda İnşaat Bilgisayar ve İletişim Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin sunduğu teklif dosyasının detaylı incelemesinde … imza sirkülerinin ön sayfasının aslına uygun olduğu noterce tasdik edilmiş fotokopilerinin “aslı idarece görülmüştür” yapıldığı ve yine imza sirkülerinin arka sayfasındaki karar defterinin aslına uygun olduğu noterce onaylanmış fotokopisini sunduğu, aynı zamanda teklif dosyasındaki ticaret sicil gazetelerinin Diyarbakır Sicil Memurluğunca aslı aynıdır kaşeli fotokopilerinin “aslı idarece görülmüştür” yapıldığı ve 30 Temmuz 2003 tarih ve 5852 sayılı ticaret sicil gazetesinin fotokopi olarak verildiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla İdari Şartnamenin Belgelerin Sunuluş Şekli başlıklı 7.7. maddesinde … hükmü uyarınca istekli tarafından sunulan imza sirküleri ve ticaret sicil gazeteleri idari şartnameye uygun olmadığından değerlendirme dışı bırakılmıştır…”ifadeleri bulunmaktadır.

            Söz konusu firmanın şikâyet başvurusuna cevaben idarece söz konusu firmaya tebliğ edilen 04.01.2013 tarihli yazıda ise “…ayrıca imza sirküleri ve ticaret sicil gazetesi fotokopilerinin arka yüzlerinin onaysız olduğu tespit edilmiştir.”ifadesi bulunmaktadır.

            İhale komisyon kararındaki ve şikâyet başvurusundaki ifadeler karşılaştırıldığında, başvuru sahibinin sunduğu imza sirküleri ve Ticaret Sicil Gazetesi suretlerinin arka yüzlerinin onaysız olmasının mı yoksa fotokopi hâlindeki belgelerin “aslı idarece görülmüştür” şeklinde onaylanmış suretlerinin sunulmuş olmasının mı idarece mevzuata aykırılık olarak tespit edildiği hususu net olarak anlaşılamamakla birlikte, kamu ihale mevzuatına uygun olarak sunulup sunulmadıklarının anlaşılabilmesi maksadıyla bahis konusu belgelerin isteklinin teklif dosyasında bulunan asılları 29.01.2013 tarihli yazı ile ihaleyi yapan idareden talep edilmiştir.

            Söz konusu bilgi-belge talebi üzerine idarece gönderilen belgeler 04.02.2013 tarihinde Kurum kayıtlarına girmiştir.

            Mezkûr belgelerin bahsi geçen isteklinin teklif dosyasında bulunan asılları incelendiğinde, Remzi Yokuş adına düzenlenmiş 10.08.2012 tarihli imza sirkülerinin tek yaprak hâlinde olduğu, söz konusu yaprağın ön yüzünde imza sirkülerinin, arka yüzünde ise müstenidatının bulunduğu tespit edilmiştir.

            Sözü edilen belgenin her iki yüzünde de, noterce basılmış “aslına uygundur” kaşesi bulunmakla birlikte belgenin fotokopi olduğu görülmektedir.

            Anılan belgenin ön yüzünde “aslı idarece görülmüştür” kaşesi bulunmakta ve ilgili görevlinin ismi yazmaktadır. Arka yüzünde “aslı idarece görülmüştür” kaşesi bulunmamaktadır.

            Aynı isteklinin 6 farklı tarihe ait Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi sureti sunduğu, bunlardan 30 Temmuz 2003 tarihli olanının, bir yaprağın ön ve arka yüzlerine basılı olduğu, diğerlerinin ise bir yaprağın sadece ön yüzüne basılı olduğu ve hepsinin ön yüzünde “aslı idarece görülmüştür” kaşesinin ve ilgili görevlinin isminin yer aldığı tespit edilmiştir.

            Bahsi geçen Ticaret Sicili Gazetesi suretlerinin hepsinin ön yüzünde Diyarbakır Ticaret Sicil Memurluğuna ait “aslı aynıdır” kaşesi ve mührü bulunmaktadır.

            Ön ve arka yüzlere sahip 30 Temmuz 2003 tarihli ve 270 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi suretinin ön sayfasında Diyarbakır Ticaret Sicil Memurluğuna ait “aslı aynıdır” kaşesi ve mührü var iken arka sayfasında sadece mühür bulunmaktadır. Mezkûr tarihli gazete suretinin ön yüzünde “aslı idarece görülmüştür” kaşesinin ve ilgili görevlinin isminin yer aldığı, buna karşın ilgili belgenin arka yüzünde “aslı idarece görülmüştür” kaşesinin bulunmadığı tespit edilmiştir.

            Konu hakkında, İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri”başlıklı 7’nci maddesinde,

“7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

1) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

2) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri,

…

7.7. Belgelerin sunuluş şekli:

7.7.1. İstekliler, yukarıda sayılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir. Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilen ve teyidi yapılabilen ihaleye katılım ve yeterlik belgelerinin internet çıktısı sunulabilir.

7.7.2. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.

7.7.3. İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale tarihinden önce İdare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini tekliflerine ekleyebilirler…”düzenlemesi bulunmaktadır.

            İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 7.7.1 numaralı bendine göre isteklilerin, iddia konusu belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermeleri gerekmektedir.

            Bu durumda, bir belgenin aslına uygunluğu noterce onaylanmış sureti, asıl hüviyetindedir.

            Bunun dışında, aynı Şartname’nin 7.7.3 numaralı bendine göre ise isteklilerin, istenen belgelerin aslı yerine ihale tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini de tekliflerine eklemeleri mümkündür.

            Bir isteklinin teklif dosyasında bulunan bir belgenin üzerinde “aslı idarece görülmüştür” kaşesinin bulunması, o belgenin aslının veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneğinin ihale tarihi öncesinde idare tarafından görülmüş ve tasdik edilmiş olduğu anlamına gelir.

            Buna göre, bir belgenin aslına uygunluğu noterce onaylanmış sureti asıl hüviyetinde olduğundan, mevzuata uygun olarak onaylanmış imza sirküleri ve Ticaret Sicili Gazetesi suretlerinin ihale tarihinden önce “aslı idarece görülmüştür” şeklinde onaylanmış örneklerinin başvuru sahibinin teklif dosyasında sunulmasının kamu ihale mevzuatı açısından aykırılık teşkil etmediği sonucuna varılmıştır.

            Adı geçen isteklinin teklif dosyasındaki ön ve arka yüzlere sahip imza sirküleri sureti ile 30 Temmuz 2003 tarihli ve 270 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi suretinin arka yüzünde “aslı idarece görülmüştür” kaşesinin bulunmamasının ise isteklinin değil belgeyi onaylayan idarenin sorumluluğunda olduğu ve ilgili belgelerin ön ve arka yüzlere sahip tek yapraktan oluşması sebebiyle sadece ön yüzlerinde “aslı idarece görülmüştür” kaşesinin bulunmasının, kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil etmediği sonucuna varılmıştır.

            Açıklanan nedenlerle Kral Tem. Güv. Gıda İnş. Bilg. ve İletişim San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dış bırakılma sebepleri arasında idarece öne sürülen bu gerekçe yerinde bulunmamıştır.

            Kral Tem. Güv. Gıda İnş. Bilg. ve İletişim San. Tic. Ltd. Şti.nin Kuruma yapmış itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesi neticesinde alınan 18.02.2013 tarihli ve 2013/UH.II-1042 sayılı Kurul kararında, adı geçen firmanın teklif dosyasında aynı içeriğe sahip iki adet birim fiyat teklif mektubu ve eki cetvel bulunması hâlinin idare tarafından 4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinin (d) bendinde yer alan hüküm kapsamında değerlendirilmesi işleminin kamu ihale mevzuatı açısından uygun olmadığı sonucuna varıldığından, söz konusu firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması hakkında idarece öne sürülen her iki gerekçenin de yerinde olmaması sebebiyle Kral Tem. Güv. Gıda İnş. Bilg. ve İletişim San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

b) Yılmazlar Tur. Nak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesine ilişkin olarak 20.12.2012 tarihli ihale komisyon kararında “…Yılmazlar Turizm Nakliyat Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi’nin sunduğu teklif dosyasında 05 Ekim 2005 tarih ve 6404 sayılı ticaret sicil gazetesinin “aslı gibidir” kaşeli fotokopisinin üzerinde “aslı idarece görülmüştür” yapıldığı tespit edilmiştir. Bu nedenle İdari Şartnamenin Belgelerin Sunuluş Şekli başlıklı 7.7. maddesinde … hükmü uyarınca istekli tarafından sunulan ticaret sicil gazetesinin idari şartnameye uygun olarak verilmemesinden dolayı değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir…””ifadeleri bulunmaktadır.

            Adı geçen isteklinin sözü edilen belgeleri kamu ihale mevzuatına uygun olarak sunup sunmadığının anlaşılabilmesi maksadıyla bahis konusu belgelerin isteklinin teklif dosyasında bulunan asılları 29.01.2013 tarihli yazı ile ihaleyi yapan idareden talep edilmiştir.

            Söz konusu bilgi-belge talebi üzerine idarece gönderilen belgeler 04.02.2013 tarihinde Kurum kayıtlarına girmiştir.

            Yılmazlar Tur. Nak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyasında, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 17.01.994 tarihli ve 3450 sayılı nüshasının 524’üncü sayfası, 05.10.2005 tarihli ve 6404 sayılı nüshasının 166’ncı sayfası ve aynı tarihli nüshanın 712’nci sayfasının suretleri bulunmaktadır ve her yaprağın sadece ön yüzü basılıdır.

            İsteklinin teklif dosyasında bulunan Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 17.01.994 tarihli ve 3450 sayılı nüshasının 524’üncü sayfası ile 05.10.2005 tarihli ve 6404 sayılı nüshasının 166’ncı sayfasının kenarlarında mühür veya kaşeye ait olabileceği görülen bazı tarihler görülmekte ise de bu kısımlar tam olarak okunamamaktadır.

            Ticaret Sicili Gazetesinin 05.10.2005 tarihli ve 6404 sayılı nüshasının 712’nci sayfasına ilişkin suret üzerinde ise “aslı gibidir” kaşesi ile birlikte okunaklı olmayan bir mührün bulunduğu görülmektedir.

            Ancak yukarıda zikredilen üç adet Ticaret Sicili Gazetesi suretinin de üzerinde “aslı idarece görülmüştür” kaşesi bulunmakta ve ilgili görevlinin ismi yazmaktadır.

            Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Temel ilkeler”başlıklı 5’inci maddesinde,“İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.

            Bu hüküm doğrultusunda, idarelerin güvenirlik ilkesi doğrultusunda hareket etmesi gerektiğinden, isteklilerce teklif dosyasında sunulan ve üzerinde“aslı idarece görülmüştür” onayı bulunan bir belgenin aslının veya aslına uygunluğu noterce onaylı örneğinin idarece görüldüğü kabulünden hareketle Yılmazlar Tur. Nak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyasında bulunan Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi suretlerinin kamu ihale mevzuatına uygun olarak sunulduğu ve teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

            Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Kral Tem. Güv. Gıda İnş. Bilg. ve İletişim San. Tic. Ltd. Şti. ile Yılmazlar Tur. Nak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

   Oybirliği ile karar verildi.