|
ÖZET: Başvuran, Sağlık Bakanlığına bağlı Diyarbakır Hastanesi’nde hemşire olarak görev yaparken 2016 yılında KHK ile ihraç edildiğini, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu tarafından 2020 yılında iade edilip 2021’de göreve başladığını belirtmiştir. Malatya’ya yerleştiği süreçte, 2023 yılı Dönem İstifa Sonrası Yeniden (Açıktan) Atama Kurası’na başvurarak Diyarbakır’a atandığını, ancak kendisiyle birlikte atananların görevlerine başlamasına rağmen kendisinin göreve başlatılmadığını ifade etmiştir. Başvuran, atama izninin henüz kendisine ulaşmadığı gerekçesiyle atamasının yapılmasını talep etmiştir.
Sağlık Bakanlığı, başvuranın atama izni için gerekli belgelerin gönderildiğini, ancak kendisinin atama izni verilenler arasında yer almadığını açıklamıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddedilmesi yönünde öneride bulunmuş ve bu kararın gerekçesi olarak, kamu kurumlarının atama süreçlerinde takdir yetkisini kullanma hakkına sahip olduğu belirtilmiştir. Ayrıca, başvuranın geçmiş hizmetleri ve disiplin durumu gibi unsurların değerlendirilerek atama izninin verilmediği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın atama talebi, ilgili mevzuat ve idarenin takdir yetkisi çerçevesinde hukuka uygun bulunarak reddedilmiştir. İdarenin, başvuru sahibine karşı hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği konusunda yeterli bilgilendirme yapmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, iyi yönetim ilkeleri açısından idarenin daha dikkatli davranması gerektiğini göstermektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/13110-S.24.19767
BAŞVURU NO : 2024/8996
KARAR TARİHİ : 28.11.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
Açıktan atama izninin verilerek atamasının yapılması talebi hk.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 23.07.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Sağlık Bakanlığına bağlı Diyarbakır Hastanesi’nde Hemşire olarak görev yapmakta iken 2016 yılında KHK ile ihraç edildiğini, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonunun
31.12.2020 tarih ve / sayılı kararla iade edildikten sonra 26.02.2021 tarihinde Diyarbakır
Devlet Hastanesinde göreve başladığını, göreve başladığı süreçte Malatya’daki işyerini abisinin yürüttüğünü, bir yıl ben ücretsiz izne ayrıldığını, sonrasında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ilgili hükümleri doğrultusunda usulüne uygun olarak 31.08.2022 tarihinde istifa ederek görevinden ayrılarak
Malatya’ya yerleştiğini, ancak 6 Şubat depreminde evinin ağır hasar almasından ve iş yerinin yıkılmasından dolayı Diyarbakır’a taşındığını, tekrardan görevine başlamak için 2023 Yılı Dönem İstifa Sonrası
Yeniden(Açıktan) Atama Kurasına başvurarak 12.05.2023 tarihinde yapılan atama kurası sonucunda
Diyarbakır İline yerleştiğini, başvuru için gerekli evrakları da Sağlık Bakanlığına gönderdiğini ancak kendisiyle beraber atananlar görevlerine başlamalarına rağmen hatta 2023 Yılı 2.Dönem İstifa Sonrası
Yeniden(Açıktan) Atama Kurası ile atananlar dahi görevlerine başlamalarına rağmen bu süre içinde göreve başlatılmadığını, vermiş olduğu dilekçelere ise atama izninin henüz kendilerine gönderilmediği hususunun gerekçe olarak sunulduğunu, bunun dışında başka bir bilgilendirme yapılmadığını ve ilgili birimlere ulaşamadığını belirterek atamasının yapılarak göreve başlatılmayı talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konusuna ilişkin Kurumumuz tarafından verilen Sağlık Bakanlığı tarafından gönderilen 2/10/2024 tarihli ve E- – – sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 15 inci maddesi hükmü gereğince
/
Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünden 21.09.2023 tarihli ve E- sayılı yazı ile 2023 Yılı İstifa Sonrası (Açıktan) Atama Kurası sonucu yerleşenlere açıktan atama izni istenildiği, 13.10.2023 tarihli ve E- sayılı cevabi yazıda atama izni verilenler arasında adı geçenin olmadığı belirtilmiştir.
3. Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünün 6/11/2024 tarihli ve E- – – sayılı cevabi yazısında,
3.1. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Memurluktan çekilenlerin yeniden atanmaları” başlıklı
92 nci maddesinde, açıktan atama konusunda kamu kurum ve kuruluşlarına takdir yetkisinin verildiği,
bu yetkinin nasıl kullanılacağı ise 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinde gösterildiği, kamu kurum ve kuruluşlarına ait kadro ve pozisyonların ihdası, iptali ve bu kadroların nasıl kullanılacağına dair esas ve usulleri düzenleyen söz konusu Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinde 657 sayılı Kanunun anılan 92 nci maddesi kapsamında yapılacak atamalar için
Cumhurbaşkanlığından izin alınması hususu söz konusu idari işlemin ayrılmaz zorunlu bir parçası olduğu, dolayısıyla söz konusu idari işlem, ilgili kurumun bu kapsamda atama talebini uygun görmesi ve nihayetinde bu atama işlemi için Cumhurbaşkanlığından izin alınması ile tamamlanan bir zincir işlem olduğu, bu doğrultuda, söz konusu açıktan atama süreçlerinde kamu kurum ve kuruluşları ile birlikte
Cumhurbaşkanlığı takdir yetkisi çerçevesinde işlem tesis etmekte olduğu,
3.2. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde Devlet memuriyetine girişte aranan genel şartlar belirlenmiş olup ilgilinin bu şartları taşıması durumunda genel hükümler çerçevesinde memur olarak atanmasında herhangi bir engel bulunmamakla birlikte, genel alımlar dışında istisnai bir yöntem olarak düzenlenmiş olan 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 92 nci maddesi kapsamındaki atamalarda kamu kurum ve kuruluşlar ile Cumhurbaşkanlığının genel şartlar yanında takdir yetkisi çerçevesinde kamu yararı ile hizmet gereklerini öncelikle gözetmekte olduğu, bu çerçevede, ilgili kamu kurumları tarafından gönderilen bilgi ve belgeler üzerinden yapılan inceleme nezdinde ilgililerin; kamu kurum ve kuruluşlarında geçmiş dönemdeki hizmetleri ile bu kurumlarındaki çalışmalarına ilişkin tespit ve değerlendirmeler, özlük dosyalarında yer verilen devlet memuriyetiyle yaraşır bütün tutum ve davranışlar, başarı belgeleri, ödüller ile varsa geçirdikleri disiplin/ceza soruşturmaları ile aldıkları disiplin cezaları/adli cezaları ve memuriyetten ayrılış gerekçe ve biçimleri göz önünde bulundurulmakta olduğu ve kamu yararı ile kurumların hizmet ihtiyaçları çerçevesinde izin taleplerinin karşılandığı
ifade edilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”,
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Memurluktan çekilenlerin yeniden atanmaları:” başlıklı 92 nci maddesinde; “İki defadan fazla olmamak üzere memurluktan kendi istekleriyle çekilenlerden veya bu Kanun hükümlerine göre çekilmiş sayılanlardan tekrar memurluğa dönmek isteyenler, ayrıldıkları sınıfta boş kadro bulunmak ve bu sınıfın niteliklerini taşımak şartıyla ayrıldıkları tarihte almakta oldukları aylık derecesine eşit bir derecenin aynı kademesine veya 71 inci madde hükümlerine uyulmak suretiyle diğer bir sınıfta eşit derecedeki kadrolara atanabilirler…”,
7. 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin “Açıktan ve nakil suretiyle atama sayıları” başlıklı 11 inci maddesinde; “(1) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamına giren kurum ve kuruluşlarının; memur ve öğretim elemanı kadrolarına açıktan veya diğer kurum ve kuruluşlardan nakil suretiyle yapabilecekleri yıllık atama sayısı, bu sayı sınırlamasına tabi tutulmayacak atamalar ile uygulamaya ilişkin hususlar, öğretim elemanları için Yükseköğretim Kurulunun görüşü alınmak suretiyle Cumhurbaşkanınca belirlenir. (2) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamına giren kurum ve kuruluşlarca 657 sayılı Kanunun 59 uncu ve 92 nci maddeleri uyarınca yapılabilecek açıktan atamalar için Cumhurbaşkanlığından izin alınması zorunludur…”
düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. 2023 Yılı Dönem İstifa Sonrası Yeniden(Açıktan) Atama Kurasına başvurarak 12.05.2023 tarihinde yapılan atama kurası sonucunda Diyarbakır İline yerleşen başvuran, başvuru için gerekli evrakları da Sağlık
Bakanlığına gönderdiğini ancak kendisiyle beraber atananlar görevlerine başlamalarına rağmen göreve başlatılmadığını, vermiş olduğu dilekçelere ise atama izninin henüz kendilerine gönderilmediği hususunun gerekçe olarak sunulduğunu, bunun dışında başka bir bilgilendirme yapılmadığını ve ilgili birimlere ulaşamadığını belirterek atamasının yapılarak göreve başlatılmayı talep etmektedir.
10. Bilindiği üzere, idari işlemler tesis edilirken, idareler, bağlı yetki veya takdir yetkisi çerçevesinde karar alırlar. Bu doğrultuda, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir. (Halil Kalabalık, İdare Hukukunda Takdir
Yetkisi Kavramı ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt 1, Sayı 2, Aralık 1997). İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunludur. Ancak, idarenin takdir yetkisi, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmemektedir. Bir başka deyişle, idareye yasalarla tanınan takdir yetkisinin mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğunu da belirtmek gerekmektedir. (Danıştay 2. Dairesinin, 17/09/2015 tarihli E. 2015/2662, K. 2015/7471 sayılı kararı).
11. Dosya kapsamında, Sağlık Bakanlığınca 2023 Yılı İstifa Sonrası (Açıktan) Atama Kurası sonucu yerleşenlere açıktan atama izni istenildiği ancak atama izni verilenler arasında başvuranın olmadığı
/
belirtilmekle birlikte, Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünce,
657 sayılı Kanunun 92 nci maddesi ve 2 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamında haiz olunan
takdir yetkisini kapsamında, ilgili kamu kurumları tarafından gönderilen bilgi ve belgeler üzerinden yapılan inceleme nezdinde ilgililerin; kamu kurum ve kuruluşlarında geçmiş dönemdeki hizmetleri ile bu kurumlarındaki çalışmalarına ilişkin tespit ve değerlendirmeler, özlük dosyalarında yer verilen devlet memuriyetiyle yaraşır bütün tutum ve davranışlar, başarı belgeleri, ödüller ile varsa geçirdikleri disiplin/ceza soruşturmaları ile aldıkları disiplin cezaları/adli cezaları ve memuriyetten ayrılış gerekçe ve biçimleri göz önünde bulundurulmakta olduğu ve kamu yararı ile kurumların hizmet ihtiyaçları çerçevesinde izin taleplerinin karşılandığı ifade edilmiş ve söz konusu değerlendirmeler çerçevesinde başvuranın atanması uygun görülmeyerek açıktan atama izninin verilmediği anlaşılmış; bu yönüyle kullanılan takdir yetkisinin hukuka uygun olduğu değerlendirilmiştir.
12. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 2023 Yılı Dönem İstifa Sonrası
Yeniden(Açıktan) Atama Kurasına başvurarak 12.05.2023 tarihinde yapılan atama kurası sonucunda
Diyarbakır İline yerleşen başvuranın atamasının yapılması yönündeki başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacak olup, ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA TEBLİĞİNE
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi