II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
3. Sağlık Bakanlığının 27/ 10/ 2017 tarihli ve sayılı yazısında; 3.1. Başvuranın mülga Kütahya Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterlerine yaptığı aile birliği mazeretiyle atanma başvurusunun, Genel Sekreterliğin 04/ 04/ 2017 tarihli ve sayılı yazısıyla
Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 30 uncu maddesinin beşinci fıkrasındaki aday memurların adaylık süresi içerisinde atanma talebinde bulunamayacağına ilişkin hüküm gereği reddedildiği, 3.2. Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası hükmü kapsamında şehit/gaz yakınları, sağlık durumu ve can güvenliği nedeniyle tayinler hariç olmak üzere aday memurların adaylık süresi içerisinde atamalarının mümkün bulunmadığının hüküm altına alındığı, 3.3. Konu ile ilgili olarak 30/ 09/ 2016 tarihli ve 29843 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sağlık
Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına
Dair Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin (Yönetmeliğin 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası) iptali ve yürütmesinin durdurulması ile ilgili Danıştay 2 nci Dairesinde 2016/ 16084 esasına kayıtlı dava açıldığı, Açıklamalarına yer verilmektedir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”, “ Ailenin korunması ve çocuk hakları” başlıklı 41 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Devlet, ailenin huzur ve refahını… korumak için gerekli tedbirleri alır” , “İdarenin bütünlüğü ve kamu tüzel kişiliği” başlıklı 123 üncü maddesinin son fıkrasında; “ Kamu tüzelkişiliği, ancak kanunla veya kanunun açıkça verdiği yetkiye dayanılarak kurulur .”, 5. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 6. 23/ 07/ 1965 tarihli ve 12056 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu’nun “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci maddesinin ikinci fıkrasında;
“Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda; aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabi tutulan memurun atandığı yere 74 ve 76 ncı maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır . Yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi memurun atandığı yerde eşinin
.
2 / 5atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla birlikte niteliğine uygun münhal bir görev
bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde, bu personele eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere aşağıdaki şartlarda izin verilebilir .”, “Memurların bir kurumdan diğerine nakilleri” başlıklı 74 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “ Memurların bu Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakati ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür”, 7. 26/ 03/ 2013 tarihli ve 28599 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sağlık Bakanlığı ve Bağlı
Kuruluşları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 30/ 09/ 2016 tarihli ve 29843 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları Atama ve Yer Değiştirme
Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 4 üncü maddesiyle değişik 30 uncu maddesinin beşinci fıkrasında; “16 ncı maddenin ikinci fıkrasının (d) bendi ile 19 uncu ve 21 inci maddeler kapsamındaki atanma talepleri hariç, 17 nci maddenin birinci fıkrasına göre atananlar bir yıl, aday memurlar ise adaylık süresince atanma talebinde bulunamaz .”, 8. 28/ 03/ 2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Şikâyet hakkı” başlıklı 7 nci maddesinde; “İdarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarına karşı, Kanun ve bu Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde menfaati ihlal edilen gerçek ve tüzel kişiler Kuruma şikâyet başvurusunda bulunabilir .”, “Şikâyetin kanunî temsilci veya vekil aracılığıyla yapılması” başlıklı 11 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Şikâyet başvurusu, kanunî temsilci veya vekil tarafından da yapılabilir . Kanunî temsilci veya vekil aracılığıyla yapılan şikâyetlerde temsile veya vekâlete dair geçerli bir yetki belgesinin veya ispat belgesinin sunulması zorunludur .”, düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Aday memur olan başvuranın aile birliği mazeretiyle eşinin Kütahya Belediye Başkanlığına ya da kendisinin İzmir Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğine atanması talebinin yerinde olmadığı, İdarenin başvuru konusu işleme ilişkin işlemlerinin hukuk ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığında 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (A) fıkrası kapsamında İtfaiye Eri olarak çalışmakta olan eşinin tabi mevzuat uyarınca aile birliği mazeretiyle atanma imkânı bulunmadığını, kendisinin Kütahya ilindeki Evliya Çelebi Eğitim ve Araştırma
Hastanesinde Sağlık Teknikeri olarak çalışmakta olduğunu belirten başvuran, aile birliğinin sağlanması için eşinin Kütahya Belediye Başkanlığına ya da kendisinin İzmir Kamu Hastaneleri
Birliği Genel Sekreterliğine atanmasını Kurumumuzdan talep etmektedir .
.
3 / 511. Anayasamızın 41 inci maddesi, bireylerinin bir arada tutulmasıyla ailenin huzur ve mutluluğunu
devam ettirilmesi ve bu yolla kamu görevlilerinin ailevi kaygılardan uzaklaştırılarak kamu hizmetlerinin verimliliğinin artırılması amacını taşımaktadır .
12. Kişilerin aile birliği gibi “bir takım mazeretler çerçevesinde başka yere atanma konusunda talep hakları var ise de atamaya ilişkin mazeretlerini değerlendirip karara bağlayacak olan idarenin, kendi mevzuatı çerçevesinde, ifa edilen kamu hizmetinin gerekleri, insan kaynaklarının verimli kullanılması, teşkilat yapısının elverişliliği ve benzeri faktörleri dikkate alması kaçınılmazdır . Zira kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almak, ilgili idarenin öncelikli görevi ve sorumluluğudur .” (Anayasa Mahkemesinin 20/ 02/ 2014 tarihli ve 2012/ 606 başvuru numaralı Kararı) .
13. Başvuru konusu olayda ise, Sağlık Teknikeri olan başvuranın tabi olduğu Sağlık Bakanlığı ve
Bağlı Kuruluşları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin ilgili hükmünde, şehit/gazi yakınları, sağlık durumu ve can güvenliği nedeniyle yer değiştirme suretiyle atanma talepleri hariç, aday memurların adaylık süresi içerisinde atamalarının mümkün olmadığının hüküm altına alındığı görülmektedir . Kurumumuzca yapılan incelemede, aday memur olan başvuranın aile birliği mazeretiyle atamasının yapılması talebiyle Yönetmeliğin ilgili maddesinin yürürlüğe girdiği 30/ 09/ 2015 tarihinden sonraki 28/ 03/ 2017 tarihinde kayıt altına alınan dilekçesiyle başvurduğu, dolayısıyla başvuranın talebinin anılan Yönetmelik hükümleri doğrultusunda değerlendirilmesi gerektiği belirlenmiştir .
14. Başvuranın aile birliği mazeretiyle atanma talebinin ise Yönetmelikte aday memurlar için getirilen istisnai durumlar kapsamında olmadığı, bu itibarla, aday memur olan başvuranın aile birliği mazeretiyle atanmasının hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı tespit edilmiştir . Ayrıca, Devlet
Personel Başkanlığının internet sayfasındaki konu hakkındaki görüşlerinin incelenmesinden, yer değiştirme suretiyle atamaya tabi unvanlara ataması yapılan aday memurların Devlet Memurlarının
Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin kapsamında bulunmaması sebebiyle, söz konusu aday memurların mezkur Yönetmelikte yer alan özür hallerini kullanarak yer değiştirme suretiyle atamasının yapılamayacağına yer verildiği de görülmektedir .
15. İdarenin Kurumumuza sunduğu bilgi ve belgelerden anılan Yönetmeliğin ilgili maddesinin yürütmesinin durdurulması ve iptali talebiyle Danıştay 2 nci Daire Başkanlığının 2016/ 16084 esasına kayıtlı dava açıldığı, Mahkemenin 30/ 03/ 2017 tarihinde yürütmenin durdurulması talebini reddettiği görülmüştür . Anayasamızın 138 inci maddesi ile 2577 sayılı Kanun’da Danıştayın yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının gereklerine göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır . Yürütmeyi durdurma kararları aksi bir karar ile kaldırılıncaya kadar davanın sonuna kadar geçerlidirler . Başvuru konusu olayda, Danıştayın Yönetmelik hükmünün yürütülmesinin durdurulması talebini reddetmesi karşısında, bu hükmün yürürlüğünü koruduğu ve başvuran için de uygulanmasına devam olunacağı açıktır .
16. Kurumumuz tarafından inceleme ve araştırma devam ederken 22/ 11/ 2017 tarih ve sayı ile kayıt altına alınan yazıda, başvuranın eşinin Kütahya Belediye Başkanlığına atanma talebinde bulunduğu, Kütahya Belediye Başkanlığının 03/ 11/ 2017 tarihli ve . sayılı yazısıyla başvuranın eşinin atanma talebini durumuna uygun münhal bir kadro bulunmadığından bahisle reddettiği görülmüştür . Bu itibarla, ilgili mevzuatı gereği, başvuranın eşinin Kurumumuza veya ilgili
4 / 5yargı merciine başvuruda bulunması gerekmekte olup, bu aşamada başvuranın eşine ilişkin Kütahya
Belediye Başkanlığının işleminin Kurumumuzca incelemesi imkânının bulunmadığı değerlendirilmiştir .
17. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; İdarenin başvuranın talebi hakkındaki iş ve işlemlerinin hukuka aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Kütahya İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın Başvurana ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
.