|
ÖZET: Başvuran, 09.09.2021 ile 09.10.2023 tarihleri arasında Aile Hekimi olarak görev yapmış ve 11.08.2023 tarihinden itibaren grubu C olarak değiştirilmiştir. Bu değişikliğe itiraz etmiş, ancak itirazı reddedilmiştir. Başvuran, bu durumun kendisine maddi zarar verdiğini ve A grubuna geri dönmek için gerekli işlemleri yaptığını belirtmektedir. Ayrıca, ödenmesi gereken cari giderlerin A grubundan yapılmasına rağmen, C grubuna düşürülmesi nedeniyle yaşadığı kaybın yasal faiziyle birlikte iadesini talep etmektedir.
Ankara İl Sağlık Müdürlüğü, başvuranın esnek mesai uygulamalarını yerine getirmediğini tespit etmiş ve bu nedenle gruplandırma kriterlerinin karşılanmadığını belirtmiştir. Başvuranın itirazı, ilgili komisyon tarafından değerlendirilmiş ve red kararı verilmiştir. Başvuran, yeni bir grup başvurusu yapması durumunda, şartları sağlaması halinde değerlendirilmek üzere sürecin hızlandırılacağını ifade etmektedir. Kamu Denetçiliği Kurumu, yapılan başvuruyu inceleyerek, idarenin işlemlerinin mevzuata uygun olduğunu ve başvuranın iddialarının hukuka aykırı bir durum oluşturmadığını belirtmiştir. Başvurunun reddine karar verilmiş, başvuranın yargı yoluna başvurma hakkı saklı tutulmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/5605-S.24.8863
BAŞVURU NO : 2023/19410
KARAR TARİHİ : 24.05.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANKARA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Mağduriyetin giderilmesi talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 26.11.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; 09.09.2021 tarihinden 09.10.2023 tarihine kadar Aile
Hekimliği Uygulaması kapsamında İlçesi Aile Sağlığı Merkezinde
Nolu birimde Aile Hekimi olarak görev yaptığını, Aile Hekimi olarak Nolu AHB’nin
ÇKYS’de mevcut A olan grubunun 11/08/2023 tarihinden itibaren, C olarak işlenip; varsa yapılan fazla ödemelerin yasal faizi ile geri alınacağı idari işlemine karşı yaptığı 23.08.2023 tarihli ve sayılı itirazının bu yönde yargı kararları olmasına rağmen reddedildiğini bu düşme işleminden dolayı Sağlık Bakanlığı EKİP Portal sistemi üzerinden yayınlanan gider bordroları üzerinden A grubundan ödenmesi durumundaki ile C grubundan tarafına ödenen tutar arasındaki farklar göz önüne alınarak tarafına iadesi talep edilen kesintilerin hesaplandığını ve Ağustos-Eylül-Ekim 2023 ayları için toplamda 14.335,08-TL (Ondörtbinüçyüzotuzbeş Türk Lirası sekiz Kuruş) olduğunu ayrıca gruptan düştüğü 11.08.2023 tarihinden itibaren Ankara Nolu Aile Hekimliği biriminden ayrılış tarihi olan 9.10.2023 tarihine kadar ödemesi gereken cari giderleri A grubundan ödediğini bundan dolayı da maddi zarara uğradığını,
9.10.2023 tarihinde k ASM’de Nolu Aile Hekimliği Biriminde göreve
başladığını ve 11.10.2023 tarihli ve sayılı yazı ile A grubu olan
Nolu Aile Hekimliği Biriminin A grubu olarak gruplandırmasının devamı için dilekçe verdiğini,
11.10.2023 tarihli ve sayılı yazı ile de ASM Yönetici Hekimi
Ali Polat tarafından ASM’deki tüm hekimlerin esnek mesai onayıyla esnek mesai şablonu düzenlenerek
İlçe Sağlık Müdürlüğünün 13.10.2023 tarihli ve sayılı yazısı ekinde İlçe Sağlık Müdürlüğü onayıyla Ankara İl Sağlık Müdürlüğü Aile Hekimliği Birimine gönderildiği ve Ankara İl Sağlık Müdürlüğünün 20.10.2023 tarihli ve sayılı
