idare tarafından verilen standart formların kullanılması zorunlu mudur (KİK)

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 18. Bölge Müdürlüğütarafından 28.11.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Burdur Çavdır Söğüt 2 Göleti ve Sulaması” ihalesine ilişkin olarak Aktel Yapı San. Ve Tic. A.Ş. – Selah Sertaç Kemaloğlu Ortak Girişimi’nin 09.04.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.04.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.04.2013tarih ve 15024sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.04.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1643sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, zeyilname ile eklenen pozlardan BSG-103 numaralı iş kaleminin miktarının 1 olması gerekirken, tekliflerinde sehven 9 olarak yer alması nedeniyle idarece aritmetik hata kabul edilerek değerlendirme dışı bırakıldıkları oysa 2007/ UH.Z-1504 sayılı Kurul kararı gereğince bu durumun aritmetik hata olarak kabul edilemeyeceği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari Şartname’nin“İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesi ile “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinin incelenmesinden, başvuru konusu işin Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 18. Bölge Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Burdur Çavdır Söğüt 2 Göleti ve Sulaması” işi olduğu, isteklilerin tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden verecekleri, ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacağı anlaşılmaktadır.

İdarece 07.11.2012 tarihinde zeyilname düzenlendiği ve EKAP’ta “İdarece 28.11.2012 tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihalesi yapılacak olan 2012/151472 ihale kayıt numaralı Burdur Çavdır Söğüt II Göleti ve Sulaması işine ait Birim Fiyat Teklif Cetveline aşağıdaki kalemler eklenmiştir ve 80.BSG-80 poz no.’lu KAMULAŞTIRMA PLANI YAPIMI ve 81.BSG-81 Poz no’lu Proje Yapımı pozları 131.BSG-131 KAMULAŞTIRMA PLANI YAPIMI ve 132.BSG-132 Proje Yapımı olmak üzere yeniden düzenlenmiştir.” şeklinde yer aldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinin ikinci fıkrasında “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ilegeçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü bulunmaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuruların ve Tekliflerin Alınması, Açılması ve Değerlendirilmesi” başlıklı ikinci bölümünde yer alan “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 57’nci maddesinde,

“(1) Ön yeterlik ve yeterlik başvuruları ile tekliflerin alınması ve açılmasına ilişkin işlemler; Kanun, bu Yönetmelik ve tip şartnamelerde belirtilen hükümler çerçevesinde standart formlar kullanılarak gerçekleştirilir.

(2) Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağı, başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerin her biri için ayrı sütun içerecek şekilde düzenlenir.

(3) (Değişik:RG-16/7/2011-27996)Başvuru veya teklif zarfları alınış sırasına göre incelenir. Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde teklif zarfları açılmadan önce, pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde ise son yazılı fiyat tekliflerinin verildiği oturumda yaklaşık maliyet açıklanır. Zarflardan uygun olanların açılması ve belge kontrolünün yapılması aşamasında, aday veya isteklilerce sunulan belgeler tek tek kontrol edilerek hangi belgelerin sunulduğu Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağında her belge için açılmış bulunan sütunlara kaydedilerek gösterilir. İhale usulüne göre ilgili oturumda istekliler ve teklif ettikleri fiyatlar duyurularak tutanak düzenlenir. Bu tutanakların komisyon başkanınca onaylanmış suretleri, isteyenlere imza karşılığı verilmeden oturum kapatılamaz.

(4) Başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler idarelerce tamamlatılamaz.

(5) Başvuru veya teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Bu çerçevede, tamamlatılması istenen bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak, idare tarafından iki iş gününden az olmamak üzere tamamlama süresi verilir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayanların başvuru veya teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir.

(6) İdarelerce bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin olarak verilen süre içinde aday veya isteklilerce sunulan belgelerin son başvuru veya ihale tarihinden sonraki bir tarihte düzenlenmesi halinde, bu belgelerin, aday veya isteklinin son başvuru veya ihale tarihi itibarıyla ihaleye katılım şartlarını sağladığını göstermesi gereklidir.

(7) Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.

İhale komisyonunun 27.03.2013 tarihli karar tutanağının incelenmesi sonucunda, ilk oturumda isteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının uygun olup olmadığı kontrolün yapıldığı ve DSİ Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığının Ön Mali Kontrolü sonucunda 19.03.2013 tarih ve 138428 sayılı yazı ile 15’inci sırada teklif veren Aktel Yapı Sanayi ve Tic. A.Ş.- Selah Sertaç Kemaloğlu (KAR İnş. Taah.) İş Ortaklığı’nın birim fiyat teklif cetvellinin 103 sıra numaralı BSG-103pozu için idarece hazırlanan standart formdaki miktar yerine farklı miktarın yazıldığı tespitinin yapıldığı görülmüştür.

