ÖZET: Danıştay, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 32. maddesi çerçevesinde ruhsata aykırı yapılarla ilgili olarak İçişleri Bakanlığı’nın verdiği soruşturma izni verilmemesi kararını incelemiştir. Olayda, … İlçesi, … Mahallesinde ruhsata aykırı olarak inşa edilen on yedi yapıya dair yıkım kararları verilmiş, ancak bu kararların bir kısmı uygulanmamıştır. İmar Kanunu’na göre, ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapıların tespiti halinde, ilgili idarelerin yapıyı mühürleyerek inşaatı durdurması ve yıkım kararı alması gerekmektedir.

Danıştay, mevcut durumda yıkım kararlarının uygulanmadığını ve bu durumun soruşturma yapılmasını gerektirdiğini belirterek, İçişleri Bakanlığı’nın kararını iptal etmiştir. Bu iptalin gerekçesi, ruhsata aykırı yapıların yıkımının sağlanması ve hukukun üstünlüğünün korunmasıdır. Sonuç olarak, İçişleri Bakanlığı’nın soruşturma izni verilmemesine ilişkin kararı kaldırılmış ve dosya Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderilmiştir. Bu karar, imar hukuku açısından önemli bir içtihat niteliği taşımaktadır.

1. Daire         2007/1217 E.  ,  2007/1221 K.

“İçtihat Metni”


T.C.
D A N I Ş T A Y
BİRİNCİ DAİRE
Esas No : 2007/1217
Karar No : 2007/1221

K A R A R

Hakkında Soruşturma
İzni İstenenler :
1- … – … İli, … Belediyesi Başkanı
2- … – ” İmar Müdürü

İtiraz Edilen Karar : Hakkında soruşturma izni istenenler için soruşturma izni verilmemesine ilişkin İçişleri Bakanının … günlü, … sayılı kararı

Karara İtiraz Eden : Şikayetçi …

Soruşturulacak Eylem : … İlçesi, … Mahallesinde ruhsata aykırı olarak yapılan on yedi yapının yıkılması yönünde verilen Belediye Encümeni kararlarını uygulamamak

Eylem Tarihi : 2002 Yılı ve sonrası

İçişleri Bakanlığının … günlü, …sayılı yazısı ekinde gönderilen dosya, İçişleri Bakanının … günlü, … sayılı soruşturma izni verilmemesi kararı ve bu karara yapılan itiraz, Tetkik Hakimi …’in açıklamaları dinlendikten sonra, 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun uyarınca incelendi;

Gereği Görüşülüp Düşünüldü :
3194 sayılı İmar Kanununun 32 nci maddesinde, bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumunun tespit edileceği, yapının mühürlenerek inşaatın derhal durdurulacağı, durdurmanın yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılacağı, bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibinin, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını isteyeceği, ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mühürün, belediye veya valilikçe kaldırılacağı ve inşaatın devamına izin verileceği, aksi takdirde ruhsatın iptal edileceği, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan binanın, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılarak masrafının yapı sahibinden tahsil edileceğinin hükme bağlandığı, olayda … Baraj Gölü koruma havzasında kalan … İlçesi, … Mahallesinde bulunan on yedi yapı hakkında ruhsat ve eklerine aykırı olduklarından bahisle yapı tatil tutanağı düzenlendiği, 3194 sayılı İmar Kanununun 32 nci maddesi uyarınca Belediye Encümenince 2002, 2004 ve 2005 yıllarında her bir yapı için ayrı ayrı yıkım kararı verildiği, bu yapılardan yedisi için ilave ve tadilat yapı ruhsatları düzenlendiği, birisi için ise verilen yıkım kararının uygulanması suretiyle imara aykırılığın giderildiği, diğer yapılar için verilen yıkım kararlarının ise henüz uygulanmadığı, bu nedenle ilgililere isnat edilen eylemin, haklarında soruşturma yapılmasını gerektirecek nitelikte bulunduğu anlaşıldığından, itirazın kabulüyle, İçişleri Bakanının … günlü, … sayılı soruşturma izni verilmemesine ilişkin kararının kaldırılmasına, dosyanın … Cumhuriyet Başsavcılığına, kararın birer örneğinin İçişleri Bakanlığı ile itiraz edene gönderilmesine 24.10.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.

İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR:
1. Daire 2007/1217 E., 2007/1221 K.’daki “İçtihat Metni”nin konusu ne idi?

Cevap: İmar Kanunu uyarınca ruhsata aykırı olarak yapılan yapıların yıkımı ve bu hususta İçişleri Bakanının verdiği soruşturma izni verilmemesine ilişkin karar.

2. 3194 sayılı İmar Kanununun 32 nci maddesindeki “ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı” durumunda ne yapılır?

Cevap: Yapı tatil zaptı yapılır, durdurmanın bu tatilin yapının yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır, yapıcı aykırılığın giderileceği veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu anlaşılırsa mühür kaldırılır.

3. İçişleri Bakaninin soruşturma izni verilmemesine ilişkin kararına itiraz eden kim idi?

Cevap: Şikayetçi …

4. Soruşturulacak eylemin tarihi ne idi?

Cevap: 2002 Yılı ve sonrası

5. Bu olayda, hangi ilçede ve mahallede yapılan yapılar soruşturma konusu idi?

Cevap: … İlçesi, … Mahallesinde

6. Kaldı ki; bu olayda İçişleri Bakanının neyi gerektirdiği sorusunun cevabı ne idi?

Cevap: Soruşturma izni verilmemesine ilişkin karar.

7. Dairenin 24 Ekim 2007 tarihli kararı hangi işlemleri içeriyordu?

Cevap: Daire, İçişleri Bakanının soruşturma izni verilmemesine ilişkin kararını kaldırarak dosyanın Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine ve İçişleri Bakanlığı ile itiraz edene kararın birer örneğini gönderilmesine oybirliğiyle karar verildi.