TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 15477-15477 |sayi|36311982-101.07.05-E.36311982-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/5388 2017/ 5388
KARAR TARİHİ : 08/12/2017 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Promosyon ödenmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 30/04/2017 30.4.2017
I. BAŞVURANLARIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Başkanlığı bünyesinde zabıt kâtibi olarak görev yaptığını, promosyon ödemesi yapılması talebinde bulunduğunu, talebinin açığa alındığı gerekçesi ile reddedildiğini, bununla birlikte açıkta olduğu dönemde zorunlu olarak bireysel emeklilik sistemine dâhil edildiğini belirterek tarafına promosyon ödemesi yapılmasını talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Başkanlığı 07/ 04/ 2017 tarihli yazısında özetle ; promosyon ödenmesi talebi ile ilgili banka ile görüşüldüğünü ve bankanın ‘kurum politikaları gereği promosyon ödemesinin açığa alınan personelin sadece göreve iade edilmesi durumunda gerçekleştirdiği’ yönünde cevap verdiğini belirtilmiştir .
3. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Başkanlığının, 22/ 06/ 2017 tarihli yazısında, başvuranın
İstanbul 4. İdare Mahkemesinde zabıt kâtibi olarak görev yapmakta iken İstanbul İdari Yargı Adalet
Komisyonu Başkanlığı’nın 26.08.2016 tarihli kararı ile açığa alındığını, sonrasında 17.04.2017 tarih ve 689 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarıldığını, 4. Promosyon ödemelerinin Adalet Bakanlığı ile Türkiye Vakıflar Bankası arasında imzalanan
13.07.2012 tarihli protokol ile Merkez, Adli-İdari Yargı Birimleri ve Taşra Teşkilatı İle bağlı
1 / 5kuruluşları kapsayacak şekilde T.C. Adalet Bakanlığı tarafından tek elden yapıldığını,
5. Başvuru sahibi için promosyon ödemesi İle ilgili T. Vakıflar Bankasına promosyon ödemesi talebinde bulunulduğunu, banka tarafından gerek sözlü, gerek e-posta ortamında, gerekse yazılı şekilde görevde olmayan personel için promosyon ödemesinin yapılamayacağı bildirildiğini, 6. Görevli personellerden OHAL sürecinde haklarında FETÖ/PDY üyesi oldukları gerekçesiyle açığa alınmak suretiyle fiilen görevde olmadıkları için promosyon ödemesi alamayan kişilerin bulunduğunu, söz konusu açığa alma süreçleri sona eren ve göreve iade edilen kişiler hakkında
Banka ile irtibata geçilerek promosyon ödemesinin yapılmasının sağlandığını, 7. Başvuranın daha önce Ordu Adliyesinde görev yapmakta iken Adalet Bakanlığı Personel Genel
Müdürlüğü’nün 18.05.2015 tarihli emri ile İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Başkanlığında görevlendirildiğini, görevine 11.09.2015 tarihinde başladığını, Eylül 2015 dönemine ilişkin maaşı tahakkuk ettirilerek 2015 yılı promosyon ödemesinden faydalandırıldığını, Eylül 2015 – Ağustos
2016 tarihleri arası için 343,27 TL. Tutarında promosyon ödemesi yapıldığını belirtmiştir .
8. Adalet Bakanlığı İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı, 25/ 08/ 2017 tarihli yazısında ; Maliye
Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün aylık ve ücret ödemelerine ilişkin 6 sıra no lu genel tebliği ile Başbakanlığın banka promosyonları ile ilgili 2007/ 17, 2007/ 18, 2007/ 21 sayılı genelgeleri hükümlerine göre Bakanlığımız Adli, İdari Yargı birimleri ve taşra teşkilatı ile bağlı ve ilgili kuruluş harcama birimleri adına 5 yılda bir yenilenecek şekilde banka promosyon sözleşmesi imzalandığını, bu suretle imzalanan maaş promosyon sözleşmesi merkez ve taşra teşkilatımızı kapsayacak nitelikte olduğunu, maaş promosyon sözleşmesine ilişkin Bakanlığın herhangi bir genelgesi bulunmadığını, 9. Başvuranın, 17/ 04/ 2017 tarih ve 689 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarıldığını, 29/ 06/ 2012 tarihli Vakıfbank ile yapılan maaş promosyon sözleşmesinde OHAL sürecinde haklarında FETÖ/PDY üyesi olduğu gerekçesiyle açığa alınanlar için bir hüküm bulunmadığı için herhangi bir işlem yapılamadığını, ancak; 2017- 2022 dönemlerini kapsayan 07/ 08/ 2017 tarihinde imzalanan sözleşmemizde OHAL sürecinde haklarında FETÖ/PDY üyesi oldukları gerekçesiyle açığa alınanlar hakkında nasıl bir işlem yapılacağı hususunda; “OHAL
Kapsamında terör örgütü üyeliği nedeniyle açığa alınan personele promosyon taksit ödemesi yapılmayacak olup, açığa alınan ilgili personele, göreve iade edilmesi halinde ve durumun
KURUM tarafından BANKA’ya bildirilmesi akabinde, herhangi bir hak kaybına sebebiyet verilmeyecek şekilde ilgili promosyon taksit ödemesi ya da kıstelyevm promosyon ödemesi BANKA tarafından yapılacaktır” hüküm yer aldığından açığa alınan personele herhangi ödeme yapılmayacaktır .” hükmünün getirildiğini, 10. Başvuranın ilk görev yeri olarak 23/ 05/ 2014 te Ordu Adliyesinde göreve başlamış ve görev yaptığı dönemde kendisine 74,27 TL. Kıstelyevm + 303,73 TL.(tam promosyon) olmak üzere toplam 378,00 TL promosyon ödemesi yapıldığını, 11/ 09/ 2015 tarihinde İstanbul Bölge İdare Mahkemesine naklen gittiğini ve Eylül 2015-Ağustos 2016 tarihlerini kapsayan dönem için 03/ 11/ 2015 tarihinde 343,27 TL. Promosyon ödemesi yapıldığını,
2 / 511. OHAL Sürecinde haklarında terör örgütü üyesi oldukları gerekçesi ile açığa alınmak suretiyle
fiilen görevde olmayan personele promosyon ödemesi yapılabilmesi için göreve iadelerinin beklendiğini, açığa alınmış olup bu süreç içerisinde göreve iade edilmeden ihraç edilenlere herhangi bir promosyon ödemesi yapılmadığını belirtmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
12. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı ” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler” hükmü yer almaktadır .
13. Anayasanın 128 inci maddesinin birinci fıkrasında; “ Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür ” hükmü bulunmaktadır .
14. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi ” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir” hükmü yer almaktadır .
15. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 164 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında;
“Üçüncü fıkra kapsamına giren personelin her türlü özlük haklarının ve tahakkuk işlemlerinin belli merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya Maliye Bakanlığı yetkilidir” hükmü bulunmaktadır .
16. 20/ 07/ 2007 tarihli ve 26588 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2007/ 21 sayılı Başbakanlık
Genelgesinde; “ Kamu görevlilerinin aylık ve ücretleri, Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel
Müdürlüğünün ( 6) sıra Nolu Genel Tebliğinde belirtilen esas ve usuller çerçevesinde bankalar vasıtasıyla ödenebilmektedir . Bu amaçla kamu kurum ve kuruluşları ile bankalar arasında aylık ve ücret ödeme protokolleri yapılmakta, bu protokoller uyarınca verilecek bankacılık hizmetlerinin yanı sıra ‘promosyon’ adı altında ayni ve/veya nakdi ek mali imkânlar da sağlanabilmektedir ” ifadelerine yer verilmiştir .
17. 2007/ 21 sayılı Başbakanlık Genelgesinin 1 inci maddesinde ise, “ Kamu görevlilerinin aylık ve ücretlerinin Maliye Bakanlığının mezkur Tebliğinde belirtilen esas ve usuller çerçevesinde bankalar vasıtasıyla ödenmesine devam edilecektir ” hükmü bulunmaktadır .
18. 17/ 07/ 2012 tarihli ve 28356 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğü
Genel Tebliği (Sıra No: 34) Aylıkların Banka Aracılığıyla Ödenmesi başlıklı düzenlemenin 1 inci maddesi; “ Bu Tebliğin amacı, merkezi yönetim kapsamında yer alan kamu idarelerinde görevli kamu görevlileri ve işçilerin aylık ödemelerinin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir ” hükmüne yer vermektedir .
3 / 519. Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliğinin (Sıra No: 34) “Tanımlar ” başlıklı 3 üncü
maddesinin (e) bendi; “ Kamu görevlisi : Kamu idarelerinin kadro veya pozisyonlarında istihdam edilenlerden işçi statüsü dışında çalışanları,… ifade eder ” hükmünü haizdir .
IV. KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
20. Başvurana, banka promosyonu ödenemeyeceği hususu tespit edildiğinden başvurunun reddedilmesi gerektiği yönünde öneride bulunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 21. Başvuran, promosyon ödemesi yapılması talebinde bulunduğunu, talebinin açığa alındığı gerekçesi ile reddedildiğini, bununla birlikte açıkta olduğu dönemde zorunlu olarak bireysel emeklilik sistemine dâhil edildiğini belirterek tarafına promosyon ödemesi yapılmasını talep etmektedir .
22. İlgili idare, başvuranın önce açığa alındığını, 17/ 04/ 2017 tarihinde ise kamu görevinden çıkarıldığını, OHAL sürecinde haklarında terör örgütü üyesi oldukları gerekçesi ile açığa alınmak suretiyle fiilen görevde olmayan personele promosyon ödemesi yapılabilmesi için göreve iadelerinin beklendiğini, açığa alınmış olup bu süreç içerisinde göreve iade edilmeden ihraç edilenlere herhangi bir promosyon ödemesi yapılmadığını belirtmiştir .
23. Başvuranın, 11/ 09/ 2015 tarihi itibari ile İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Başkanlığında zabıt kâtibi olarak görev yaptığı, tabi olduğu protokol süresinin 01/ 09/ 2012- 01/ 09/ 2017 olduğu, 5 yıllık promosyon ödemesinin beşe bölünerek her yıl Eylül ayında ödendiği, Eylül 2015-Ağustos 2016 dönemine ait promosyonu 03/ 11/ 2015 tarihinde aldığı, 26/ 08/ 2016 tarihinde açığa alındığı, promosyon ödemesi yapılması talebine karşılık talebine karşılık verilen İstanbul Bölge İdare
Mahkemesi Başkanlığının 07/ 04/ 2017 tarihli yazısında, ‘banka ile görüşüldüğü ve banka tarafından kurum politikaları gereği açığa alınan personele ait promosyonların sadece iade edilmeleri halinde gerçekleştirildiği’ hususlarına yer verildiği, 17/ 04/ 2017 tarihinde KHK ile ihraç edildiği, 30/ 04/ 2017 tarihinde Kurumumuza başvurduğu ve Eylül 2016 tarihi ile ihraç olduğu 17/ 04/ 2017 tarihleri arasına ait promosyon ödemesinin yapılmasını talep ettiği tespit edilmiştir .
24. Bu kapsamda, hâlihazırdaki promosyon ödemelerinin Başbakanlık genelgesi doğrultusunda
Adalet Bakanlığı tarafından tek merkezden hazırlanan promosyon sözleşmesine göre ödendiği, Başbakanlık genelgesinde ve promosyon sözleşmesinde görevden uzaklaştırılan veya ihraç edilen personele yönelik bir hüküm bulunmadığı, promosyon ödemelerinde öncelikle personelin çalıştığı kurumun yetkili olduğu, bu kapsamda Adalet Bakanlığı İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı tarafından promosyon sözleşmesinin hazırlandığı, 2017- 2022 dönemini kapsayacak şekilde hazırlanan sözleşme taslağına ihraç edilen personele özel hüküm getirildiği, bu hükme göre ihraç edilen personele ancak göreve iade edilmesi halinde ödeme yapılacağı hususları ilgili idarenin yazısından anlaşılmıştır .
25. Başvuranın ise, 11/ 09/ 2015 tarihi itibari ile İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Başkanlığında zabıt kâtibi olarak görev yaparken 26/ 08/ 2016 tarihinde açığa alındığı, 17/ 04/ 2017 tarihinde KHK ile ihraç edildiği, bu tarih itibari ile ‘kamu görevlisi’ statüsünün sona erdiği, yukarıda ayrıntılarına yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca başvuranın ‘aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu
4 / 5hükümlerine göre almakta bulunan Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri’ kapsamında
değerlendirilemeyeceği, yine başvuranın banka promosyonu gibi ek mali imkânlar dâhil her türlü özlük hakları ve tahakkuk işlemlerinin ihraç tarihi itibari ile son bulduğu, bu kapsamda talep ettiği banka promosyonunun kendisine ödenmesine imkân bulunmadığı hususları tespit edilmiştir .
26. Yukarıdan beri anlatılan hususlar, başvuranların iddiaları, idarelerin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın banka promosyonu ödenmesi talebinin idarece yerine getirilmemesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 27. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
28. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle, Başvurunun REDDİNE;
Kararın, BAŞVURANA, İSTANBUL BÖLGE İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA ve
ADALET BAKANLIĞINA tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi