Açıklama istenmeyen iş kalemlerine ilişkin girdilerin açıklanması zorunluluğu hukuka uygun mudur (KİK)

Rize İl Özel İdaresi tarafından 12.03.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Rize Pazar Hükümet Konağı ve Kapalı Otopark İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Ak Mühendislik ve İnşaat Ltd. Şti.nin 29.05.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.06.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 10.06.2013 tarih ve 19765 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.06.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet bulunmuş ve Kurulca alınan 03.07.2013 tarihli ve 2013/UY.I-2776 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,” karar verilmiştir.

Davacı Ak Müh. İnş. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 9. İdare Mahkemesi’nin 07.11.2013 tarihli E:2013/1434 sayılı kararı ile “yürütmenin durdurulması isteminin reddine” karar verilmesi üzerine, davacı tarafından Ankara Bölge İdare Mahkemesi nezdinde itirazda bulunulmuş ve Ankara Bölge İdare Mahkemesi’nin 05.12.2013 tarih ve Y.D. İtiraz No:2013/5808 sayılı kararı ile “…4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 54. maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilecekleri kuralı yer almış; 56. maddesinde de, Kurumun itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve İtiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği kurala bağlanmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, itirazen şikayet başvurularının; ihale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulmas, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden inceleneceği, 2. fıkrasında, eşit muamele ilkesi yönünden yapılacak incelemede, dayanağı bakımından, itiraz edilen işlemin diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak da Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine bakılacağı kurallarına yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; Rize İl Özel İdaresi tarafından 12/03/2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Rize Pazar Hükümet Konağı ve Kapalı Otopark İnşaatı” ihalesinde 10 geçerli teklif dikkate alınarak belirlenen sınır değer altında kalan davacıdan idarece açıklama istenildiği, davacının açıklamasının “birimi adet dışında olan iş kalemlerinin (m.m2,m3.kg,ton) yaklaşık %99’u için imalat miktarlarının ortalama %7,99-8 civarında eksik hesaplanmış durumunun haksız bir avantaj sağlayacağından davacı firmanın teklifinin geçersiz sayıldığı, davacının şikayet dilekçesinde; KİK’in yerleşik kararlarına göre %10’a kadar fark bulunmasını makul ve kabul edilebilir kabul edildiğinden tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılamayacağının ileri sürüldüğü, idarenin talebi reddi üzerine davacı tarafından davalı idareye yapılan itirazen şikayeti üzerine, Kamu İhale Kurulunca alınan 03/07/2013 tarih ve 2013/UY.I-2776 sayılı kararın isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları ile yaklaşık maliyet hesaplanmasında öngörülen imalat miktarları arasında %7,89 ila %8,69 düzeyinde farklar bulunduğu ve söz konusu farkların kabul edilebilir düzeyde olduğu anlaşılmakla birlikte, beş adet pozda nakliye girdilerinin açıklanması gereken girdiler arasında olduğu isteklinin “NYF -03 kum çakıl nakli” ve “NYF .07 demir nakli” girdileri için öngördüğü birim fiyatları tevsik edici herhangi bir hesaplama veya belge sunulmadığından teklifin reddedilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde görülmediği anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere; olayda, davacı şirketin itirazen şikayet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulunca yapılacak inceleme; başvuru sahibi şirketin iddiaları ile ihaleyi yapan idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlarla sınırlı bulunmaktadır.

Uyuşmazlıkta; davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin işlemin sebebini, davacı şirketin şikayet ve itirazen şikayet başvurularındaki iddiasını ve ihaleyi yapan idarenin şikayet üzerine aldığı kararın gerekçesini oluşturan konunun; davacı şirketin aşırı düşük teklif açıklamasında, “açıklama istenilmeyen iş kalemlerine ilişkin beş adet pozda nakliye girdilerinin açıklanması gereken girdiler arasında olduğu isteklinin “NYF -03 kum çakıl nakli” ve “NYF .07 demir nakli” girdileri için öngördüğü birim fiyatları tevsik edici herhangi bir belge sunulup sunulmayacağı ile “açıklama istenmeyen iş kalemlerine ilişkin bir değerlendirme yapılıp yapılamayacağı hususu olduğu görülmektedir.

Olayda, Kamu İhale Kurulunca bu hususun incelenmesi neticesinde, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45. maddesi uyarınca anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalelerde teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen işteklilerce yapılan açıklama kapsamında sunulan iş kalemlerinden “açıklama istenmeyen iş kalemleri”ne ilişkin öngördüğü girdilerle ilgili açıklanması gerektiğinden bahisle tevsik edici herhangi bir bilgi veya belge sunulmadığı gerekçesiyle davacı firmanın değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata uygunluk bulunmamıştır.

Bu durumda; Kamu İhale Kurulunun, mevzuat ile kendisine verilen yetki sınırlarını aşarak, davacı şirketin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu diğer iş kalemlerine ilişkin açıklamaları da incelemek suretiyle, bunlarda gördüğü mevzuata aykırılıklar nedeniyle netice itibariyle davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılarak, itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesine ilişkin dava konusu kararda hukuka uygunluk bulunmamaktadır.”gerekçesiyle yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle,

1) Kamu İhale Kurulu’nun 03.07.2013 tarihli ve 2013/UY.I-2776 sayılı kararının iptaline,

2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.