Acil tıp teknisyeninin TSK’da görevlendirilmesi süresince harcırah ve görev yolluğu talebi ve hukuki değerlendirmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/12292-S.21.19719

BAŞVURU NO : 2021/6500

KARAR TARİHİ : 23/08/2021

TAVSİYE KARARI

BAŞVURAN

BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Harcırah ödenmesi talebi hk.

BAŞVURU TARİHİ : 22/03/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yaptığı başvuruda başvuran, Kırşehir İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı İl Ambulans Servisi

Başhekimliği 5 No’lu Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonunda Acil Tıp Teknisyeni olarak görev yaptığını belirtmektedir. Başvuran, 07/02/2018 tarihli “Sağlık Bakanlığı Tarafından Türk Silahlı Kuvvetlerine

Sunulacak Sağlık Hizmetleri Hakkında Usul ve Esasların Yürürlüğe Konulmasına Dair Protokol’’ kapsamında Sağlık Bakanlığının 16/07/2019 tarihli ve sayılı yazısıyla Türk Silahlı

Kuvvetleri emrine 2 ay süreyle Mardin 70.Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı karargâhındaki 51.

Komando Tugay Komutanlığı’na bağlı 2.Komando Taburuna görevlendirildiğini belirtmektedir.

24/07/2019 tarihinde göreve başladığını ifade eden başvuran, görevlendirildiği süre için görev yolluğu ve harcırah almadığını, görevlendirmeseydi alabileceği yemek parası, fazla mesai ve performans ödemelerinden de mahrum kaldığını, CİMER üzerinden Kara Kuvvetleri Komutanlığına yaptığı başvurusuna olumlu cevap verilmediğini belirtmektedir. Bu çerçeve başvuran Kurumumuzdan görevlendirmesi neticesinde ödenmesi gereken harcırah ve görev yolluğunun ödenmesini Kurumumuzdan talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kırşehir Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün 26/04/2021 tarihli ve sayılı yazısında; 2.1. 07/02/2018 tarihli Sağlık Bakanlığı Tarafından Türk Silahlı Kuvvetlerine Sunulacak Sağlık Hizmetleri

Hakkında Usul ve Esasların Yürürlüğü Konulmasına Dair Protokol uyarınca görevlendirilen başvurana herhangi bir harcırah ödemesi yapılmadığı, 2.2. Başvuranın Mardin İl Sağlık Müdürlüğünden harcırah ödemesi ile ilgili bir talebinin olmadığı, /

açıklamalarına yer verilmektedir.

3. Milli Savunma Bakanlığının 07/06/2021 tarihli ve sayılı yazısında; 3.1. Başvuranın 24/07/2019-17/09/2019 tarihleri arasında 51. Komando Tugay Komutanlığı 1. Komd. TB.

Komutanlığında görevlendirildiğini, 3.2. Sağlık Bakanlığı Tarafından Türk Silahlı Kuvvetlerine Sunulacak Sağlık Hizmetleri Hakkında Usul ve

Esasların Yürürlüğü Konulmasına Dair Protokol’nun 7 nci maddesinin onuncu fıkrası uyarınca hazırlanan puantaj çizelgelerinin başvuranın atandığı Kırşehir İl Sağlık Müdürlüğüne gönderildiği, görev yolluğu ve harcırahının Kırşehir İl Sağlık Müdürlüğünce ödenmesinin uygun olacağının değerlendirildiği, açıklamalarına yer verilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 6. 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun “Tarifler” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a)

bendinde; “Bu Kanuna göre ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, birkaçını veya tamamını ifade eder”, “Harcırah verilecek kimseler” başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının birinci bendinde; “Bu Kanun kapsamına giren kurumlarda çalışan memur ve hizmetliler ile aile fertlerine ve aynı kurumlarda fahri olarak çalışanlara harcırah verilir”, “Harcırahın unsurları” başlıklı 5 inci maddesinde; “Harcırah; yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva eder. İlgili, bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabilir.”, 7. 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon)

Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun’nun 5 inci maddesinin 1 inci fıkrasında; “döner sermaye gelirlerinden, döner sermayeli sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan memurlar ve sözleşmeli personel ile açıktan vekil olarak atananlara mesai içi veya mesai dışı ayrımı yapılmaksızın ek ödeme yapılabilir. Sağlık kurum ve kuruluşlarında Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle, bu ödemenin oranı ile esas ve usûlleri; personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar esas alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.”, 8. Sağlık Bakanlığı Tarafından Türk Silahlı Kuvvetlerine Sunulacak Sağlık Hizmetleri Hakkında

Usul ve Esasların Yürürlüğü Konulmasına Dair Protokol’nun “Görevlendirme” başlıklı 7 nci

maddesinin birinci fıkrasında; “Milli Savunma Bakanlığının ihtiyaç bildirmesi halinde, 926 saylı Türk

Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun Ek-17 nci maddesi kapsamı ve esaslarına göre Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan sözleşmeli aile hekimleri hariç uzman tabip, tabip, uzman diş tabibi, diş tabibi ile diğer sağlık personeli Sağlık Bakanlığı tarafından görevlendirilir”, onuncu fıkrasında; “Sağlık Bakanlığınca kadrosunun bulunduğu yerden başka yerdeki Türk Silahlı Kuvvetlerine ait birlik ve kurumlara görevlendirilmesi durumunda, harcırahları personelin atamalı olduğu kurum tarafından ödenir”, düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

9. Kamu Denetçisi tarafından, İdarenin başvuranın talebine ilişkin işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun kabulü yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Acil tıp teknisyeni olarak çalışmakta olan başvuran, 24/07/2019-17/09/2019 tarihleri arasında 70.

Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı karargâhındaki 51. Komando Tugay Komutanlığı’na bağlı 1.Komando Taburu Komutanlığına görevlendirildiği süre için harcırah ve görev yolluğunun ödenmesini

Kurumumuzdan talep etmektedir.

11. 209 sayılı Kanun’da Sağlık Bakanlığı ve bağlı tesislerinde fiilen çalışmakta olanlara döner sermaye gelirlerinden görev, unvan vb. kriterler dikkate alınarak performansa dayalı ödeme yapılabileceği düzenlenmektedir. Burada, kişilerin fiilen çalışmalarının, diğer bir anlatımla, sağlık kurumlarının etkili ve verimli çalışmasına katkısının, bu ücretin alınmasında esas olduğu görülmektedir.

12. 6245 sayılı Kanun’a göre kanun kapsamındaki kurumlarda çalışmakta olup görev mahalli dışında görevlendirilen memurlara yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masraflarını içeren harcırah ödemesi yapılır.

13. Sağlık Bakanlığı Tarafından Türk Silahlı Kuvvetlerine Sunulacak Sağlık Hizmetleri Hakkında Usul ve

Esasların Yürürlüğü Konulmasına Dair Protokol’de de Milli Savunma Bakanlığında talep edilip Sağlık

Bakanlığınca kadrosunun bulunduğu yerden başka bir yere görevlendirilen personele, atamalı bulunduğu kurum tarafından harcırah ödemesinin yapılacağı düzenlenmiştir.

14. Başvuru konusu olayda, başvuranın Kırşehir İl Sağlık Müdürlüğünde acil tıp teknisyeni olarak çalışmakta iken, 24/07/2019 tarihinde 51. Komando Tugay Komutanlığı 1. Komando Tabur

Komutanlığında görevlendirildiği, bu görevlendirmesinin ise 17/09/2019 tarihinde sona erdiği anlaşılmaktadır. Görevlendirildiği bu tarihler içinse başvurana harcırah/görev yolluğu ödemesi yapılmamıştır.

15. Yukarıdaki ilgili mevzuatın başvuru konusu olay kapsamında değerlendirilmesinden başvuranın kadro ve unvanı ile yapılan görevlendirme itibariyle 6245 sayılı Kanun hükümlerine tabi olduğu görülmektedir.

Ayrıca, Sağlık Bakanlığı Tarafından Türk Silahlı Kuvvetlerine Sunulacak Sağlık Hizmetleri Hakkında Usul ve Esasların Yürürlüğü Konulmasına Dair Protokol uyarınca Sağlık Bakanlığınca Milli Savunma Bakanlığı

/

uhdesinde görevlendirilecek olan başvurana harcırahının kadrosunun bulunduğu Kırşehir İl Sağlık

Müdürlüğünce ödenmesi gerektiği açıktır.

16. Başvuran her ne kadar kendisine yapılan yemek parası ödemesinden mahrum kaldığını belirtmekte ise de, harcırah ödemelerinin bu ödemeyi de ihtiva ettiği görülmektedir.

17. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)

dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; Başvuranın 24/07/2019- 17/09/2019 tarihleri arasındaki süreye ilişkin harcırah ödemesinin yapılması ve bu sürede fazla mesai ücreti alma hakkının oluşup oluşmadığı hakkında gerekli incelemenin yapılması hususunda SAĞLIK BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA;

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,

Sağlık Bakanlığı tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemlerin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın Başvurana ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

/