ÖZET: Sayıştay kararı, bir belediye ile sendika arasında imzalanan toplu iş sözleşmesi çerçevesinde yapılan sosyal denge tazminatı ödemelerinin mevzuata aykırılığını incelemektedir. 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’na göre, müdürler için belirlenen aylık sosyal denge tazminatı tavanı aşılmakta ve bu durum kamu zararı oluşturmaktadır.

Kararda, 2014 yılı için müdürlerin ve memurların alabileceği sosyal denge tazminatının belirli bir üst sınırla sınırlı olduğu, bu sınırın aşılması halinde yapılan ödemelerin hukuka aykırı olduğu vurgulanmaktadır. İlgili ikramiye ödemelerinin 12 aya bölünerek yapılması da mevzuatın öngördüğü limitleri ihlal etmektedir.

Sonuç olarak, Sayıştay, sorumlu iddialarının reddedilerek, tazmin hükmünün tasdikine karar vermiştir. Bu durum, kamu görevlilerine yönelik sosyal denge tazminatlarının mevzuata uygun bir şekilde belirlenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2014
Dairesi 5
Karar No 41456
İlam No 43244
Tutanak Tarihi 21.6.2017
Kararın Konusu Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Konu: Mevzuatın öngördüğü tutardan daha yüksek tutarda sosyal denge ödenmesi.

3- 181 sayılı İlamın 3. maddesiyle; Belediye ile … Sendikası (…) arasında 18.11.2011 tarihinde imzalanan ve 31.03.2014 tarihine kadar geçerli olan Toplu İş Sözleşmesi uyarınca yapılan ödemelerde, 10.01.2013 ila 31.03.2014 tarihleri arasında müdür pozisyonunda bulunanlara, sözleşmede yazılı tutardan fazla iyileştirme zammı (sosyal denge tazminatı) ödenmesi ve sözleşmeye göre Ramazan Bayramı, Kurban Bayramı ve 29 Ekim Cumhuriyet Bayramında ödenmesi gereken ikramiyelerin bu tarihler gelmeden önce tüm yıla bölünmek suretiyle 2014 yılının Ocak, Şubat ve Mart aylarında ödenmesi nedeniyle … TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İlamda Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan … ve arkadaşlarının temyiz dilekçesi ve Başsavcılık karşılaması bu ilamın 1. Maddesinde belirtildiği gibidir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İşbu ilamın 1. Maddesinde belirtilen gerekçelere ilaveten, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre imzalanan ve 2014 ile 2015 yıllarını kapsayan toplu sözleşmede ise yerel yönetim hizmet koluna ilişkin tazminat tavanı ünvanlar itibariyle, müdürler için aylık … TL, diğer memur personel için ise aylık … TL olarak tespit edilmiştir.

Mezkur tarihte yürürlükte bulunan sözleşme ve 4688 sayılı Kanuna göre imzalanan toplu sözleşme beraber değerlendirildiğinde 2014 yılı için müdürlerin … TL, memurların ise … TL aylık sosyal denge tazminatı alabilecekleri ortaya çıkmaktadır.

İlama konu edilen ikramiye ödemelerinin 12 aya bölünmek suretiyle ödenmesi hususunda, mevzuatın belirlediği tavan tutardan daha yüksek miktarda sosyal denge tazminatı ödenmesi kamu zararı oluşturmaktadır.

Bu itibarla, sorumlu iddialarının reddedilerek 181 sayılı İlamın 3. maddesiyle … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, oy çokluğuyla, karar verildi.

Karşı oy gerekçesi

Üye …’nın karşı oy gerekçesi:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasını ‘toplu iş sözleşmesi ve toplu sözleşme hakkı’ başlıklı 53 üncü maddesinde; “İşçiler ve işverenler, karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarım ve çalışma şartlarım düzenlemek amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahiptirler.

Toplu iş sözleşmesinin nasıl yapılacağı kanunla düzenlenir. Memurlar ve diğer kamu görevlileri, toplu sözleşme yapma hakkına sahiptirler. Toplu sözleşme yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması halinde taraflar Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurabilir. Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararlan kesindir ve toplu sözleşme hükmündedir. Toplu sözleşme hakkının kapsamı, istisnaları, toplu sözleşmeden yararlanacaklar, toplu sözleşmenin yapılma şekli, usulü ve yürürlüğü, toplu sözleşme hükümlerinin emeklilere yansıtılması, Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun teşkili, çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar kanunla düzenlenir.” hükümleri yer almaktadır.

Bu doğrultuda 4688 sayılı kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nu 28 nci maddesinde; “Toplu sözleşme; kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarım düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları kapsar.” denilmektedir.

Söz konusu maddede sayılan ve ödemelerle ilgili olarak belirtilen “mevcut mevzuat hükümlerinin dikkate alınması” hususu, bu konuları düzenleyen mevzuata aynıyla uyulması anlamına gelmediği, Kanunda belirtilen üst sınırın üzerinde sözleşmeyle daha yukarıda bir tavan tutarın belirlenmesinde bir engel bulunmadığı, bu bağlamda Belediye ile ilgili Sendika arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesinin iyileştirme zammına (sosyal denge tazminatı) ilişkin düzenlenen hususun, 4688 sayılı Kanunun 28 nci maddesinde sayılan ödemeler kapsamında bir düzenleme olduğundan bu durumun adı geçen Kanuna aykırılık teşkil etmediği değerlendirilmektedir.

Bu itibarla, oluşan kamu zararının kaldırılması yönündeki temyiz talebi kabul edilerek Daire Kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.

İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR:
Sorular:

1. Belediye ile Sendika arasında imzalanan toplu iş sözleşmesi hangi tarihlerde geçerli olmuştur?
Cevap: 18.11.2011 tarihinde imzalanmıştır.

2. Toplu iş sözleşmesinin kapsamlı olduğu kişiler hangileridir?
Cevap: İşçiler, memurlar ve diğer kamu görevlileri

3. Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararları neye göre kesindir?
Cevap: Toplu sözleşme hükümlerine uygun olarak.

4. 4688 sayılı Kanunun 28 nci maddesinde sayılan ödemeler nelerdir?
Cevap: Katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları.

5. Mevcut mevzuat hükümlerinin dikkate alınması ne anlama gelir?
Cevap: Bu konuları düzenleyen mevzuata aynıyla uyulması anlamına gelmez.