Yurtdışındaki Türk vatandaşlarına tebligatların nasıl yapılacağı (Danıştay)

İSTEMİN KONUSU:
. Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin . tarih ve E:., K:. sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem:
Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Yenimahalle Eğitim ve Araştırma Hastanesinde … olarak görev yapan davacının, 23/07/2016 tarih ve 29779 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 94, 96 ve 97. maddesinin (d) bendindeki “96. maddeye aykırı hareket edenler hiçbir surette Devlet memurluğuna alınmazlar” hükmü uyarınca 03/08/2016 tarihinden itibaren “görevden çekilmiş sayılmasına” ilişkin mülga Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumunun . tarih ve . sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:
… İdare Mahkemesince verilen . tarih ve E:., K:. sayılı kararla; 08/07/2016 tarihinde yayımlanan 2016/16 sayılı Başbakanlık Genelgesi ile tüm kamu personelinin yıllık izinlerinin kaldırıldığı, bu tarih itibarıyla yurt dışında bulunan davacıya 04/08/2016 tarihinde ulaşılarak göreve dönmesi gerektiğinin bildirildiği, davacı tarafından durumun öğrenilmesinden itibaren makul bir süre içerisinde yurda dönerek göreve başlaması gerekirken ücretsiz izin başlangıç tarihi olan 15/08/2016 tarihinin beklendiği ve bu tarihten sonrada Başbakanlık Genelgesinin yalnız yıllık izinleri kapsadığı ileri sürülerek göreve başlamadığı, 15 Temmuz 2016 tarihinde gerçekleşen kalkışma sonrasında vatanın ve milletin maruz kaldığı tehlike durumu da göz önüne alınarak tüm kamu personeline yönelik yıllık izin iptali tedbirine rağmen kesintisiz olarak 10 gün süre ile göreve dönmeyen davacının görevden çekilmiş sayılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:
. Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:
Görevine geri dönmesine ilişkin yazının 04/08/2016 tarihli bir e-posta ile tebliğ edildiği, Elektronik Tebligat Kanunu’na göre 09/08/2016 tarihinde tebliğ edilmiş sayıldığından, müstafi sayılmasının hukuki dayanaktan yoksun bulunduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinin bulunmadığı belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK H KİMİ DÜŞÜNCESİ
Tebligat Kanunu’nun 25/a maddesinde yabancı ülkedeki Türk vatandaşlarına tebligatların nasıl yapılacağının hükme bağlandığı, hiçbir surette Devlet memurluğuna alınmamak üzere görevden çekilmiş sayılmaya ilişkin son derece ağır sonuçları olan bir işlem tesis edilirken, yapılacak tebligatın Kanun’da belirlenen usulde yapılmasının zorunlu olduğu, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Yenimahalle Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde … olarak görev yapan davacı, 11/07/2016 tarihinden itibaren 35 gün yıllık izin almış, yıllık iznini askeri personel olarak görev yapan eşinin görevli olduğu Hollanda’da geçireceğini kuruma bildirmiş, yıllık izin bitiminden itibaren 15/08/2016 – 07/08/2018 tarihleri arası için de ücretsiz izin talep etmiş ve talebi . tarih ve . sayılı işlemle uygun bulunmuş, 15 Temmuz 2016 tarihinde gerçekleşen kalkışma sonrasında 18/07/2016 tarihinde yayımlanan 2016/16 sayılı Başbakanlık Genelgesi ile tüm kamu personelinin yıllık izinleri kaldırılmış, bu tarih itibarıyla davacının yıllık izinli olarak yurt dışında bulunması nedeniyle elektronik posta yoluyla ulaşılmaya çalışılmış, telefon ve elektronik posta yoluyla ulaşılamaması nedeniyle 02/08/2016 tarihli tutanak tanzim edilmiş, elektronik posta yoluyla davacı ile ilk defa 04/08/2016 tarihinde iletişime geçilerek göreve dönmesi çağrısında bulunulmuş, davacının göreve başlamadığı her bir gün için tutanak tutulmuş, göreve gelmediği gün sayısının 10 günü geçmesi üzerine, yapılan soruşturma neticesinde davacının görevden çekilmiş sayılmasına karar verilmiş, bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Çekilme” başlıklı 94. maddesinde, “Devlet memuru bağlı olduğu kuruma yazılı olarak müracaat etmek suretiyle memurluktan çekilme isteğinde bulunabilir. Mezuniyetsiz veya kurumlarınca kabul edilen mazereti olmaksızın görevin terk edilmesi ve bu terkin kesintisiz 10 gün devam etmesi halinde, yazılı müracaat şartı aranmaksızın, çekilme isteğinde bulunulmuş sayılır…”
Olağanüstü yönetim hallerinde çekilme usulü başlıklı 96. maddesinde, “Olağanüstü hal, seferberlik ve savaş hallerinde veya genel hayata müessir afetlere uğrayan yerlerdeki Devlet memurları, çekilme istekleri kabul edilmedikçe veya yerine atanacaklar gelip işe başlamadıkça görevlerini bırakamazlar.”
Çekilen ve çekilmiş sayılanların yeniden atanmaları başlıklı 97. maddesinin (D) bendinde “96 ncı maddeye aykırı hareket edenler hiçbir surette, Devlet memurluğuna alınamazlar.” hükümlerine yer verilmiştir.
7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun “Siyasi temsilcilik aracılığıyla yabancı ülkedeki Türk vatandaşlarına tebligat” başlıklı 25/a maddesinde (Ek: 19/3/2003-4829/8 md.)
“Yabancı ülkede kendisine tebliğ yapılacak kimse Türk vatandaşı olduğu takdirde tebliğ o yerdeki Türkiye Büyükelçiliği veya Konsolosluğu aracılığıyla da yapılabilir.
Bu halde bildirimi Türkiye Büyükelçiliği veya Konsolosluğu veya bunların görevlendireceği bir memur yapar.
Tebliğin konusu ile hangi merci tarafından çıkarıldığı bilgilerinin yer aldığı ve otuz gün içinde başvurulmadığı takdirde tebliğin yapılmış sayılacağı ihtarını içeren bildirim, muhataba o ülkenin mevzuatının izin verdiği yöntemle gönderilir.
Bildirimin o ülkenin mevzuatına göre muhataba tebliğ edildiği belgelendirildiğinde, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde Türkiye Büyükelçiliği veya Konsolosluğuna başvurulmadığı takdirde tebligat otuzuncu günün bitiminde yapılmış sayılır. Muhatap Türkiye Büyükelçiliği veya Konsolosluğuna başvurduğu takdirde tebliğ evrakını almaktan kaçınırsa bu hususta düzenlenecek tutanak tarihinde tebliğ yapılmış sayılır. Evrak bekletilmeksizin merciine iade edilir.” hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, davacının 11/07/2016 tarihinden itibaren 35 gün yıllık izin aldığı, yıllık iznini askeri personel olarak görev yapan eşinin görevli olduğu Hollanda’da geçireceğini kuruma bildirdiği, yıllık izin bitiminden itibaren 15/08/2016 – 07/08/2018 tarihleri arası için de ücretsiz izin talep ettiği ve talebinin . tarih ve . sayılı işlemle uygun bulunduğu, 15 Temmuz 2016 tarihinde gerçekleşen kalkışma sonrasında 18/07/2016 tarihinde yayımlanan 2016/16 sayılı Başbakanlık Genelgesi ile tüm kamu personelinin yıllık izinlerinin kaldırıldığı, bu tarih itibarıyla davacının yıllık izinli olarak yurt dışında bulunması nedeniyle anılan Genelge uyarınca yurda dönmesi hakkındaki bildirimin elektronik posta yoluyla yapıldığı görülmektedir.
Yukarıda aktarılan Tebligat Kanunu’nun 25/a maddesinde yabancı ülkedeki Türk vatandaşlarına tebligatların nasıl yapılacağı belirlenmiştir. Hiçbir surette Devlet memurluğuna alınmamak üzere görevden çekilmiş sayılmaya ilişkin son derece ağır sonuçları olan bir işlem tesis edilirken yapılacak tebligatın Kanun’da belirlenen usulde yapılması zorunlu olup bu usule uyulmadan yapılan tebligata istinaden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu . Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin . tarih ve E:., K:. sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın . Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 04/05/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.