İdarece Standart Form KİK015.5/Y hazırlanmış ve bu form isteklilere ihale dokümanı kapsamında verilmiştir. Standart form incelendiğinde, dipnotunda da belirtildiği üzere birim fiyat teklif cetvelinin idarece hazırlanan kısım ve isteklilerce doldurulacak kısım olmak üzere 2 kısımdan oluştuğu, idarece hazırlanan (A1) kısmında iş kaleminin numarası, adı ve kısa açıklaması, ölçü birimi ve miktarı, istekli tarafından doldurulacak (B1) kısmında ise teklif edilen birim fiyat ve tutar kısımları sıralanmıştır.

İsteklilerin, idarece hazırlanan kısma müdahale etmesi söz konusu olmadığı gibi idarece ihale dokümanı hazırlanması aşamasında ilgili Yönetmelik ekindeki standart formların esas alınması gerektiği, isteklilerce de ihale dokümanı kapsamında sunulan birim fiyat teklifcetvelinin kullanılmasının zorunlu olduğu, teklif fiyatlarının yarıştığı ihale sürecinde idarece öngörülen yapılacak işin miktarı ile isteklinin tayin ettiği birim fiyatın çarpımı sonucunda elde edilen tutarların toplamından oluşan tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı olan teklifin belirlenmesinde iş miktarının önemli bir ölçüt olarak kabul edildiği, bu kriterin tekliflerin değerlendirilmesinde objektifliği sağlamaya yaradığı, sözleşmenin uygulanması aşamasında da birim fiyat teklif cetvelinin ödemeye esas bir belge olması nedeni ile işin yapılması sırasında özel önem taşıdığı hususları izahtan varestedir.

İhale dokümanı kapsamında yer verilen birim fiyat teklif cetveli standart formu aşağıdaki gibidir:

BİRİM FİYAT TEKLİF CETVELİ[i]

İhale kayıt numarası :2012/151472

Başvuru sahibi istekli olan Aktel Yapı Sanayi ve Tic. A. Ş.- Selah Sertaç Kemaloğlu (KAR İnş. Taah.) İş Ortaklığı’nınbirim fiyat teklif mektubu eki birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde;

BİRİM FİYAT TEKLİF CETVELİ[ii]

İhale kayıt numarası :2012/151472

”şeklinde düzenlediği görülmüştür.

Anılan istekli tarafından “BSG-103 İş Nolu” “ø100 Ara Tahliye Vanasının Temini, H=2.00 m Yüksekliğinde Koruma Yapısının Kazısı ve İnşası, Mekanik Aksamın Temini ve Yerleştirilmesi” iş kalemi için, birim fiyat teklif cetvelinin 103 satırında yer alan ve işin miktarını gösteren sütunun 9 adet, teklif edilen birim fiyatın 2.500.00 TL, teklif edilen tutar sütununun ise 22.500,00 TL olarak belirlendiği görülmüştür.

Oysa idarece yapılan zeyilname sonucunda “BSG-103 İş Nolu” “ø100 Ara Tahliye Vanasının Temini, H=2.00 m Yüksekliğinde Koruma Yapısının Kazısı ve İnşası, Mekanik Aksamın Temini ve Yerleştirilmesi” pozunun eklendiği ve miktarının “1” olduğu göz önüne alındığında, teklif ettiği tutar ile çarpımı sonucunda 2.500,00 TL olarak birim fiyat teklif cetveline ve toplam tutarının da 17.418.447,80 TL olarak yansıtması gerekeceği aşikardır.

Yapılan tespitler aktarılan mevzuat çerçevesinde değerlendirildiğinde,teklif ettiği tutar ile teklif etmesi gereken tutar arasında uyumsuzluk bulunduğu, teklif mektubunun mütemmim cüzü olan standart form birim fiyat teklif cetvelinde yer alan ve idarece hazırlanmış mahfuz alan niteliğini haiz A1 bölümünde yer alan iş kalemlerinin miktarına isteklilerin müdahale edemeyeceği, tereddüt halinde ancak ihale öncesinde idareye başvurarak açıklama istenilebileceği anlaşıldığından, idarece başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.