|
ÖZET: Başvuru, Adapazarı-Gebze Bölgesel Treni’nin Pendik İstasyonu’ndan hareket etmesi ve Kirazlıyalı İstasyonu’nda durması taleplerini içermektedir. Başvuran, 2021 yılından itibaren Adapazarı-Pendik hattının yeniden düzenlenmesini ve Kirazlıyalı İstasyonu’nun kullanıma açılmasını istemektedir. Ancak Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Taşımacılık Anonim Şirketi, Pendik İstasyonu’nda vagon bakım atölyesi bulunmadığı ve mevcut işletmecilik koşulları nedeniyle bu talebin yerine getirilemeyeceğini belirtmiştir. Ayrıca, Gebze İstasyonu’ndan hareket eden Marmaray seferleri ile yolcuların İstanbul’un pek çok noktasına ulaşımının sağlandığı ifade edilmiştir.
İdare, Kirazlıyalı İstasyonu’nda duruş yapılabilmesi için uygun bir peronun bulunmadığını ve bölgedeki yol çalışmaları tamamlanmadan bu talebin değerlendirilemeyeceğini vurgulamıştır. Başvurunun, idarenin takdir yetkisini kötüye kullandığına dair bir bulguya ulaşılmadığı için reddedilmiştir. İlgili mevzuat çerçevesinde yapılan değerlendirmelerde, devletin mali kaynaklarının sınırlı olduğu ve ulaşım hizmetlerinin etkin bir şekilde sunulması gerektiği de göz önünde bulundurulmuştur. Sonuç olarak, başvurunun reddi, hukuka ve hakkaniyete uygun bulunmuş, ilerleyen süreçte Kirazlıyalı İstasyonu’nun durumu yeniden değerlendirilebileceği ifade edilmiştir. Başvuranın talebinin karşılanmaması, mevcut koşullar ve işletmecilik gereklilikleri doğrultusunda alınan bir karar olarak değerlendirilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/15771-S.23.24818
BAŞVURU NO : 2023/9015
KARAR TARİHİ : 11.12.2023
RET KARARI GİZLİ, TCKN: GİZLİ
Adres: GİZLİ
BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLET DEMİRYOLLARI
TAŞIMACILIK ANONİM ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Adapazarı-Gebze Bölgesel Treninin Pendik istasyonundan hareket etmesi ve Kirazlıyalı istasyonunda durması talepleri hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 22.06.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Şikâyetçi Kurumumuza yapılan başvuruda dilekçesinde kayıtlı olan hususlarda özetle; pandemi
sebebiyle seferleri durdurulan Adapazarı- Pendik treninin 20 Mart 2021 tarihinde tekrar açıldığını ancak
Adapazarı Ekspresinin birçok seyrek nüfuslu istasyonda durmasına rağmen Kocaeli İlindeki Kirazlıyalı
Tren İstasyonu’nda durmadığını, Ayrıca Pendik istasyonundan kalkan trenin 12 Aralık 2021 tarihinden itibaren Gebze istasyonundan hareket ettiğini, bu durumun yıllardır Adapazarı- İstanbul arasında seyahat eden yolcuları zor durumda bıraktığını, yolcuların İstanbul’dan Gebze’ye kadar pahalı ve zaman harcayan aktarmalar yapmasına aynı zamanda trafik stresi yaşamalarına neden olduğunu iddia ve ifade ederek; – Adapazarı-Gebze Bölgesel Treninin eskisi gibi Adapazarı-Pendik şeklinde yeniden düzenlenerek Pendik
İstasyonundan kaldırılmasını, – Adapazarı Treni’nden yolcuların istifade etmesi maksadıyla Kirazlıyalı tren istasyonunun da kullanıma açılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Bilgi ve belge istenmesi” başlıklı 18’inci
maddesi hükmü uyarınca Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Taşımacılık Anonim Şirketi
Genel Müdürlüğünden bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. Adı geçen İdarenin 06.09.2023 tarihli ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle;
2.1) Pendik Gar’da vagon bakım atölyesi bulunmaması nedeniyle trenlerin teşkili esnasında işletmecilik
açısından büyük riskler ve sorunlar yaşandığını, yapılan yatırımlar sonucunda Halkalı-Gebze arasında
Marmaray tren işletmeciliği seferine başlatıldığını ve Gebze İstasyonu’nda vagon bakım atölyesinin inşa edildiğini,
2.2) Vagon bakım atölyesinin Gebze’de olması, personel planlamasının bu doğrultuda yapılması ve
bölgede devam etmekte olan konvansiyonel ve YHT yol çalışmaları nedeniyle bölgesel trenin parkuru
Adapazarı-Gebze olarak revize edildiği işletmecilik şartları gereği Pendik İstasyonu’ndan hareket etme imkanının bulunmadığı, ayrıca tren işletmeciliğinin hizmete açılmasının ardından Adapazarı’ndan trene binen bir yolcunun Gebze İstasyonu’nda 15 dakika aralıklarla işletilen Marmaray’a yapılan aktarma sayesinde Halkalı’ya kadar İstanbul’un pek çok noktasına ulaşım sağlayabildiği,
2.3) Adapazarı-Gebze bölgesel trenlerinin belirtilen istasyonda çok uzun zamandır duruşunun olmadığını,
şirket kayıtlarında bu istasyona ait yolcu verisinin de bulunmadığını, bölgesel trenlerin bu istasyonda durmasına yönelik herhangi bir talep alınmadığı,
2.4) Bölgede devam etmekte olan konvansiyonel ve YHT yol çalışmaları nedeniyle yolcu trenlerinin
belirtilen istasyonda duruş yapacağı bir yol ve yolcu iniş binişine uygun bir peron bulunmadığını, TCDD
Genel Müdürlüğünce yol çalışmalarının bitirilmesinin ardından duruş talebinin ayrıca değerlendirilebileceği,
2.5) Söz konusu trenin Adapazarı-Gebze parkurunda sırayla; Mithatpaşa, Arifiye, Sapanca, Büyükderbent
YHT, İzmit YHT, Derince YHT, Yarımca YHT, Hereke YHT, Diliskelesi YHT, istasyonlarında duruş yaptığını Kirazlıyalı durağının Yarımca YHT ve Hereke YHT istasyonları arasında Yarımca YHT istasyonuna 2 km mesafede bulunduğu açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. … ” ,
3.1) “Devletin iktisadi ve sosyal ödevlerinin sınırları” başlıklı 65 nci maddesinde; “Devlet, sosyal ve
ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir.”
4) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi”
başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmelik’in “Karar verme süresi” başlıklı 36’ncı maddesinde; “Kurum, inceleme ve araştırmasını şikâyet tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır”,
6) 24.04.2003 tarihli ve 6461 sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında
Kanunun “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Bu Kanunun amacı; a) Demiryoluyla yolcu ve yük taşımacılığının hizmet kalitesi açısından en uygun, etkin ve olabilecek en düşük fiyatla sunulmasını, b) Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğünün demiryolu altyapı işletmecisi olarak yapılandırılmasını… kapsar.”
6.1) “TCDD’nin demiryolu altyapı işletmecisi olarak belirlenmesi ve görevleri” başlıklı 3’üncü
maddesinin birinci fıkrasında; “TCDD, ulusal demiryolu altyapı ağı içinde yer alan ve Devletin tasarrufundaki demiryolu altyapısının kendisine devredilen kısmı üzerinde demiryolu altyapı işletmecisi
olarak görev yapar.”, ikinci fıkrasında; “TCDD’nin diğer görevleri şunlardır:
a) Ulusal demiryolu altyapı ağı üzerindeki demiryolu trafiğini tekel olarak yönetmek d) Tasarrufunda olan demiryolu altyapısını iyileştirmek, yenilemek, genişletmek, bakım ve onarımını yapmak veya yaptırmak e) Yüksek hızlı ve hızlı tren taşımacılığı için demiryolu altyapısı yapmak veya yaptırmak f) Haberleşme tesisleri ve ağı kurmak, kurdurmak, geliştirmek, işletmek veya işlettirmek g) Ana Statüsü ile verilen diğer görevleri yapmak”
6.2) “Kamu hizmeti yükümlülüğü” başlıklı 8’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kamu hizmeti
yükümlülükleri, Bakanlık ile demiryolu tren işletmecileri arasında yapılan bir sözleşmeye dayanılarak yerine getirilir. Bu sözleşmelerde; sözleşmenin süresi, taşımacılık yapılacak hat boyu, yapılacak tren sefer sayıları, uygulanacak yolcu taşımacılığı bilet ücretleri ve ödeme usulleri açıkça belirtilir. Sözleşmelere ilişkin diğer usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.”
7) 04.06.2016 tarihli ve 29732 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Türkiye Cumhuriyeti Devlet
Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Ana Statüsü’nün “Faaliyet alanı ve görevleri” başlıklı
5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “TCDD’nin faaliyet alanları aşağıda gösterilmiştir:
a) Yüksek hızlı ve hızlı tren taşımacılığı için demiryolu altyapısı yapmak, b) Demiryolu altyapı işletmeciliği yapmak, c) Demiryolu trafiğini yönetmek…”, ikinci fıkrasında; “TCDD birinci fıkradaki faaliyetleri gerçekleştirmek için; a) Yüksek hızlı ve hızlı tren taşımacılığı için demiryolu altyapısı yapar veya yaptırır, b) Tasarrufunda olan demiryolu altyapısını iyileştirir, yeniler, genişletir, bakım ve onarımını yapar veya yaptırır, işletir, c) Ulusal demiryolu altyapı ağı içinde yer alan ve devletin tasarrufundaki demiryolu altyapısının kendisine devredilen kısmı üzerinde demiryolu altyapı işletmecisi görevini yapar…” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
/
8) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte
değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Başvuran 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere özetle, Adapazarı-Gebze Bölgesel Treninin 2021
yılı öncesinde olduğu gibi Adapazarı-Pendik şeklinde yeniden düzenlenerek tren seferlerinin Pendik
İstasyonundan kaldırılmasını ayrıca Kirazlıyalı tren istasyonunun da kullanıma açılmasını, tekrar bu durakta durulmaya başlanmasını talep etmektedir.
10) Yukarıda belirtilen talebine benzer şekilde başvuran tarafından 26.04.2023 tarihinde de “Adapazarı-
Gebze Bölgesel Treninin Pendik İstasyonundan sefere başlaması” talebine ilişkin olarak Kurumuzca yapılan inceleme neticesinde, Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu hükümleri gereği 05.06.2023 tarihli ve 2023/5976 başvuru numaralı Gönderme Kararı tesis edilmiştir.
10.1) İlgili Karara yönelik İdarece Kurumumuza gönderilen cevabi yazıda “Şirketlerinin karlılık ve
verimlilik esaslarına göre işletilen yolcu trenlerinin kalkış-varış istasyonlarını belirleme, sefer koyma/kaldırma ve sefer sayılarını belirlemede yetkili olduğu tren trafiği, personel durumu, vagon bakım atölyesinin Gebze’de olması gibi nedenlerden dolayı Bölgesel Adapazarı trenlerinin son varış ve kalkış istasyonunun Gebze olarak belirlendiği, Adapazarı-Gebze parkurunda günde karşılıklı 10 sefer Bölgesel
Tren işletildiği, Gebze İstasyonunda Gebze-Halkalı parkurunda 15 dakikada bir Marmaray seferlerinin yapıldığı, bu imkanlar sayesinde yolcuların Marmaray ile İstanbul’da pek çok noktaya ulaşım sağlayabildikleri” ifade edilmiştir.
11) Bilindiği üzere nüfus artışı, karbon emisyonun azaltılması ile çevrenin korunması anlayışı, konforlu,
emniyetli ve hızlı ulaşım talepleri ile ekonomik gerekçeler ulaşım hizmetlerine yapılacak yatırımları, ulaşım türlerinin ulaştırma hizmetindeki paylarını ve ulaşımın hizmetlerinin niteliğini etkilemiştir.
Kentlerin gelişimi ve yoğunlaşan nüfus yolcu taleplerini artırmanın yanı sıra ekonomik fayda ve sürdürülebilir çevre anlayışının da etkisiyle hem kentiçi raylı sistemleri ve hem de yüksek hızlı tren işletmeciliğine yönelik talep ve projelerin fazlalaşmasını sağlamıştır. (Demiryolu Sektör Raporu, T.C.
Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü, 2022, s.33.) Bu çerçevede ülkemizin yanı sıra pek çok ülkede demiryolu taşımacılığı gibi çevreye duyarlı ulaşım araçlarının ulaştırma sektöründeki payının artırılmasına yönelik uygulamaların teşvik edildiği görülmektedir.
12) Bu kapsamda şikayete konu uyuşmazlık; Adapazarı-Gebze Bölgesel Treninin yeniden düzenleme
yapılması suretiyle trenlerin Pendik İstasyonundan hareket etmesinin sağlanması ile Kirazlıyalı tren istasyonunun da kullanıma açılması talepleri çerçevesinde iki başlık altında incelenecektir.
12.1) Öncelikle başvuran Adapazarı-Gebze Bölgesel Treninin yeniden düzenlenerek Gebze’den değil
Pendik İstasyonundan kaldırılması talebine ilişkimdir. TCDD tarafından Kurumumuza gönderilen cevabi yazıda özetle; Pendik Gar’da vagon bakım atölyesi bulunmaması nedeniyle trenlerin teşkili esnasında işletmecilik açısından büyük riskler ve sorunlar yaşandığını, yapılan yatırımlar sonucunda
Halkalı-Gebze arasında Marmaray tren işletmeciliği seferine başlatıldığını ve Gebze İstasyonu’nda vagon bakım atölyesinin inşa edildiğini, vagon bakım atölyesinin Gebze’de olması, personel planlamasının bu doğrultuda yapılması ve bölgede devam etmekte olan konvansiyonel ve YHT yol çalışmaları nedeniyle
bölgesel trenin parkuru Adapazarı-Gebze olarak revize edildiği Adapazarı’ndan trene binen bir yolcunun
Gebze İstasyonu’nda 15 dakika aralıklarla işletilen Marmaray’a yapılan aktarma sayesinde
Halkalı’ya kadar İstanbul’un pek çok noktasına ulaşım sağlayabildiği açıklamalarına yer verilmiştir.
13) Yapılan incelemede; Adapazarı’ndan Gebze’ye, Gebze’den de Adapazazarı’na günde beşer defa sefer
düzenlendiği, Adapazarı, Mithatpaşa, Arifiye, Sapanca, Büyükderbent YHT, İzmit YHT, Derince YHT, Yarımca YHT, Herek YHT, Diliskelesi YHT, Gebze istasyonlarının hareket durakları olarak belirlendiği görülmüştür. (https://www.tcddtasimacilik.gov.tr/tr/bolgesel_trenler/detay/26)
14) Dosya kapsamında yapılan incelemede başvuranın, Pendik istasyonundan kalkan trenin (Adapazarı-
Gebze treni) 12 Aralık 2021 tarihinden itibaren Gebze istasyonundan hareket ettiğini, bu durumun yıllardır Adapazarı- İstanbul arasında seyahat eden yolcuları zor durumda bıraktığını iddia ettiği anlaşılmıştır.
14.1) Buna karşın yapılan incelemede 15 dakikada bir seferi olan Marmaray ile Gebze’den yola çıkan
bir kişinin Darıca, Osmangazi, Fatih, Çayırova, Tuzla… Kaynarca, Pendik…Göztepe, Feneryolu, Söğütlüçeşme, Ayrılıkçeşmesi, Üsküdar… Küçükçekmece, Mustafa Kemal, Halkalı istasyonlarını kullanabileceği anlaşılmıştır. (https://www.tcddtasimacilik.gov.tr/ marmaray/tr/neredennereye) Bu bağlamda somut olay kapsamında; Adapazarı’ndan hareket eden bir kişinin Gebze istasyonu aracılığı ile
Marmaray’ı kullanarak Pendik ve ilerisindeki istasyonlara gitmesinin mümkün olduğu tespit edilmiştir.
15) Yukarıda da ifade edildiği üzere kentleşme ve nüfusun artması hem toplu taşıma/ulaşım talepleri
artırmış hem de de ulaşım ve yolculuk mesafelerinin artmasına neden olmuştur. Bu nedenle özellikle metropoliten alanlarda ulaşım hizmet alanının büyüklüğü (yolculuğun başlangıç ve varış noktası arasındaki mesafelerin uzun olması) nedeniyle kentin uç noktaları ile merkez bölgeler arasındaki seyahatlerin birden fazla ulaşım türü ile yapılma zorunluluğu doğduğundan ulaşım türlerin birbirini besleyecek şekilde organize edilmesini ve bu türlerin belirli noktalarda bir araya getirilmesini gerektirmiştir. (Transfer Merkezlerinin Ulaşım Bağlamında İrdelenmesi: Bağcılar Kirazlı Örneği, Ömer
Kocaman, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, 2020, s.26) Ancak genellikle yolcular tarafından varılmak istenen yere mümkünse tek araçla gidilmesi istenildiğinden diğer bir ifadeyle duraklarda bekleme yapılmasının istenmemesi, zaman, konfor ve ekonomik gerekçelerle aktarma yapılması ya da araç değiştirilmesi tercih edilmemektedir. Diğer taraftan toplu taşıma hizmetlerinin sağlanmasında ise mümkün olduğunca en az maliyetle ve çevreye en az zarar verecek şekilde verimli bir ulaşım hizmetinin sağlanması hedeflenmektedir.
16) Bu kapsamda yolcuların farklı rotaları kombine ederek uzun ve karmaşık yolculuklarını yapabilmeleri
için rota ağları sağlanarak çok sayıda insanın hareket etmesine çalışılmakla birlikte yetkililerin bütün gereklilikleri karşılayacak doğrudan bir toplu taşıma rotası sağlanması mümkün olmadığından kullanılan ağların etkinliğinin sağlanmasında, bir seyahat boyunca kullanılan ayrı rotaların sayısını minimize etmesi ve rotalar arasındaki değişimin olabildiğince kolay yapılması beklenmektedir. (Toplu Taşıma Araçları
Sefer Sıklığı Belirleme ve Çizelgeleme Problemi, Kısmet Cingöz ve Tevfik Aytemiz, Kent Akademisi
Dergisi, 2023, s.1313)
17) Diğer taraftan Anayasa’nın 65’nci maddesinde Devletin, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile
belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getireceği hüküm altına alınmıştır. Maddenin gerekçesinde de maddenin hiç kimseye
Devletten sosyal ve ekonomik hakları gerçekleştirmesini isteme hakkı vermediğini, bu hakların devlete yüklenen ödevlerden ibaret olduğunu ifade etmiştir. Dolayısıyla devletin mali kaynaklarının sınırlı olduğu gerçeği, devlete sonsuz bir harcama imkânı tanımamakta olup devletin harcamalarını mali kaynaklarının elverdiği ölçüde ve kendisini sarsmayacak bir şekilde gerçekleştirmesini gerektirmekte ve maddenin gerekçesinde de belirtildiği üzere, devletin ekonomik planlarında olumsuz yönde sapmalardan öncelikle yine vatandaşlar etkileneceği değerlendirilmektedir. (Veysel Dinler, ‘Devletin İktisadi ve Sosyal Ödevlerinin Sınırı’ Açısından İdarenin Sorumluluğu, Hitit Üniversitesi Sosyal
Bilimler Enstitüsü Dergisi, C. 1, S.1, Aralık 2008, s.5)
18) Bu kapsamda özetle; Adapazarı-Gebze treninin Pendik-Adapazarı şeklinde düzenlenerek Pendik
istasyonun da hareket istasyonu olarak düzenlenmesi talebinde İdarece Pendik Gar’da vagon bakım atölyesi bulunmaması nedeniyle trenlerin teşkili esnasında işletmecilik açısından büyük riskler ve sorunlar yaşandığı ifade edildiğinden ayrıca 15 dakikada bir sefer yapan ve oldukça hızlı bir ulaşım sağlayan Marmaray ile Gebze’den Pendik ve ilerisindeki istasyonlara gidilme imkânı olduğu tespit edildiğinden ve İdarenin takdir yetkisini keyfi kullandığına ilişkin bir tespit mevcut olmadığından idarece başvuranın talebinin reddi işleminde hukuka aykırılık tespit edilememiştir.
19) Diğer taraftan 9 no.lu paragrafta da belirtildiği üzere başvuran tarafından 2021 yılından öncesinde
olduğu gibi, Pendik istasyonunun hareket istasyonu olarak belirlenmesi talebinin yanı sıra Kirazlıyalı istasyonunun da kullanıma açılması talep edilmiştir. Yukarıda da ifade edildiği üzere ilgili trenin durak noktaları olarak Gebze, Diliskelesi YHT, Hereke YHT, Yarımca YHT, Derince YHT, İzmit YHT, Büyükderbent YHT, Sapanca, Arifiye, Mithatpaşa, Adapazarı istasyonları belirlenmiş olup idarece gönderilen cevabi yazıda; Adapazarı-Gebze bölgesel trenlerinin belirtilen istasyonda çok uzun zamandır duruşunun olmadığını, şirket kayıtlarında bu istasyona ait yolcu verisinin de bulunmadığı, bölgesel trenlerin bu istasyonda durmasına yönelik herhangi bir talep alınmadığı belirtilerek Yarımca YHT istasyonuna 2 km mesafede bulunduğu açıklamalarına yer verilmiştir.
20) Bu bağlamda ilgili istasyonun Yarımca YHT istasyonuna 2 km mesafede olduğu, konvansiyonel ve
YHT yol çalışmaları nedeniyle yolcu trenlerinin belirtilen istasyonda duruş yapacağı bir yol ve yolcu iniş binişine uygun bir peron bulunmadığı ve Gebze Adapazarı arasında dokuz durak olup yüksek hızlı trenler için durak sayısının varış süresi için önem arz ettiği, yüksek hızlı trende çok kısa mesafelerde durak konmasının haklı ve meşru bir beklenti olmadığı anlaşıldığından, mevcut durumda talebin reddinde hukuka aykırılık tespit edilememiştir. İdarenin bir sonraki durağa 2 km mesafede bulunan bir durakta da yüksek hızlı trenin durmamasında, takdir yetkisini kötüye kullandığı iddia ve kabul edilemez.
Bununla birlikte bölgede devam etmekte olan konvansiyonel ve YHT yol çalışmaları nedeniyle yolcu trenlerinin belirtilen istasyonda duruş yapacağı bir yol ve yolcu iniş binişine uygun bir peron bulunmamakla birlikte TCDD Genel Müdürlüğünce yol çalışmalarının bitirilmesinin ardından duruş talebinin ayrıca değerlendirilebileceği ifade edilmiştir. Bu kapsamda ilerleyen süreçte, yol ve yolcu durumlarının yeniden planlaması yapılarak istasyonun kullanıma açılmasının tekrar gözden geçirilmesi mümkündür.
21) Sonuç olarak Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, Devletin, sosyal ve ekonomik
alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getireceği, talebe konu Pendik Gar’da vagon bakım atölyesi bulunmaması, nedeniyle trenlerin teşkili esnasında işletmecilik açısından büyük riskler ve sorunlar
yaşandığı, Gebze’ye vagon bakım atölyesi kurulduğu ifade edildiğinden ayrıca 15 dakikada bir oldukça hızlı bir ulaşım sağlayan Marmaray ile Gebze’den Pendik ve ilerisindeki istasyonlara gidilme imkânı olduğundan, diğer talep konusu olan Kirazlıyalı istasyonun da konvansiyonel ve YHT yol çalışmaları nedeniyle yolcu trenlerinin belirtilen istasyonda duruş yapacağı bir yol ve yolcu iniş binişine uygun bir peron bulunmadığı ve Yarımca İstasyonuna 2 km mesafesi olduğu dikkate alındığında idarece başvuranın talebini reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
22) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde makul sürede karar verme’ ilkesine uygun davrandığı tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
23) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21 inci maddesinin birinci
fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili idarenin işlem ve eylemlerine karşı İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
İlgili mevzuat hükümleri, yukarıda yer verilen açıklamalar ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN
REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLET DEMİRYOLLARI
TAŞIMACILIK ANONİM ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/