|
ÖZET: Bu karar, başvuranın Viranşehir Adliyesi’nde müvekkili ile görüşme esnasında polis memurlarıyla yaşadığı olayı incelemektedir. Başvuran, polislerin tutum ve davranışlarından şikayetçi olmuş ve bu durumu Kamu Denetçiliği Kurumu’na taşımıştır. Kurum, başvurunun incelenmesi sonucunda, adli kolluk görevlilerinin tutumlarının hukuka ve hakkaniyete uygun olup olmadığını değerlendirmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, adli kolluk görevlilerinin, Ceza Muhakemesi Kanunu ve ilgili mevzuat çerçevesinde hareket etmesi gerektiğini vurgulamıştır. Özellikle, Cumhuriyet savcısının emir ve talimatları doğrultusunda hareket etme yükümlülükleri olduğu belirtilmiştir. Bu bağlamda, başvuranın yaşadığı olayın, adli kolluk görevlilerinin görevlerini yerine getirirken izlemeleri gereken nezaket ve soğukkanlılık ilkelerine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, Şanlıurfa İl Emniyet Müdürlüğü’ne, adli kolluk görevlilerinin tutum ve davranışlarının gözden geçirilmesi ve gerekli önlemlerin alınması hususunda tavsiyede bulunulmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 10563-10563 |sayi|94019529-101.07.04-E.94019529-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2017/16076 2017/ 16076
KARAR TARİHİ : 13/06/2018 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Şanlıurfa Emniyet Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, polis memurlarının tutum ve davranışları nedeniyle gereğinin yapılması talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 19/12/2017 19.12.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 22.09.2017 tarihinde Viranşehir Adliyesine, müvekkilinin ifadesinde bulunmak için gittiğini, bu kişinin Şanlıurfa Emniyeti’nde verdiği ifadeye de katıldığını, müvekkilinin koridorun sonunda oturmakta olduğunu görünce ona doğru yöneldiğini, bu sırada savcının kapısında 3- 4 sivil kıyafetli polisin oturduğunu görünce başıyla selam verdiğini, ancak bu kişilerin selamını almadığını, müvekkili ile tokalaştıktan sonra birlikte ifadeye gireceğini söylediğini, sivil polislerden birinin yanına yaklaşarak çok kaba bir şekilde ve çok yüksek bir ses tonuyla “ Hop lan sen kimsin dost musun düşman mısın?” diye sorması üzerine kendisinin, “Sevgili kardeşim üslubunuz hiç hoş değil ben ne dost ne düşmanım şahsın avukatıyım burada olduğumu müvekkilime haber vermek istedim” dediğini, bunun üzerine aynı şahıs aynı kaba tabir ve ses tonuyla “Avukat olduğun nerende yazıyor lan! Hem sen kimsin bana kardeşim diyorsun ben senin nerden kardeşin oluyorum” diye bir cevapla karşılaşınca kendisinin “avukat olduğum kimliğimde yazar şüpheniz varsa kimliğimi gösterebilirim ama bu üslubunuz hiç uygun bir üslup değil ben aynı zamanda baro başkanıyım” dediğini, bunun üzerine diğer sivil polislerin de geldiğini ve içlerinden birinin “kelepçeleyin bunu dışarı atın gözaltına alın” diye talimat verdiğini, başvuranın “baro başkanıyım yanlış
1 / 13yapıyorsunuz” dediği halde talimatı veren aynı kişinin “Neyin başkanı olursan ol lan!” cevabını
verdiğini ve onun talimatıyla 4- 5 tane sivil polisin başvuranın her iki kolundan morartacak derecede sıkarak, kendisini zorla savcının odasına götürdüklerini, savcıya baro başkanı olduğunu söylemesine rağmen savcının polislere hiçbir şey söylemediğini ve polislerin savcının odasında da kollarını sıkmaya devam ettiklerini, daha sonra bir diğer sivil polis memurunun, kendisini onlardan kurtardığını, ifade ederek gereğinin yapılmasını Kurumumuzdan talep etmiştir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Viranşehir Cumhuriyet Başsavcılığı’ndan 22/ 01/ 2018 tarih ve sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, adı geçen Cumhuriyet
Başsavcılığı’nın 26/ 01/ 2018 tarihli cevabi yazısında; 2.1. ‘ Başvuranın Viranşehir Cumhuriyet Başsavcılığına bizzat başvurarak 22/ 09/ 2017 günü şikayette bulunduğu, şikayet üzerine Cumhuriyet Başsavcılığımız tarafından / soruşturma numaralı dosya üzerinden soruşturma başlatıldığı, 2.2. Cumhuriyet Başsavcılığımızca başlatılan soruşturmanın halen devam ettiği”
Bilgilerinin verildiği görülmüştür .
3.Viranşehir Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 28/ 09/ 2017 tarih ve / soruşturma sayılı dosyası kapsamında yazı ekinde gönderilen 04/ 10/ 2017 tarihli bilirkişiden alınan “Cd İzleme
Tutanağı”nda (Rapor) ; 3.1. “Saat 10:20:33 ’de krem renkli pantolon, beyaz gömlek ve açık gri renkli ceketli 1 nolu şahıs ( ) Viranşehir Adliye Sarayının 2. Katında bulunan Cumhuriyet Başsavcılığı koridoruna giriş yaptığı, daha sonrasında yine bu koridorda bulunan ve üzerinde beyaz renkli kısa kollu tişört olan müvekkili ile görüşmek için koridorun soluna doğru ilerlediği, müvekkili olan şahıs ile görüşmeye başladığı, 3.2. Daha sonra saat 10:21:11 ‘de üzerinde beyaz kısa kollu tişört ve kot pantolon bulunan 2 nolu şahıs (polis memuru) oturduğu yerden kalkıp yaklaşık 5 metre (her iki elini açarak) yürüyerek 1 nolu şahsın ( ) yanına geldiği, bu sırada 1 nolu ve 2 nolu şahısların karşılıklı olarak el kol hareketleriyle konuştukları, saat 10:21:46 ’de her iki şahsın birbirlerine karşı fiziksel müdahalede bulundukları bu esnada polis oldukları değerlendirilen ikisi siyah kısa kollu tişörtlü, birisi açık yeşil renkli kısa kollu tişörtlü şahsın 1 ve 2 nolu şahısların yanlarına geldikleri, 3.3. 10:22:15 ’de yine polis oldukları değerlendirilen birisi açık yeşil renkli kısa kollu tişörtlü diğeri spor beyaz renkli tişörtlü ve kilolu şahısların 1 nolu şahsı ( ), itmek ve çekmek suretiyle Cumhuriyet Savcısının odasına götürmeye çalıştıkları bu şırada 1 nolu şahsın (
) polislerin kendisine olan müdahalelerini engellemeye çalıştığı, 3.4. Şahısların saat 10:22:18 ’de Cumhuriyet Savcısının odasına girdikleri ve saat 10:23:17 ’de
Cumhuriyet Savcısının öncelikle polis oldukları değerlendirilen şahıslar ve daha sonra 1 nolu şahsın ( ) odasından çıktıkları tespit edilmiştir, 3.5. Kamera görüntülerinde olaya ilişkin başkaca belirtilecek bir şey bulunmamaktadır .” 4. Viranşehir Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 28/ 09/ 2017 tarih ve / soruşturma sayılı dosyası kapsamında yazı ekinde gönderilen, olay yerinde görevli polis memurlarının şikayetçi şüpheli ifade
2 / 13tutanağı ve bilgi alma tutanaklarında;
4.1. Polis Memuru . . ifadesinde : “Halen KOM Grup Amirliğinde görevli … Sicil sayılı polis
Memuru olarak görev yapmaktayım . 22.09.2017 günü Viranşehir Cumhuriyet Başsavcılığı’nca yürütülmekte olan … sayılı soruşturması kapsamında 6136 SKM ve Zimmet Suçları ile ilgili gözaltında bulunan ve Viranşehir Adliye’sine mevcutlu olarak hazır edilen Şüpheli şahısların
Savcılıkça ifadelerinin alındığı esnada ismini olay nedeni ile öğrendiğim isimli üzerinde açık mavi ceket krem renkli pantolon giyen ve şüpheli şahısların yanına doğru gitmesi üzerine yine orada görevli olan … sicil sayılı Polis Memuru arkadaşım şahsın yanına giderek şahsın kim ve ne amaçla burada olduğu sorduğu esnada isimli şahıs yüksek sesle bağırarak
“SEN KİMSİN LAN, BEN BARO BAŞKANIYIM, ADAM OLUN TERBİYESİZLİK YAPMAYIN”
dedikten sonra görevli memuru eliyle ittirdiğini gördüm. Şahsın yanına yaklaştım ve sakin olmasını söyledim . Şahıs bana dönerek yine hakaret ve tehditlerde bulunmuş . Şahsın Baro Başkanı olduğunu söylemesi üzerine dosya savcısı …ın odasına konu ile alakalı bilgi vermek amacı ile götürdüğümüz esnada beni kollarımdan tutarak ittirdi ve karnıma yumruk attı . Daha sonra “YÜKSEK SESLE
BAĞIRARAK ADAM OLUN, GİDİN İSTEDİĞİNİZ YERE ŞİKAYET EDİN, ETMEZSENİZ ADAM
DEĞİLSİNİZ, BEN BARO BAŞKANIYIM LAN SİZ KİMSİNİZ, BUNUN HESABINI
ÖDEYECEKSİNİZ HEPİNİZLE GÖRÜŞECEĞİZ” şeklinde tehditler savurduktan sonara orada bulunan görevlilerin araya girmesi ile şahıs bulunduğu yerden uzaklaşmış . Daha sonra ben de
Viranşehir Devlet Hastanesi’ne giderek darp cebir raporu aldıktan sonra şikâyetçi olmak amacı ile
Polis Merkezine geldim . Bu konu ile ilgili Polislik mesleğinin onur ve haysiyetini zedeleyen/ küçük düşüren isimli şahıstan DAVACI ve ŞİKAYETÇİYİM . Uzlaşmak istemiyorum . Bu konu ile ilgili söyleyeceklerim bundan ibarettir, dedi .” 4.2. Polis memuru . . . ifadesinde : “Halen Şanlıurfa KOM Şube Müdürlüğü kadrosunda görevli …
sicil sayılı Polis Memuru olarak görev yapmaklayım . 22.09.2017 günü Viranşehir Cumhuriyet
Başsavcılığınca yürütülmekle olan … sayılı soruşturması kapsamında 6136 SKM ve Zimmet suçları ile ilgili gözaltında bulunan ve Viranşehir Adliye’sine mevcutlu olarak hazır edilen şüpheli şahısların
Savcılıkça ifadelerinin alındığı esnada ismini olay nedeni ile öğrendiğim isimli üzerinde açık mavi ceket krem renkli pantolon giyen şahsın şüpheli şahısların yanına doğru gittiğini gördüm. Şahsın yanına giderek şahsın kim ve ne amaçla burada olduğunu sordum şahıs bana sen kimsin lan diyerek eliyle ittirdi . Ben de kendisine Polis olduğumu ve şüphelilerle ilgili burada görevli olduğumu söyledim . Şahıs da bana Avukat olduğunu söyledi . Kendisine Avukat olduğunu biz görevlilere söyledikten sonra Şüpheli ile görüşmesinin daha uygun olacağını söylediğim esnada isimli şahıs yüksek sesle bağırarak “SEN KİMSİN LAN, BEN BARO BAŞKANIYIM, ADAM OLUN TERBİYESİZLİK YAPMAYIN” dedi sonra göğsümden beni ittirdi kendisine bana dokunmaması gerektiğini söylediğim halde üzerime yürüdü olayı gören ve orada görevli olan arkadaşlarım araya girdi ve dosya savcısı …ın odasına konu ile alakalı bilgi vermek amacı ile şahsı götürmek istedikleri esnada orada görevli olan … sicil sayılı Polis Memuru arkadaşı kollarından tuttuğunu ve yumruk atmaya çalıştığını gördüm. Daha sonra ‘YÜKSEK SESLE BAĞIRARAK ADAM
OLUN, GİDİN İSTEDİĞİNİZ YERE ŞİKAYET EDİN, ETMEZSENİZ ADAM DEĞİLSİNİZ, BEN
BARO BAŞKANIYIM LAN SİZ KİMSİNİZ, BUNUN HESABINI ÖDEYECEKSİNİZ, HEPİNİZLE
GÖRÜŞECEĞİZ” şeklinde tehditler savurduktan sonara orada bulunan görevlilerin araya girmesi ile şahıs bulunduğu yerden uzaklaştı . Daha sonra bu konu ile ilgili arkadaşım Viranşehir Devlet
Hastanesi’ne giderek darp cebir raporu aldıktan sonra şikayetçi olmak amacı ile Polis Merkezine
3 / 13geldi . Bu konu ile ilgili gördüklerim ve bildiklerim bunlardan ibarettir, dedi”
4.3. Polis memuru . . ifadesinde “Halen Şanlıurfa KOM Şube Müdürlüğünde görevli …sicil sayılı
Polis Memuru olarak görev yapmaklayım . 22.09.2017 günü Viranşehir Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülmekte olan … sayılı soruşturması kapsamında 6136 SKM ve Zimmet suçları ile ilgili gözaltında bulunan ve Viranşehir Adliye’sine mevcutlu olarak hazır edilen şüpheli şahısların
Savcılıkça ifadelerinin alındığı esnada ismini olay nedeni ile öğrendiğim isimli üzerinde açık mavi ceket krem renkli pantolon giyen ve şüpheli şahısların yanına doğru gitmesi üzerine yine orada görevli olan … sicil sayılı Polis Memuru arkadaşım şahsın yanma giderek şahsın kim ve ne amaçla burada olduğu sorduğu esnada isimli şahıs yüksek sesle bağırarak
“SEN KİMSİN LAN, BEN BARO BAŞKANIYIM, ADAM OLUN TERBİYESİZLİK YAPMAYIN”
dedikten sonra görevli memuru eliyle ittirdiğini gördüm. ….. sicil sayılı arkadaşım şahsın yanma yaklaştığı esnada şahıs arkadaşıma dönerek yine Hakaret ve Tehditlerde bulunmuş . O esnada olayı yatıştırmaya çalışan Başpoliş Memuru …’nu da isimli şahsın eli ile ittirdiğini gördüm. Şahsın Baro Başkanı olduğunu söylemesi üzerine dosya savcısı …ın odasına konu ile alakalı bilgi vermek amacı ile götürdüğümüz esnada görevli arkadaşımı kollarından tutarak ittirdiğini ve karnına yumruk attığını gördüm Daha sonra “YÜKSEK SESLE BAĞIRARAK ADAM
OLUN GİDİN İSTEDİĞİNİZ YERE ŞİKAYET EDİN, ETMEZSENİZ ADAM DEĞİLSİNİZ, BEN
BARO BAŞKANIYIM LAN SİZ KİMSİNİZ, BUNUN HESABINI ÖDEYECEKSİNİZ, HEPINİZLE
GÖRÜŞECEĞİZ” şeklinde tehditler savurduktan sonra orada benim ve arkadaşlarımın araya girmesi ile şahıs bulunduğu yerden uzaklaşmıştır . Bu konu ile ilgili gördüklerim ve bildiklerim bunlardan ibarettir, dedi” 4.4. Polis memuru . . . ifadesinde : “Halen Şanlıurfa KOM Şube Müdürlüğünde görevli … sicil sayılı Polis Memuru olarak görev yapmaktayım . 22.09.2017 günü Viranşehir Cumhuriyet
Başsavcılığı’nca yürütülmekte olan … sayılı soruşturması kapsamında 6136 SKM ve Zimmet suçları ile ilgili gözaltında bulunan ve Viranşehir Adliye’sine mevcutlu olarak hazır edilen şüpheli şahısların savcılıkça ifadelerinin alındığı esnada ismini olay nedeni ile öğrendiğim isimli üzerinde açık mavi ceket krem renkli pantolon giyen ve şüpheli şahısların yanına doğu gitmesi üzerine yine orada görevli olan … sicil sayılı Polis Memuru arkadaşım şahsın yanına giderek şahsın kim ve ne amaçla burada olduğu sorduğu esnada isimli şahıs yüksek sesle bağırarak “SEN KİMSİN LAN, BEN BARO BAŞKANIYIM, ADAM OLUN TERBİYESİZLİK
YAPMAYIN” dedikten sonra görevli memuru eliyle ittirdiğini gördüm. … sicil sayılı arkadaşım şahsın yanına yaklaştığı esnada şahıs arkadaşıma dönerek yine Hakaret ve Tehditlerde bulunmuş .
Şahsın Baro Başkanı olduğunu söylemesi üzerine dosya savcısı …ın odasına konu ile alakalı bilgi vermek amacı ile götürdüğümüz esnada görevli arkadaşımı kollarından tutarak ittirdiğini ve karnıma yumruk attığım gördüm. Daha sonra “YÜKSEK SESLE BAĞIRARAK ADAM OLUN,
GİDİN İSTEDİĞİNİZ YERE ŞİKÂYET EDİN, ETMEZSENİZ ADAM DEĞİLSİNİZ, BEN BARO
BAŞKANIYIM LAN SİZ KİMSİNİZ, BUNUN HESABINI ÖDEYECEKSİNİZ, HEPINİZLE
GÖRÜŞECEĞİZ” şeklinde tehditler savurduktan sonra orada benim ve arkadaşlarımın araya girmesi ile şahıs bulunduğu yerden uzaklaşmıştır . Bu konu ile ilgili gördüklerim ve bildiklerim bunlardan ibarettir . dedi .” 4.5. Polis memuru . . . ifadesinde “Halen Şanlıurfa KOM Şube Müdürlüğünde görevli … sicil sayılı Polis Memuru olarak görev yapmaktayım . 22.09.2017 günü Viranşehir Cumhuriyet
4 / 13Başsavcılığı’nca yürütülmekte olan … sayılı soruşturması kapsamında 6136 SKM ve Zimmet
Suçları ile ilgili gözaltında bulunan ve Viranşehir Adliye’sine mevcutlu olarak hazır edilen şüpheli şahısların Savcılıkça ifadelerinin alındığı esnada ismini olay nedeni ile öğrendiğim isimli üzerinde açık mavi ceket krem renkli pantolon giyen ve şüpheli şahısların yanına doğru gitmesi üzerine yine orada görevli olan… sicil sayılı polis memuru arkadaşım şahsın yanına giderek Şahsın kim ve ne amaçla burada olduğu sorduğu esnada isimli şahıs yüksek sesle bağırarak “SEN KİMSİN LAN, BEN BARO BAŞKANIYIM, ADAM OLUN
TERBİYESİZLİK YAPMAYIN” dedikten sonra görevli memuru eliyle ittirdiğini gördüm. … sicil sayılı arkadaşım şahsın yanına yaklaştığı esnada şahıs arkadaşıma dönerek yine Hakaret ve
Tehditlerde bul unmuş. Şahsın Baro Başkanı olduğunu söylemesi üzerine dosya savcısı …ın odasına konu ile alakalı bilgi vermek amacı ile götürdüğümüz esnada görevli arkadaşımı kollarından tutarak ittirdiğini ve karnına yumruk attığını gördüm. Daha sonra “YÜKSEK SESLE BAĞIRARAK
ADAM OLUN, GİDİN İSTEDİĞİNİZ YERE ŞİKAYET EDİN, ETMEZSENİZ ADAM DEĞİLSİNİZ,
BEN BARO BAŞKANIYIM LAN SİZ KİMSİNİZ, BUNUN HESABINI ÖDEYECEKSİNİZ,
HEPINİZLE GÖRÜŞECEĞİZ” şeklinde tehditler savurduktan sonra orada benim ve arkadaşlarımın araya girmesi ile şahıs bulunduğu yerden uzaklaşmıştır . Bu konu ile ilgili gördüklerim ve bildiklerim bunlardan ibarettir . dedi .” 4.6. Polis memuru . . ifadesinde “Halen KOM Grup Amirliğinde görevli … sicil sayılı Polis
Memuru olarak görev yapmaktayım . 22.09.2017 günü Viranşehir Cumhuriyet Viranşehir
Cumhuriyet Başsavcılığı’nca yürütülmekte olan … sayılı soruşturması kapsamında 6136 SKM ve
Zimmet Suçları ile ilgili gözaltında bulunan ve Viranşehir Adliye’sine mevcutlu olarak hazır edilen şüpheli şahısların Savcılıkça ifadelerinin alındığı esnada ismini olay nedeni ile öğrendiğim isimli üzerinde açık mavi ceket krem renkli pantolon giyen ve şüpheli şahısların yanına doğru gitmesi üzerine yine orada görevli olan … sicil sayılı polis memuru arkadaşım şahsın yanına giderek Şahsın kim ve ne amaçla burada olduğu sorduğu esnada isimli şahıs yüksek sesle bağırarak “SEN KİMSİN LAN, BEN BARO BAŞKANIYIM, ADAM OLUN TERBİYESİZLİK
YAPMAYIN” dedikten sonra görevli memuru eliyle ittirdiğini gördüm. … sicil sayılı arkadaşım şahsın yanına yaklaştığı esnada şahıs arkadaşıma dönerek yine Hakaret ve Tehditlerde bul unmuş.
Şahsın Baro Başkanı olduğunu söylemesi üzerine dosya savcısı …ın odasına konu ile alakalı bilgi vermek amacı ile götürdüğümüz esnada görevli arkadaşımı kollarından tutarak ittirdiğini ve karnına yumruk attığını gördüm. Daha sonra “YÜKSEK SESLE BAĞIRARAK ADAM OLUN, GİDİN
İSTEDİĞİNİZ YERE ŞİKAYET EDİN, ETMEZSENİZ ADAM DEĞİLSİNİZ, BEN BARO
BAŞKANIYIM LAN SİZ KİMSİNİZ, BUNUN HESABINI ÖDEYECEKSİNİZ, HEPINİZLE
GÖRÜŞECEĞİZ” şeklinde tehditler savurduktan sonra orada benim ve arkadaşlarımın araya girmesi ile şahıs bulunduğu yerden uzaklaşmıştır . Bu konu ile ilgili gördüklerim ve bildiklerim bunlardan ibarettir . dedi .” 5. Viranşehir Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 28/ 09/ 2017 tarih ve / soruşturma sayılı dosyası kapsamında yazı ekinde gönderilen, 25/ 09/ 2017 tarihli Polis memurları tarafından tutulan CD
İnceleme Tutanağında; 5.1. “Kamera saati ile 10:20:50 de Mavi ceketli beyaz gömlekli Avukat isimli şahsın beyaz tişörtlü bir şahıs ile Adliye Koridorunda konuştuğu görülüyor .
5.2. Kamera saati ile de Adliyede görevli üzerinde beyaz tişört, mavi kot pantolon olan Polis
5 / 13Memurunun Avukat isimli şahsın yanına giderek hararetli bir şekilde konuştukları
görülüyor .
5.3. Kamera saati ile 10:21:45 de Avukat isimli şahsın tartıştığı beyaz tişörtlü, mavi kot pantolonlu Polis Memurunu eliyle ittirdiği görülüyor . Daha sonra orada görevli bulunan diğer polis memurlarının olaya müdahil olduğu görülüyor . Daha sonra isimli şahsın kendisini sakinleştirmek ve oradan uzaklaştırmak isteyen beyaz tişörtlü koyu kot pantolonlu polis memurunu eliyle ittirdiği görülüyor . Daha sonra Avukat ile görevli Polis
Memurları arasında kısa bir süre arbede yaşanıyor .
5.4. Kamera saati ile da Avukat ve beraberindeki polis memurlarının bir odaya girdikleri görülüyor .
5.5. Kamera saati ile 10:22:57 de odaya giren polis memurlarının odadan çıktıkları görülüyor .
5.6. Kamera saati ile 10:23:17 de odaya giren Avukat isimli şahsın odadan çıktığı ve kapı önünde bekleyen polis memurları ile aralarında konuştukları görülüyor . Daha sonra Avukat isimli şahsın mavi tişörtlü bir kişinin yardımıyla başka bir odaya geçtiği görülüyor .” 6. Viranşehir Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 28/ 09/ 2017 tarih ve / soruşturma sayılı dosyası kapsamında yazı ekinde gönderilen, başvuran z’e ait ifade tutanağında “2016 yılından beri Şanlıurfa Baro Başkanlığı vazifesini yürütmekteyim . Cumhuriyet Başsavcılığınızca … sayılı soruşturmanın şüphelisi … müdafiyim . 22/ 09/ 2017 günü Viranşehir Adliyesi Cumhuriyet savcılıkların olduğu 3.kata geldim . Müvekkilim koridorun köşesinde oturuyor, savcılık ifadesini bekliyordu . Saat 10:30 sıralarında müvekkilimle görüşmek için yanına doğru yöneldiğimde daha önceden tanımadığım, sivil giyimli, beyaz tişörtlü ancak hareketlerinden soruşturmada görevli polis memurun olduğunu anladığım bir şahıs “sen kimsin, dost musun düşman mısın nereye gidiyorsun” dedi . Cevaben ” avukatım, müvekkilin ifadesinde bulunmuştum, burada olduğumu haber vermeye geldim” dedim . Polis memuru sert ve kaba bir tavırla ” avukat olduğun nerende yazıyor dedi .
Cevaben “bir yerimde yazması gerekmiyor, isterseniz kimliğimi ibraz edebilirim .” dedim . Bu karşılıklı konuşmalar biraz hararetli ses tonu ile gerçekleşince diğer polis memurları da olaya müdahale etti başta kolumdan tutarak beni koridordan uzaklaştırmak islerlerken ben Cumhuriyet
Savcısı odasına girmeye çalıştım, bu sefer sanki kendileri savcı odasına sokmaya çalışır gibi kolumdan tutarak savcının odasına aldılar, kim olduğunu bilmediğim mavi tişörtlü polis memuru
“burayı dingonun ahırı mı zannediyorsun” dedi, amir olduğunu anladığım başka bir şahıs “benim memurumla nasıl böyle konuşuyorsun” dedi . Hatırladığım bu beyanlar dışında karşılıklı olarak sövme şeklinde ifadeler olmadı . Bütün bu olaylar 10:30 – 10:45 sıralarında meydana geldi . O sırada koridorda bulunanlar olaylara şahit olmuşlardır . Delillerin kaybolmaması için kamera kayıtlarının teminini talep ederim . … sayılı soruşturmanın o sırada koridorda bulunan şüphelileri de bu olayda şahittirler . Adli muayenemin yapılmasını talep ederim . Olayın yaşandığı saatlerde Viranşehir
Adliyesinde bulunma sebebim avukatlık görevimin icrasıdır . Kamera kayıtlarının tarafıma gösterilmesi halinde bana müdahalede bulunan şahısların kesin olarak teşhis edebilirim . Bana fiziki müdahalede bulunularak yaralanmama sebebiyet veren ve müvekkilimin önünden rencide edici sözler sarf ederek hakarette bulunan şahıs veya şahıslardan şikayetçiyim, dedi .” 7. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Viranşehir Cumhuriyet Başsavcılığı’ndan
6 / 1323/ 02/ 2018 tarih ve sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, adı geçen Cumhuriyet
Başsavcılığı’nın 03/ 04/ 2018 tarihli cevabi yazısı ve eklerinden, olayın yaşandığı 22/ 09/ 2017 tarihinde, adı geçen polis memurlarının görevleri dahilinde Viranşehir Adliyesi’nde oldukları bilgilerinin verildiği görülmüştür .
III. İLGİLİ MEVZUAT
8. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması ” başlıklı 13. maddesinde; “Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir . Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz .” , 8.1. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı ” başlıklı 74.
maddesinin 3. ve 4. fıkralarında; “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler ”, 9. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin “Adil yargılanma hakkı” başlıklı 6. maddesinin ilgili maddelerinde ; “( ..) 2. Bir suç ile itham edilen herkes, suçluluğu yasal olarak sabit oluncaya kadar masum sayılır .
3. Bir suç ile itham edilen herkes aşağıdaki asgari haklara sahiptir :
a) Kendisine karşı yöneltilen suçlamanın niteliği ve sebebinden en kısa sürede, anladığı bir dilde ve ayrıntılı olarak haberdar edilmek; b) Savunmasını hazırlamak için gerekli zaman ve kolaylıklara sahip olmak; c) Kendisini bizzat savunmak veya seçeceği bir müdafinin yardımından yararlanmak; eğer avukat tutmak için gerekli maddî olanaklardan yoksun ise ve adaletin yerine gelmesi için gerekli görüldüğünde, resen atanacak bir avukatın yardımından ücretsiz olarak yararlanabilmek; d) İddia tanıklarını sorguya çekmek veya çektirmek, savunma tanıklarının da iddia tanıklarıyla aynı koşullar altında davet edilmelerinin ve dinlenmelerinin sağlanmasını istemek; e) Mahkemede kullanılan dili anlamadığı veya konuşamadığı takdirde bir tercümanın yardımından ücretsiz olarak yararlanmak .” 10. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında; “ Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .’ 10.1. “Başvuru ve Usulü” başlıklı 17. maddesinin 3. fıkrasının (b) bendinde, yapılan başvurulardan
‘yargı organlarında görülmekte olan veya yargı organlarınca karara bağlanmış uyuşmazlıklara ilişkin olanlar ’ ın incelenmeyeceği hüküm altına alınmıştır .
11. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun “Bir suçun işlendiğini öğrenen Cumhuriyet savcısının görevi” başlıklı 160. maddesinde; “ ( 1) Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup
7 / 13olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar .
( 2) Cumhuriyet savcısı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür .”; 11.1. “Cumhuriyet savcısının görev ve yetkileri” başlıklı 161. maddesinde; “( 1) Cumhuriyet savcısı, doğrudan doğruya veya emrindeki adlî kolluk görevlileri aracılığı ile her türlü araştırmayı yapabilir; yukarıdaki maddede yazılı sonuçlara varmak için bütün kamu görevlilerinden her türlü bilgiyi isteyebilir . Cumhuriyet savcısı, adlî görevi gereğince nezdinde görev yaptığı mahkemenin yargı çevresi dışında bir işlem yapmak ihtiyacı ortaya çıkınca, bu hususta o yer Cumhuriyet savcısından söz konusu işlemi yapmasını ister .
( 2) Adlî kolluk görevlileri, elkoydukları olayları, yakalanan kişiler ile uygulanan tedbirleri emrinde çalıştıkları Cumhuriyet savcısına derhâl bildirmek ve bu Cumhuriyet savcısının adliyeye ilişkin bütün emirlerini gecikmeksizin yerine getirmekle yükümlüdür .
11.2. “Adlî kolluk ve görevi” başlıklı 164. maddesinde “( 1) Adlî kolluk; 4.6.1937 tarihli ve 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanununun 8, 9 ve 12 nci maddeleri, 10.3.1983 tarihli ve 2803 sayılı
Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununun 7 nci maddesi, 2.7.1993 tarihli ve 485 sayılı
Gümrük Müsteşarlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 8 inci maddesi ve 9.7.1982 tarihli ve 2692 sayılı Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanununun 4 üncü maddesinde belirtilen soruşturma işlemlerini yapan güvenlik görevlilerini ifade eder . ( 1)
( 2) Soruşturma işlemleri, Cumhuriyet savcısının emir ve talimatları doğrultusunda öncelikle adlî kolluğa yaptırılır . Adlî kolluk görevlileri, Cumhuriyet savcısının adlî görevlere ilişkin emirlerini yerine getirir .
( 3) Adlî kolluk, adlî görevlerin haricindeki hizmetlerde, üstlerinin emrindedir .”; 11.3. “Diğer kolluk birimlerinin adlî kolluk görevi” başlıklı 165. maddesinde; “( 1) Gerektiğinde veya Cumhuriyet savcısının talebi halinde, diğer kolluk birimleri de adlî kolluk görevini yerine getirmekle yükümlüdür . Bu durumda, kolluk görevlileri hakkında, adlî görevleri dolayısıyla bu
Kanun hükümleri uygulanır .”; 12. 19/ 03/ 1969 tarih ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun “Avukatlığın mahiyeti” başlıklı 1.
maddesinde “Avukatlık, kamu hizmeti ve serbest bir meslektir .
Avukat, yargının kurucu unsurlarından olan bağımsız savunmayı serbestçe temsil eder .”; 12.1. “Avukatlığın amacı” başlıklı 2. maddesinde ; “Avukatlığın amacı; hukuki münasebetlerin düzenlenmesini, her türlü hukuki mesele ve anlaşmazlıkların adalet ve hakkaniyete uygun olarak çözümlenmesini ve hukuk kurallarının tam olarak uygulanmasını her derecede yargı organları, hakemler, resmi ve özel kişi, kurul ve kurumlar nezdinde sağlamaktır .
Avukat bu amaçla hukuki bilgi ve tecrübelerini adalet hizmetine ve kişilerin yararlanmasına tahsis eder .”; 13. 04/ 07/ 1934 tarih ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu’nun “Adlî görev ve yetkiler” başlıklı Ek 6. maddesinin ilgili maddelerinde “Polis, bu maddede yazılı görevlerinin yanında, Ceza Muhakemesi Kanunu ve diğer mevzuatta yazılı soruşturma işlemlerine ilişkin
8 / 13görevleri de yerine getirir .
Polis, bir suça ilişkin olarak kendisine yapılan sözlü ihbar ve şikâyetleri ve görevi sırasında öğrendiği suça ilişkin bilgileri yazılı hale getirir .
Edinilen bilgi veya alınan ihbar veya şikâyet üzerine veya kendiliğinden bir suçla karşılaşan polis, olay yerinde kişilerin ve toplumun sağlığına, vücut bütünlüğüne veya malvarlığına zarar gelmemesi ve suçun delillerinin kaybolmaması ya da bozulmaması için derhal gerekli tedbirleri alır .
Bir suç işlendiği veya işlenmekte olduğu bilgisini edinen polis, olay yerinin korunması, delillerin tespiti, kaybolmaması ya da bozulmaması için acele tedbirleri aldıktan sonra el koyduğu olayları, yakalanan kişiler ile uygulanan tedbirleri derhal Cumhuriyet savcısına bildirir ve Cumhuriyet savcısının emri doğrultusunda işin aydınlatılması için gerekli soruşturma işlemlerini yapar .
(…)
Polis, suçun delillerini tespit etmek amacıyla, Cumhuriyet savcısının emriyle olay yerinde gerekli inceleme ve teknik araştırmaları yapar, delilleri tespit eder, muhafaza altına alır ve incelenmek üzere ilgili yerlere gönderir .”; 14. 25832 Resmi Gazete sayılı ve 01.06.2005 Resmi Gazete tarihli Adli Kolluk Yönetmeliği’nin
“Adlî kollukla ilgili esaslar” başlıklı 5. maddesinin ilk fıkrasının (a) bendinde “Adlî kollukla ilgili
düzenleme ve uygulamalarda aşağıdaki genel esaslara uyulur :
a) Cumhuriyet başsavcılığı , adlî görevlere ilişkin emir ve talimatlarını öncelikle adlî kolluk sorumlularına veya adlî kolluk görevi ifa eden diğer birim âmirlerine verir .
Adlî kolluk, bağlı bulunduğu kolluk teşkilâtının bir parçası olup, öncelikli görevi, karşılaştığı suçun işlenmesini önlemektir .
Cumhuriyet savcılarınca, adlî görevler ile ilgili emir ve talimatlar, kolluk birimlerinin aralarındaki işbölümü ile kolluk teşkilâtlarının görev ve yetki alanlarına göre verilir .
Adlî kolluk, adlî görevlerin haricindeki hizmetlerde üstlerinin emrindedir .
Adlî kolluk görevlilerine, adlî görevi bulunmayan üstleri tarafından, yürütülen soruşturma ile ilgili emir ve talimat verilemez . Yönetmeliğin 7 nci maddesi hükümleri saklıdır .
Adlî kolluk görevlileri, kadrolarında yer aldıkları birimlere mevzuatla verilmiş ve adlî görev kapsamı dışında kalan diğer görev ve hizmetleri de yerine getirirler .” 14.1. “Görev ve yetkiler” başlıklı 6. maddesinde “Soruşturma işlemleri, Cumhuriyet savcısının emir ve talimatları doğrultusunda öncelikle adlî kolluğa yaptırılır . Adlî kolluk görevlileri
Cumhuriyet savcısının adlî görevlere ilişkin emirlerini gecikmeksizin yerine getirir .
(Değişik : RG- 21/ 12/ 2013- 28858) Adlî kolluk görevlileri, kendilerine yapılan bir suça ilişkin ihbar veya şikâyetleri; el koydukları olayları, yakalanan kişiler ile uygulanan tedbirleri derhâl
Cumhuriyet başsavcılığına ve en üst dereceli kolluk amirine bildirir ve ilgili Cumhuriyet savcısının emri doğrultusunda işin aydınlatılması için gerekli soruşturma işlemlerine başlar .
( 21/ 12/ 2013- 28858) Ceza Muhakemesi Kanununun 135 inci maddesinin altıncı fıkrasında sayılan suçlar nedeniyle yapılan soruşturmaların aşamaları hakkında Cumhuriyet savcısı tarafından doğrudan veya varsa ilgili Cumhuriyet başsavcı vekili aracılığıyla Cumhuriyet başsavcısına yazılı
9 / 13olarak bilgi verilmesi zorunludur . Bu bildirim yazıları görüldü şerhinden sonra soruşturma
dosyasında muhafaza edilir .
(Ek fıkra : RG- 21/ 12/ 2013- 28858) En üst dereceli kolluk amiri, adlî kolluk hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesi amacıyla adlî kolluk görevlileri üzerinde gözetim, denetim, planlama ve gerektiğinde diğer idari tedbirleri almaya ve iş bölümünü yapmaya yetkilidir .
Bir ölümün doğal nedenlerden meydana gelmediği kuşkusunu doğuracak bir durumun varlığı veya ölünün kimliğinin belirlenememesi hâlinde; kolluk görevlisi, durumu derhâl Cumhuriyet başsavcılığına bildirmek ve Cumhuriyet savcısının emri doğrultusunda soruşturma işlemlerine başlamak zorundadır .
Cumhuriyet savcısı, adlî kolluk görevlilerine emirleri yazılı; acele hâllerde, sözlü olarak verir .
Sözlü emir, en kısa sürede yazılı hâle dönüştürülerek mümkün olması hâlinde en seri iletişim vasıtasıyla ilgili kolluğa bildirir; aksi hâlde ilgili kolluk görevlilerince alınmasına hazır edilir .
Ancak, kolluk görevlisi emrin yazılı hâle getirilmesini beklemeden sözlü emrin gereğini yerine getirir .
Suçüstü hâli ile gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde, Cumhuriyet savcısına erişilemiyorsa veya olay genişliği itibarıyla Cumhuriyet savcısının iş gücünü aşıyorsa, sulh ceza hâkimi de bütün soruşturma işlemlerini yapabilir . Bu durumda adlî kolluk görevlileri, sulh ceza hâkimi tarafından emredilen tedbirleri alır ve araştırmaları yerine getirir .
Adlî kolluk görevlileri, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, Cumhuriyet savcısının emirleri doğrultusunda şüphelinin lehine veya aleyhine olan tüm delilleri, kanunda ön görülen koşullara uyarak toplamak, muhafaza altına almak ve bunları bir fezleke ile Cumhuriyet savcısına sunmakla yükümlüdür . Hukuka aykırı delil elde edildiğinin tespiti hâlinde, fezlekede bu hususa da yer verilir . Adlî kolluk görevlileri diğer soruşturma işlemlerini de aynı titizlikle yerine getirir .
Olay yerinde görevine ait işlemlere başlayan adlî kolluk görevlisi, bunların yapılmasına engel olan veya yetkisi içinde aldığı tedbirlere aykırı davranan kişileri, işlemler sonuçlanıncaya kadar önce sözlü olarak ikâz eder; uyulmaması hâlinde zor kullanarak olay yerinden uzaklaştırır . İlgilinin ısrarı hâlinde yakalama işlemi uygulanır .”; Düzenlemeleri yapılmıştır .
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
15. İlgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, başvuru konusuna ilişkin
“ Tavsiye Karar Önerisi ” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 16. Başvuran Viranşehir Adliyesine, müvekkilinin ifadesinde bulunmak amacıyla gittiği sırada adli kolluk görevlisi polis memurları ile arasında geçen olaylardan bahisle gereğinin yapılması talebiyle
Kurumumuza başvurmuştur . Başvuranın aynı olayla ilgili olarak Viranşehir Cumhuriyet
Başsavcılığı’na da şikayette bulunduğu, ilgili Başsavcılığın / Soruşturma numaralı dosyası üzerinden soruşturma açıldığı ve soruşturmanın devam ettiği anlaşılmıştır .
10 / 1317. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunuyla Kurumumuz, idarenin her türlü eylem, işlem,
tutum ve davranışlarını, insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönünden incelemekle görevli ve yetkili kılınmıştır . Adı geçen Kanunun 5’inci maddesinin ikinci fıkrasında Kurumun görev alanı dışında kalan hususlar tahdidi olarak sayılmış olup yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin konular da bu kapsamda Kurumun görev alanı dışında bulunmaktadır . Bununla birlikte, başvuran tarafından şikayete konu edilen adli kolluk görevlilerinin tutum ve davranışlarına ilişkin hususlar, ceza hukuku yönünden yargı mercilerinin yetkisinde ve
Kurumumuzun görev alanı dışında olmakla birlikte kamu görevlisi olan adli kolluk görevlilerinin tutum ve davranışları açısından Kurumumuzun görev alanında olup başvuru bu yönüyle incelenmiştir .
18. Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar . Soruşturma işlemlerine başlayan Cumhuriyet Savcısı, bu görevini adli kolluk aracılığıyla yerine getirir . Ceza Muhakemesi
Kanunumuz, soruşturma işlemlerinin savcı tarafından doğrudan doğruya yürütülmesini veya tek tek işlemlerin savcı emriyle adli kolluğa yaptırılmasını öngörmüştür . ( ( KUNTER Nurullah, YENİSEY Feridun, NUHOĞLU Ayşe, Muhakeme Hukuku Dalı Olarak Ceza Muhakemesi Hukuku, Beta Yayınevi 18. Baskı, Ekim 2010, sayfa 339.) Polis Vazife ve Salahiyet Kanunun Ek 6. maddesinde kolluğun “adli görev ve yetkiler” i düzenlenmiş, kanun bazı acele hallerde dahi kolluğa doğrudan işlem tesis etme yetkisi vermemiş, “ (… ) durumu derhal Cumhuriyet Savcısına bildirerek (… .)” , Cumhuriyet Savcısının vereceği emir doğrultusunda işlem tesis etmesi gerektiğini belirtmiştir . ( PVSK Ek Madde 6/ 4) ( 13. Prgrf)
19. Adli Kolluk Yönetmeliği’nin 5/ 1-a maddesinde de, Cumhuriyet başsavcılığının adli görevlere ilişkin emirlerini öncelikle adli kolluk sorumlularına vereceği düzenlenmiştir .
20. Şüpheli veya sanığın, ceza muhakemesinde savunmasını yapan avukatı olan müdafi, soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında (CMK 149) bulunma hakkına sahiptir . Ceza Muhakemesi
Kanununun açık hükmü gereği, müdafinin, şüpheli veya sanıkla görüşme, ifade alma veya sorgu süresince yanında olma ve hukukî yardımda bulunma hakkı engellenemez, kısıtlanamaz . Kişinin kendisini savunmak veya seçeceği bir müdafinin yardımından yararlanma hakkı adil yargılanma hakkı kapsamında en temel unsurlardan biridir .
21. Adli kolluk görevlileri soruşturma aşamasında delilleri ikame etmek ve diğer soruşturma işlemlerini yerine getirmekle görevlidir . Kolluğun, soruşturma aşamasında görevini ifa ederken Ceza
Muhakemesi Kanunu ve Adli Kolluk Yönetmeliği’nin ilgili hükümleri uyarınca savcının ‘emir ve talimatı’ doğrultusunda hareket etmesi gerekmektedir .
22. Kurumumuza gönderilen Viranşehir Cumhuriyet Başsavcılığı’nın / Soruşturma
Numaralı dosyasındaki polis memurlarına ait İfade Tutanağı ve Bilgi Alma Tutanakları dikkate alındığında, ilgili polis memurları ile başvuranın ilk diyaloğunda, başvuranın ‘Baro Başkanı’ olduğu bilgisini edindikleri görülmüştür . Bu bilgi üzerine, polis memurlarının yapması gereken, soruşturma savcısına ne yapmaları gerektiğini sorarak verilecek emir ve talimat doğrultusunda hareket etmektir .
23. Yukarıda açıklanan tüm bu gerekçelerle, soruşturmaya ilişkin işlemleri Cumhuriyet savcısının emir ve talimatları doğrultusunda yürütmekle görevli olan adli kolluk görevlilerinin, görev ve yetkilerini kullanırken tabi olduğu mevzuata uygun hareket ederek, görevin gerektirdiği
11 / 13soğukkanlılık ve nezaket ilkeleri çerçevesinde davranmasının önem arz ettiği; tutum ve
davranışlarının bir kamu görevlisinden beklenen özen ve nezakette olması gerektiği değerlendirildiğinden kolluk görevlilerine görevlerinin gerektirdiği davranış ilkelerinin hatırlatılması gerektiği kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 24. İyi yönetim ilkelerine, 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri ” başlıklı 6. maddesinde yer verilmiş olup; 25. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; hem başvuranın dilekçesi hem de şikâyet başvurusunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgeler bakımından Viranşehir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından süresi içerisinde işlem tesis edildiği; böylece “makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ” ilkelerine uygun davranıldığı anlaşılmıştır . Buna karşılık, Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, Şanlıurfa
Emniyet Müdürlüğü’nün, Kurumumuz tarafından bilgi belge taleplerine ‘tekit yazılarına’ rağmen cevap vermediği anlaşıldığından “makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ” ilkesine uygun davranılmadığı tespit edilmiş olup idarelere bu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
26. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21. Maddesinin 2.
fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda yapılan açıklamalar, anılan mevzuat hükümleri ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Kolluk görevlilerinin adli kolluk görevlerini yerine getirirken, tabi olduğu mevzuata uygun hareket ederek görevin gerektirdiği soğukkanlılık ve nezaket ilkeleri çerçevesinde davranmaları gerektiğinin hatırlatılması hususunda, Şanlıurfa İl Emniyet Müdürlüğü’ne TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Bilgi edinilmesi için Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığı’na ve Viranşehir Cumhuriyet
Başsavcılığı’na iletilmesine,
6328 sayılı Kanunun 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, Şanlıurfa İl Emniyet Müdürlüğünce
bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve ŞANLIURFA İL EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜNE,
ŞANLIURFA CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA, VİRANŞEHİR CUMHURİYET
BAŞSAVCILIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
12 / 13Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi