|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, Gelibolu Şehit Koray Onay Devlet Hastanesi’nde görevli hekimlerin, adli icap nöbeti tutarak yerinde ölü muayenesi yaptıkları iddiası incelenmiştir. Başvuran, bu uygulamanın mevcut mevzuata aykırı olduğunu ve yerinde ölü muayenesi hizmetinin toplum sağlığı merkezi hekimleri ile aile hekimleri tarafından yürütülmesi gerektiğini savunmuştur. Danıştay, adli tıp hizmetlerinin yürütülmesinde Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği’ne atıfta bulunarak, doğal ölümlerde yerinde ölü muayenesinin ilçe sağlık müdürlüğü hekimleri tarafından, adli ölümlerde ise adli tabipler tarafından yapılması gerektiğini belirtmiştir.
Sonuç olarak, Danıştay, yerinde ölü muayenesi hizmetinin, mesai saatleri içinde toplum sağlığı merkezi hekimleri ve mesai saatleri dışında aile hekimleri ile diğer hekimler tarafından icap nöbeti şeklinde sunulması gerektiğine dair tavsiyede bulunmuştur. Bu karar, adli tıp hizmetlerinin hukuka uygun bir şekilde yürütülmesi için gerekli düzenlemelerin yapılması gerektiğini vurgulamaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/15121-S.21.24203
BAŞVURU NO : 2021/8958
KARAR TARİHİ : 20/10/2021
TAVSİYE KARARI
ÇANAKKALE İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, Gelibolu Şehit Koray Onay Devlet Hastanesinde görevli hekimlere mevzuata aykırı olarak adli tıp hizmetlerinden olan “yerinde ölü muayenesi” hizmetinin gördürüldüğü iddiası.
BAŞVURU TARİHİ : 30/04/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kimlik bilgilerinin gizli tutulmasını talep eden başvuran 22/01/2021 tarihli başvurusunda; Gelibolu Devlet Hastanesinde görevli tüm uzman hekimler ve pratisyen hekimlerin adli icap nöbeti tuttuğunu, bu nöbetlerde yerinde ölü muayenesi (adli bilirkişilik) yapılması amacıyla hastane dışında meydana gelen ölümler için göreve gittiklerini, mevcut adli işlemler ile ilgili mevzuata “Adli tıp kurumunun doğrudan hizmet vermediği ve hastane bulunan yerlerde yerinde ölü muayenesi dışındaki adli tıp hizmetleri hastaneler tarafından verilir. Yerinde ölü muayenesi hizmetleri, mesai saatleri içinde toplum sağlığı merkezi hekimlerince, mesai saatleri dışında öncelikle toplum sağlığı merkezi hekimleri olmak üzere aile hekimleri ve kamu hastaneleri dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarındaki hekimlerin de dâhil edilebileceği icap nöbeti şeklinde sunulur. Hastane bulunmayan ilçe merkezleri ve entegre sağlık hizmetinin sunulduğu merkezlerde acil sağlık hizmetleri ile adlî tabiplik hizmetleri; mesai saatleri içinde aile hekimleri, mesai saatleri dışında ve resmi tatil günlerinde ise ilçe merkezindeki, toplum sağlığı merkezi hekimleri, entegre sağlık hizmeti sunulan merkezlerde çalışan hekimler ve aile hekimlerinin toplamı dikkate alınarak aşağıdaki gibi icap veya aktif nöbet uygulamaları şeklinde yürütülür” denildiğini, yerinde adli ölü muayenesi işleminin hastane hekimleri tarafından mı yoksa adli icap nöbetçisi olan toplum sağlığı merkezi hekimi/aile hekimi tarafından mı verileceği konusunda ilçe sağlık müdürlüğüne görüş sorulduğunu, ilçe sağlık müdürlüğü tarafından yerinde ölü muayenesi adli ölüm şüphesi olmayan doğal ölümlerde mevtanın öldüğü yerde yapılması icap eden ölüm nedenini açıklayabilecek bulguların saptanması olarak tanımlandığının ve adli ölüm şüphesi varsa yerinde ölü muayenesinin hastane hekimleri tarafından yapılması gerektiğinin belirtildiğini, bu durumun mevcut mevzuata aykırı olduğunu, 2016 yılında Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü tarafından il valiliklerine gönderilen görüş yazısında yerinde ölü muayenesi teriminin adli bilirkişilik olarak geçtiğini ve bu muayenenin sorumluluğunun TSM ve aile hekimlerinde olduğunun açıkça belirtildiğini ifade ederek, diğer illerde uygulandığı gibi Çanakkale İlinde de mevzuata uygun şekilde TSM hekimleri ve aile
hekimlerinin dahil olduğu adli icap listesine göre yerinde ölü muayenesi (adli bilirkişilik) işlemlerinin yapılmasını talep etmiştir. Başvurusu ekinde; Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumunun
“Ölüm Belgesi Düzenleme ve Adli Nöbet İşlemleri” konulu 20/09/2016 tarih ve E.49654233- 299.990 sayılı yazısı ile Gelibolu Kaymakamlığı İlçe Sağlık Müdürlüğünün “Adli Tabiplik Hizmetleri” konulu 17/12/2020 tarih ve E.683 sayılı yazısını sunmuştur.
2. Başvuranın “mevzuat aykırı olarak adli icap nöbeti tutturulduğu iddiası” ile ilgili olarak Sağlık
Bakanlığına 04/02/2021 tarih ve sayılı Gönderme Kararı verilmiştir.
3. Başvuran Gönderme Kararı üzerine kendisine bir cevap verilmediğinden bahisle tarihinde
Kurumumuza tekrar aynı taleple başvuru yapmıştır.
4. Daha sonra, Çanakkale Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün Gönderme Kararına cevaben 02/05/2021 tarih ve sayılı yazısı Kurumumuza ulaşmış olup, başvurana iletilmiş ve başvuranın şikayetinin devam etmesi nedeniyle inceleme ve araştırmaya geçilmiştir.
II. İDARENİN ŞİKÂYETE İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
5. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumunun “Ölüm Belgesi Düzenleme ve Adli Nöbet
İşlemleri” konulu 20/09/2016 tarih ve sayılı yazısında; 5.1. Sağlık kurumları dışında gerçekleşen ölümlerde ölüm belgesi düzenleme görevi (defin ruhsatiyesi) ile ilgili olarak; “1. Mesai saatleri içerisindeki ölüm belgesi cenazenin bulunduğu yerdeki belediye tabibi tarafından, belediye tabibi bulunmayan yerlerde TSM hekimi tarafından yoksa aile hekimi tarafından verilecektir.
2. Mesai saatleri dışında ise halk sağlığı müdürlüğü tarafından belediye başkanı ve başkan yardımcısı hariç tüm belediye hekimleri, Toplum Sağlığı Merkezi hekimleri ile aile hekimlerinin dahil edildiği aylık nöbet planı ile yürütülecektir. Bununla birlikte, a- Nöbetlerin icap nöbeti olarak tutulması esas olup halk sağlığı müdürlüğünce gerekçesi belirtilerek teklif edilen ve Kurumumuzca uygun görülen yerlerde aktif nöbet tutulabilecektir.
b-Nöbet planı her ilçe için ayrı yapılacaktır. Ancak halk sağlığı müdürlüğünce gerekli görülmesi halinde birbirine yakın birden fazla ilçe tek bir adli/defin nöbet planı ile hizmet verebilecektir.
c-Nöbet planlaması yapılırken mümkün olduğunca adli hizmetlerle ilgili nöbet birleştirilerek yazılacaktır. Adli Tıp Kurumunun doğrudan hizmet verdiği yerlerde hekimlere ayrıca adli nöbet (yerinde ölü muayenesi) görevi verilmeyecektir.
d- Nüfusu 50.000’in üzerinde olan ilçelerde TSM başkanları nöbete dahil edilmeyecektir.
3. Belediyelerce 24 saat esasına göre hizmet verilen yerlerde ayrıca nöbet planı düzenlenmeyecektir.
4. Mesai dışında tutulan nöbetler için izin verilmesi veya ücret ödenmesi hususunda kurumların kendi mevzuatına göre hareket edilecektir. Bu çerçevede TSM hekimleri ve aile hekimleri için 657 sayılı kanunun ek-33 üncü maddesine göre nöbet ücreti ( tutulan nöbete göre icap veya aktif nöbet için belirlenen ücret) ödenecektir.
5. Defin Nöbetleri için ihtiyaç duyulan lojistik hizmetler (bilgisayar, yazıcı, şöförlü araç vb.) halk sağlığı müdürlüğünce verilecektir.
6. 21.06.2016 tarih ve 622.02/02-705 sayılı genel yazımız yürürlükten kaldırılmıştır” hususlarına göre işlem tesis edilmesinin istendiği görülmüştür.
6. Gelibolu Kaymakamlığı İlçe Sağlık Müdürlüğünün “Adli Tabiplik Hizmetleri” konulu 17/12/2020 tarih ve E.683 sayılı yazısında; 6.1. 25/01/2013 tarihli 28539 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Aile Hekimliği Uygulama
Yönetmeliğinde: “Adli tıp kurumunun doğrudan hizmet vermediği ve hastane bulunan yerlerde yerinde ölü muayenesi dışındaki adli tıp hizmetleri hastaneler tarafından verilir. Yerinde ölü muayenesi hizmetleri, mesai saatleri içinde toplum sağlığı merkezi hekimlerince, mesai saatleri dışında öncelikle toplum sağlığı merkezi hekimleri olmak üzere aile hekimleri ve kamu hastaneleri dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarındaki hekimlerin de dâhil edilebileceği icap nöbeti şeklinde sunulur. ” hükmünün yer aldığı, 6.2. Zikredilen mevzuatta geçen “yerinde ölü muayenesi” ifadesinin; sağlık kurumları dışında meydana gelen, adli ölüm şüphesi olmayan doğal ölümlerde, mevtanın öldüğü yerde yapılması icap eden, ölüm nedenini açıklayabilecek bulguların saptanması olarak değerlendirildiği, dolayısıyla doğal ölümlerde mesai saatleri içinde İSM hekimleri, mesai saatleri dışında Yerinde Ölü Muayenesi Nöbet Listesi’ndeki görevli hekimler tarafından hizmet verilmesinin; adli ölümlerde ise Adli Tabip Nöbet Listesi’nde görevli hekimler tarafından adli tabiplik uygulamalarının yerine getirilmesinin gerektiği
İfade edilmiştir.
7. Kurumumuzun 04/02/2021 tarih ve S.21.3349 sayılı Gönderme Kararına cevaben Çanakkale
Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün 02/05/2021 tarih ve sayılı yazısından özetle; 7.1. Sağlık Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığının 05/02/2021 tarihli ve – – – sayılı yazısı ekinde gönderilen Türkiye Büyük Millet Meclisi Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsmanlık)
04/02/2021 tarih ve 2 sayılı kararının Müdürlüklerince değerlendirilmesi neticesi, Halk Sağlığı Hizmetleri Başkan V. Uz. Dr. tarafınca tanzim edilen raporda özetle; “Yerinde Ölü muayenesi ve Adli Tabiplik Hizmetleri kapsamında zaman zaman sahada sıkıntılar yaşanmaktadır. Bilindiği üzere, Bakanlığımıza bağlı sağlık kuruluşlarında adlî tabiplik hizmetleri hâlen, Mülga Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 2005/143 sayılı ‘Adli
Tabiplik Hizmetlerinin Yürütülmesinde Uyulacak Esaslara Dair Genelgesi’nde belirtilen esaslar çerçevesinde yürütülmektedir.
Genelgede; 1. Adli Tabiplik Hizmetlerinin Kapsamı Ve Yasal Çerçeve başlığı altında yer alan
Kapsam 1.1. “Bakanlığımıza bağlı sağlık kuruluşlarınca yürütülen adlî tabiplik hizmetleri esas olarak travmaya bağlı adlî vakaların değerlendirilmesi ve bunlara ait adlî raporların düzenlenmesi ile adlî ölü muayenesi ve otopsi işlemleridir. Kimlik tespiti, cinsel saldın olgularının değerlendirilmesi, yaş tayini, maluliyet değerlendirmesi, ceza ehliyeti ve hukukî ehliyet tespiti ile kişinin işlediği fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılama (farik ve mümeyyizlik) ve/veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişip gelişmediğinin değerlendirilmesi gibi hizmetler de bu kapsamdadır.” 2. Maddesi Hizmetin İl İçi Düzenlemesi ile ilgili olup, İl Sağlık Müdürlüklerince Yapılacak İşlemler ve Alınacak Tedbirler bölümü 2.2. “Adlî tabiplik hizmetlerinin ne şekilde sunulacağı, yapılacak düzenlemeler ve alınacak tedbirler, ildeki adlî makamlar ve varsa sözü edilen kurum yetkilileri ile görüşülüp, aşağıda belirtilen ilkeler doğrultusunda kararlaştırılacaktır:” demekte ve konuya açıklık getirilmektedir.
c) Yerleşim biriminde yataklı tedavi kurumları varsa, bu hizmetlerin aksatılmadan yürütülmesi amacıyla, mesai saatleri içi ve dışı için ayrı ayrı planlama yapılmak üzere, yeterince yataklı tedavi kurumu ve sağlık ocağı görevlendirilecektir…
Bakanlığımıza bağlı yataklı tedavi kurumlarının bulunmadığı yerleşim birimlerinde, mesai saatleri içinde ve dışında bu hizmetler sağlık ocaklarınca yürütülecektir.
e) Yataklı tedavi kurumlarında adlî tabiplik hizmetleri, varsa adlî tıp uzmanlarının sorumluğu altında yürütülecek; yoksa, acil servis veya başhekimlikçe belirlenecek başkaca bir birim, bu hizmetlerden birinci derecede sorumlu olmak üzere görevlendirilecektir. Yataklı tedavi kurumlarındaki adlî tabiplik hizmetlerinin, bağlı semt polikliniği ve benzeri uç birimlerde değil, kuruluşun ana hizmet binasında verilmesi esastır.
g) Adlî tabiplik hizmeti verecek sağlık kuruluşları ile gerektiğinde otopsi hizmeti verecek icapçı personelin ad, soyad ve iletişim bilgilerini içeren listeler, mesai saatleri içi ve dışı için ayrı ayrı bilgi ihtiva etmek üzere ve aylık olarak düzenlenecek ve Cumhuriyet başsavcılıklarına gönderilecektir.”
Tabibin bilirkişi olarak davete icap zorunluluğu, ilk değerlendirme ve sevk durumu ile ilgili maddesi
3.1.9 “Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından adlî vakanın muayenesi talep edilen sağlık
kuruluşunda görevli tabip, CMK kapsamında resmî bilirkişi olarak bu görevi kabul etmek zorundadır.” ifadeleri yer almaktadır.
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu’nun, Mülga Çanakkale Halk Sağlığı Müdürlüğü’ne 26.03.2014 tarih ve 49654233/622.02 sayılı “Yerinde Ölü Muayenesi” konulu görüş yazısında; 25.01.2013 tarih, 28539 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği’nin
“Çalışma Saatleri” başlıklı 10. Maddesinin 5’inci fıkrasında “Adli tıp kurumunun doğrudan hizmet vermediği ve hastane bulunan yerlerde yerinde ölü muayenesi dışındaki adli tıp hizmetleri hastaneler tarafından verilir. Yerinde ölü muayenesi hizmetleri, mesai saatleri içinde toplum sağlığı merkezi hekimlerince, mesai saatleri dışında öncelikle toplum sağlığı merkezi hekimleri olmak üzere aile hekimleri ve kamu hastaneleri dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarındaki hekimlerin de dâhil edilebileceği icap nöbeti şeklinde sunulur, hastane bulunmayan ilçe merkezleri ve entegre sağlık hizmetinin sunulduğu merkezlerde acil sağlık hizmetleri ile adlî tabiplik hizmetleri; mesai saatleri içinde aile hekimleri, mesai saatleri dışında ve resmi tatil günlerinde ise ilçe merkezindeki, toplum sağlığı merkezi hekimleri, entegre sağlık hizmeti sunulan merkezlerde çalışan hekimler ve aile hekimlerinin toplamı dikkate alınarak aşağıdaki gibi icap veya aktif nöbet uygulamaları şeklinde yürütülür.” hükmü bulunmaktadır.
Zikredilen mevzuatta geçen “Yerinde Ölü Muayenesi” ifadesi; sağlık kurumları dışında meydana gelen, doğal nedenlerden meydana gelmediği kuşkusunu doğuracak şüpheli ölüm ihbarının olmadığı, otopsi gerektirmeyen, mevtanın öldüğü yerde yapılması icap eden, ölüm nedeninin saptanmasında yardımcı olabilecek veya yol gösterebilecek bazı bulguların araştırılması, ölüme etkili olabilecek faktörlerin ortaya konmasında hekime yönlendirecek bazı biyolojik artık veya kalıntıların araştırılması ve ölüm mekanizmasını açıklayabilecek bulguların saptanması olarak değerlendirmişken “otopsi” ise ölen kişinin ölüm nedenini saptamak amacıyla cesedin tüm boşluklarının açılıp, bütün sistem ve organlarının eldeki yöntemlerle incelenmesi işlemi olarak tanımlandığı belirtilmektedir.
05.02.2015 tarih ve 29258 Resmî Gazete Sayısında yayınlanan Toplum Sağlığı Merkezi ve Bağlı
Birimler Yönetmeliği Adli tıbbi hizmetler ve ölüm kayıt hizmetleri MADDE 21 – (1) TSM’nin adli tıbbi
hizmetler ve ölüm kayıt hizmetlerine ilişkin görevleri şunlardır:
a) Adli Tıp Kurumunun doğrudan hizmet vermediği yerlerde, adli tıbbi hizmetler konusunda
Cumhuriyet Savcılığı, ilçe sağlık müdürlüğü, aile hekimliği birimleri ve diğer sağlık kurum ve kuruluşları ile işbirliği içinde çalışarak bu hizmetlerin 25/1/2013 tarihli ve 28539 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği çerçevesinde yürütülmesi sağlamak, denilmektedir.
/
Yukarıda yönetmelik ve genelge doğrultusunda; İlimizde Adli Tabiplik hizmetleri ve Yerinde Ölü
Muayene Hizmetleri Müdürlüğümüzce takip edilmekte olup, Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği gereği “yerinde ölü muayenesi dışındaki adli tıp hizmetleri hastaneler tarafından yürütülmekte, yerinde ölü muayene hizmetleri de yine yönetmelik gereği toplum sağlığı hekimleri, aile hekimleri ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görevli hekimler de dâhil edilebileceği icap nöbeti şeklinde sunulur” hükmü gereği toplum sağlığı merkezi hekimleri ve aile hekimleri ile birlikte icap nöbet şeklinde, Adli
Tabiplik Hizmetleri ise Hastane bulunan yerlerde hastane hekimleri tarafından sunulmaktadır.” denildiği, 7.2. Özetle, başvuru konusu mevzuata aykırı olarak adli icap nöbeti tutturulduğu iddiasına ilişkin yukarıdaki raporda da belirtildiği üzere Adli Tabiplik Hizmetleri ve Yerinde Ölü Muayene
Hizmetleriyle ilgili işlemler mezkur yönetmelik ve genelgeler doğrultusunda yürütüldüğü, Bildirilmiştir.
8. Çanakkale Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü talebimiz üzerine Gelibolu ilçesine ait 2021 yılı Mart, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarına ait nöbet listelerini 01/10/2021 tarihinde faks ve elektronik posta yoluyla Kurumuza iletmiş olup, Yerinde Ölü Muayenesi Mesai Saati Dışı Nöbet Listesi (17:00-08:00) ile Yerinde Ölü Muayenesi Mesai Saati İçi Nöbet Listesinin (08:00-17:00) ilçe sağlık müdürü imzasıyla il sağlık müdürünün onayına sunulduğu, Gelibolu Şehit Koray Onay Devlet
Hastanesi Adli Tabip Nöbet Listesinin ise başhekim tarafından imzalanarak işleme konulduğu görülmüştür.
9. 06/10/2021 tarihinde saat 11:45 civarında Gelibolu İlçe Sağlık Müdürü Dr.
numaralı telefondan aranmış olup, Toplum Sağlığı Merkezindeki tek hekimin kendisi olduğu, yerinde ölü muayenelerinin mesai saatlerinde kendisi tarafından yapıldığı, adli vaka sayısının aylık 4-5 adet olduğu, mesai dışı adli vaka olduğunda ilgili savcının hastanenin adli nöbet listesindeki ilgili hekimi aradığı ve hekim tarafından iş yoğunluğu nedeniyle ölünün hastaneye getirilmesinin istendiği bilgileri edinilmiştir. Bu bilgilerin Gelibolu Kaymakamlığı İlçe Sağlık Müdürlüğünün “Adli
Tabiplik Hizmetleri” konulu 17/12/2020 tarih ve E.683 sayılı yazısı ile örtüştüğü görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
10. 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı
74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”; 11. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” , 12. 5519 sayılı Adli Tıp Kurumu Kanununun 12.1. “Kuruluş” başlıklı 1 inci maddesinde; “Adalet işlerinde bilirkişilik görevi yapmak, (Ek ibare: 19/2/2003-4810/1 md.) adlî tıp uzmanlığı ve yan dal uzmanlığı programları ile görev alanına giren konularda diğer adlî bilimler alanlarında sempozyum, konferans ve benzeri etkinlikler düzenlemek ve bunlara ilişkin eğitim programları uygulamak üzere Adalet Bakanlığına bağlı Adli Tıp Kurumu kurulmuştur.
(Değişik: 19/2/2003-4810/1 md.)
Adalet Bakanlığınca Kuruma bağlı olarak Adlî Tıp Kurumu grup başkanlıkları veya şube müdürlükleri kurulabilir. Adlî Tıp Kurumu grup başkanlıkları bünyesinde bir veya daha çok adlî tıp ihtisas dairesi bulunur.” 12.2. “Görev” başlıklı 2 nci maddesinde;
“(Değişik: 19/2/2003-4810/2 md.)Adlî Tıp Kurumunun görevleri şunlardır:
a) Mahkemeler, hâkimlikler ve savcılıklar ile Kurumun uygun gördüğü alanlarda kamu kurum ve kuruluşları tarafından gönderilen adlî tıpla ilgili konularda bilimsel ve teknik görüş bildirmek, b) Adlî tıp uzmanlığı ve yan dal uzmanlığı eğitimini tıpta uzmanlık mevzuatına uygun olarak vermek, c) Adlî tıp ve adlî bilimler alanlarında çalışmaları yürütmek üzere seminer, sempozyum, konferans ve benzeri etkinlikler düzenlemek, bunlara ilişkin eğitim programları uygulamak ve ilgili kurum, kuruluş ve kurulların hazırlayacakları adlî tıpla ilgili eğitim programlarının yapılmasına ve yürütülmesine yardımcı olmak, d) Adlî tıp hizmetlerinin görülmesi sırasında yapılması zorunlu sağlık hizmetlerini vermek.” 12.3. “Adli Tıp Şube Müdürlükleri” başlıklı 10 uncu maddesinde; “(Değişik: 19/2/2003-4810/10 md.)
Adlî Tıp Kurumu şube müdürlükleri, bu Kanunun 1 inci maddesi gereğince Adalet Bakanlığınca ağır ceza mahkemesi bulunan yerlerde kurulur. Ancak, ağır ceza mahkemesi bulunmayan ilçelerde de coğrafi durum ve iş yoğunluğu da göz önünde tutularak, adlî tıp şube müdürlükleri kurulabilir. Adlî
Tıp Kurumu şube müdürlükleri, iş hacmine göre bir veya birden fazla adlî tıp uzmanı ve diğer personelden oluşur.
Adlî Tıp Kurumu şube müdürlüğünde görevli personel, Adalet Bakanlığınca görev sınırları belirlenen yerlerde bulunan mahkemeler, hâkimlikler ve savcılıklar tarafından adlî tıpla ilgili olmak üzere gerekli görülecek otopsi, muayene ve keşifleri, gerekirse olay yerine de gitmek suretiyle yaparak bu hususta rapor vermek ve yapılan davet üzerine sözlü görüşlerini bildirmekle yükümlüdür. Adlî Tıp Kurumu şube müdürlüğü bulunmayan yerlerde bu görevler adlî tabip ve diğer personel tarafından yerine getirilir.
Özel Kanun hükümleri saklıdır.
Adlî Tıp Kurumu şube müdürlüklerinin çalışma esas ve usulleri yönetmelikte gösterilir.” 13. 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun; 13.1. 11 inci maddesinde; “Mahkemelerce ihtibar için müracaat edilecek tabipler yalnız bu kanun ile Türkiye’de icrayı sanat salahiyetini haiz olanlardır. Muhtebirlere sureti müracaat ve bunların müstahak olacakları ücret ve tazminat miktarları hakkında Sıhhiye ve Adliye Vekaletlerince müşterek bir talimatname tertip olunur.” 13.2. 13 üncü maddesinde; “Bir şahsın ahvali bedeniye ve akliyesi hakkında rapor tanzimine munhasıran bu kanunla icrayı sanata salahiyeti olan tabipler mezundur. Türkiye’de icrayı sanat salahiyetini haiz olmıyan tabiplerin raporları muteber olamaz.” 14. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 14.1. “Bilirkişi İncelemesi” başlıklı ikinci bölümün
/
14.1.1. “Bilirkişiliği kabul yükümlülüğü” 65 inci maddesinde;
“ (1) Aşağıda belirtilen kişi veya kurumlar, bilirkişilik görevini kabul etmekle yükümlüdürler:
a) Resmî bilirkişilikle görevlendirilmiş olanlar ve 64 üncü maddede belirtilen listelerde yer almış bulunanlar.
b) İncelemenin yapılması için bilinmesi gerekli fen ve sanatları meslek edinenler.
c) İncelemenin yapılması için gerekli mesleği yapmaya resmen yetkili olanlar.” 14.2. “Gözlem Altına Alınma, Muayene, Keşif ve Otopsi” başlıklı üçüncü bölümün 14.2.1. “Gözlem altına alınma” başlıklı 74 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Fiili işlediği yolunda kuvvetli şüpheler bulunan şüpheli veya sanığın akıl hastası olup olmadığını, akıl hastası ise ne zamandan beri hasta olduğunu ve bunun, kişinin davranışları üzerindeki etkilerini saptamak için; uzman hekimin önerisi üzerine, Cumhuriyet savcısının ve müdafiin dinlenmesinden sonra resmî bir sağlık kurumunda gözlem altına alınmasına, soruşturma evresinde sulh ceza hâkimi, kovuşturma evresinde mahkeme tarafından karar verilebilir.” 14.2.2. “Şüpheli veya sanığın beden muayenesi ve vücudundan örnek alınması” başlıklı 75 inci maddesinde; “(Değişik: 25/5/2005 – 5353/2 md.) (1) Bir suça ilişkin delil elde etmek için şüpheli veya sanık üzerinde iç beden muayenesi yapılabilmesine ya da vücuttan kan veya benzeri biyolojik örneklerle saç, tükürük, tırnak gibi örnekler alınabilmesine; Cumhuriyet savcısı veya mağdurun istemiyle ya da re’sen hâkim veya mahkeme, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı tarafından karar verilebilir.
Cumhuriyet savcısının kararı, yirmidört saat içinde hâkim veya mahkemenin onayına sunulur. Hâkim veya mahkeme, yirmidört saat içinde kararını verir. Onaylanmayan kararlar hükümsüz kalır ve elde edilen deliller kullanılamaz. (2) İç beden muayenesi yapılabilmesi veya vücuttan kan veya benzeri biyolojik örnekler alınabilmesi için müdahalenin, kişinin sağlığına zarar verme tehlikesinin bulunmaması gerekir. (3) İç beden muayenesi veya vücuttan kan veya benzeri biyolojik örnekler alınması, ancak tabip veya sağlık mesleği mensubu diğer bir kişi tarafından yapılabilir. (4) Cinsel organlar veya anüs bölgesinde yapılan muayene de iç beden muayenesi sayılır. (5) Üst sınırı iki yıldan daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda, kişi üzerinde iç beden muayenesi yapılamaz; kişiden kan veya benzeri biyolojik örneklerle saç, tükürük, tırnak gibi örnekler alınamaz. (6) Bu madde gereğince alınacak hâkim veya mahkeme kararlarına itiraz edilebilir. (7) Özel kanunlardaki alkol muayenesine ve kan örneği alınmasına ilişkin hükümler saklıdır.” 14.2.3. “Kadının muayenesi” başlıklı 77 nci maddesinde; “(1) Kadının muayenesi, istemi halinde ve olanaklar elverdiğinde bir kadın hekim tarafından yapılır.” 14.2.4. “Ölünün kimliğini belirleme ve adlî muayene” başlıklı 86 ncı maddesinde; “(1) Engelleyici sebepler olmadıkça ölü muayenesinden veya otopsiden önce ölünün kimliği her suretle ve özellikle kendisini tanıyanlara gösterilerek belirlenir ve elde edilmiş bir şüpheli veya sanık varsa, teşhis edilmek üzere ölü ona da gösterilebilir. (2) Ölünün adlî muayenesinde tıbbî belirtiler, ölüm zamanı ve ölüm nedenini belirlemek için tüm bulgular saptanır. (3) Bu muayene, Cumhuriyet savcısının huzurunda ve bir hekim görevlendirilerek yapılır.” 14.2.5. “Otopsi” başlıklı 87 nci maddesinde
“(1) Otopsi, Cumhuriyet savcısının huzurunda biri adlî tıp, diğeri patoloji uzmanı veya diğer dallardan birisinin mensubu veya biri pratisyen iki hekim tarafından yapılır. Müdafi veya vekil tarafından
/
getirilen hekim de otopside hazır bulunabilir. Zorunluluk bulunduğunda otopsi işlemi bir hekim tarafından da yapılabilir; bu durum otopsi raporunda açıkça belirtilir. (2) Otopsi, cesedin durumu olanak verdiği takdirde, mutlaka baş, göğüs ve karnın açılmasını gerektirir. (3) Ölümünden hemen önceki hastalığında öleni tedavi etmiş olan tabibe, otopsi yapma görevi verilemez. Ancak, bu tabibin otopsi sırasında hazır bulunması ve hastalığın seyri hakkında bilgi vermesi istenebilir. (4) Gömülmüş bulunan bir ceset, incelenmesi veya otopsi yapılması için mezardan çıkarılabilir. Bu husustaki karar, soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısı, kovuşturma evresinde mahkeme tarafından verilir.
Mezardan çıkarma kararı, araştırmanın amacını tehlikeye düşürmeyecekse ve ulaşılması da zor değilse ölünün bir yakınına derhâl bildirilir. (5) Yukarıdaki fıkralarda sözü edilen işlemler yapılırken, cesedin görüntüleri kayda alınır.” 14.2.6. “Yeni doğanın cesedinin adlî muayenesi veya otopsi” başlıklı 88 inci maddesinde; “(1) Yeni doğanın cesedi üzerinde adlî muayene veya otopside, doğum sırasında veya doğumdan sonra yaşam bulgularının varlığı ve olağan süresinde doğup doğmadığı ve biyolojik olarak yaşamını rahim dışında sürdürebilecek kadar olgunlaşmış olup olmadığı veya yaşama yeteneği bulunup bulunmadığı saptanır.” 14.2.7. “Zehirlenme şüphesi üzerine yapılacak işlem” başlıklı 89 uncu maddesinde; “(1) Zehirlenme şüphesi olan hâllerde organlardan parça alınırken, görünen şekli ile organın tahribatı tanımlanır. Ölüde veya başka yerlerde bulunmuş şüpheli maddeler, görevlendirilen uzman tarafından incelenerek tahlil edilir. (2) Cumhuriyet savcısı veya mahkeme, bu incelemenin, hekimin katılmasıyla veya onun yönetiminde yapılmasına karar verebilir.” 14.3. 1593 Sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 216 ncı maddesinde; “(Değişik birinci cümle: 20/8/2016-6745/1 md.) “Defin ruhsatiyeleri belediye tabipleri, toplum sağlığı merkezi tabipleri ile aile hekimleri tarafından mevtanın muayenesinden sonra verilir ve bu ruhsatiyelerin yerleşim yeri bazında hangi tabipler tarafından verileceği Türkiye Halk Sağlığı Kurumu tarafından belirlenir. Ölümüne sebep olan hastalık esnasında tedavi eden tabibin verdiği ruhsatname resmi tabipler tarafından tasdik edilmek şartiyle muteberdir.” 15. 5258 Sayılı Aile Hekimliği Kanunun “Hizmetin esasları” başlıklı 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “…(Ek cümle: 10/9/2014-6552/117 md.) Türkiye Halk Sağlığı Kurumunca belirlenen aile sağlığı merkezlerinde çalışma saatleri dışında, aile hekimleri ve aile sağlığı çalışanları ile gerektiğinde Sağlık
Bakanlığı ve bağlı kuruluşları personeline nöbet görevi verilebilir. …” 16. 25/01/2013 tarih ve 28539 sayılı R.G.’de yayımlanmış Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinin
“Çalışma saatleri” başlıklı 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasında; “(5) Adli tıp kurumunun doğrudan hizmet vermediği ve hastane bulunan yerlerde yerinde ölü muayenesi dışındaki adli tıp hizmetleri hastaneler tarafından verilir. Yerinde ölü muayenesi hizmetleri, mesai saatleri içinde toplum sağlığı merkezi hekimlerince, mesai saatleri dışında öncelikle toplum sağlığı merkezi hekimleri olmak üzere aile hekimleri ve kamu hastaneleri dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarındaki hekimlerin de dâhil edilebileceği icap nöbeti şeklinde sunulur. Hastane bulunmayan ilçe merkezleri ve entegre sağlık hizmetinin sunulduğu merkezlerde acil sağlık hizmetleri ile adlî tabiplik hizmetleri; mesai saatleri içinde aile hekimleri, mesai saatleri dışında ve resmi tatil günlerinde ise ilçe merkezindeki, toplum sağlığı merkezi hekimleri, entegre sağlık hizmeti sunulan merkezlerde çalışan hekimler ve aile hekimlerinin toplamı dikkate alınarak aşağıdaki gibi icap veya aktif nöbet uygulamaları şeklinde yürütülür.
/
a) Hastane bulunmayan ilçe merkezlerindeki adli tıbbi hizmetler ile acil sağlık hizmetleri mesai saatleri dışında ilçedeki toplum sağlığı merkezi hekimleri ve aile hekimlerince icap veya aktif nöbet şeklinde yürütülür. İlçe merkezindeki toplam hekim sayısı (Değişik ibare:RG-11/3/2015-29292) beş veya daha az ise icap, (Değişik ibare:RG-11/3/2015-29292) beşten fazla ise aktif nöbet şeklinde yürütülür.
b) Entegre sağlık hizmetinin sunulduğu merkezlerde toplam hekim sayısı (Değişik ibare:RG-11/3/2015-
29292) beş ve (Değişik ibare:RG-11/3/2015-29292) beşten az ise mesai saatleri dışındaki adli tıbbi
hizmetler ve acil sağlık hizmetleri; toplum sağlığı merkezi hekimleri, entegre sağlık hizmetinin sunulduğu merkezde çalışan hekimler ve aile hekimleri tarafından münavebeli olarak icap nöbeti şeklinde, toplam hekim sayısı (Değişik ibare:RG-11/3/2015-29292) beşten fazla ise münavebeli olarak aktif nöbet şeklinde yürütülür.
c) Hastane bulunmayan ilçe merkezleri ile entegre sağlık hizmetinin sunulduğu merkezlerde aile hekimi sayısı birden fazla ise, müdürlük hizmet ihtiyacını değerlendirerek mesai saatlerini güne yayarak düzenler.” 17. 05/02/2015 tarih ve 29258 sayılı R.G.’de yayımlanmış Toplum Sağlığı Merkezi ve Bağlı Birimler
Yönetmeliğinin 17.1. “Görev ve yetkileri” başlıklı 8 inci maddesinde;
“(1) Toplum sağlığı merkezi, aşağıdaki hizmetleri sunar:
…m) Adli tıbbi hizmetler ve ölüm kayıt hizmetleri,…” 17.2. “Adli tıbbi hizmetler ve ölüm kayıt hizmetleri” başlıklı 21 inci maddesinde;
“1) TSM’nin adli tıbbi hizmetler ve ölüm kayıt hizmetlerine ilişkin görevleri şunlardır:
a) Adli Tıp Kurumunun doğrudan hizmet vermediği yerlerde, adli tıbbi hizmetler konusunda
Cumhuriyet Savcılığı, ilçe sağlık müdürlüğü, aile hekimliği birimleri ve diğer sağlık kurum ve kuruluşları ile işbirliği içinde çalışarak bu hizmetlerin 25/1/2013 tarihli ve 28539 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği çerçevesinde yürütülmesi sağlamak, b) Ölüm kayıt hizmetlerine dair iş ve işlemleri, 19/1/2010 tarihli ve 27467 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mezarlık Yerlerinin İnşaası ile Cenaze Nakil ve Defin İşlemleri Hakkında Yönetmelik hükümleri doğrultusunda yürütmek.”
Hükümleri amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
18. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun kabulü ve tavsiye kararı verilmesi gerektiği yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 19. Bir numaralı paragrafta ayrıntılı olarak yer verildiği üzere başvuran özetle; Gelibolu Şehit Koray Onay
Devlet Hastanesi görevli tüm uzman hekimler ve pratisyen hekimlerin adli icap nöbeti tuttuğunu, bu nöbetlerde yerinde ölü muayenesi yapılması amacıyla hastane dışında meydana gelen ölümler için göreve gittiklerini, mevcut adli işlemler ile ilgili ilçe sağlık müdürlüğünce verilen görüşün (6 ncı paragrafa bakınız) mevcut mevzuata aykırı olduğunu, yerinde ölü muayenesinin Toplum Sağlığı
Merkezi (TSM) ve aile hekimlerinin görevi olduğunu ifade ederek, TSM hekimleri ve aile hekimlerinin dahil olduğu adli icap listesine göre yerinde ölü muayenesi işlemlerinin yapılmasını talep etmiştir.
20. Gelibolu Kaymakamlığı İlçe Sağlık Müdürlüğü tarafından “yerinde ölü muayenesi” nin doğal ölümlerde mesai saatleri içinde ilçe sağlık müdürlüğü hekimleri, mesai saatleri dışında yerinde ölü muayenesi nöbet listesindeki görevli hekimler tarafından hizmet verilmesinin; adli ölümlerde ise adli tabip nöbet listesinde görevli hekimler tarafından adli tabiplik uygulamalarının yerine getirilmesinin gerektiği ifade edilmiştir.
21. Çanakkale Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünce ise özetle; Halk Sağlığı Hizmetleri Başkanı V. Uz.
tarafından düzenlenen rapordan (7 inci paragrafa bakınız) hareketle mevzuata aykırı olarak adli icap nöbeti tutturulduğu iddiasının yerinde olmadığı, adli tabiplik hizmetleri ve yerinde ölü muayene hizmetleriyle ilgili işlemlerin mezkur yönetmelik ve genelgeler doğrultusunda yürütüldüğü belirtilmiştir.
22. Adlî Tıp Kurumu Kanunu ile mahkemeler, hâkimlikler ve Cumhuriyet savcılıkları tarafından gönderilen adlî tıpla ilgili konularda bilimsel ve teknik görüş bildirmek, kısacası adalet işlerinde bilirkişilik görevi yapmak üzere Adalet Bakanlığı’na bağlı Adlî Tıp Kurumu oluşturulmuştur. Söz konusu kanun ile Kurumun bütün ülke düzeyindeki hizmetleri vermek üzere ağır ceza mahkemesinin bulunduğu il merkezlerinde adli tıp şube müdürlükleri kurulması öngörülmüştür. Aynı Kanun ile Adli
Tıp Kurumu Şube Müdürlüğü bulunmayan yerlerde bu görevlerin adli tabip ve diğer personel tarafından yerine getirileceği hükmü bağlanmıştır.
23. Adli Tıp Kurumunun doğrudan hizmet vermediği ve hastane bulunan yerlerde ise yerinde ölü muayenesi dışındaki adli tıp hizmetlerinin hastaneler tarafından verileceği ve yerinde ölü muayenesi hizmetlerinin ise mesai saatleri içinde toplum sağlığı merkezi hekimlerince, mesai saatleri dışında öncelikle toplum sağlığı merkezi hekimleri olmak üzere aile hekimleri ve kamu hastaneleri dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarındaki hekimlerin de dâhil edilebileceği icap nöbeti şeklinde sunulacağı hususu Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği ile düzenlenmiştir.
24. Adli Tıp Kurumunun doğrudan hizmet vermediği yerlerde, adli tıbbi hizmetler konusunda Cumhuriyet
Savcılığı, ilçe sağlık müdürlüğü, aile hekimliği birimleri ve diğer sağlık kurum ve kuruluşları ile işbirliği içinde çalışarak bu hizmetlerin Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği çerçevesinde yürütülmesini sağlamak görevi de Toplum Sağlığı Merkezi ve Bağlı Birimler Yönetmeliğiyle Toplum
Sağlığı Merkezlerine verilmiştir.
25. Diğer taraftan, 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununda da defin ruhsatiyelerinin belediye tabipleri, toplum sağlığı merkezi tabipleri ile aile hekimleri tarafından mevtanın muayenesinden sonra verileceği ve bu ruhsatların yerleşim yeri bazında hangi tabipler tarafından verileceğinin Halk Sağlığı Genel
Müdürlüğü (Mülga Türkiye Halk Sağlığı Kurumu) tarafından belirleneceği belirtilmiştir.
26. Gelibolu ilçesinde Yerinde Ölü Muayenesi Mesai Saati Dışı Nöbet Listesi (17:00-08:00) ile Yerinde
Ölü Muayenesi Mesai Saati İçi Nöbet Listesinin (08:00-17:00) ilçe sağlık müdürü imzasıyla il sağlık müdürünün onayına sunulduğu, Gelibolu Şehit Koray Onay Devlet Hastanesi Adli Tabip Nöbet
Listesinin ise başhekim tarafından imzalanarak işleme konulduğu görülmüştür.
27. Dolayısıyla, Gelibolu ilçesinde doğal ölümlerde yerinde ölü muayenesinin mesai saatleri içerisinde ilçe sağlık müdürlüğünce, mesai saatleri dışında da ilçe sağlık müdürlüğü ile aile sağlığı merkezilerinin dahil edildiği icap nöbetleriyle yürütüldüğü, adli ölümlerde ise yerinde ölü muayenesinin “adli tabip nöbet listesinde” yer alan Gelibolu Şehit Koray Onay Devlet Hastanesinde görevli hekimler tarafından yerine getirildiği anlaşılmıştır. Yani, adli tıbbi hizmetler kapsamında yer alan yerinde ölü muayenelerinin hastane hekimleri tarafından yapıldığı, defin ruhsatı verilmesi için gerekli olan doğal ölü muayenelerinin ise ilçe sağlık müdürlüğü hekimi ile aile hekimleri tarafından yapıldığı anlaşılmıştır.
/
28. Sonuç olarak dosya kapsamında, tüm bilgi ve belgeler ile ilgili mevzuat bir arada değerlendirildiğinde; Adli Tıp Kurumu Şube Müdürlüğü bulunmayan Gelibolu ilçesinde adli vaka nitelikteki ölüm olaylarında (doğal olmayan ölümlerde) mevtanın hastaneye getirildiği durumlarda muayenesinin hastanede görevli hekimler tarafından yapılması gerektiği, hastaneye getirilmeyen adli vakanın yerinde ölü muayenesinin mesai saatler içerisinde toplum sağlığı merkezi hekimlerince, mesai saatleri dışında ise öncelikle toplum sağlığı merkezi hekimleri olmak üzere aile hekimleri ve kamu hastaneleri dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarındaki hekimlerin de dâhil edilebileceği icap nöbeti şeklinde yürütülmesi gerektiği değerlendirilmiş olup, adli icap nöbet listesinin sadece Gelibolu
Şehit Koray Onay Devlet Hastanesi hekimlerinden oluşturulmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 29. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin, başvuru sahibinin borca itirazı üzerine verdiği cevapta hangi sürede hangi merciye başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, ilgili idareden bundan böyle bahse konu ilkeye uygun davranması beklenilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
30. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse varsa dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Çanakkale İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜYLE; Adli Tıp Kurumunun doğrudan hizmet vermediği yerlerde yürütülmesi gereken adli tıp hizmetlerinden olan “yerinde ölü muayenesi” hizmetinin mesai saatleri içinde toplum sağlığı merkezi hekimlerince, mesai saatleri dışında öncelikle toplum sağlığı merkezi hekimleri olmak üzere aile hekimleri ve kamu hastaneleri dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarındaki hekimlerin de dâhil edilebileceği icap nöbeti şeklinde sunulması için gerekli işlemlerin tesisi yönünde ÇANAKKALE VALİLİĞİ İL
SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın, BAŞVURANA, ÇANAKKALE VALİLİĞİ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE ve SAĞLIK
BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi