|
ÖZET: Sayıştay, 23.03.2022 tarihli kararında, belediye personeline yapılan sorumluluk zammı ödemelerinin toplu iş sözleşmesi hükümlerine aykırı olduğunu belirlemiştir. İlgili sözleşmeye göre, aşçı, işçi ve yağcı unvanındaki personelin alması gereken sorumluluk zammı, ödenen tutarlardan daha düşük olmalıdır. Ancak, bu unvanlardaki bazı çalışanlara, sözleşmede öngörülmeyen yüksek tutarlarda ödeme yapılması sonucu toplamda kamu zararına yol açılmıştır.
Kararda, bu durumun tazmininden sorumlu tutulan Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlileri hakkında hüküm verilmiştir. Dilekçelerde, sorumluluk zammı hak eden görevlerde çalıştıkları iddia edilse de, bu durumun mevzuata aykırı olduğu vurgulanmıştır. Sayıştay, yapılan ödemelerin toplu iş sözleşmesine uygun olmadığını ve bu nedenle kamu zararının tazmin edilmesi gerektiğini ifade etmiştir. Sonuç olarak, Sayıştay, itirazları reddederek, tazmin hükmünü onaylamış ve bu kararın düzeltilmesi için 15 gün içinde başvuru yapılabileceğini belirtmiştir. |
| Kamu İdaresi Türü | Belediyeler ve Bağlı İdareler |
| Yılı | 2017 |
| Dairesi | 5 |
| Karar No | 45083 |
| İlam No | 51334 |
| Tutanak Tarihi | 23.3.2022 |
| Kararın Konusu | İş Mevzuatı ile İlgili Kararlar |
5- 108 sayılı ilamın 3/B maddesi ile; …, …, …, … ve …’ın kadro unvanlarının aşçı, işçi ve yağcı olduğu anlaşıldığından, bu kişilere bu kadro unvanları uyarınca verilen sorumluluk zamlarının daha düşük olması gerekirken, toplu sözleşme ile bu kadro unvanları için öngörülmeyen tutarlarda ödeme yapılması sonucu toplam … TL kamu zararına sebebiyet verildiğine,
Söz konusu kamu zararının tazmininden Harcama Yetkilisi (İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü) … ve (Memur) … ile Gerçekleştirme Görevlisi (İşçi) … ve …’in sorumluluğuna hükmedilmiştir.
Temyiz Dilekçesi
Sorumluluğuna hükmedilen Harcama Yetkilisi (İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü) … ve (Memur) … ile Gerçekleştirme Görevlisi (İşçi) … ve … tarafınca sunulan aynı mahiyetteki temyiz dilekçesinde aynen;
“Adı geçen kişiler norm kadro unvanlarına ek olarak başkanlık makamınca sorumluluk zammı hak eden görevlerde çalıştıklarından işlemde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.”
denilmektedir.
Başsavcılık Mütalaası
Sorumluluğuna hükmedilen Harcama Yetkilisi (İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü) … ve (Memur) … ile Gerçekleştirme Görevlisi (İşçi) … ve … tarafınca sunulan aynı mahiyetteki temyiz dilekçesine istinaden verilen mütalaada;
“Belediye ile … Sendikası arasında imzalanan ve 15.03.2014 – 14.03.2017 yılları arasında uygulanan sözleşmenin ikinci yıl ücret artışlarının belirlenmesiyle ilgili anlaşma tutanağında;
“Sorumluluk Zammı;
“A) İşverene bağlı işyerlerinde çalışan sorumluluk gerektiren isleri yapan işçilere her ay fiilen çalışmalarına bakılmaksızın sözleşmenin ikinci yılında, Operatör, ustabaşına her ay ….- TL net, şoför, ustalara her ay ….-TL net, diğer tüm çalışan sendikali işçilere ….- TL net her ay sorumluluk zammı net olarak ödenir.
B) Ayrıca Fiilen icap nöbeti tutanlara her ay net ….-TL, fiilen tahsildarlık yapanlara her ay ….-TL net ödenir.
Sözleşmenin üçüncü yılında almakta oldukları sorumluluk ücretlerine %10 arttırılarak Sorumluluk Zammı net olarak ödenir. Sözleşmenin üçüncü yılında uygulanan %10 artış enflasyon farkının altında kalması halinde ilave edilir.” ,
15.03.2017-14.03.2019 yıllarını kapsayan toplu iş sözleşmesinde ise Sorumluluk Zammı; “İşverene bağlı işyerlerinde çalışan sorumluluk gerektiren isleri yapan işçilere fiilen çalışmalarına bakılmaksızın sözleşmenin birinci yılında her ay, Operatör, ustabaşı ….- TL net, şoför, ustalara ….-TL net, diğer tüm çalışan sendikalı işçilere ….- TL net, bunlardan ayrıca fiilen icap nöbeti tutanlara ….-TL net, fiilen tahsildarlık yapanlara ….-TL net her ay sorumluluk zammı net olarak ödenir.”
şeklinde ifade edilmiştir.
Buna göre, işçi, aşçı ve yağcı unvanlarında bulunan bazı personele daha yüksek tutarda sorumluluk zammı ödemesinde bulunulduğu, Sürekli işçi kadro ve unvan değişikliğine ilişkin belgelerden, …, …, …, … ve …’ın kadro unvanlarının aşçı, işçi ve yağcı olduğu anlaşıldığından, bu kişilere bu kadro unvanları uyarınca verilen sorumluluk zamlarının daha düşük olması gerektiği değerlendirilmektedir.
Bu itibarla, bazı personele daha yüksek tutarda sorumluluk zammı ödemesi hususu mevzuata açıkça aykırı olduğundan, İlam hükmünün onanmasının yerinde olacağı düşünülmektedir.”
Denilmektedir.
Duruşma talep eden sorumlulara duruşma gününe ilişkin tebligat yapılmasına rağmen duruşmada hazır bulunmadıkları, duruşmada hazır bulunmama sebeplerini kabul edilebilir bir belge ile tevsik etmedikleri anlaşılmıştır.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
Temyize konu Daire kararında, Belediye ile … Sendikası arasında imzalanan toplu iş sözleşmesi gereği ödenen sorumluluk zammının belediye personelinden bazılarına unvanlarına uygun olmayan tutarlarda yapılması suretiyle … TL kamu zararına sebebiyet verildiğine,
Söz konusu kamu zararının tazmininden ilişikli ödeme emirlerinde imzaları bulunan Harcama Yetkilileri ve Gerçekleştirme Görevlilerinin sorumluluğuna hükmedilmiştir.
İlgili Hukuki Düzenlemeler
Belediye ile … Sendikası arasında imzalanan ve 15.03.2014 – 14.03.2017 yılları arasında uygulanan sözleşme;
“Sorumluluk Zammı
A) İşverene bağlı işyerlerinde çalışan sorumluluk gerektiren isleri yapan işçilere her ay fiilen çalışmalarına bakılmaksızın sözleşmenin ikinci yılında, Operatör, ustabaşına her ay ….- TL net, şoför, ustalara her ay ….-TL net, diğer tüm çalışan sendikali işçilere ….- TL net her ay sorumluluk zammı net olarak ödenir.
B) Ayrıca Fiilen icap nöbeti tutanlara her ay net ….-TL, fiilen tahsildarlık yapanlara her ay ….-TL net ödenir.
Sözleşmenin üçüncü yılında almakta oldukları sorumluluk ücretlerine %10 arttırılarak Sorumluluk Zammı net olarak ödenir.
Sözleşmenin üçüncü yılında uygulanan %10 artış enflasyon farkının altında kalması halinde ilave edilir.”
15.03.2017-14.03.2019 yıllarını kapsayan Toplu İş Sözleşmesi;
“Sorumluluk Zammı
İşverene bağlı işyerlerinde çalışan sorumluluk gerektiren isleri yapan işçilere fiilen çalışmalarına bakılmaksızın sözleşmenin birinci yılında her ay, Operatör, ustabaşı ….- TL net, şoför, ustalara ….-TL net, diğer tüm çalışan sendikalı işçilere ….- TL net, bunlardan ayrıca fiilen icap nöbeti tutanlara ….-TL net, fiilen tahsildarlık yapanlara ….-TL net her ay sorumluluk zammı net olarak ödenir.”
Dilekçilerin İddia ve İtirazları
Dilekçilerce Daire kararına konu edilen kişilerin norm kadro unvanlarına ek olarak başkanlık makamınca sorumluluk zammı hak eden görevlerde çalıştıkları ifade edilerek, işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı belirtilmektedir.
Maddi Olay
İlgili Toplu İş Sözleşme hükümleri gereğince; operatör, ustabaşı, şoför ve ustalara verilecek sorumluluk zammı ücreti ile bu unvanlar dışında kalan tüm belediye personeli için ödenecek olan ücret zammı farklı tutarlarda olup, işçi, aşçı ve yağcı unvanlarında bulunan bazı personele daha yüksek tutarda sorumluluk zammı ödenmesidir.
Maddi Unsurlar Bağlamında Daire Kararının Esas Yönünden İncelenmesi
Dosya ekinde yer verilen ilişikli ödeme emirleri nezdinde yapılan inceleme neticesinde; …, …, …, … ve …’ın kadro unvanlarının aşçı, işçi ve yağcı olduğu anlaşıldığından, bu kişilere Toplu İş Sözleşmesinin Sorumluluk Zammı başlıklı hükmüne aykırı olarak … TL sorumluluk zammı ödenmesi gerekirken dönem için … TL ödeme yapılarak, … TL ödeme yapılması gerektiği dönem için ise … TL ödeme yapılarak kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmaktadır.
HÜKÜM
Dilekçilerce Daire kararına ilişkin yapılan itirazın REDDİNE ve 5. Dairece 108 sayılı ilamın 3/B maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, oybirliğiyle,
6085 sayılı Kanunun 57 nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
Karar verildiği 23.03.2022 tarih ve 51334 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.