yazısıyla 01.12.2023 tarihli ve sayılı itiraz yazısında yer alan esnek mesai çizelgesinde koşulan şerhin uygun bulunmadığı fakat esnek mesai çizelgesinin uygun bulunup bulunmadığına dair herhangi bir ibareye yer verilmediği, dolayısıyla esnek mesai çizelgesinin bu haliyle onaylandığı ve bu haliyle de geçerli olduğunu ancak Altındağ İlçe Sağlık Müdürlüğünün 24.10.2023 tarihli ve sayılı yazısıyla esnek mesai çizelgesinin yeniden düzenlenmesinin talep edildiği, SAHU rotasyon eğitiminde bulunduğundan dolayı yerine vekâleten bakan hekim tarafından istendiği takdirde nolu birimin esnek mesai çizelgesini onaylama işlemini gerçekleştirebileceği başvuran tarafından ASM Yönetici Hekimi ’ye Whatsapp uygulaması üzerinden ve İlçe Sağlık
Müdürlüğüne de 24.10.2023 tarihli ve sayılı yazıya da not eklenmek suretiyle DYS Sisteminden bildirilmiş olmasına rağmen ısrarla güncel “onaylanmış esnek mesai çizelgesinin olmadığı” gerekçe gösterilerek “09/11/2023 tarihinden itibaren No’lu AHB’nin ÇKYS kayıtlarında A olan grubu C olarak işlenmiştir” denildiğini belirterek, A grubundan C grubuna düşürme işleminin iptalini ve düşürülen grup nedeniyle yaşanılan kaybının her ay için ayrı ayrı yasal faizleri ile hesaplanarak tarafına iadesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi belge isteme yazısına istinaden Ankara İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gönderilen 15/3/2024 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. Dr. ’ın Altındağ İlçe Sağlık Müdürlüğü uhdesindeki Aile Sağlığı Merkezi (ASM) içindeki No’lu Aile Hekimliği Biriminde (AHB) 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanununa tabi aile hekimi olarak görev yaptığı,
2.2. Mamak İlçe Sağlık Müdürlüğü ekiplerince 11/08/2023 tarihinde saat 07:36’da
ASM’ye yapılan esnek mesai denetiminde No’lu AHB’de görev yapan aile sağlığı çalışanı .’nin esnek mesaisini yapmadığının tespit edilerek tutanak altına alındığı, tutulan tutanak kapsamında 25.01.2013 tarih ve 28539 sayıyla Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Aile
Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinin TC. SAĞLIK BAKANLIĞI (Mülga) Türkiye Halk Sağlığı Kurumu
Başkanlığının 21/07/2017 tarih barkod “Aile Hekimliği Birimleri Gruplandırma İşlemleri” konulu genel yazısında gönderilen Gruplandırma Değerlendirme Formu’ndaki A grubu gruplandırma kriterlerinden 11. Kriterin “Birden fazla aile hekiminin görev yaptığı aile sağlığı merkezlerinde gruplandırılan her aile hekimliği birimi tarafından haftada asgari 3 saat esnek mesai uygulaması yapılmaktadır. (gruplandırılmış 5 birime kadar aile hekimliği biriminin bulunduğu aile sağlığı merkezlerinde esnek mesai saatleri farklı zamanlarda planlanır ancak gruplandırılmış birim sayısının 5 ve üzeri olması halinde ise aile sağlığı merkezi haftalık en az 55 saat açık kalacak şekilde planlama yapılır.)
a) Aylık onaylı esnek mesai çizelgeleri olmalıdır. b) Esnek mesai çizelgesi hazırlanarak o ASM’nin günün hangi saatlerinde açık bulundurulacağı vatandaşın rahatlıkla görebileceği büyüklükte ve uygun bir yere asılmalıdır. c) Esnek mesailerde aile hekimi ve aile sağlığı elemanı beraber çalışmalıdır. ç) Esnek mesai saatlerinin vatandaşın aile hekimliği hizmeti alışkanlıkları dikkate alınarak makul saatlerde yapılması gerekmektedir. Not 1: Tek Birimli ASM’de çalışan aile hekimleri için soru kapsam dışıdır. Ancak birden fazla birimi olup, gruplandırmaya katılmayan birim olması halinde tek başına gruplandırılan aile hekimliği birimi tarafından haftada asgari 3 saat esnek mesai uygulaması yapılmalıdır. Not 2: Takiplerde esnek mesai yapmayan birim tespit edildiğinde sadece esnek mesai yapmayan birimin grubu düşürülmelidir.” hükmünün No’lu AHB’ce 11/08/2023 tarihinden itibaren karşılanmaması C grubu kriterlerinin
taşınması nedeniyle No’lu AHB’nin ÇKYS kayıtlarında mevcut A olan grubu 11/08/2023 tarihi itibarıyla C olarak işlenip bu tarihten sonra A grubu olarak yapılan fazla cari gider ödeneği varsa 30/06/2021 tarih ve 31527 sayı ile Resmi Gazetede yayımlanan “AİLE HEKİMLİĞİ SÖZLEŞME VE ÖDEME
