TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 4249-4249
BAŞVURU NO : 2018/10981
KARAR TARİHİ : 21/02/2019
KISMİ TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : Adalet Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Mülakatın yenilenmesi ve unvan değişikliğinin yapılması talebi.
BAŞVURU TARİHİ : 11/09/2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran zabıt katibi olduğunu, Adalet Bakanlığı tarafından 9.8.2017 tarihinde ilan edilen unvan değişikliği sınavına inşaat teknikerliği unvanı için başvuru yaptığını, girmiş olduğu yazılı sınavdan 70 puan alarak mülakata girmeye hak kazandığını, 2.4.2018 tarihinde mülakata girdiğini, mülakatta tarafına atanmasının yapılacağı kadroya ilişkin herhangi bir soru sorulmadığını, mülakatın 30 saniye içerisinde bittiğini, mülakat sonuçlarında ise başarı puanı belirtilmeksizin BAŞARISIZ(ATANMAYA HAK KAZANAMADINIZ) sonucu geldiğini ancak başvurmuş olduğu kadroda mülakata giren tek kişi olduğunu, sözlü sınav komisyonu tarafından eksik değerlendirilme yapıldığını, inşaat teknikerliğine ilişkin tüm kadroların boş bırakıldığını, 2012 yılından bu yana Bakanlığın taşra teşkilatına bağlı adliyelerde görev yaptığını, atanmak istediği kadro ile ilgili özel sektörde iki yılı aşkın tecrübesi bulunduğunu belirterek yeniden mülakat yapılmasını ve Ankara ili için ilan edilen inşaat teknikerliği kadrosuna yerleştirilmeyi talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge isteme yazısına istinaden, Adalet Bakanlığı tarafından gönderilen
23.10.2018 tarihli bilgi ve belgelerden özetle;
2.1. Başvuranın Ankara Adliyesinde Zabıt Kâtibi olarak görev yaptığı, 2.2. Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliğinin “Sözlü sınav” başlıklı 15/A ve 15/B maddesinde yer alan düzenlemeye dayanarak mülakatın yapıldığı, 2.3. Yönetmeliğin “Sınav kurulları ve görevleri” başlıklı 17 nci maddesinin 3 üncü fıkrası gereği 7.10.2017 tarihinde yapılan Adalet Bakanlığı Merkez ve Taşra
Teşkilatı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan değişikliği yazılı sınavında başarılı olup, sözlü sınava katılmaya hak kazanan, atamaları adalet komisyonlarınca teklif edilen personelden, sözlü sınava girecekler için 27.3.2018 tarihli Bakanlık Olur’u ile sözlü sınav tarihini belirlemek, sorularını hazırlamak veya hazırlatmak, sözlü sınavları yapmak, değerlendirmek, sözlü sınav sonucuna göre başarı listesinin düzenlenmesini ve ilanını sağlamak, sözlü sınava ilişkin itirazları sonuçlandırmak ve diğer işlemleri yürütmek üzere Adalet Bakanlığı
Personel Genel Müdürlüğü bünyesinde sözlü sınav kurulu oluşturulduğu, bu kurul tarafından 2.4.2018-14.5.2018 tarihleri arasında 3519 adayın sözlü sınavının yapıldığı, 2.4. Sözlü sınavda adaylara yöneltilecek soruların sözlü sınav kurulu tarafından önceden belirlendiği, 27.3.2018 tarih ve 2 sayılı Ek-Kararla kayıt altına alındığı, kayıt altına alınan 710 adet genel kültür ve 115 adet alan bilgisi olmak üzere toplam
825 adet soru arasından, sözlü sınav esnasında kurul tarafından belirlenen soruların
adaylara yöneltildiği, hangi soruların sorulduğunun kayıt altına alındığı, ancak sorulan sorulara verilecek cevapların kayıt altına alınacağı, sözlü sınav değerlendirilirken değerlendirmenin ne şekilde yapılacağı ve bunların gerekçelerinin kayıt altına alınacağı, sözlü sınavının sesli ve görüntülü kayıt altına alınacağına ilişkin mevzuatta herhangi bir düzenleme bulunmadığından bu hususların kayıt altına alınmadığı, 2.5. Görevde Yükselme ve Unvan değişikliği sınavında Ankara Adliyesi İnşaat
Teknikeri Unvanına bir (1) adet sınav izni verildiği, başvuranın şartları taşıyarak sözlü sınava alındığı ancak başarılı olamaması nedeniyle inşaat teknikeri unvanında izin verilen kadroya atamasının yapılmadığı, 2.6. Sınav değerlendirme tutanaklarından, Sözlü Sınav Kurulu üyeleri tarafından
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 15/A maddesinde yer alan kriterler baz alınarak her bir üye tarafından puanlama yapıldığı, üyelerin verdiği puanların birbirine yakın olduğu ve başvuranın sözlü sınavdan ortalama 66 puan alarak başarısız olduğu, anlaşılmaktadır.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı
74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin; 5.1. “Sözlü sınav” başlıklı 15/A maddesinde; “Yazılı sınavda en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro veya pozisyon sayısının dört katı aday sözlü sınava alınır.
Son adayla aynı puana sahip olan personelin tamamı sözlü sınava alınır. İlgili personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi (25 puan), b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü (15 puan), c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu (15 puan), ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı (15 puan), d) Genel kültürü ve genel yeteneği (15 puan), e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı (15 puan), esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda yüz üzerinden yetmiş ve üzeri puan alanlar başarılı sayılır.” 5.2. “Başarı sıralaması” başlıklı 15/B maddesinde; “Görevde yükselme suretiyle ilan edilen boş kadro sayısı kadar atama yapılmasında başarı puanı esas alınır. Başarı puanı yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle tespit edilir ve Bakanlığın resmi internet sitesinde ilan edilir.
Başarı puanlarının eşit olması hâlinde, sırasıyla; a) Hizmet süresi fazla olanlara, b)Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara, c)Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara, öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir.” 5.3. “Sınav kurulları ve görevleri” başlıklı 16 nci maddesinin 2 nci fıkrasında; “Sözlü sınav kurulu; Bakanlıkça uygun görülecek Personel Genel Müdür Yardımcılarından birinin başkanlığında, Personel Genel Müdürlüğü Daire Başkanı ile hâkim sınıfından üç üyenin katılımıyla toplam beş üyeden oluşur. Aynı usulle yedek üyeler de belirlenir. Gerektiğinde aynı usulle birden fazla sözlü sınav kurulu oluşturulabilir.” 5.4. 17 nci maddesinin 3 üncü fıkrasında; “Sözlü sınav kurulunun görevleri; sözlü sınava katılmaya hak kazananları belirlemek ve duyurmak, sözlü sınav tarihini belirlemek, sözlü sınav sorularını hazırlamak veya hazırlatmak, sözlü sınavları yapmak ve değerlendirmek, sözlü sınav sonucuna göre başarı listesinin düzenlenmesini ve ilanını sağlamak, sözlü sınava ilişkin itirazları sonuçlandırmak, sözlü sınava ilişkin diğer iş ve işlemleri yürütmektir.” düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
6. Yapılan inceleme ve araştırma neticesinde başvuranın unvan değişikliği yapılarak atanması talebinin reddedilmesine ancak sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınav soruların cevaplarını kayıt altına alarak adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirleri alması gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak idareye bu yönde tavsiye verilmesine ilişkin öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına
Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, Adalet Bakanlığı tarafından 9.8.2017 tarihinde ilan edilen unvan değişikliği sınavına inşaat teknikerliği unvanı için başvuru yaptığını, yazılı sınavda başarılı olduğunu ancak mülakatta başarısız olduğunu belirterek yeniden mülakat yapılmasını ve Ankara ili için ilan edilen inşaat teknikerliği kadrosuna yerleştirilmesine karar verilmesini talep etmektedir.
8. Başvuran zabıt katibi olarak görev yaparken inşaat teknikerliği unvanı için unvan değişikliği sınavına başvurmuş yazılı sınavı geçerek mülakata girmeye hak kazanmış ancak mülakatta başarılı olamamıştır. İdarenin gönderdiği bilgi ve belgelerden mülakata ilişkin
Kurulun, Genel Müdür Yardımcısı, Daire Başkanı ile hâkim sınıfından üç üyenin katılımıyla toplam beş üyeden oluştuğu dolayısıyla kurulun Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 16 ncı maddesine uygun oluşturulduğu anlaşılmaktadır.
9. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir. Danıştay 2 nci Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı Kararı’nda ise, sözlü sınavda “değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması, mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmektedir.
10. Başvuru konusu olan mülakatın Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliğinin 15/A maddesi gereği sınav kurulunun her bir üyesi tarafından sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi (25 puan), bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü (15 puan), liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu (15 puan), özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı (15 puan), genel kültürü ve genel yeteneği (15 puan), bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı (15 puan) kriterlerinin tek tek puanlandığı, Kurul üyesince hangi notun takdir edildiğinin değerlendirme tutanağında ayrı ayrı gösterildiği, verilen puanlar arasında şüpheye yer bırakacak farklılıklar bulunmadığı, başvurana Kurul tarafından verilen puanların aritmetik ortalamasının ise 70 puanın altında olduğu tespit edilmiştir.
11. Başvuranın almış olduğu puanın eşik puanın altında olmasından dolayı başvuranın başarısız sayıldığı tespit edilmiş olup, başvuranın mülakatta başarısız sayılması işleminin hukuka aykırı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
12. İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarenin işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu dolayısıyla başvuranın yeniden mülakata girerek unvan değişikliğinin yapılarak atanması talebinin reddedilmesi gerektiği kanaatine varılmaktadır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında
Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği ancak idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde başvurana verdiği cevaplarda karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
14. Ayrıca, sözlü sınav esnasında kurul tarafından belirlenen ve kayıt altına alınan soruların adaylara yöneltildiği, ancak sorulan sorulara verilecek cevapların yazılı, sesli veya görüntülü kayıt altına alınmadığı anlaşılmıştır. Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen idarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavların cevaplarını kayıt altına alarak adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirleri alması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır.
Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden arta kalan sürede
Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; Başvuranın mülakatın yeniden yapılarak atamasının yapılması talebinin REDDİNE;
Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen bundan sonra sözlü sınavların cevaplarının kayıt altına alınarak adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirlerin alınması hususunda ADALET
BAKANLIĞI’NA tavsiyede bulunulmasına,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ADALET
BAKANLIĞINCA bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve ADALET BAKANLIĞI’NA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi