Aday memurun kademe ilerlemesi için asalet tasdiki şartı, adaylık süresi içinde nasıl değerlendirilir (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2023/3078-S.23.5168

BAŞVURU NO : 2022/16717

KARAR TARİHİ : 10/03/2023

RET KARARI ,TCKN:

İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ

BAŞVURUYA KONU İDARE :

BAŞVURUNUN KONUSU : Kademe İlerlemesi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 14/11/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran 12.01.2021 tarihinde Beylikdüzü İlçe Sağlık Müdürlüğü’nde hekim ünvanıyla kamu hizmetine aday memur (8/3) olarak başladığını, aday memur temel ve hazırlayıcı sınavlarını (son sınav tarihi 29.09.2021) başarı ile geçerek 12.01.2022 tarihinde 1 yılını doldurduğu, herhangi uyarı, kınama ve benzeri disiplin cezası almamış olmasına rağmen; kademe ilerlemesinin Mayıs 2022 tarihinde 7/1 olarak ilerlediğini ancak mezkur ilerlemenin daha erken bir tarihte gerçekleşmesi gerektiğini ifade ederek kademe ilerlemesinde yaşadığı mağduriyetin giderilmesini talep etmektedir.

1.1. Başvuru ekinde:

1.1.1. Başvuranın Terfi Karar Örneği’ni tebellüğünü içeren 14.04.2022 tarihli belge, 1.1.2. Başvuranın “24.03.2022 tarihinde asaletinin” tasdik edildiğini ve 1 yıl 2 ay 12 gün hizmetine istinaden terfisine karar verildiğini belirten 14.04.2022 tarihli Sağlık Bakanlığı’nın 14.04.2022 tarihli terfi belgesi, bulunduğu görülmüştür.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Bilgi – belge isteme yazımıza istinaden Sağlık Bakanlığı’nın 18.01.2023 tarihli cevabi yazısı ve ekinde yer alan belgelerde: 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 54 üncü, 58 inci maddelerine ve 158

inci maddesine değinilerek başvuranın 12.01.2021 tarihinde aday memur olarak göreve başladığı, adaylık eğitimini tamamladıktan sonra İstanbul Valiliğinin 24.03.2022 tarihli ve sayılı olur yazısı ile adaylığının kaldırılarak 25.03.2022 tarihli ve sayılı yazısı ile durumun Bakanlığa bildirildiği, Bakanlık tarafından terfi işlemleri yapılarak 7 nci derecenin 1 inci kademesine ait terfi onayının 14.04.2022 tarihli ve sayılı yazı ile İstanbul Valiliğine gönderildiği dolayısıyla herhangi bir işlem hatası olmadığı, belirtilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler….”

4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”

5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun:

5.1. “Adaylığa kabul edilme” başlıklı 54 üncü Maddesinde: “… Aday olarak atanmış Devlet memurunun adaylık süresi bir yıldan az iki yıldan çok olamaz ve bu süre içinde aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz.”, 5.2. “Asli Memurluğa Atanma” başlıklı 58 inci Maddesinde: “Adaylık devresi içinde eğitimde başarılı olan adaylar disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile onay tarihinden geçerli olmak üzere asli memurluğa atanırlar. Asli memurluğa geçme tarihi adaylık süresinin sonunu geçemez.”, 5.3. “Kademe ve Kademe İlerlemesi” başlıklı 64 üncü Maddesinde: “Kademe; derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerlemedir. Memurun kademe ilerlemesinin yapılabilmesi için bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması ve bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması şartları aranır. 72 nci madde gereğince belirli bir süre görev yapmak üzere, mecburî olarak sürekli görevle atanan memurlardan kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde bulunanlara, bu yörelerde fiilen çalışmak suretiyle geçirilen her iki yıl için bir kademe ilerlemesi daha verilir. Yıllık izinde geçirilen süreler fiilen çalışılmış sayılır. İki yıldan az süreler dikkate alınmaz. Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır. Bu maddede belirtilen şartları haiz her sınıf ve derecedeki memurlar, hak kazandıkları tarihten geçerli olmak üzere ve başkaca bir işleme gerek kalmaksızın bir ileri kademeye ilerlemiş sayılırlar. Kademe ilerlemesi ile ilgili onay mercii atamaya yetkili amirdir. Onay mercileri kademe ilerlemeleri ile ilgili yetkilerini devredebilirler. Kademe ilerlemesine hak kazanamayan memurlar, kurumlarınca her ay alınacak toplu onaylarla belirlenir. Kademe ilerlemesi yapmış sayılanlardan ilerlemeye müstahak olmadıkları sonradan tespit edilenlerin kademe ilerlemeleri, ilerlemiş sayıldıkları tarihten geçerli olmak üzere iptal edilir.” 5.4. “Adayların Aylıkları” başlıklı 158. Maddesinde: “Herhangi bir sınıfta aday olarak göreve başlayanlar bu Kanunun 54 üncü maddesindeki esaslara göre, girecekleri derecenin hak edecekleri kademe aylığını alırlar. Aday memurlara, asaletleri tasdik edilinceye kadar kademe ilerlemesi uygulanmaz”, Hükmünü amirdir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran; 12.01.2021 tarihinde hekim ünvanıyla kamu hizmetine aday memur (8/3) olarak başladığını,

12.01.2022 tarihinde 1 yılını doldurduğu ancak kademe ilerlemesinin geç olarak Mayıs 2022 tarihinde

gerçekleştiğini ifade ederek kademe ilerlemesinde yaşadığı mağduriyetin giderilmesini talep etmektedir.

8. Yapılan mevzuat incelemesi neticesinde; Kamu hizmetine aday olarak atanmış Devlet memurunun adaylık süresi bir yıldan az iki yıldan çok olamayacağı, adaylık devresi içinde eğitimde başarılı olan adaylar disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile onay tarihinden geçerli olmak üzere asli memurluğa atanacakları, memurun kademe ilerlemesinin yapılabilmesi için “bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması ve bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması” şartlarının bulunduğu, diğer taraftan, aday memurlara, asaletleri tasdik edilinceye kadar kademe ilerlemesi uygulanmayacağı, anlaşılmıştır.

9. Somut olayda; Başvuranın 12.01.2021 tarihinde aday memur olarak göreve başladığı, adaylık eğitimini tamamladıktan sonra İstanbul Valiliğinin 24.03.2022 tarihli ve sayılı olur yazısı ile adaylığının kaldırıldığı akabinde Bakanlık tarafından terfi işlemleri yapılarak 7 nci derecenin 1 inci kademesine ait terfi onayının 14.04.2022 tarihli ve sayılı yazı ile gerçekleştiği anlaşılmıştır.

9.1. Yukarıda belirtilen mevzuatta da açık olarak belirtildiği üzere, devlet memurlarında adaylık süresi 1 yıldan az 2 yıldan çok olamaz. Başvuran 12.01.2022 tarihinde göreve başladığı ve adalığın kaldırılması işleminin 25.03.2022 tarihinde gerçekleştiği göz önünde bulundurulduğunda ilgili mevzuatta belirtilen kanuni süre içerisinde başvuranın adaylığının kaldırıldığı anlaşılmıştır. Diğer taraftan “aday memurların bu statüde kaldıkları süre içerisinde kademe ilerlemesinin yapılamayacağı” ilgili mevzuatta belirtilmiş olup

İdare başvuranın aday memur statüsü içerisinde bulunduğu zaman diliminde kademe ilerlemesi yapmadığı, dolayısıyla, başvuranın iddia ettiği, 1 yıllık hizmet süresini doldurduğu tarih olan 12.01.2022 tarihinde kademe ilerlemesinin yapılması imkânı bulunmadığı anlaşılmıştır.

10. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idarenin yaptığı işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

11. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde

“kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

12. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın BAŞVURANA ve İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

/