|
ÖZET: Başvuran, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olarak çalışırken 06.01.2017 tarihinde 679 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarıldığını, ardından OHAL Komisyonu ve Yükseköğretim Kurulu’nun önerisiyle Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi’ne atandığını belirtmiştir. Ancak, açıkta ve ihraçta kaldığı sürelerin Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) hizmet takip sistemine işlenmediğini, bu nedenle toplam hizmet süresinin yanlış göründüğünü ifade etmektedir. Başvuran, bu durumun kişisel verilerin korunması kanununa aykırı olduğunu belirterek, ilgili kayıtların silinmesini ve yıllık izin süresinin 30 güne çıkarılmasını talep etmiştir.
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Rektörlüğü, başvuranın açıkta ve ihraç dönemindeki sürelerin SGK sistemine işlendiğini, gerekli düzeltmelerin yapıldığını ve yıllık izin süresinin 30 gün olarak belirlendiğini savunmuştur. Ancak, başvuranın görevden uzaklaştırma ve çıkarılma süreçlerinin kayıtlarının silinmesi gerektiği yönünde Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından yapılan değerlendirmede, bu kayıtların silinmesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığına dair öneri sunulmuştur. Sonuç olarak, başvurunun kabul edilerek, başvuranın HİTAP kayıtlarındaki görevden uzaklaştırma ibarelerinin silinmesi ve gerekli düzeltmelerin yapılması için Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Rektörlüğü’ne tavsiyede bulunulmuştur. İdarenin bu karara uygun hareket etmesi için 30 gün içinde gerekli işlemleri bildirmesi zorunludur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/16257-S.23.25561
BAŞVURU NO : 2023/10041
KARAR TARİHİ : 20.12.2023
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
BAŞVURUYA KONU İDARE : BANDIRMA ONYEDİ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın açıkta ve ihraçta kaldığı dönemlere ilişkin hitap kayıtları ve diğer kayıtlarının silinmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 14.07.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; “Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
Öğretim Görevlisi olarak çalışırken 06.01.2017 tarihinde 679 nolu KHK ile kamu görevinden çıkartıldığını, OHAL komisyonunun kararı ve Yükseköğretim Kurulunun önerisi ile Bandırma
Onyedi Eylül Üniversitesi Rektörlüğünce 31.03.2020 tarihinde Bandırma Meslek Yüksekokulu
Programına atanarak kamu görevine döndüğünü ifade etmiştir.
Ancak açıkta ve ihraç döneminde geçen sürelerinin SGK hizmet takip sistemine işlenmediğinden dolayı kamu hizmetinin 19 ağustos 2023 tarihi itibariyle 11 yıl olarak görünecek olmasına rağmen 1329 gün olarak, toplam hizmet süresinin de açık ve ihraç dönemine ait sürelerin sisteme işlenmediği için 7 yıl 2 ay
18 gün görünmekte olduğunu, 10 yılı dolduran kamu personeline verilen 30 gün olan yıllık izninin 2023
yılı için 20 gün olarak düzenlendiğini, Ayrıca hitap kaydı hareketlerine ihraçta kaldığı sürelerin işlenmemesi nedeniyle o dönemlere ait derece kademe vb. ilerleme de yapılmadığını, hitap sisteminde açığa alınma, ihraç ve iade ile ilgili bilgilerin de mevcut olduğunu, halbuki söz konusu durumun kişisel verilerin korunması kanununa da aykırılık teşkil ettiğini, tüm bunların düzeltilmesi için Bandırma Onyedi Eylül
Üniversitesi Rektörlüğü Personel Daire Başkanlığına 08.12.2022 tarik ve E- sayılı dilekçe ile başvuru yapmasına rağmen geçen süre içerisinde resmi olarak dilekçesine cevap verilmediğini iddia ederek, başvuran, Kurumumuzdan hakkında uygulanan görevden uzaklaştırma tedbirine ilişkin özlük dosyası haricinde tutulan insan kaynakları yönetim sistemi / personel bilgi sistemi, Sosyal Güvenlik Kurumu
Hizmet Takip Programı (HİTAP) ve benzeri elektronik veri tabanlarında bulunan görevden
/
uzaklaştırma/çıkarılma tedbirine ilişkin kayıtların silinmesini, ayrıca yıllık izin süresinin 30 güne çıkartılması ile derece/kademe ilerlemesinin yapılmasını” talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Rektörlüğünün 22/09/2023 tarihli ve :E- – sayılı yazısında; 2.1. Başvurucu ’ın açıkta ve ihraç döneminde geçen sürelerin Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Hizmet Takip Programı (HİTAP) sistemine işlendiği, hizmet belgesinden de anlaşılacağı üzere kazanılmış hak aylığı hizmet süresine yansıdığı, 07.07.2020 tarihinde açıkta ve ihraç döneminde geçen sürelerin değerlendirmesinin yapılarak tüm derece ve kademe ilerlemelerin yapıldığı, 2023 yılında 10 yılı geçen hizmeti olması nedeniyle 2023 yılı için 30 gün yıllık izni hakkı olduğu, 7075 sayılı Kanundan kaynaklı hizmet birleştirmesi ve intibakının 07.07.2020 tarihinde gerçekleştirilerek özlük haklarına yönelik işlemlerin tesis edildiği ve görev yaptığı birime de ayrıca bildirildiği, 2.2. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Memur bilgi sistemi, özlük dosyası başlıklı 109. maddesi uyarınca memurların kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine kaydedileceği, keza 14 Nisan 2012 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 5510 Sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında Sigortalı Sayılanların Hizmet Bilgilerinin Elektronik Ortama Aktarılması Hakkında Tebliğ, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu gibi düzenlemelerle tarafından Sosyal Güvenlik Kurumunca istenen bilgilerin zamanında elektronik ortama aktarılması zorunlu kılındığı, Üniversite tarafından 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununa aykırı veri işlemesine müsaade edilmediği gibi zorunluluklar dışında personelin özlük bilgileri hakkında dışarıya bilgi verilmediği, e-Devlet https://www.turkiye.gov.tr/sosyal-guvenlik-hitap-hizmet-dokumu adresi üzerinden vatandaşa açılan bu bilgilerin sunulması veya bulundurulup bulundurulmaması konularının tüm kamu kurumlarını ilgilendirdiği gibi kanuna aykırılık durumunun tüm kurumlar için Kişisel
Verileri Koruma Kurulu tarafından verilmesi gereken bir karar ve değerlendirme olduğunun açık olduğu, 2.3. Başvuranın görevden uzaklaştırılma ve kamu görevinden çıkarılma gibi süreçleri eski kurumu olan
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi zamanında gerçekleştiği, Üniversiteye devrolan özlük dosyasında bulunan belgelerin bir örneğinin ekte gönderildiği, başvuranın görevden uzaklaştırılıp iade edilmesi hakkındaki işlemlerin personel özlük dosyası, hizmet cetveli, HİTAP ve personel bilgi sistemi dışından başka elektronik sistemlerde yer almadığı, 2.4. Olağanüstü Hal (OHAL) döneminde çeşitli zamanlarda çeşitli yetkili kurumlardan istenen bu süreçteki yapılan işlemlerin yazılı olarak bildirildiği gibi bu başvuru ile Kurumunuzca Üniversiteye intikal eden başvurulardaki yapılan resmi yazışmalar ve verilmek zorunda olan cevaplar sonucu Elektronik Belge
Yönetim Sistemi (EBYS), Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER), Kayıtlı Elektronik Posta Adresi (KEP) vb. sistemlerde yer almakta olduğu, başvuranın görevden uzaklaştırması işleminin idarelerince yapılmadığından başkaca hangi elektronik sistemlerde yer alıp almadığı konusunda bir kayıt tutulmadığı, Üniversitenin Personel Daire Başkanlığının erişimi olup olmadığı konusunda tespit yapabilme imkanı da olmadığından hangi sistemlerin sorulduğunun açık ve net ifade edilmesi durumunda gerekli sorgulamanın yapılabileceği,
2.5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 109. maddesi uyarınca memur bilgi sisteminin tutulmasını zorunlu kıldığı gibi 14 Nisan 2012 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 5510 Sayılı Kanunun 4 üncü
Maddesinin Birinci Fıkrasının (c) Bendi Kapsamında Sigortalı Sayılanların Hizmet Bilgilerinin Elektronik
Ortama Aktarılması Hakkında Tebliğ, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile kapsamdaki tüm sigortalıların hizmet bilgilerinin ve bu bilgilerde oluşacak değişikliklerin güncel olarak tutulmasını zorunlu kıldığı hangi bilgilerin yer alacağı, bu bilgilerin zamanında aktarılmasının zorunluğu olduğu ve geç aktarılması durumunda idari para cezası yaptırımı uygulandığının Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) düzenlemelerinde açıkça yer aldığı, 2.6. 7075 sayılı Kanun’un Komisyonun iade kararlarının uygulanması başlıklı geçici üçüncü maddesinin dördüncü fıkrasında “Bu maddenin uygulanmasına ilişkin tereddütleri gidermeye ve uygulamaya yön vermeye ilgisine göre Devlet Personel Başkanlığı ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı yetkilidir.” hükmünün yer aldığı, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 7. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin
“Yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlamak,” hükmü uyarınca 2547 sayılı Kanuna tabi Kurumlarında Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından yukarıda belirtilen zorunluluklar kapsamında tutulan kayıtların silinip silinmemesinde takdire bırakmayan bir karar verilmemesi, kayıtların zorunlu olarak tutulması gerektiği konusunda açık ve net düzenlemelerin yer alması, geç ve zamanında yapılmayan işlemlerden kaynaklı SGK tarafından kesilen idari para cezaları, hatalı bir kayıt tespit edilememesi kayıtların tutulmasını zorunlu kıldığı, Üniversitelerinden kaynaklı hatalı bir kayıt tespit edilmesi ve bildirilmesi durumunda gerekli düzeltmelerin yapılacağı, 2.7. İlgili kayıtların tutulması mevzuatında zorunlu olduğu açık olduğu, Üniversite tarafından da girilen kayıtların da olmadığı, Mer’i düzenlemeler çerçevesinde uygulamada çalışanların hizmet cetvellerine kayıtların HİTAP’ta yer alan sebep kodlarına göre girildiği, bu çerçevede yürürlükteki düzenlemeler çerçevesinde doğru işlenen bir kaydın hukuk normları çerçevesinde tavsiye, görüş, mütalaa gibi normlar, geç ve zamanında işlenmemesinden de kaynaklı idari para cezası yaptırımının yer aldığı düzenlemeler karşısında yetersiz kaldığı, Üniversitenin hatasının yer aldığı bir kaydın varlığı ve zorunlulukların yer aldığı düzenlemeler gibi silinmeye yönelik zorunlu eş düzeydeki düzenlemelerin yayınlanması durumunda gerekli çalışmalara öncelik verileceği, 2.8. Başvuru konusuna ilişkin Üniversiteye intikal etmiş, yargı organlarında görülmekte olan veya yargı organlarınca karara bağlanmış uyuşmazlığın bulunmadığı, açıklamalarına yer verilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Özel hayatın gizliliği” başlıklı 20 nci maddesinin ikinci fıkrasında; Herkes, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir. Bu hak; kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilme, bu verilere erişme, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenmeyi de kapsar. Kişisel veriler, ancak kanunda öngörülen hallerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebilir. Kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usuller kanunla düzenlenir “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü
fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesinde; “(…) Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Memur bilgi sistemi, özlük dosyası” başlıklı 109 uncu maddesinde; “Memurlar, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası esas alınarak kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine kaydolunurlar. Her memur için bir özlük dosyası tutulur. Özlük dosyasına, memurun mesleki bilgileri, mal bildirimleri; varsa inceleme, soruşturma, denetim raporları, disiplin cezaları ile ödül ve başarı belgesi verilmesine ilişkin bilgi ve belgeler konulur. Memurların başarı, yeterlik ve ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde, emekliye ayrılmalarında veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde, hizmet gerekleri yanında özlük dosyaları göz önünde bulundurulur.
Özlük dosyalarının tutulma esasları ile özlük dosyalarında yer alacak belgelere ilişkin usûl ve esaslar
Devlet Personel Başkanlığınca belirlenir.”, 6. 5/04/2011 tarihli ve 27906 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Personeli Genel Tebliğinin (Seri No:2) “Özlük Dosyası Tutulmasına İlişkin Usul ve Esaslar” başlığında; “Memurlar, Türkiye
Cumhuriyeti kimlik numarası esas alınarak kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine kaydolunurlar.
Burada memurun adı, soyadı, cinsiyeti, doğum tarihi ve yeri, öğrenimi, kadro unvanı ve derecesi, memuriyete başlama tarihi, memuriyetten ayrılma tarihi ve sebebi, sendika üyeliğine ilişkin bilgiler ile gerekli görülecek diğer mesleki bilgiler kaydedilir… Her memur için bir özlük dosyası tutulur. Özlük dosyalarının itina ile doğru ve tarafsız bir şekilde tutulmasından personel birimleri sorumludur. Özlük dosyaları memurların başarı, yeterlik ve ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde, emekliye ayrılmalarında veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde göz önünde bulundurulur. Özlük dosyası sekiz bölümden oluşur: … Dördüncü bölümde; memur hakkında yapılan disiplin soruşturmalarına ilişkin evraklar ile verilen disiplin cezaları, yargı organlarınca memur hakkında verilmiş karar örnekleri, görevden uzaklaştırmaya ilişkin belgeler ile varsa inceleme, soruşturma ve denetim raporları… diğer mesleki bilgi ve belgeler saklanır… Bakanlıklar ve diğer kamu kurum ve kuruluşları, özlük dosyasında yer alan bilgilerden istihdam politikalarının tespiti ve uygulanmasında gerekli gördüklerini merkezde elektronik ortamda tutarlar…”, 7. 01/02/2018 tarihli ve 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun’un
“Kararların uygulanması” başlıklı 10 uncu maddesinde; “(Değişik: 25/7/2018-7145/22 md.) Kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarılan ya da ilişiği kesilenlere ilişkin başvurunun kabulü hâlinde karar, kadro veya pozisyonunun bulunduğu kuruma, yükseköğretim kurumlarında kamu görevinden çıkarılan öğretim elemanları için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına bildirilir. Kamu görevine
iade edilmesine karar verilenlerin eski kadro veya pozisyonuna atanması esastır. (İptal üçüncü cümle:
Anayasa Mahkemesi’nin 24/12/2019 tarihli ve E.: 2018/159, K.: 2019/93 sayılı Kararı ile.) Yükseköğretim
Kurulu Başkanlığına bildirilenlerin atama teklifleri; Ankara, İstanbul, İzmir illeri dışında ve 2006 yılından sonra kurulan yükseköğretim kurumlarına öncelik verilmek kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından kamu görevinden çıkarıldığı yükseköğretim kurumu haricinde tespit edilecek yükseköğretim kurumlarından birine önceki kadro unvanlarına uygun olarak on beş gün içinde yapılır. Kurumlar, bildirim veya atama teklif tarihini takip eden otuz gün içerisinde atama işlemlerini tamamlar. Bu kapsamda yer alan personele ilişkin kadro ve pozisyonlar, ilgililere ilişkin atama onaylarının alındığı tarih itibarıyla diğer kanunlardaki hükümlere bakılmaksızın ve başka bir işleme gerek kalmaksızın ilgili mevzuatı uyarınca ihdas, tahsis ve vize edilmiş sayılır. Söz konusu kadro ve pozisyonlar, herhangi bir şekilde boşalmaları hâlinde başka bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır. Atama emri, ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre ilgililere tebliğ edilir. Tebliğ tarihini takip eden on gün içerisinde göreve başlamayanların bu maddeden doğan atanma hakkı ile mali hakları düşer. Kamu kurum ve kuruluşları atama ve göreve başlatma işlemlerinin sonucunu, işlemlerin tamamlanmasını takip eden on beş gün içinde Devlet Personel Başkanlığına bildirirler. İlgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümleri, bu fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılır. Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir. Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz.”, 8. 29/03/2017 tarihli ve 30022 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan ve 7087 sayılı
“Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin
Kabul Edilmesine Dair Kanun ” ile kabul edilen 688 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı
Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin; “İade hükümleri” başlıklı 1 inci maddesinde; “İlgili kanun hükmünde kararname hükümleri, birinci fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ilgili kanun hükmünde kararnamenin yayımı tarihinden geçerli olmak üzere ortadan kalkmış sayılır. Söz konusu personelden bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren on gün içerisinde göreve başlamayanlar çekilmiş sayılır. Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir. Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz.
Bu personelin görevlerine iadesi, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihte bulundukları yöneticilik görevi dışında öğrenim durumları ve kazanılmış hak aylık derecelerine uygun kadro ve pozisyonlara atanmak suretiyle de yerine getirilebilir. Bu maddeye ilişkin işlemler ilgili bakanlık ve kurumlar tarafından yürütülür.”, 9. 29/01/1990 tarihli ve 20417 sayılı Mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan 399 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin; “Personel kütüğü ve özlük dosyası” başlıklı 38 inci maddesinde; “Sözleşmeli personel teşebbüs ve bağlı ortaklıklarca tutulacak sözleşmeli personel kütüğüne kaydolunur.
Her sözleşmeli personele bir numara verilir ve bir özlük dosyası tutulur.” “Sicil dosyası” başlıklı 39 uncu maddesinde; “Her sözleşmeli personelin bir sicil dosyası bulunur. Sicil amirleri tarafından düzenlenecek sicil raporları ile varsa müfettiş raporları sicil dosyasına konulur.”, düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından, İdarenin başvuranın talebine ilişkin işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun kabulü yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Başvuran Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Meslek Yüksekokulu’nda Öğretim Görevlisi olarak çalışırken 06.01.2017 tarihinde 679 nolu, KHK ile kamu görevinden çıkartıldığını, OHAL komisyonunun kararı ve Yükseköğretim Kurulunun önerisi ile Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi bünyesine atanarak kamu görevine döndürüldüğünü belirtmiştir. Başvuran, herhangi bir kamu kurumunda çalışan, darbe girişimi ve örgütle bağlantı şüphesiyle haklarında görevden uzaklaştırma tedbiri uygulananların personel ile ilgili yapılan iş ve işlemlerin ortadan kaldırılmasının 7098 sayılı Olağanüstü
Hal Kapsamında Bazı Tedbirlerin Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek
Kabul Edilmesine Dair Kanunun 1. maddesinin 1.fıkrasında hüküm altına alındığını, Anayasanın 20.
Maddesinin 2. fıkrasına göre de kişisel verilerinin gizlenmesi hakkına sahip olduğunu ifade etmektedir.
Başvuran, Kurumumuzdan yıllık izin süresinin 30 güne çıkartılması ile derece/kademe ilerlemesinin yapılmasını ayrıca hakkında uygulanan görevden uzaklaştırma tedbirine ilişkin özlük dosyası haricinde tutulan insan kaynakları yönetim sistemi/personel bilgi sistemi, Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip
Programı (HİTAP) ve benzeri elektronik veri tabanlarında bulunan görevden uzaklaştırma tedbirine ilişkin kayıtların da silinmesini talep etmektedir.
12. Bilindiği gibi 15 Temmuz 2016 tarihinde Devletimize ve milletimize karşı başlatılan hain darbe girişimi nedeniyle kamu düzeni ve güvenliği açasından Anayasa’nın 120 inci maddesi ve 2935 sayılı
Olağanüstü Hal Kanunu uyarınca ülke genelinde olağanüstü hal ilan edilmesine karar verilmiştir. Bu kapsamda 01/09/2016 tarihli ve 29818 sayılı (mükerrer) Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
672 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamanda Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname (KHK),
08/03/2018 tarihli ve 3035 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7084 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında
Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun ile kanunlaşmıştır.
13. Alınan tedbirler çerçevesinde Anayasa ile kurulan demokrasi düzeninin korumak amacıyla terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen; vakıf, dernek, televizyon ve sair birçok müessese kapatılmış ve birçok kamu görevlisi de ihraç edilerek başta FETÖ/PDY olmak üzere terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, iltisakı yahut bunlarla irtibatlı olduğu değerlendirilen kişiler kamu kurum ve kuruluşlarından çıkarılmış kamu görevlilerinin görevinden çıkarılmasına yönelik süreç içerisinde de kamu kurumlarınca farklı usuller benimsenerek, yapılan inceleme/soruşturmaya göre idari işlemle; inceleme ve soruşturma aşamasında görevden uzaklaştırma sonrasında KHK hükümleriyle veya doğrudan KHK yoluyla, kamu görevinden çıkarma gibi yöntemler uygulandığı görülmüştür.
/
14. Ancak sonraki süreçte anılan terör örgütleri, yapı, oluşum veya guruplara üyeliği olmadığı halde ihraç edilen kamu görevlilerinin mağduriyetlerini gidermek amacıyla da yine OHAL KHK hükümleriyle bazı kamu görevlilerinin doğrudan kamu görevine iadesine karar verilerek ihraç KHK’larında belirtilen tüm hüküm ve sonuçların ortadan kalkacağı hüküm altına alınmış, diğer yandan bu süreçte doğrudan KHK hükümleri ile ihraç olup kamu görevine iadesine karar verilmeyenler için görevden ihraç kararlarına karşı itirazda bulunmak, hak arama hürriyetini kullanmak, varsa hataların düzeltilmesini sağlamak için 23/01/2017 tarihli resmi gazetede yayımlanan 685 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu
Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kurularak bir kısım kamu görevlileri de Komisyonun vermiş olduğu karara istinaden görevine iade edilmiştir.
15. Başvuru konusu olayda başvuranın Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Meslek
Yüksekokulunda öğretim görevlisi olarak çalışmakta iken FETÖ/PDY terör örgütü ile bağlantısı olduğu iddiasıyla 06/01/2017 tarihinde kamu görevinden çıkarıldığı, akabinde Olağanüstü Hal Komisyonuna başvuru yaptığı ve anılan komisyonca 25/02/2020 tarihinde hakkında alınan kamu görevinden çıkarma işleminin kaldırılarak 31/03/2020 tarihinde Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesinde görevine başladığı anlaşılmaktadır.
16. Bu çerçevede ilgili mevzuat ve İdarenin açıklamaları birlikte değerlendirildiğinde, 667 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname uyarınca “ilgili makam onayı ile kamu görevinden çıkarılan, ancak kamu görevinden çıkarılmalarına ilişkin söz konusu işlemin OHAL Komisyonunca iptal edilerek başvuranın kamu görevine iade edilmesine karar verilmesi üzerine görevine başlatılanların, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal haklarının ödenmesi ve bu sürelerinin hizmet sayılması gerekmektedir.” hükmü karşısında kamu görevine iade edilen başvurana İdarece tüm özlük ve sosyal haklarının ödendiği, derece/kademe ilerlemelerinin yapıldığı, yıllık izin süresinin düzeltildiği belirtilse de görevden çıkarmaya ilişkin kararın diğer etki ve sonuçlarından olan kamu görevinden çıkarmaya ilişkin bilgilerin başvurana ait hizmet belgesi, hizmet cetveli, sicil hareketleri vb. sistemlerden görevden çıkarma işleminin yapıldığı Çanakkale Onsekiz Mart
Üniversitesi Rektörlüğünce yapılmasının uygun olacağı gerekçeleriyle yapılmadığı görülmektedir.
17. Ancak her ne kadar başvuranın talebinin reddedilmesine yönelik işlemin gerekçesi olarak, idarelerince tesis edilen işlem bulunmadığı değerlendirmesi yapılsa da;, başvuran hakkında uygulanan idari işlemlerin (görevden uzaklaştırma, görevden çıkarma kararı) OHAL ilan edilmesine ilişkin konularına dayandığı, aynı nedenden dolayı da başvuranın ihraç edildiği, sebep ve sonuç ilişkisi bakımından iç içe geçmiş görevden uzaklaştırma kararı ve ihraç işlemiyle göreve döndürülme işleminin aynı süreç içerisinde gerçekleştiği hususu göz önünde bulundurulduğunda; her iki işlemin birbirinden bağımsız bir işlem olarak düşünülemeyeceği ve kişinin özlüğünü ilgilendiren konular olduğu görülmektedir. Bu kapsamda, OHAL
Komisyonu tarafından kamu görevine dönüş kararının tam olarak uygulanarak başvuranın açıkta ve ihraç olduğu döneme ilişkin kayıtlarının HİTAP’tan silinmesi gerekli görülmektedir.
18. KHK ile kamu görevinden çıkarılanlardan, yine KHK’yla veya OHAL Komisyonu Kararıyla görevine iade edilenler hakkında, KHK hükümlerinin tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına yönelik mevzuat düzenlemeleri bulunduğundan, ayrıca idare mahkemesi kararıyla görevine iade edilenler hakkında, mahkeme kararlarının iptal edilen işlemi hiç tesis edilmemiş gibi ortadan kaldırdığından, bu kişilerin kamu
/
görevinden çıkarıldıkları döneme ilişkin kayıtların HİTAP sisteminden çıkarılması konusunda bir tereddüt bulunmamaktadır. Mülga Devlet Personel Başkanlığı ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
Çalışma Genel Müdürlüğünün görüşleri de bu yöndedir.
19. Ancak, KHK ile kamu görevinden çıkarılan ve daha sonra KHK’yla, OHAL Komisyonu kararıyla veya idare mahkemesi kararıyla göreve dönen, ayrıca idari kararla kamu görevinden çıkarıldıktan sonra idare mahkemesi kararıyla göreve dönen bazı personel hakkında KHK’yla veya idari kararla kamu görevinden çıkarılmadan önce bir süre görevden uzaklaştırma tedbiri uygulandığı görülmekte olup, bu kişilerin ve
OHAL gerekçeleriyle haklarında görevden uzaklaştırma tedbiri uygulanıp kamu görevinden çıkarılma işlemi uygulanmadan görevden uzaklaştırma tedbiri uygulananların görevden uzaklaştırıldığı dönemlere ilişkin HİTAP kayıtlarının silinip silinmeyeceği konusunda karar vermek gerekmektedir.
20. Bu konuda, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından 29/01/2019 tarihli Duyurusunda, Mülga Devlet
Personel Başkanlığının 27/07/2018 tarihli ve E.5044 ve 02/11/2018 tarihli ve E.7160 sayılı görüşlerine atıfta bulunarak, bu kararlarda sadece kamu görevinden çıkarılan dönemde açıkta geçirilen sürelere ilişkin kayıtların silinebileceği yönünde görüş verilmiş olmasına rağmen, genişletici bir yorum yapılarak, “OHAL
KHK’sı üzerine görevine son verilen kamu görevlilerinden daha sonra OHAL KHK’sı, Olağanüstü Hal
İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı veya yargı kararı üzerine görevine iade edilenlerin görevden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden tüm aylıkları ile görevlerine son verilme işlemleri ile bağlantılı olarak açığa alındıkları süreler bulunuyor ise bu sürelere ait açıkta iken 2/3 oranındaki ve görevlerine iade edildiklerinde de daha önce noksan ödenen 1/3 oranındaki aylıklarının ödendiği ve emeklilik keseneği ve kurum karşılıklarının/primlerinin gönderildiğine ilişkin resmi yazının Kurumumuza gönderilmesine müteakiben ilgili kamu idaresince de uygun görülmesi halinde Hizmet Takip Programındaki hizmet belgesi ile açık süreler bölümlerinden kamu görevinden çıkarılmalarına ilişkin kayıtların kurumun yetkili personeli tarafından silinmesi mümkün olacaktır.” açıklamasına yer verilmiştir.
21. Ayrıca, görevden uzaklaşma tedbirine ilişkin bilgiler ile kamu görevinden çıkarılma bilgisinin HİTAP ve personel bilgi sistemi gibi platformlarda tutulmasının ilgili/ilgisiz kişilerin bu bilgilere ulaşmasını mümkün kılabileceği, bu durumun başvuran ve benzer durumdakiler hakkında olumsuz algılara yol açarak başvuranın işyeri huzurunu olumsuz yönde etkileyebileceği ve kişinin maddi ve manevi zararına yol açabileceği de değerlendirilmektedir.
22. Ayrıca, haklarında görevden uzaklaştırma tedbiri uygulandıktan sonra kamu görevinden çıkarma işlemi uygulanmaksızın idarece göreve iade edilenler tarafından Kurumumuza yapılan başvurular üzerine başvuranların HİTAP kayıtlarındaki açıkta geçen sürelerin silinmesi yönünde kararlar verildiği görülmektedir. (Bakınız, 20/02/2020 tarihli, 2019/14377 başvuru numaralı ve S.20.4375 sayılı karar; 20/07/2020 tarihli, 2020/1759 başvuru numaralı ve S.20.70780 sayılı karar; 23/09/2020 tarihli, 2020/68478 başvuru numaralı ve S.20.84526 sayılı karar; 02/11/2020 tarihli, 2020/93834 başvuru numaralı ve
S.20.93951 sayılı karar; 03/12/2020 tarihli, 2020/97934 başvuru numaralı ve S.20.97271 sayılı karar)
23. Tüm bu açıklamalar ve mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; OHAL süreci içerisinde birbirinin devamı niteliğinde tesis edilen açığa alma işlemi ve akabinde OHAL KHK’sı ile gerçekleştirilen
ihraç işlemi sonrasında OHAL Komisyonu kararı ile kamu görevine iade edilen başvuranın özlük dosyası haricinde tutulan, hizmet belgelerinde, KYK, HİTAP bilgileri vb. sistemlerde görevden uzaklaştırıldığına/çıkarıldığına dair kayıtların silinmesi gerektiği bunun aksine yönelik idari işlemin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı; bu sebeple, başvuranın personel özlük dosyası haricinde tutulan, Kurumsal Kaynak Yönetimi (KYK) İnsan Kaynakları Yönetim Sistemi, Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet
Takip Programı (HİTAP) ve benzeri elektronik veri tabanlarında tutulan görevden uzaklaştırılmaya ve görevden çıkarılmaya ilişkin kayıtların silinmesi hususunda İdareye tavsiyede bulunulması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 24. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
25. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; Başvurana ait HİTAP kayıtlarındaki görevden uzaklaştırmaya ilişkin ibarelerin silinmesi ve gerekli düzeltmelerin yapılması yönünde BANDIRMA ONYEDİ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Bandırma
Onyedi Eylül Üniversitesi Rektörlüğü tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemlerin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın Başvurana ve BANDIRMA ONYEDİ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi tarafından karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi