|
ÖZET: Başvuran, acil servis sarı alanda yürütülen işlerin sürekli işçi kadrosundaki personel tarafından yapılması gerektiğini savunarak, veri hazırlama ve kontrol işletmenliği kadrosunda çalıştığını ve dengi personelle aynı mesai koşullarında çalıştırılmayı talep etmiştir. İdare, başvuranın görev tanımına uygun olarak acil servis biriminde görevlendirilmesinin hukuka uygun olduğunu belirterek, takdir yetkisini hizmet gereklerine uygun şekilde kullandığını ifade etmiştir.
Danıştay, idarenin takdir yetkisini kullanma konusunda herhangi bir hukuka aykırılık tespit etmemiştir. İdare, personel politikası çerçevesinde hangi görevlerde çalıştırılacağına dair takdir yetkisine sahip olup, bu yetki kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. Başvuranın görev tanımına uygun işlerde çalıştırılması esas olmakla birlikte, acil servis biriminde yürütülen görevlerin sadece işçi personel tarafından yapılması gerektiğine dair bir düzenleme bulunmamaktadır. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiştir. İdarenin işlemlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı ve başvuranın haklarının ihlal edilmediği sonucuna ulaşılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/1143-S.22.1764
BAŞVURU NO : 2021/12811
KARAR TARİHİ : 25/01/2022
RET KARARI
SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ SAMSUN EĞİTİM VE
BAŞVURUYA KONU İDARE :
ARAŞTIRMA HASTANESİ BAŞHEKİMLİĞİ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın acil servis sarı alanda görevlendirilmesine itirazı ve görev tanımına uygun bir işte çalıştırılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 27/07/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran, Kurumumuza yaptığı başvurusunda;
1.1) Sağlık Bilimleri Üniversitesi Samsun Eğitim Araştırma Hastanesi acilinde sarı alanda görev
yapmakta olduğunu,
1.2) Yürütmekte olduğu işin hastanenin daha önceden hizmet alımıyla yaptığı ve KHK ile kadroya alınmış
sürekli işçi olarak çalışan personel tarafından yürütüldüğünü,
1.3) Hastane yöneticiliğinden çalışma saatlerinin, mesai ücret hesaplarının, nöbet esas ve usullerinin
birbirinden ayrı olarak düzenlenmesi sonucu dengi kadrolardaki personelle aynı iş ve işlemlerde çalıştırılmak istediğini sözlü olarak farklı müdür yardımcılarına bildirdiğini,
1.4) Kendisine verilen iş ve işlemleri iş hukukuna ve ahlakına uygun olarak yürütmekte olduğunu, işleri
yürütmesiyle ilgili olarak herhangi bir yöneticinin şikayeti olmadığını,
1.5) Acil sarı alanda, sarı alana gelen hastayı karşılama, hasta yakınlarını yönlendirme, hastadan alınacak
tetkik ve tahlilleri sisteme girme, barkod yazdırma, telefon cevaplama, anons etme, acilde yapılan tüm ilaç uygulamalarını sisteme girip stoktan hasta başına düşme, ilaç kutularının barkodlarını okutma, yapılan sevk işlemlerini yürütme, hastaların yatış işlemlerini yürütme, yatış dosyalarını hazırlama, reçete yazma, arşiv işlemlerini yürütme, yazılan orderlerin hasta yakınlarının imzasını alma, düzenlenen orderlerin numaralandırılarak listelendirilmesi ve dosyalanması vb. işleri yaptığını,
1.6) Bu iş yükünün tamamını 4 kişi yürütmekte olduklarını, her gün nöbetli çalıştıklarını, 12 saat esasına
nöbet tuttuklarını, kendisinin, acilde sorumlu hemşirenin ve 4 kişilik ekibin tümünün bu iş ve işlemleri tek kişinin yürütemeyeceğini defaten idareye sözlü olarak bildirdiklerini, bu sene yapılan düzenleme ile ilaç barkodlarının okutulması gibi bir iş yükünün de üzerlerine yüklendiğini,
1.7) Zaten 2 senedir Covid19 pandemisi nedeniyle yoğun çalıştıklarını, iş yükü artmasına rağmen ek
personel verilmediğini, hatta içlerinden biri izin ya da hastalık raporu alsa izinli yada raporlu arkadaşlarının nöbetlerini de kendilerinin tuttuklarını, kendisinin bu iş ve işlemleri yürütmekte tek bir aksaklık yapmamakla birlikte işleri yetiştirmek işin kimi zaman nöbetlerinden 30 – 40 dakika geç çıkmakta olduğunu,
1.8) VHKİ olarak Devlet tarafından verilen imza yetkisini atandığı ilk 4 sene haricinde kullanamadığını,
bu iş ve işlemlerin şirketten geçme personelle yürütürken kendi branşı olan iş ve işlemlerde kendi dengi kadrolardaki personelle aynı mesai koşullarına uygun olarak çalıştırılmak istemesinin kendisinin en temel hakkı olduğunu, ifade ederek; hak kaybının giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği’nin 10/09/2021 tarihli ve –
– sayılı yazısında;
2.1) Acil Servis Sarı alanda görevli personelin ayrı bir görev tanımının bulunmadığı, Yataklı Tedavi
Kurumları İşletme Yönetmeliğinde yer alan genel görev tanımlarının mevcut olduğu,
2.2) Genel İdari Hizmetler Sınıfında bulunan Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni kadrosunun, genel olarak
kendisine verilen dosyaların, verilerin, evrakların elektronik ortama aktarılmasını, takibinin sağlanmasını, doğruluğunun denetlenmesini ve arşivlenmesini sağladığı,
2.3) Hastanenin 3. Basamak bir Yataklı Tedavi Kurumu olduğu, Hastanenin nöbetli ya da nöbetsiz birçok
alanında veri girişi ve sekretarya işlemleri yapmak üzere 657 4/A kadrolu, 657 4/B, 4/C, 4/D, 696
KHK’lı sözleşmeli statüde aynı işi yapmakla görevli Tıbbi Sekreter, Memur, Sürekli İşçi Veri Giriş
Personeli ve V.H.K.İ. unvanlarında bir çok personel bulunduğu; bu personellerin Başhekimlik tarafından idari amirlerince kendi unvanlarına uygun her alanda görevlendirilebildikleri, statü ve kadro durumları farklı olan personelin aynı alanlarda görev yapabildikleri, ücretlerinin ise kendi mevzuat ya da sözleşmelerine uygun olarak hesaplandığı,
2.4) 696 sayılı KHK ile kadroya geçen Sürekli İşçiler içerisinde Veri Giriş Personelinin de bulunduğu, bu
personelin çalışma usul ve esasları, ayrıca alacakları ücretlerin Sağlık Bakanlığının üyesi bulunduğu
Türk Ağır Sanayi ve Hizmet Sektörü Kamu İşverenleri Sendikası (TÜHİS) ve Öz Sağlık ve Sosyal
Hizmet İşçileri Sendikası (Öz Sağlık İş) arasında imzalanan toplu iş sözleşmesi çerçevesinde düzenlendiği; başvuranın Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni kadrosunda görev yaptığından hastanede veri girişi yapılan unvanına uygun her birimde çalıştırılabileceği, ifade edilmiş ve Kurumumuzca istenen belgeler gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde
çalışma saat ve usulünün tespiti” başlıklı 101 inci maddesinde; “Günün yirmi dört saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışan Devlet memurlarının çalışma saat ve şekilleri kurumlarınca düzenlenir.”
6) 13/01/1983 sayılı ve 17927 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yataklı Tedavi Kurumları İşletme
Yönetmeliğinin
6.1) “Çalışma Düzeni ve Çalışma Saatleri” başlıklı 37 nci maddesinde;
“Yataklı tedavi kurumlarında çalışmalar günün 24 saatinde kesintisiz devam eder. Normal mesai saatleri dışındaki hizmetler, acil vakaların muayene ve tedavisini acil ameliyat ve müdahalelerin yapılmasını ve yatmakta olan hastaların bakımlarının devamını kapsar.”
6.2) 38 inci maddesinde;
“Hastane baştabipleri, sağlık hizmetlerinin sürekliliği ve kesintiye uğramaması amacıyla personel sayısını da dikkate alarak vardiya ve nöbet gibi hizmetlerde farklı çalışma saatleri belirleyebilir.”
6.3) 51 inci maddesinde;
“Yataklı tedavi kurumlarında genel idare hizmetleri sınıfında görev yapan personelin nöbetleri
aşağıdaki şekildedir:
… c) Genel idare hizmetleri sınıfındaki veznedar hariç diğer memurların nöbetleri hizmet gerekleri dikkate alınarak hastane müdürü tarafından düzenlenir.”
7) 16/10/2009 tarihli ve 27378 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yataklı Sağlık Tesislerinde Acil
Servis Hizmetlerinin Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Tebliğin
7.1) “Renk kodlaması ve triyaj uygulaması” başlıklı 8 inci maddesinde;
“(1) Acil servislerde etkin bir hizmet sunumu için renk kodlaması uygulanır. Triyaj işlemi başvuru sırasında hasta kayıt işlemi öncesi yapılır. Triyaj uygulaması için muayene, tetkik, tedavi, tıbbi ve
cerrahi girişimler bakımından öncelik sırasına göre kırmızı, sarı ve yeşil renkler kullanılır. Renk kodlamasına ilişkin uygulama esasları Ek-7’de gösterilmiştir.”
7.2) “Acil servis sorumlusu ve personel standartları” başlıklı 11 inci maddesinde;
“(1) Acil servislerde var ise acil tıp uzmanı, bulunmaması hâlinde baştabibin görevlendireceği bir baştabip yardımcısı veya bir uzman tabip ya da bir tabip acil servis sorumlu tabibi olarak görev yapar. Yeterli sayıda acil tıp uzmanı bulunan sağlık tesislerinde acil servise başvuran vakaların, bu uzmanların denetim ve sorumluluğunda değerlendirilmesi gerekir. Sağlık tesisinde tek acil tıp uzmanının bulunması hâlinde bu değerlendirme mesai saatleri ile sınırlıdır. Acil serviste Ek-1’de gösterilen uzman tabip, tabip ve hemşire asgari standardına ilave olarak hizmetin yoğunluğu ve vakaların niteliğine göre acil servisin bu Tebliğ uyarınca belirlenen seviyesinin gerektirdiği, acil sağlık hizmetleri ihtiyacını karşılayacak nitelik ve nicelikte sağlık ve diğer personel planlaması yapılır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; idareNin işlemlerinde herhangi
bir hukuka aykırılık tespit edilmediğinden başvurunun reddi gerektiği yönünde hazırlanan öneri
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Başvuran, özetle, acil servis sarı alanda yürütülen işlerin sürekli işçi kadrosundaki personel tarafından
yürütülecek nitelikte olduğundan bahisle, kadrosunun bulunduğu veri hazırlama ve kontrol işletmenliği ve dengi personelle aynı mesai koşullarına uygun olarak çalıştırılmayı talep etmektedir.
10) İdari işlemler tesis edilirken idarenin kullandığı yetki bağlı yetki ve takdir yetkisi şeklindedir. İdari
işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli yönde hareket etme hususunda bir tercih hakkı tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetki, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisi söz konusu olmaktadır.
11) Bu bağlamda takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı
alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkanına sahip olması olarak tanımlanabilir.
12) İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunludur.
Ancak, şüphesiz ki, idarenin takdir yetkisine sahip olması, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmemektedir. İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır.
13) Bilindiği üzere, yataklı tedavi kurumlarında acil servis hizmetleri 24 saat devamlılık gösteren
hizmetlerden olup, acil serviste görevlendirilecek personelin çalışma saat ve şekilleri kurumlarınca düzenlenmektedir.
14) 8/5319 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla kabul edilen Yataklı Tedavi Kurumları İşletme
Yönetmeliğinde, sağlık hizmetlerinin sürekliliği ve kesintiye uğramaması amacıyla personel sayısına göre vardiya ve nöbet hizmetlerine yönelik çalışma saatlerinin belirlenmesi hastane başhekiminin yetkisine; genel idare hizmeti sınıfına dahil personelden veznedar hariç diğer memurların nöbetlerinin düzenlenmesi ise hastane müdürünün yetkisine bırakılmıştır.
15) Yataklı sağlık tesislerinde sunulmakta olan acil servis hizmetlerinin usul ve esasları ile bu birimlerde
yürütülecek nöbet hizmetlerine ilişkin kurallar ve acil servislerin personel ve hizmet kıstasları, fiziki şartları ve benzeri hususlar ise Yataklı Sağlık Tesislerinde Acil Servis Hizmetlerinin Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Tebliğinde düzenlenmiş, acil servisin seviyesinin gerektirdiği acil sağlık hizmeti ihtiyacını karşılayacak nitelik ve nicelikte sağlık ve diğer personel planlamasının yapılması konusunda hastane yönetimine takdir yetkisi tanınmıştır.
16) Personelin görev tanımına uygun işlerde çalıştırılması esas olmakla birlikte, genel idari hizmetler
sınıfında yer alan veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrosunun genel olarak kendisine verilen dosyaların, verilerin, evrakların elektronik ortama aktarılmasını, takibinin sağlanmasını, doğruluğunun denetlenmesini ve arşivlenmesini sağlamak ve benzeri görevlerinin bulunduğu dikkate alındığında, başvuranın acil servis biriminde sarı alanda yerine getirdiği görevlerle çelişkili olmadığı, söz konusu görevlerin veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrosunun görev tanımına büyük ölçüde benzerlik gösterdiği anlaşılmaktadır.
17) Diğer yandan, acil servis birimi sarı alanda yürütülen görevlerin sadece işçi personel eliyle
yürütülebileceği konusunda da açık bir düzenleme bulunmamaktadır. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen acil serviste görevli personel listesinde yer alan personelin kadro statülerine bakıldığında,
657 sayılı Kanuna tabi hizmetli personelin, 657 sayılı Kanun çerçevesinde sözleşmeli veya işçi olarak
çalıştırılan personelin ve 696 sayılı KHK’ya göre sözleşmeli olarak çalıştırılan personelin de hasta kayıt, veri hizmetleri vb. görevlerde çalıştırılmakta olduğu görülmektedir.
18) Bu noktada, idarenin, sağlık hizmetlerinin acil ve ertelenemez niteliği gereği, görev tanımlarına aykırı
olmamak ve mevzuata uygun olmamak şartıyla, personel politikası ve planlaması çerçevesinde, personelin hangi görevlerde çalıştırılacağı konusunda takdir yetkisi kapsamında yaptığı görevlendirmelerde idarenin yerine geçerek hangi personelin nerede görevlendirileceği konusunda
Kurumumuzca veya yargı organlarınca karar alınmasına imkan bulunmamaktadır.
19) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, idarenin, veri hazırlama ve kontrol işletmeni
kadrosunda bulunan başvuranın acil servis biriminde sarı alanda görevlendirilmesi konusunda takdir yetkisine sahip olduğundan ve sahip olduğu bu takdir yetkisini hizmet gereklerine, kamu yararına, eşitlik ilkesine aykırı olarak veya başvuranın haklarını ihlal edecek nitelikte kullandığı tespit edilemediğinden, dolayısıyla idarenin işleminde herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilemediğinden başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
20) 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içinde gönderildiğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket ettiği; ancak, başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin göstermemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Samsun İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre başvurunun REDDİNE, Ret kararının Başvurana ve SAMSUN EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ
BAŞHEKİMLİĞİNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi