Adalet hizmetleri tazminatında müdür yardımcısı unvanının 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı cetvelinde yer almaması nedeniyle tazminat talebinin değerlendirilmesi. (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Başvuran, Adalet Bakanlığı’na bağlı Ankara Denetimli Serbestlik Müdürlüğü’nde müdür yardımcısı olarak görev yaparken, Adalet Hizmetleri Tazminatı’ndan yararlanmak için 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın 4. maddesine dayanarak on puan artırımlı tazminat talep etmiştir. Ancak, bu kararın ilgili cetvelinde müdür yardımcısı unvanının yer almadığı belirtilmiştir.

Danıştay, başvuranın talebinin reddedilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığına karar vermiştir. Zira, 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı, hangi unvan ve kadrolara ne miktarda tazminat ödeneceğini açıkça belirlemiştir. Bu durumda, başvuranın müdür yardımcısı unvanı ile diğer unvanlar için öngörülen tazminatlardan yararlandırılmasının mümkün olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, başvuranın adalet hizmetleri tazminatına on puan ilave edilmesi talebinin reddedilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu karar, ilgili mevzuat ve Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın görüş yazısı doğrultusunda verilmiştir.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/8243-S.21.13226

BAŞVURU NO : 2020/103137

KARAR TARİHİ : 31/05/2021

RET KARARI

ADALET BAKANLIĞI

BAŞVURUYA KONU İDARE :

BAŞVURUNUN KONUSU : Adalet Hizmetleri Tazminatı hakkındadır

BAŞVURU TARİHİ : 23/12/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Adalet Bakanlığı Ankara Denetimli Serbestlik Müdürlüğünde görev yaptığını, İnfaz ve

Koruma Memuru olarak çalışmakta iken 2015 yılında görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı ile şef ve yine görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı neticesinde 2020 yılında müdür yardımcısı kadrosuna atandığını, denetimli serbestlik teşkilatlanmasında şef kadrosuna personel atanmasının ilk kez 2015 yılında gerçekleştiğini, maaş hesaplamalarının Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına göre yapıldığını, Bakanlar Kurulu Kararının III Sayılı Diğer

Tazminatlar cetvelinin (F) bendi Adalet Hizmetleri Tazminatı 4. maddesinde belirtilen artı on puanlık tazminat oranından yararlanamadığını, Hazine ve Maliye Bakanlığının 22.05.2020 gün ve 13.216916 sayılı yazıları ile 4. maddede belirtilen unvanlar (Cezaevi Müdürü, İdare Memuru, İnfaz ve Koruma Başmemuru, İnfaz ve Koruma Memuru) arasında şef ve müdür yardımcısı bulunmaması nedeniyle söz konusu tazminat oranının ödenemeyeceğinin mütalaa edilmesi sebebiyle 7 yıldır müdür yardımcılarına ödenmekte olan ilave tazminat oranının ödenmemesi sebebiyle mağduriyet oluştuğunu, Denetimli Serbestlik Daire Başkanlığının 10/07/2019 gün ve 41803213/532 sayılı görüş yazısı ile özetle “idare memuru kadrosuna eşdeğer olduğu düşünülen şef kadrosunda bulunan personelin adalet tazminatı oranlarına idare memurlarında olduğu şekliyle 10 puan eklenerek ödeme yapılmasının uygun” olacağı değerlendirmesi ile Ceza ve Tevkifevleri

Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde Müdür yardımcısı kadrosunun ceza infaz kurumu müdürü, şef kadrosunun ise idare memuru kadrosunun hem benzeri, hem dengi hem de eşdeğeri olduğu dikkate alınarak ilave tazminat oranının ödenmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talebimize istinaden Adalet Bakanlığı Ceza Ve

Tevkifevleri Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 12/03/2021 tarihli ve – – / sayılı cevabi yazıda özetle;

2.1. Denetimli serbestlik müdürlüklerinde çalışan müdür yardımcısı ve şef unvanlı personele ilişkin olarak; Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının

III sayılı “Diğer Tazminatlar” cetvelinin (F) “Adalet Hizmetleri Tazminatı” bölümünün 4 üncü maddesinde belirtilen unvanlar arasında şef ve müdür yardımcısı unvanı bulunmadığından öngörülen tazminat oranlarına 10 puan ilave edilmeyeceğinin değerlendirildiği,

2.2. Hazine ve Maliye Bakanlığının 22/05/2020 tarih ve 45516914-110.01.12.03(524.25)-E.216916

sayılı görüş yazısında:

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesi uyarınca

17.4.2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan ve takip eden yıllarda

da uygulanmasına devam olunan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar’a ekli (III) sayılı “Diğer Tazminatlar” Cetvelinin “F. Adalet Hizmetleri Tazminatı” bölümünde adalet hizmet tazminatı oranları düzenlenmiş, bu bölümün 4 üncü maddesinde; Cezaevi Müdürü, İdare Memuru, İnfaz ve

Koruma Başmemuru, İnfaz ve Koruma Memurlarından; a- Özel eğitim ve iyileştirme tatbik edilen cezaevleri, D ve F tipi cezaevleri ile Ankara kapalı, Bayrampaşa ve Buca cezaevlerinde görevli olanların tazminat oranlarına 13’er, b- Diğer cezaevlerinde görevli olanlar ile 3/7/2005 tarihli ve 5402 sayılı

Kanunun 10 uncu maddesi uyarınca kurulan Denetimli Serbestlik ve Yardım Merkezi Şube Müdürlüğünde görevli olanların tazminat oranlarına 10’ar, puan ilave edilir.” hükmünün yer aldığı,

Öte yandan, 03.07.2005 tarihli ve 5402 sayılı Denetimli Serbestlik Hizmetleri Kanununun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında bu Kanunda belirtilen görevleri yerine getirmek üzere, Ceza ve Tevkifevleri

Genel Müdürlüğü bünyesinde Denetimli Serbestlik Daire Başkanlığı, adalet komisyonunun bulunduğu yerlerde denetimli serbestlik müdürlüğü ile koruma kurulu kurulacağı belirtilmiş olup, aynı Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında ise, bu denetimli serbestlik müdürlüklerinin adalet komisyonunun bulunduğu yerdeki Cumhuriyet başsavcılığına bağlı olarak kurulacağının hüküm altına alındığı,

Diğer taraftan, 5402 sayılı Kanunun “Mali hükümler” başlıklı 26 ncı maddesinin birinci fıkrasında ise; “Denetimli serbestlik ve yardım ile koruma hizmetlerini yürütmek üzere bu Kanun ile oluşturulan taşra teşkilâtında görevli Devlet memurları; hizmet sınıfı, unvan ve derecelerine göre ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde görev yapan emsallerine 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 152 nci maddesi uyarınca ödenen zam ve tazminatlardan yararlanırlar.” hükmüne yer verilmiş olup, söz konusu hükümde geçen

“emsallerine” ibaresi ile “aynı hizmet sınıfı, unvan ve derecede” bulunanların anlaşılması gerektiğinin değerlendirildiği,

Bu itibarla, Denetimli Serbestlik Müdürlüklerinde Genel İdare Hizmetleri Sınıfına dahil “Müdür

Yardımcısı” ve “Şef” unvanlı kadrolarda görev yapan personele 17.04.2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı

Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişikin

Karar eki (III) sayılı “Diğer Tazminatlar” Cetvelinin “F. Adalet Hizmetleri Tazminatı” bölümünün 4 üncü maddesinin (b) bendinde öngörülen %10 oranında ilave adalet hizmetleri tazminatının ödenemeyeceği mütalaa edildiği,

Açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 3.2. “Genel İlkeler” başlıklı 128. maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.” 4. 23/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4.1. “Kapsam” başlıklı 146. maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurlara kanun, Cumhurbaşkanlığı

Kararnamesi ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemez, hiçbir yarar sağlanamaz.

4.2. “Zam ve tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesinde; “G) ADALET HİZMETLERİ TAZMİNATI Yüksek Mahkemeler, Yüksek Seçim Kurulu, Sayıştay, İl ve

İlçe Seçim Kurulları, Adli, İdari, Askeri Yargıda (ceza infaz kurumları ve icra müdürlükleri personeli dahil)

görevli bu Kanuna tabi personelden; a) Genel İdare Hizmetleri Sınıfında bulunanlar için % 180 ine, b)

Yardımcı Hizmetler Sınıfında bulunanlar ile Teknik Hizmetler Sınıfında olduğu halde bu sınıfın özel hizmet tazminatından yararlanamayanlar için % 56 sına, c) (Mülga: 11/10/2011-KHK-666/1 md.)(2) d) Cezaevi

Müdürü, İnfaz ve Koruma Başmemuru, İnfaz ve Koruma Memurlarına ayrıca % 10 una kadar… bu nispetleri aşmamak üzere Cumhurbaşkanınca belirlenecek esas, ölçü ve nispetler dahilinde yukarıdaki tazminatlar ödenir”

“III-Ortak Hükümler” başlıklı fıkrasında; “Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları (…)(1) bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının Cumhurbaşkanınca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulur hükmüne yer verilmiştir.” 5. 17.4.2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan ve takip eden yıllarda da uygulanmasına devam olunan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara

İlişkin Karar’a ekli (III) sayılı “Diğer Tazminatlar” Cetvelinin “F. Adalet Hizmetleri Tazminatı” bölümünün 4 üncü maddesinde; Cezaevi Müdürü, İdare Memuru, İnfaz ve Koruma Başmemuru, İnfaz ve

Koruma Memurlarından; a- Özel eğitim ve iyileştirme tatbik edilen cezaevleri, D ve F tipi cezaevleri ile

Ankara kapalı, Bayrampaşa ve Buca cezaevlerinde görevli olanların tazminat oranlarına 13’er, b- Diğer cezaevlerinde görevli olanlar ile 3/7/2005 tarihli ve 5402 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi uyarınca kurulan Denetimli Serbestlik ve Yardım Merkezi Şube Müdürlüğünde görevli olanların tazminat oranlarına 10’ar, puan ilave edilir.”

6. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”

Düzenlemeleri bulunmaktadır.

IV. KAMUDENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; hazırlanan Ret Kararı Önerisi

Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, Ankara Denetimli Serbestlik Müdürlüğünde müdür yardımcısı olarak görev yaptığını, 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ekinde bulunan (III) sayılı “Diğer Tazminatlar” Cetvelinin (F)

Adalet Hizmetleri Tazminatı” bölümünün 4 üncü maddesinde yer alan on puan artırımlı tazminat ödemesinin tarafına yapılmasını talep etmektedir.

9. Anayasanın 128. maddesinin 2. fıkrasında, memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği öngörülmüş; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 146. maddesinin 2.

fıkrasında ise, memurlara, kanun, tüzük ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemeyeceği, hiçbir yarar sağlanamayacağı kurala bağlanmıştır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152. maddesinde de, hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ne miktarda, hangi usul ve esaslara göre iş güçlüğü, iş riski ve temininde güçlük zammı ile mali sorumluluk ve özel hizmet tazminatı ödeneceğinin

Cumhurbaşkanı Kararı ile belirleneceği kuralına yer verilmiştir.

10. Bu hükme istinaden, 05/05/2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Devlet

Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara ilişkin 17/4/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu

Kararı ile gerek hizmet sınıfları açısından gerekse kadro ve unvan itibariyle personele ne miktarda tazminat ödeneceği kabul edilmiş olup, 2021/3809 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile de bu Kararın 2021 yılında da uygulamaya devam edileceği kararlaştırılmıştır. Anılan Bakanlar Kurulu Kararıyla, gerek hizmet sınıfları açısından, gerekse kadro ve unvan itibariyle personele ne miktarda tazminat ödeneceğinin sayma suretiyle ayrıntılı olarak belirtildiği görülmektedir.

11. Adalet Hizmetleri Tazminatının hangi unvan, kadroya ne oranda arttırılarak ödeneceği 17.4.2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan ve takip eden yıllarda da uygulanmasına devam olunan 4 üncü maddesinde sayılmış olup, Cezaevi Müdürü, İdare Memuru, İnfaz ve Koruma

Başmemuru, İnfaz ve Koruma Memurlarından; a- Özel eğitim ve iyileştirme tatbik edilen Devlet

Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar’a ekli (III) sayılı “Diğer Tazminatlar” Cetvelinin

“F. Adalet Hizmetleri Tazminatı” bölümünün cezaevleri, D ve F tipi cezaevleri ile Ankara kapalı, Bayrampaşa ve Buca cezaevlerinde görevli olanların tazminat oranlarına 13’er, b- Diğer cezaevlerinde görevli olanlar ile 3/7/2005 tarihli ve 5402 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi uyarınca kurulan Denetimli

Serbestlik ve Yardım Merkezi Şube Müdürlüğünde görevli olanların tazminat oranlarına 10’ar, puan ilave edileceği tahdidi olarak belirlenmiştir.

12. Somut olayda, 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında, hangi işi yapanlara ne miktarda zam ve tazminat ödeneceğinin görev unvanları belirtilmek suretiyle açıkça sayılmış olması karşısında, müdür yardımcısı kadrosunda görev yapan başvuranın, diğer unvan ve kadrolar için öngörülen zam ve tazminatlardan yararlandırılması olanağı bulunmadığından, talebinin reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.

13. Tüm bu açıklamalar, mevzuat hükümleri ve Hazine ve Maliye Bakanlığının 22/05/2020 tarih ve 45516914-110.01.12.03(524.25)-E.216916 sayılı görüş yazısı da göz önünde bulundurulduğunda; başvuranın adalet hizmetleri tazminatına on puan ilave edilmesi talebinin reddedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu

Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; idare tarafından, Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgeler süresi içinde gönderildiğinden ve Gönderme Kararımız üzerine hem başvurana hem de Kurumumuza kısa sürede cevap verdiğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket edildiği; ancak, başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

15. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)

dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Ret Kararının, BAŞVURANA ve ADALET BAKANLIĞINA tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi