Belediye nakdi yardımlarının yasal sınırları aşması durumunda kamu zararının tazmini talep edilmesi ve harcama yetkililerinin sorumluluğu üzerine hukuki değerlendirme (Sayıştay)

Belediye tarafından amatör spor kulüplerine yapılan nakdi yardımlar toplamının; 5393 sayılı Belediye Kanununun 14 üncü maddesinde belirtilen yasal sınırı aşması.

142 sayılı ilamın 8. Maddesi ile; …. …. Belediyesi tarafından amatör spor kulüplerine yapılan nakdi yardımlar toplamının; 5393 sayılı Belediye Kanununun 14 üncü maddesinde belirtilen yasal sınırı aşması sonucu sebep olunan toplam …. TL kamu zararının sorumlulardan tazminine hükmedilmiştir.

Temyiz Dilekçesi

Sorumluluğuna hükmedilen …., …., …. adına Av. …. tarafından sunulan temyiz dilekçesinde özetle;

Esas yönünden itiraz;

5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun bütçeden yardım yapılması İle ilgili 29.maddesi hükmüne istinaden çıkarılan ve 2006/10656 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Vakıf, Birlik, Kurum, Sandık, Dernek ve benzeri ile genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinden yardım yapılabilmesi hakkındaki yönetmeliğin 5.maddesinin 1.fıkrasında yardım yapılabilme şartları belirlenmiştir. Belirtilen fıkranın 1.a maddesi hükmü “idare bütçesinde ödenek tefrik edilmiş olması” şeklinde olduğu.

İlama konu 2018 …. Belediyesi bütçesine, Amatör spor kulüplerine yardım yapılması İle İlgili bölümüne ödenek ayrıldığı, bu bütçenin …. Belediye Meclisi tarafından onaylandığı ve bu bütçeden yardım yapıldığı netice itibariyle bu yardım ile tutarının 2018 yılında Belediye Bütçesi ile tefrik edilen ödenek tutarının aşılmadığı belirtilmiştir.

Sorumluluk yönünden itiraz;

Belediye Başkanı veya Belediye Başkan Vekili makamının kanunda belirtilen oranın aşıldığını bilmesinin mümkün olmadığı, Belediye Mali Hizmetler Müdürü tarafından kendilerine herhangi bir bilgi verildiği bu sebeple sorumluluklarının bulunmadığı iddia edilmektedir.

Tüm bu gerekçelerle, Sayıştay 3.Dairesinin 02/12/2020 tarih ve 142 numaralı kararının bozulmasına ve müvekkiller hakkındaki tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi talep edilmektedir.

Başsavcılık Mütalaası

Sorumluluğuna hükmedilen …., …., …. adına Av. …. tarafından sunulan temyiz dilekçesine istinaden verilen Mütalaada;

“Sorgu üzerine verilen savunmada ileri sürülen hususların tekrarından ibaret, ilgili mevzuat karşısında da yersiz ve İlam hükmünün değiştirilmesini gerektirecek bir mahiyette olmayan temyiz talebinin reddi ile Daire Kararının tasdik edilmesi uygun olur.”

Denilmektedir.

Dosya ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Daire kararında; …. …. Belediyesi tarafından amatör spor kulüplerine yapılan nakdi yardımlar toplamının; 5393 sayılı Belediye Kanununun 14 üncü maddesinde belirtilen yasal sınırı aşması sonucu sebep olunan toplam …. TL kamu zararının sorumlulardan tazminine hükmedilmiştir.

İlgili Hukuki Düzenlemeler

03.07.2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesi; Birinci fıkrası;

“Belediye, mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla; a) … b) … Gerektiğinde , sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar…”

…”Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla yapacakları nakdi yardım, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçemez.”

Maddi Olayın Tüm Unsurlarıyla İncelenmesi;

5393 sayılı Kanunun ilgili hükmünce belediyelerin sporu teşvik amacıyla gençlere spor malzemesi vererek amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapabileceği ancak bu nakdi yardımın belediyenin bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediye için tahakkuk eden miktarın büyükşehir belediyeleri hariç binde on ikisini geçemeyeceği hüküm altına alınarak belediyeler için sporu teşvik amaçlı nakdi yardıma sınır getirilmiştir.

Dilekçi tarafınca dilekçede yer verilen idarenin yetkili organlarınca bütçede belirlenen ödenek tutarının aşılmadığı iddiasına ilişkin olarak;

5393 sayılı Kanunun 14. Maddesine belirlenen sınır bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini aşmayacak sınırda belirlenmiş olup, dava konusu maddi unsur idarenin bütçenin ilgili kısmındaki tutarın aşılıp aşılmadığı değil yasal sınır olarak belirlenen bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; belediyeler için binde on ikisidir. Dolayısıyla dilekçilerin bu noktadaki itirazları yerinde değildir.

Dava konusu manevi unsurları bağlamında sorumluluk yönünden incelendiğinde;

Daire kararında neden olunan kamu zararından ödeme emri belgesini ve gönderme emrini imzalayan Belediye Başkanı ile Belediye Başkan Vekilinin sorumlu tutulması gerektiği sonucuna ulaşıldığı anlaşılmaktadır. Dilekçilerce bu hükme karşı Belediye Başkan veya Vekilinin amatör spor kulüplerine yardım yapılması sürecinden ve bunun hukuki dayanaklarından haberdar olamayacağı, bu sebeple sorumlu olmadıkları iddia edilmektedir.

Ancak, dosya ekinde yer verilen ödeme emirleri incelendiğinde, Üst Yönetici Belediye Başkanı ve Başkan Vekilinin, harcama yetkilisinin yerine geçerek “ödeme emri belgelerini”, muhasebe yetkilisinin yerine geçerek de ödemeler için bankaya gönderilen “gönderme emri belgelerini” imzaladığı ve ödemelerin bu doğrultuda üst yöneticiye ait tek imza ile gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, 5018 sayılı Kanunun 32 maddesi, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken işlemlerden harcama yetkililerinin sorumlu oldukları belirtilmektedir. Üst Yönetici Belediye Başkanı ve Başkan Vekilinin, harcama yetkilisinin yerine geçerek “ödeme emri belgelerini” imzalaması Kanunun 32. Maddesi gereğince sorumluluklarını doğuracaktır.

HÜKÜM

Yukarıda yer verilen hukuki düzenleme ve açıklama çerçevesinde dilekçinin iddia ve itirazlarının REDDİNE ve 3. Dairece 142 sayılı ilamın 8. Maddesi ile verilen kararının TASDİKİNE oybirliğiyle,

Karar verildiği 27.10.2021 tarih ve 50348 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.