Açık ihale usulünde tek geçerli teklifin kalması rekabetin sağlandığı anlamına gelir mi? (KİK)

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından yapılan 2023/38158 ihale kayıt numaralı “Bursa Büyükşehir Belediyesi Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı Mezarlıklar Şube Müdürlüğüne Sözleşme Tarihinden İtibaren 19 Ay Süre ile Araç Kiralaması İşi” ihalesine ilişkin olarak 3F Tur Servis Taş. Nak. Müz. Org. Tic. ve San. Ltd. Şti. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 29.03.2023 tarihli ve 2023/UH.I-558 sayılı karar ile “İncelenen ihalede yaklaşık maliyetin, piyasada faaliyet gösteren 6 firmadan alınan tekliflerin ortalaması üzerinden hesaplandığı, ihaleye 7 isteklinin katıldığı, 4 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, kalan geçerli 3 geçerli tekliften birinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu için uygun bulunmadığı, idarece uygun bulunan ve yaklaşık maliyetin altında olan 2 geçerli teklif sahibi isteklinin bulunduğu, başvuru sahibinin teklifinin bu 2 tekliften biri olduğu ve 07.03.2023 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin başvuru sahibinin uhdesinde bırakıldığı, OGT Turizm Taş. İnş. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği; idarenin gerekçesinde teklifi değerlendirme dışı bırakılan en düşük teklif sahibinin teklif bedeli ile ihale üzerinde bırakılan başvuru sahibinin teklif bedelinin mukayese edildiği, ancak değerlendirme dışı bırakılan bir isteklinin teklif tutarı ile geçerli teklif sahibi bir isteklinin teklif tutarının kıyaslanması şeklinde bir yöntemin uygulanamayacağı; diğer yandan, ihaledeki rekabet şartlarının tüm istekliler üzerinden değerlendirilmesi gerektiği, açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ihalelerde tek geçerli teklifin kalması durumunda dahi rekabetin sağlandığının kabulünün gerektiği, bu bakımdan incelenen ihalede 3 geçerli teklifin olduğu ve mevcut koşullarda ihalede rekabetin oluştuğu hususları dikkate alındığında, idarece rekabet ilkesinin göz önüne alındığı gerekçesiyle ihalenin iptal edilmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Diğer yandan, iptal gerekçeleri arasında yer alan “İhalenin yeniden yapılması halinde daha düşük bedelle gerçekleştirilebileceği” gerekçesi incelendiğinde; ihaleye verilen 7 tekliften 3’ünün yaklaşık maliyetin altında olduğu, en düşük teklifi veren isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması sonucunda kalan geçerli tekliften 2’sinin de yaklaşık maliyetin altında olduğu, bu açıdan ihtiyaçların uygun şartlarda ve zamanında karşılanması ile kaynakların verimli kullanılması ilkelerinin bir arada dikkate alınması gerektiği anlaşıldığından, söz konusu iptal gerekçesinin de yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. ifadelerine yer verilerek “1) İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline,

2)Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine” karar verilmiştir.

Davacı Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 7. İdare Mahkemesinin 23/05/2023 tarihli ve E:2023/722, K:2023/1010 sayılı kararında “…Kamu İhale Kurumunun, söz konusu ihaleye ilişkin; K1 yetki belgesiyle ilgili olarak ve/veya ihale kapsamında geçerli kabul edilen teklif tutarları ile değerlendirme dışı bırakılan teklif tutarlarının mukayese edilemeyeceğine dair yapılan değerlendirmelerde hukuka aykırı bir yön bulunmadığına karar verilmekle birlikte, yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinde, ihale yetkilisine ihaleyi iptal etme hususunda takdir yetkisi tanındığı, bu takdir yetkisinin de sınırsız olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanılması gerektiği, davacı idarenin ihale yetkilisince, söz konusu ihale için sunulan tekliflerden sadece iki tanesinin değerlendirmeye alınabilmesi nedeniyle gerekli rekabet koşullarının oluşmadığı kanaatine esas takdir yetkisinde kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı davranıldığının kabulüne olanak bulunmadığı, zira; söz konusu iş için ikiden fazla geçerli teklif sunulması ihtimalinde işin daha uygun bir bedel ile kamuya külfet edilmesine olanak tanınabileceği, kaldı ki, idarenin kendi ihtiyaçları çerçevesinde ihaleye çıkmaya ya da çıktığı bir ihaleye sunulan teklifleri kabul etmeye başka bir idare ya da yargı organı vasıtası ile zorlanılamayacağı kabul edilmiş ve bu kabul çerçevesinde, davacının ihaleyi iptal eden kararının iptali yönünde alınan davaya konu kurul kararının hukuka ve mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Nitekim, tıpkı işbu davaya konu ihalede olduğu gibi, dava dışı bir ihale için sunulan yedi tekliften geçerli olarak kabul edilen iki teklifin yaklaşık maliyete de yakın olduğu ve bu nedenle yeterli rekabetin oluşmadığı gerekçesiyle ihale yetkilisince ihalenin iptaline yönelik olarak verilen karara karşı açılan davanın temyiz incelemesinin gerçekleştirildiği Danıştay Onüçüncü Dairesi’nin 2020/1335 esasına kayıtlı dosyada kurulan 20/10/2020 tarih ve 2020/2655 sayılı kararında da ihalenin iptaline dair iradede hukuka aykırılık bulunmadığına hükmedildiği UYAP kayıtlarının tetkikinden anlaşılmıştır.” şeklinde belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1) Kamu İhale Kurulu’nun 29.03.2023 tarihli ve 2023/UH.I-558 sayılı kararının iptaline (başvuru bedelinin iadesine ilişkin kısmı dahil),

2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.