YÖNETMELİĞİ” ‘nin 18. Maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin altıncı alt bendinde yer alan hükümler doğrultusunda yasal faizi ile geri alınacağı; konunun, No’lu AHB’de görev yapan aile hekimi ve ilgili aile sağlığı çalışanına tebliğ edilmesi, tebliğ tarihinden itibaren 7 (yedi) günlük sürede yapılacak olan itirazlar ile birlikte AHB için düzenlenecek olan tebliğ-tebellüğ belgelerinin birer nüshasının ivedilikle gönderilmesi 17/08/2023 tarih barkod sayılı yazı ile Mamak İlçe Sağlık Müdürlüğüne gönderildiği,
2.3. Mamak İlçe Sağlık Müdürlüğünün 24/08/2023 tarih barkod numaralı yazısı ile gönderilen tebliğ-tebellüğ ile yasal süresi içerisinde yapılan itirazların 30/06/2021 tarih ve 31527 sayı ile Resmi
Gazetede yayımlanan “AİLE HEKİMLİĞİ SÖZLEŞME VE ÖDEME YÖNETMELİĞİ” ‘nin 18.Maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 7’inci alt bendi”nde yer alan “Denetim ekibi tarafından oluşturulan denetim raporuna karşı yedi gün içinde itiraz edilebilir. Müdürlüğe yapılan bu itiraz, oluşturulan bir komisyon marifetiyle on beş gün içinde değerlendirilir. İtiraz komisyonunun teşekkülü ile çalışma usul ve esasları Bakanlıkça belirlenir.” hükmü ile TC. SAĞLIK BAKANLIĞI (Mülga) Türkiye
Halk Sağlığı Kurumu Başkanlığının 21/07/2017 tarih barkod “Aile Hekimliği Birimleri
Gruplandırma İşlemleri” konulu genel yazısının 11’inci maddesinde yer alan “Onaylanan değerlendirme raporlarına karşı yedi gün içinde halk sağlığı müdürlüğüne itiraz edilebilecektir. İtiraz halk sağlığı müdür başkanlığında oluşturulan komisyon tarafından oy çokluğu (oyların eşitliği halinde başkanın kullandığı oy yönünde çoğunluk sağlanmış sayılır) ile on beş gün içinde karara bağlanarak gerekli işlemler yapılacaktır.” kapsamında 28/08/2023 tarihi saat 14:00’da “Aile Hekimliği Birimleri Gruplandırma İtiraz
Ve Değerlendirme Komisyonu” toplandığı, No’lu AHB’ce birim tarafından onaylanan esnek mesai programına mevzuat hükümleri kapsamında uyulmaması nedeniyle ret edildiği, yeniden grup başvurusu yapılmasına, konunun mesai saatleri yönünden incelenmesi için İnceleme ve Soruşturma
Birimine yazılmasına oy birliği ile karar verildiği,
2.4. Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinin 15. Maddesi kapsamında 08/09/2023 tarihinde yapılan 2023-12. Ek Yerleştirme ile ASM içindeki No’lu AHB’de görev yapmakta iken A grubu olarak hizmet veren ASM içindeki No’lu
AHB’ye tercih ederek 09/10/2023 tarihinde göreve başlayan Dr. için gruplandırma standartlarından 11. standarttı sağlamak amacıyla düzenlenerek İlçe Sağlık Müdürlüğünün 13/10/2023 tarih barkod numaralı yazısı ekinde birimlerine onaya gönderilen esnek mesai çizelgesi ve eklerinin şerh koşulması nedeniyle Müdürlük tarafından uygun görülmediği ve onaylanmadığı 20/10/2023 tarih ve barkodlu yazı ile İlçe Sağlık Müdürlüğüne gönderildiği,
2.5. Tekrar düzenlenerek Altındağ İlçe Sağlık Müdürlüğünün 27/10/2023 tarih barkod numaralı yazısı ekinde birime onay için gönderilen esnek mesai çizelgesinde her bir hekimin (Dr. )
vekalet olmaksızın kendi kaşe ve imzasının olmaması nedeniyle onaylanamadığı tekrar düzenlenip gönderilmesi yönündeki 06/11/2023 tarih ve barkodlu yazı ile İlçe Sağlık Müdürlüğüne gönderildiği,
2.6. Dr. ’ın A grubundan C grubuna düşme işleminden dolayı, Ağustos 2023, Eylül 2023 ve
Ekim 2023 (Ekim Ayı 8 (sekiz) Günlük) ayları için cari gider ödemesinin toplam ne kadarının kesildiğinin ve kesileceğinin 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu kapsamında tarafına yazılı olarak detaylı bir şekilde açıklanmasının ve tüm yasal hakları saklı kalmak kaydıyla tarafına tahakkuk tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile iadesini talep ettiği Altındağ İlçe Sağlık Müdürlüğünün 01/11/2023 tarih ve barkod numaralı yazısı ile gönderilen yazısına mevzuat hükümleri kapsamında tüm süreçlerin tamamlanması nedeniyle yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı, Ağustos 2023, Eylül 2023 ve Ekim
2023 (Ekim Ayı 8 (sekiz) Günlük) ayları için cari gider ödemesinin toplam ne kadarının kesildiği ve
kesileceği hakkında Destek Hizmetleri Başkanlığından bilgi edinilmesi içerikli 07/11/2023 tarih ve barkodlu yazı ile İlçe Sağlık Müdürlüğüne gönderildiği,
2.7. Dr. ın grup şartlarını sağlaması durumunda süre beklemeksizin yapılacak olan grup başvurusunun yeniden değerlendirileceği, 08/12/2023 tarih ve barkodlu yazının İlçe Sağlık
Müdürlüğüne gönderildiği,
2.8. TC. SAĞLIK BAKANLIĞI (Mülga) Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Başkanlığının 21/07/2017 tarih barkod “Aile Hekimliği Birimleri Gruplandırma İşlemleri” konulu genel yazısının 8’inci maddesinde“ Gruplu aile hekimliği biriminden sözleşmeli aile hekiminin ayrılması durumunda Halk
Sağlığı Müdürlüğünce grup şartlarının devam ettirilmesi esas olup; bu birimlere yeni başlayacak olan sözleşmeli aile hekimi, hangi grup üzerinden devam etmek istiyor ise göreve başlama tarihinden itibaren en geç 5 iş günü içerisinde talep ettiği grup için başvuru yapacaktır. Bu süreç içerisinde hangi grup şartlarını taşıyor ise o grup üzerinden ödeme yapılacak, şartları kaybedilen grubun ödemesi geri alınacaktır.” hükmü kapsamında İlçe Sağlık Müdürlüğünün 13/10/2023 tarih barkod numaralı yazısı ilgisindeki 11/10/2023 tarih ve barkod numaralı yazısında ASM içindeki
No’lu AHB’de 09/10/2023 tarihinde göreve başladığı A grubu olarak değerlendirme talebinde bulunduğu, Müdürlük ekibince başvuruya istinaden yapılması planlanan değerlendirme ile ilgili aile hekiminin defalarca aranıp, mesaj atıldığı ancak ulaşılamadığı,
2.9. Aynı şekilde ASM yönetici hekimi Uzm. Dr. tarafından konuyla ilgili olarak Dr.
’ın defalarca arandığı mesaj atıldığı ancak ulaşılamadığı ve geri dönüş yapılmadığının ifade edildiği, tüm bu çabalar sonrasında değerlendirme ekibi tarafından 09/11/2023 tarihinde
ASM içindeki No’lu AHB’de görev yapan Dr. ’ın A grubu başvurusunun değerlendirilmesi için gidildiği ve yerinde yapılan değerlendirmede Dr. ’ın Sağlıkta Aile
Hekimliği Uzmanlık Eğitiminde (SAHU) rotasyonunda olduğu yerine Uzm. Dr. nin vekaleten görevlendirildiği TC. SAĞLIK BAKANLIĞI (Mülga) Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Başkanlığının 21/07/2017 tarih barkod “Aile Hekimliği Birimleri Gruplandırma İşlemleri” konulu genel yazısının Ek-1’inde gönderilen “Gruplandırma Değerlendirme Formu”’ndaki A grubu gruplandırma kriterlerinden 11’inci kriterinde “Birden fazla aile hekiminin görev yaptığı aile sağlığı merkezlerinde gruplandırılan her aile hekimliği birimi tarafından haftada asgari 3 saat esnek mesai uygulaması yapılmaktadır. (gruplandırılmış 5 birime kadar aile hekimliği biriminin bulunduğu aile sağlığı merkezlerinde esnek mesai saatleri farklı zamanlarda planlanır ancak gruplandırılmış birim sayısının 5 ve üzeri olması halinde ise aile sağlığı merkezi haftalık en az 55 saat açık kalacak şekilde planlama yapılır.)
a) Aylık onaylı esnek mesai çizelgeleri olmalıdır.
b) Esnek mesai çizelgesi hazırlanarak o ASM’nin günün hangi saatlerinde açık bulundurulacağı vatandaşın rahatlıkla görebileceği büyüklükte ve uygun bir yere asılmalıdır.
c) Esnek mesailerde aile hekimi ve aile sağlığı elemanı beraber çalışmalıdır.
ç) Esnek mesai saatlerinin vatandaşın aile hekimliği hizmeti alışkanlıkları dikkate alınarak makul saatlerde yapılması gerekmektedir.” denildiği,
2.10. Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinin 23 ve 24’üncü maddelerinde aile hekimliği uygulaması kapsamında ASM’lerin asgari fiziki şartları ile teknik donanımının düzenlendiği, ayrıca aile hekimlerince kendilerinin istekleri dâhilinde “Aile Sağlığı Merkezi Gideri Olarak Yapılacak Katkıların Tespitinde
Kullanılmak Üzere Aile Hekimliği Birimi Gruplandırması” başlıklı yönetmeliğin EK-1’inde yer alan gruplandırma kriterlerini karşılamak suretiyle aile hekimliği birimlerinin gruplandırılmasının mümkün kılındığı, aile hekimliği birimlerinin gruplandırması ile ilgili işlemlerin yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ile (Mülga) Türkiye Halk Sağlığı Kurumu tarafından yayımlanmış olan 21/07/2017 tarihli ve
E.01-1828 sayılı genel yazısı ve ekinde yer alan “Gruplandırma Değerlendirme Formu” ile yapıldığı, ayrıca 30/06/2021 tarih ve 31527 sayı ile Resmî Gazetede yayımlanan “Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme
Yönetmeliği” ‘nin 18. Maddesinde de ödeme esaslarının düzenlendiği, yapılan tüm işlemlerin de ilgili mevzuat hükümleri kapsamında yürütüldüğü,
2.11. Yönetmelikte yer alan hükümler doğrultusunda AHB’nin cari gider ödemesinin C grubu üzerinden yapıldığı, ASM’nin işletilmesi, giderleri, grup şartlarının devam ettirilmesi görev yapan aile hekimlerince bulundukları grup ile orantılı olarak ortaklaşa karşılandığı ve eğer varsa yapılan veya alınan fazla cari gider ödemesinin özel hukuk kapsamında değerlendirildiği,
2.12. Şikâyet konusu talebe ilişkin olarak yargı organlarında görülmekte olan veya sonuçlanmış bir dava bulunmadığı ve AHB’de görev yapan aile hekiminin tekrar hızlı şekilde esnek mesai onayına müteakip yapacağı grup başvurusunun ivedi şekilde grup değerlendirmesinin yapılabileceği,
hususları ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası;“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanununun, “Yönetmelikler” başlıklı 8 inci maddesinde; “Aile hekimi ve aile sağlığı çalışanlarının çalışma usul ve esasları; çalışılan yer, kurum ve statülerine göre öncelik sıralaması; aile hekimliği uygulamasına geçişe ve nakillere ilişkin puanlama sistemi ve sayıları; aile sağlığı
merkezi olarak kullanılacak yerlerde aranacak fizikî ve teknik şartlar; meslek ilkeleri; iş tanımları; performans ve hizmet kalite standartları; hasta sevk evrakı, reçete, rapor ve diğer kullanılacak belgelerin şekli ve içeriği, kayıtların tutulması ile çalışma ve denetime ilişkin usul ve esaslar, Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.”
6. 25.01.2013 tarihli ve 28539 sayılı Resmî Gazetede yayınlanan Aile Hekimliği Uygulama
Yönetmeliğinin
6.1. “Denetim” başlıklı 33. maddesinde; “(1) Aile sağlığı merkezi, aile hekimleri ve aile sağlığı elemanları, mevzuat ve sözleşme hükümlerine uygunluk ile diğer konularda Kurum, ilgili mülkî idare amirleri ve yerel sağlık idare amirleri veya bunların görevlendireceği personelin denetimine tâbidir.
Denetim yapmaya yetkili amir, ilgili mevzuat ve sözleşme şartlarına aykırılığı doğrudan kendisi tespit edebileceği gibi, tespiti yapmak üzere incelemeci veya soruşturmacı da görevlendirebilir. Bu denetimler
Kurum tarafından belirlenen denetleme formları ile gerçekleştirilir. Mevzuat ve sözleşme şartlarına aykırılık tespit edildiği takdirde, Aile Hekimliği Uygulaması Kapsamında Sağlık Bakanlığınca Çalıştırılan
Personele Yapılacak Ödemeler ile Sözleşme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte belirtilen hükümler çerçevesinde ilgililer hakkında işlem tesis edilir.”
6.2. EK-1 Aile Sağlığı Merkezi Gideri Olarak Yapılacak Katkıların Tespitinde Kullanılmak Üzere
Aile Hekimliği Birimi Gruplandırması
STANDART D B
C Grubu A Grubu
Grubu Grubu
1 Hasta müracaatları elektronik sıra takip sistemi ile + + + +
yönlendirilmektedir.
2 Bekleme alanlarında büyüklüğüne uygun LCD,
+ + + + plazma, LED TV ve benzeri cihazlar bulundurup sağlığı geliştirici eğitim amaçlı yayınlar yapılmaktadır.
3 Tek hekimli aile sağlığı merkezlerinde bekleme alanı + + + +
2 asgari 20 m ‘dir (birden fazla aile hekimi görev
2 yapıyorsa her bir aile hekimi için 5 m ilave edilir).
2
4 Aile sağlığı merkezinde en az 10 m ‘lik müstakil bir + + +
“aşılama ve bebek/çocuk izlemleri odası” oluşturulmuştur (gruplandırmaya dâhil olan her dört hekim için bir “aşılama ve bebek/çocuk izlemleri odası” planlanır).
5 Aile sağlığı merkezinde gebe izlemleri ve üreme + +
2 sağlığı hizmetlerinin yürütülmesi için en az 10 m ‘lik
müstakil bir oda oluşturulmuştur (gruplandırmaya dâhil olan her dört hekim için bir “gebe izlem ve üreme sağlığı odası” planlanır).
2
6 Kullanıma hazır bir şekilde müstakil asgari 5 m ’lik +
bir emzirme odası veya bölümü planlanmıştır (bu alan diğer aile hekimleri ile birlikte ortak kullanılabilir).
Emzirme alanında masa, oturma grubu ve bebek bakım ünitesi ile bebeği koruyucu güvenlik önlemleri
(korkuluk, yükseltilmiş kenarlar ve benzerleri)
bulunmaktadır.
7 Aile sağlığı merkezinde gruplandırmaya dâhil olan +
her dört hekim için bir adet müdahale odası planlanmıştır.
8 Belgelendirmek kaydıyla her aile hekimi haftalık + + + +
asgari 10 saat temizlik personeli çalıştırmaktadır.
9 Belgelendirmek kaydıyla ebe, hemşire, acil tıp
+ + + teknisyeni, sağlık memuru (toplum sağlığı) veya tıbbi sekreterden birisi çalıştırılmaktadır (aile hekimi başına haftalık 10 saat).
10 Belgelendirmek kaydıyla her aile hekimi için 9 +
uncu satıra ilave olarak haftalık 10 saat ebe, hemşire, acil tıp teknisyeni, sağlık memuru (toplum sağlığı)
veya tıbbi sekreterden birisi çalıştırılmaktadır.
11 Birden fazla aile hekiminin görev yaptığı aile sağlığı
+ + merkezlerinde gruplandırılan her aile hekimliği birimi tarafından haftada asgari 3 saat esnek mesai uygulaması yapılmaktadır. (gruplandırılmış 5 birime kadar aile hekimliği biriminin bulunduğu aile sağlığı merkezlerinde esnek mesai saatleri farklı zamanlarda planlanır ancak gruplandırılmış birim sayısının 5 ve üzerinde olması halinde ise aile sağlığı merkezi haftalık en az 55 saat açık kalacak şekilde planlama yapılır)
12 Aile sağlığı merkezine ait güncel internet sayfası
+ bulunmaktadır.
13 Engelliler için düzenlenmiş tuvalet işlevsel olarak +
bulunmaktadır.
14 Bebek dostu aile hekimliği birimi belgesine sahip olup + + + +
bu hizmet sunulmaktadır.
15 Aile sağlığı merkezi girişinin, bekleme alanlarının ve + + +
oda girişlerinin görüntülendiği güvenlik kamera sistemi mevcuttur.
7.24/12/2010 tarihli ve 2010/1237 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Aile Hekimliği
Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliğinin “Aile hekimi ödeme esasları” başlıklı 18 inci maddesinin “Aile
Sağlığı Merkezi Giderleri” alt başlıklı (c) fıkrasının; “(…) 4) Bu gruplandırmalara göre daha yüksek ilave ödeme gerektiren gruba göre ödeme yapılabilmesi için aile hekimince, ilgili gruba ait tüm kriterlerin sağlandığına dair belgeler ile müdürlüğe başvurulur. Başvuru tarihinden itibaren müdürlük veya Bakanlık ya da Bakanlıkça yetki verilen özel veya kamu kurum ve kuruluşlarınca, en geç otuz gün içinde Bakanlıkça belirlenecek esaslara göre yerinde değerlendirme yapılır. Değerlendirme evrakının bir nüshası aile hekimine verilir. Talep müdürlükçe, evrakın müdürlüğe intikalinden itibaren on gün içinde sonuçlandırılır.
Talebin olumlu sonuçlanması halinde, talebin olumlu sonuçlandığı tarihten itibaren belirlenen yeni grup esas alınarak ödeme yapılır.
5) Grup değiştiren aile hekimi aynı yer için üç aydan önce yeniden grup değiştirmek için müracaat edemez.
6) Aile hekimliği birimleri, gruplandırma kriterleri açısından, asgari altı ayda bir denetlenir. Denetim ekibi
müdürlük tarafından oluşturulur. Bu denetimlerde aile hekimliği birimlerinin ödeme aldığı grubun
şartlarını kaybettiği tespit edilirse, bu şartların hangi tarihten itibaren kaybedildiği ve hangi gruba göre ödeme alınması gerektiği denetim raporunda belirtilir. Denetim raporunun müdürlükçe onaylanmasını müteakiben, ödeme yeni duruma göre yapılır ve şartların kaybedildiği tarihe göre yapılan fazla ödemeler geri alınır.
7) Denetim ekibi tarafından oluşturulan denetim raporuna karşı yedi gün içinde itiraz edilebilir. Müdürlüğe
yapılan bu itiraz, oluşturulan bir komisyon marifetiyle on beş gün içinde değerlendirilir. İtiraz komisyonunun teşekkülü ile çalışma usul ve esasları Bakanlıkça belirlenir.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Ret
Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; A grubundan C grubuna düşürme işleminin iptalini ve düşürülen grup nedeniyle yaşanılan kaybının her ay için ayrı ayrı yasal faizleri ile hesaplanarak tarafına iadesini talep etmektedir.
10. Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği uyarınca aile sağlığı merkezi giderleri için yapılacak ödemelere esas aile hekimliği birimi grubunun belirlenmesinin gerektiği ve bu gruplandırma işlemlerinin, Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği’nin 23 üncü ve 24 üncü maddelerinde belirtilen asgari fiziki şartlar ve teknik donanımlar ile aynı yönetmeliğin Ek 1’inde yer alan gruplandırma kriterleri çerçevesinde yapılacağı ve ödeme alınan grubun şartlarının kaybettiği tespit edilirse, bu şartların hangi tarihten itibaren kaybedildiği ve hangi gruba göre ödeme alınması gerektiğinin denetim raporunda belirtileceği ve bu raporun müdürlükçe onaylanmasını müteakiben, ödemenin yeni duruma göre yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
11. Somut olayda; İlçe Sağlık Müdürlüğü ekiplerince 11/08/2023 tarihinde saat 07:36’da
ASM’ye yapılan esnek mesai denetiminde No’lu AHB’de görev yapan aile sağlığı çalışanı ’nin esnek mesaisini yapmadığının tespit edildiği bu durumun tutanak altına alındığı, Gruplandırma Değerlendirme Formu’ndaki A grubu gruplandırma kriterlerinden 11. Kriterin 11/08/2023 tarihinden itibaren karşılanmaması nedeniyle bu tarihten itibaren grubun C olarak işlendiği, bu düşürülmeye yapılan itirazın “Aile Hekimliği Birimleri Gruplandırma İtiraz Ve Değerlendirme
Komisyonu” tarafından değerlendirildiği ve No’lu AHB’ce onaylanmış olan esnek mesai programına mevzuat hükümleri kapsamında uyulmaması nedeniyle itirazın ret edildiği,
09/10/2023 tarihinde ise ASM’de Nolu Aile Hekimliği Biriminde göreve başlayan Dr. için gruplandırma standartlarından 11. standartı sağlamak amacıyla düzenlenerek Altındağ İlçe Sağlık Müdürlüğünün 13/10/2023 tarih barkod numaralı yazısı ekinde birimlerine onaya gönderilen esnek mesai çizelgesi ve eklerinin şerh koşulması nedeniyle Müdürlük
/
tarafından uygun görülmediği ve onaylanmadığı 20/10/2023 tarih ve barkodlu yazı ile İlçe
Sağlık Müdürlüğüne gönderildiği,
Tekrar düzenlenerek İlçe Sağlık Müdürlüğünün 27/10/2023 tarih barkod numaralı yazısı ekinde birime onay için gönderilen esnek mesai çizelgesinde her bir hekimin (Dr. )
vekalet olmaksızın kendi kaşe ve imzasının olmaması nedeniyle onaylanamadığı ve tekrar düzenlenip gönderilmesi yönündeki 06/11/2023 tarih ve barkodlu yazı ile İlçe Sağlık Müdürlüğüne gönderildiği, Müdürlük ekibince başvuruya istinaden yapılması planlanan değerlendirme ile ilgili aile hekiminin defalarca aranıp, mesaj atıldığı ancak ulaşılamadığı,
Aynı şekilde ASM yönetici hekimi Uzm. Dr. tarafından konuyla ilgili olarak başvuranın defalarca arandığı mesaj atıldığı ancak ulaşılamadığı ve geri dönüş yapılmadığının ifade edildiği, tüm bu çabalar sonrasında değerlendirme ekibi tarafından 09/11/2023 tarihinde başvuranın A grubu başvurusunun değerlendirilmesi için gidildiği ve yerinde yapılan değerlendirmede Dr. ’ın Sağlıkta Aile
Hekimliği Uzmanlık Eğitiminde (SAHU) rotasyonunda olduğu yerine Uzm. Dr. nin vekaleten görevlendirildiği ve Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinin Ek-1. maddesinin 11. sıradaki şartını sağlamaması nedeniyle grubunun C olarak devam ettirildiği ve ödemenin de bu grup üzerinden yapıldığı ancak başvuranın grup şartlarını sağlaması durumunda süre beklemeksizin yapılacak olan grup başvurusunun yeniden değerlendirileceği anlaşılmaktadır.
12. İdarenin nasıl işlem tesis edeceğinin sınırları önceden bir hukuk kuralıyla kesin olarak belirlenmişse, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetki söz konusudur. İdarenin bağlı yetki içinde tesis ettiği işlemlerde, sebep ve konu unsuru açısından takdir yetkisi söz konusu değildir. İdare, bağlı yetki durumunda, kanunun öngördüğü sebebi tespit ettiğinde yine kanunun öngördüğü işlemi yapmak zorundadır.
13. Yukarıda yer alan madde hükümleri ile bağlı yetki içinde olan İdare, kanunun öngördüğü sebebi tespit ettiğinde yine kanunun öngördüğü işlemi yapmak zorundadır. Yönetmelik ve konuyla ilgili Bakanlık yazısı gereği 11/08/2023 tarihinde saat 07:36’da ASM’ye yapılan esnek mesai denetiminde No’lu AHB’de görev yapan aile sağlığı çalışanı .’nin esnek mesaisini yapmadığının tespit edilmesi nedeniyle Gruplandırma Değerlendirme Formu’ndaki A grubu gruplandırma kriterlerinden 11. Kriterin eksikliğinin tespit edildiği ve grubun C’ye düşürüldüğü yine Yönetmelik gereği denetimlerde aile hekimliği birimlerinin ödeme aldığı grubun şartlarını kaybettiği tespit edilirse, denetim raporunun müdürlükçe onaylanmasını müteakiben, ödemenin yeni duruma göre yapılacağı belirtilmektedir.
14. Bununla birlikte, gruplu aile hekimliği birimlerine yeni başlayacak olan sözleşmeli aile hekiminin, hangi grup üzerinden devam etmek istiyor ise göreve başlama tarihinden itibaren en geç 5 iş günü içerisinde talep ettiği grup için başvuru yapacağı bu süreç içerisinde hangi grup şartları taşınıyor ise o grup üzerinden ödeme yapılacağı ancak şartları kaybedilen grubun ödemesinin geri alınacağı yönetmelikçe belirlenmiş, bu kapsamda başvuran yeni başladığı ve A grubu olan AHB’de grubun aynı devam etmesi için başvuruda bulunmuş ancak esnek mesai listesinde ıslak imzanın olmaması nedeniyle eksikliğin tamamlanması için başvurana 10 günlük yasal süre verilmiş bu süreç içerisinde kişiye ulaşılmaya çalışılmış ancak eksikliğin tamamlanmaması nedeniyle grup C’ye düşürülmüş ve ödemenin de bu şekilde yapıldığı anlaşılmıştır.
15. Yukarıda değinilen hususlar göz önünde bulundurularak Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın şikâyetine konu İdari işlemin yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine dayanması nedeniyle hukuka ve hakkaniyete aykırılık görülmemiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği görülmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosyanın kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve ANKARA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi