|
ÖZET: Bu karar, başvuranın ikamet ettiği adres ile nüfus kayıt sistemindeki adresinin farklı olduğunu ve bu durumun düzeltilmesi için yaptığı başvurunun reddedilmesine ilişkin bir uyuşmazlığı incelemektedir. Başvuran, adrese dayalı nüfus kayıt sistemindeki hatanın düzeltilmesi talebinde bulunmuş, ancak idareler, ilgili adresin Ulusal Adres Veri Tabanı’na eklenebilmesi için yapı ruhsatı veya tapu belgesi gerektiğini belirtmiştir. İnceleme sonucunda, başvuranın talep ettiği adresin tapusunun bulunmadığı ve aslında binanın ortak alanı olduğu tespit edilmiştir.
Bu bağlamda, başvuranın adres kaydının yapılması için gerekli belgelerin eksikliği nedeniyle talebinin reddedilmesi hukuka uygun bulunmuştur. İdarelerin işlemlerinde herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddi yönünde karar verilmiştir. Bu durum, adres kayıt sisteminin işleyişi ve ilgili mevzuat çerçevesinde, idarelerin sorumluluklarını yerine getirmesi açısından önem taşımaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/7336-S.23.11937
BAŞVURU NO : 2022/18847
KARAR TARİHİ : 13/06/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ERZURUM VALİLİĞİ (İL NÜFUS VE VATANDAŞLIK
MÜDÜRLÜĞÜ)
YAKUTİYE BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Yapı ruhsatında ortak alanda bulunduğu anlaşılan yerin “34” numaralı daire olarak adres kaydının yapılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 15/12/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Şikâyetçi Kurumumuza yapılan başvuruda dilekçesinde kayıtlı olan hususlarda özetle; Erzurum
ili Yakutiye ilçesi Mahallesi Caddesi Apartmanı Dış Kapı
No: D: ’de ikamet ettiğini ve düzenli olarak emlak vergisini ödediğini, Ancak adrese dayalı nüfus kayıt sistemine göre nüfus kaydının Caddesi
Apartmanı, blok No: İç Kapı No: Yakutiye/Erzurum adresinde bulunan başka bir aile adına kayıtlı dairede göründüğünü, bu aile ilgili herhangi bir bağı ve alakasının olmadığını, Adres güncellemesi ve kayıtların düzletilmesi ile ilgili olarak Yakutiye İlçe Nüfus Müdürlüğüne dilekçe ile başvuru yaptığını ancak kendisine “adresle ilgili hatanın Yakutiye Belediye Başkanlığınca düzeltilmesi gerektiği” yönünde bilgi verildiğini, Bu durum üzerine Yakutiye Belediye Başkanlığına başvuruda bulunduğunu ve Yakutiye Belediyesi
Numarataj Servisi tarafından “nüfus kayıt işlemlerinin ilgili nüfus idarelerince vatandaşın beyanı esas alınarak adres ve numaralandırmaya ilişkin belirtilen standartlara uygun olarak işlem yapıldığı ve kayıt işlemlerinin belediye ile ilgili olmadığı” hususunun ifade edildiğini, /
Her iki kurum tarafından da hatadan kaynaklanan sorunun çözülemediğini, oy kullanamadıkları, başkalarının da aynı sorunu yaşadığı, bu nedenle mağdur olduğunu, evine internet bağlatamadığını, seçimde oy kullanamayacağını iddia ve ifade ederek; adrese dayalı nüfus kayıt sisteminde kayıtlı olan adres bilgilerindeki yanlışlığın düzeltilerek mağduriyetin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzca 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Bilgi ve belge istenmesi” başlıklı
18’inci maddesi hükmü uyarınca Erzurum Valiliğinden (İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü), Yakutiye Belediye Başkanlığından ve Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur.
2.1) Erzurum Valiliğinin (İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü) 16/02//2023 tarihli ve sayılı
cevabi yazısı ve eklerinde özetle;
2.1.1) ’in güncel ikamet adresinin Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi (MERNİS)
üzerinde yapılan incelemede; Mah. Sokağı Dış Kapı No: İç Kapı No:
Yakutiye olarak, 09/05/2018 tarih ve tescil numarası ile eşi ’in su aboneliği sözleşmesi ibrazıyla beyan etmesi sonucu kayıt altına alındığını,
2.1.2) Dilekçe sahibi ’in ailesi ile birlikte fiziki olarak yaşadıklarını iddia ettiği
Mah. Cad. NO: İç Kapı No: Yakutiye adresinin incelenmesi sonucu ise; söz konusu bina iç kapı numaralarının numaraya kadar, numaranın da yapı kayıt belgeli olduğu ve ayrıca binada bir de kapıcı dairesi olduğunun görüldüğü, konuya ilişkin çözüm yolu adına Yakutiye Belediyesi Numarataj Servisi ile görüşüldüğü, numaranın da belediye tarafından sisteme işlenebilmesi için hane sahibinin Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne başvurması, hanenin yapı kayıt belgesini alması ve ardından Yakutiye Belediyesine başvurması gerektiği, ilgili işlemler tamamlandıktan sonra belediyenin nolu haneyi sisteme ekleyebileceği bilgisine ulaşıldığı,
2.1.3) Adres Kayıt Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan hüküm gereği belediyeler
veya il özel idarelerinin Ulusal Adres Veri Tabanı (UAVT)’a eklemediği bir haneye Nüfus Müdürlüklerinin işlem yapabilmesinin söz konusu olmadığı açıklamalarına yer verilmiştir.
2.2) Yakutiye Belediye Başkanlığının 18/04/2023 tarihli ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde
özetle;
2.2.1) İlgili kişinin bağlı bulunduğu muhtarlıktan almış olduğu belgesinde; MAKS (Mekansal Adres Kayıt
Sistemi)’nde olmadığı halde 34 nolu bağımsızın varmış gibi belge düzenlendiği, ilgili kurumların (elektrik, su, doğalgaz) vb. tüketime yönelik faturalarının mevcut binada ruhsat harici bir bağımsızın olduğunu göstermediği,
2.2.2) İlgili kişinin eşi tarafından nüfus idaresine vermiş olduğu sözlü beyan üzerine adres kaydının
bulunduğu, oy kullanamama gibi bir sorunun olmadığı,
2.2.3) Adres kaydı, silme ve taşıma işlemlerinin ilgili nüfus müdürlükleri yetkisinde olduğu,
2.2.4) Ayrıca bu sorunun çözümünün ilgili kişinin herhangi bir resmi belge olmadığından (ruhsat, yapı kayıt
belgesi, tapu) çözülemediği, ilgili adresteki hane numarasının sisteme eklenebilmesi için yapı ruhsatı, yapı kayıt belgesi ya da tapunun gerektiği,
2.2.5) İnceleme neticesinde; bahse konu olan mevcut binada resmi belgelerde görülmekte olan 32 adet
mesken 1 adet kapıcı dairesi ayrıca imar barışından alınmış olan 1 adet yapı kayıt belgesine istinaden açılmış olan 33 nolu bağımsız bölüm bulunduğu, iskan harici kalan diğer bölümler için (sığınak) 3194 sayılı
İmar Kanunun 22 nci maddesi uyarınca oturma izni verilemediği açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. … ” ,
4) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi”
başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmelik’in “Karar verme süresi” başlıklı 36’ncı maddesinde; “Kurum, inceleme ve araştırmasını şikâyet tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır”,
6) 25/04/2006 tarihli ve 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun;
6.1) “Adres bilgilerinin tutulması ve adres standardı” başlıklı 48 nci maddesinin ikinci fıkrasında;
“Adres standardı, Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün takip ve sorumluluğunda; Genel Müdürlük, Türkiye İstatistik Kurumu, Türk Standartları Enstitüsü ve ilgili diğer kuruluşlarca ortaklaşa belirlenir.
Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü tespit edilen standardın yetkili idareye bildirilmesinden sorumludur.
Kurumlar ile gerçek ve tüzel kişiler adres ile ilgili iş ve işlemlerinde adres standardına uymak zorundadır.”
6.2) “Adres bilgisi ve güncellenmesi” başlıklı 49 ncu maddesinin birinci fıkrasında; “İl özel idaresi ve
belediyeler sorumluluk alanlarındaki adres bileşenlerini adres standardına uygun olarak tanımlayıp bunlara değiştirilemeyecek sabit tanıtım numarası vererek mahallindeki bütün adresleri kapsayacak şekilde adres bilgilerini oluşturmakla yükümlüdür. Herhangi bir sebeple sabit tanıtım numarası dışında adres bileşenlerinde yapılan değişiklikler de il özel idaresi ve belediyelerce takip edilerek ulusal adres veri tabanına işlenir.”
6.3) “Adres bilgilerinin kullanımı” başlıklı 52 nci maddesinin dördüncü fıkrasında; “Adrese ilişkin
bilgi ve belgeler nüfus müdürlüklerinden, Kimlik Paylaşımı Sistemine bağlanarak bu sistemdeki kayıtlara uygun belge üretebilen muhtarlıklardan temin edilebilir. Bu şekilde üretilen belgelerin güvenliği Bakanlığın tespit ettiği usul ve esaslara göre sağlanır.”
7) 15/12/2006 tarihli ve 26377 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Adres Kayıt
Sistemi Yönetmeliğinin;
7.1) “Sorumluluk” başlıklı 7 nci maddesinin üçüncü fıkrasında; “Adres beyan formlarının tescilinden
nüfus müdürlükleri veya Genel Müdürlük, adres bileşenlerindeki değişikliklerin ulusal adres veri tabanına işlenmesinden belediyeler, belediye sınırları dışında kalan yerlerde il özel idareleri sorumludur.”
7.2) “Adres bilgilerinin tutulmasında standart” başlıklı 8 nci maddesinde; “Kurumlar ile gerçek ve
tüzel kişiler adrese ilişkin iş ve işlemlerinde 31/07/2006 tarihli ve 26245 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Adres ve Numaralamaya İlişkin Yönetmelikte belirlenmiş olan adres standardına uymak zorundadır. Kullanılacak form ve belgelerde de bu standarda uyulur.”
7.3) “Ulusal adres veri tabanının güncel olarak tutulması” başlıklı 23 ncü maddesinin birinci
fıkrasında; “Belediye sınırları ve mücavir alan sınırları içinde bulunan yerlerde belediyelerce, büyükşehir belediye sınırları içinde büyükşehir belediyelerince; bu alanlar dışında kalan yerlerde ise il özel idarelerince adres bileşenlerindeki değişiklikler takip eden on iş günü içinde ulusal adres veri tabanına işlenir. Ulusal adres veri tabanına bağlanamayan il özel idareleri ve belediyeler, mahalli adres bilgilerini tespit edip güncelliğini takip ederek ulusal adres veri tabanına işlenmek üzere değişikliği takip eden on iş günü içinde elektronik ortamda nüfus müdürlüğüne veya Genel Müdürlüğe gönderir. Kişilerin adres bileşenlerindeki değişiklikleri bildirme sorumluluğu yoktur.”
7.4) “Ulusal adres veri tabanına erişim ve güncelleme” başlıklı 24 ncü maddesinin birinci fıkrasında;
“İl özel idareleri ve belediyelere verilecek olan erişim yetkisi ilgililerin kendi sorumluluk alanları ile sınırlıdır. Erişim yetkisi; ulusal adres veri tabanındaki bilgileri görme, ekleme, çıkarma ve değiştirmeyi kapsar.”
7.5) “Ulusal adres veri tabanında yer alacak bilgiler ve tutulma esasları” başlıklı 25 nci maddesinin
birinci fıkrasında; “Ulusal adres veri tabanı; Adres ve Numaralamaya İlişkin Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan adres standardına ilişkin bilgilerden oluşur.”
7.6) “Ulusal adres veri tabanında yer almayan adresler” başlıklı 26 ncı maddesinin birinci fıkrasında;
“Sorgulama sonucunda yerleşim yeri veya diğer adresin ulusal adres veri tabanında yer almadığının anlaşılması halinde, tespiti yapan kurum veya nüfus müdürlüğü tarafından ilgili belediye veya il özel idaresine bildirilerek beyan edilen adresin mevcut olup olmadığı sorulur. Bu hususun belediye ve il özel idaresince on iş günü içinde cevaplandırılması zorunludur. Sorulan adresin mevcut olduğunun bildirilmesi halinde ulusal adres veri tabanındaki eksiklikler, bu Yönetmeliğin 23 üncü maddesinde belirtildiği şekilde il özel idaresi ve belediye tarafından tamamlanır.”
8) 31/07/2006 tarihli ve 26245 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Adres ve Numaralamaya İlişkin
Yönetmeliğin;
8.1) “Amaç” başlıklı 1 nci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, binaların numaralandırılması,
numaralandırılan binalara ait adreslerin Ulusal Adres Veri Tabanına işlenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.”
8.2) “Adres standardı” başlıklı 5 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Adres standardı; il, ilçe, bucak,
köy, mezra, belediye adı; mahalle adı ve sabit tanıtım numarası, meydan, bulvar, cadde, sokak ve küme evlerin adı ve sabit tanıtım numarası ile site, blok, mevki adı, dış kapı numarası, iç kapı numarası, posta kodu bileşenlerinden oluşur.”, ikinci fıkrasında; “Bu bileşenlerden il, ilçe adı, dış kapı numarası ve posta kodunun her adreste bulunması zorunludur.”, üçüncü fıkrasında; “Ayrıca, a) İl ve ilçe merkezlerinde; mahalle adı ile meydan, bulvar, cadde, sokak ve küme evlerin adlarından sadece birinin ve sabit tanıtım numarasının,
b) İl ve ilçe merkezi dışındaki belediyelerde; bucak, köy, mahalle adı ile meydan, bulvar, cadde, sokak ve küme evlerin adlarından sadece biri ve sabit tanıtım numarasının, c) Köylerde; bucak, köy, varsa mevki adı ve köye bağlı mezra adının, ç) Birden fazla bağımsız bölüm içeren binalarda iç kapı numarasının, varsa site ve blok adının bulunması zorunludur.”
“Yetkili idarelerin yükümlülüğü” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında; “Yetkili idare, numaralama çalışmalarını adres standardına göre yapmak ve adresleri Ulusal Adres Veri Tabanına, standarda uygun şekilde işlenmekle yükümlüdür.”
8.3) “Apartman, resmi bina, otel ve işhanlarının iç kapılarının numaralanması” başlıklı 31 nci
maddesinin birinci fıkrasında; “Apartman, resmi bina, otel ve işhanı gibi birden fazla bağımsız bölüm içeren binaların iç kapı numaraları aşağıdaki esaslara göre verilir. (Ek-1, Şekil 8/a)
a) Apartmanlarda, bodrum kattan itibaren 1’den başlamak üzere bütün dairelere sıra ile bağımsız numaralar verilir. Bir dairenin giriş kapısından başka servis kapısı olarak kullanılan bir kapısı bulunsa bile, bu kapıya ayrı bir numara verilmez. Apartmanların bodrum katlarında bulunan konut ve işyeri amacı dışında kullanılan depo, garaj, kömürlük, kazan dairesi gibi birim kapılarına numara verilmez.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ AV. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte
değerlendirilerek başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Başvuran 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere özetle, güncel olarak ikamet ettiği ev adresi ile
adrese dayalı nüfus kayıt sistemine göre nüfus kaydında belirtilen adresinin idarelerin hatası nedeniyle farklı olduğunu iddia ve ifade ederek; adrese dayalı nüfus kayıt sisteminde kayıtlı olan adres bilgilerindeki yanlışlığın düzeltilerek mağduriyetin giderilmesini talep etmektedir.
11) Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırmada bilgi belge talep yazılarımıza cevaben Erzurum Nüfus
ve Vatandaşlık İl Müdürlüğü tarafından; Adres Kayıt Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan hüküm gereği belediyeler veya il özel idarelerinin Ulusal Adres Veri Tabanı’na (UAVT)
eklemediği bir haneye Nüfus Müdürlüklerinin işlem yapabilmesinin söz konusu olmadığı, Yakutiye
Belediye Başkanlığı tarafından ise ilgili adresteki hane numarasının sisteme eklenebilmesi için yapı ruhsatı, yapı kayıt belgesi ya da tapunun olması gerektiği belirtilmiştir.
12) Somut olayda; adres kaydının yapılması istenen yerin tapusunun bulunmadığı, zira başvuran tarafından
apartman kararına istinaden satın alındığı iddia edilen yerin mesken konumundaki bağımsız bir bölüm olmadığı, binanın ortak alanı olduğu tespit edilmiştir.
12.1) Nitekim satışa yönelik karar ve yapı ruhsatı incelendiğinde; Apartman Karar Defterindeki 24/05/2011
tarihli kararda ; “17/04/2011 günü yapılan genel toplantıda zemin katta bulunan ve nolu dairelerin satılması kararı alınmış ve dairelerin satılması için bir komisyon oluşturulmuştu.
24/05/2011 günü saat 14.00 da toplanarak zemin katta bulunan nolu daireyi … ’a 27.000 (yirmiyedibin) Türk Lirası karşılığında nakten satılmıştır. Zemin katta bulunan nolu dairesi de
TC Kimlik numaralı kızı 29/10/1978 doğumlu isimli şahsa 26.000 (yirmialtıbin) karşılığında nakten satılmıştır.” ifadelerinin yer aldığı anlaşılmıştır.
2 2
12.2) Ancak yapı ruhsatında 32 bağımsız bölüm (5656 m ), 1 adet kapıcı dairesi -ortak alan (161,97 m ),
2 2
sığınak-ortak alan (285,5 m ), ortak alan (259,53m ) bulunduğu tespit edilmiştir. Belediyece de ilgili yapıda 32 adet mesken, 1 adet kapıcı dairesi, ayrıca imar barışından alınmış olan 1 adet yapı kayıt belgesine istinaden açılmış olan 33 nolu bağımsız bölüm bulunduğu, iskan harici kalan diğer bölümler için (sığınak)
3194 sayılı İmar Kanunun 22 nci maddesi uyarınca oturma izni verilemediği açıklamalarına yer verilmiştir.
Diğer bir ifadeyle satış işlemine konu olan “ ve numaralı yerlerin” esasen yapı ruhsatında mevcut olmayıp ilgili alanların binanın ortak alan kısmında yer aldığı bu çerçevede başvuranın adres kaydının yapılmasını istediği alanın da tapusunun ve yapı kayıt belgesinin bulunmadığı anlaşılmıştır.
13) Bu bağlamda incelemesi yapılan uyuşmazlık konusu özetle; taşınmaz olduğu halde tapusu olmayan
ve apartman kararına istinaden satışı yapılan ortak alanın (sığınak) Ulusal Adres Veri Tabanına eklenerek başvuranın adres kaydı olarak belirlenmesi istemine ilişkindir. Başvuran “Yakutiye Belediye Başkanlığı ile
Yakutiye İlçe Nüfus Müdürlüğü arasındaki hatanın cezasını vatandaş olarak kendisinin çekmek zorunda kaldığını” iddia iddia etmekte ise de, idarenin cevabında belirtilen adresin kayıt işlemlerinin yapılamamasının idarelerin hatasından değil, bahse konu taşınmazın sığınak şeklinde ortak alan olmasından kaynaklandığı; yapı ruhsatı, yapı kayıt belgesi ya da tapusunun bulunmaması nedeniyle mevzuat uyarınca sığınağın adres olarak kayıt edilmesine imkan bulunmadığı anlaşılmıştır. İdarece adres kaydı için tapu ya da yapı kayıt belgesi gerektiği beyan edilmiş olup, başvuru dilekçesinde daha önce çıkan imar barışı kapsamında başvuru yapıldığı ancak yapı kayıt belgesi alınamadığı beyan edilmiştir. Aynı şekilde başvuran farklı bir adreste hataen bulunduğunu, oy kullanamadıklarını ifade etmiş olup, İdarece
İlgili kişinin eşi tarafından nüfus idaresine vermiş olduğu sözlü beyan üzerine adres kaydının bulunduğu, oy kullanamama gibi bir sorunun olmadığı beyan edilmiştir.
Yukarıda da belirtildiği üzere yapı ruhsatında ilgili yerin ortak alan olarak göründüğü, tapusunun ve yapı kayıt belgesinin de bulunmadığı, söz konusu yerin Ulusal Adres Veri Tabanına sistemsel olarak eklenemediği, Ulusal Adres Veri Tabanı’na (UAVT) eklenemeyen bir haneye de adres kaydı silme ve taşıma işlemlerinin yapılamadığı anlaşılmaktadır.
14) Bilindiği üzere ulusal adres veri tabanı; adres bilgilerinin tutulduğu merkezi veri tabanını ifade
etmektedir. İl, ilçe, köy ve köy bağlıları, mahalle, bulvar, cadde, sokak, bina, dış kapı numarası, iç kapı numarası, posta kodu gibi adres bilgisine ulaşmak için gerekli mekansal veriler ise adres bileşenleri olarak tanımlanmaktadır. Adres bileşenlerinin ve adres sisteminin oluşturulması ve adres niteliklerinin güncel olarak takibi kamu hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesinde büyük önem taşımaktadır.
15) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunun 49 ncu maddesinde; il özel idarelerinin ve belediyelerin
sorumluluk alanlarındaki adres bileşenlerini adres standardına uygun olarak tanımlayıp bunlara değiştirilemeyecek sabit tanıtım numarası vererek mahallindeki bütün adresleri kapsayacak şekilde adres bilgilerini oluşturmakla yükümlü oldukları hüküm altına alınmıştır. Kanunun 69 ncu maddesine dayanılarak da binaların numaralandırılması, numaralandırılan binalara ait adreslerin Ulusal Adres Veri
Tabanına işlenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla Adres ve Numaralamaya İlişkin
Yönetmelik hükümleri yürürlüğe konulmuştur.
16) Numaralama çalışmasının temel amacı esasen, binaların numaralandırılması, numaralandırılan binalara
ait adreslerin Ulusal Adres Veri Tabanına (UAVT) işlenmesidir. (https://cbsakademi.ibb.istanbul/adres-venumaralama/) Numaralama çalışması; alanda adreslerin numaralandırılması, levhaların asılması ve adreslerin Ulusal Adres Veri Tabanına işlenmesi süreçlerinin tümünü içermekte olup çalışmalarının tam ve eksiksiz yapılması ile standartlara uygun olması büyük önem taşımaktadır. Bu süreçlerden herhangi birinde oluşacak aksama, yerleşim yeri nüfusunun belirlenmesinde ve kamu hizmetlerinin sunumunda sorunlara yol açabilecektir.
17) Adres ve Numaralamaya İlişkin Yönetmeliğin 5 nci maddesinde adres standardının il, ilçe, bucak, köy,
mezra, belediye adı; mahalle adı ve sabit tanıtım numarası, meydan, bulvar, cadde, sokak ve küme evlerin adı ve sabit tanıtım numarası ile site, blok, mevki adı, dış kapı numarası, iç kapı numarası, posta kodu bileşenlerinden oluştuğu ifade edilerek birden fazla bağımsız bölüm içeren binalarda iç kapı numarasının, varsa site ve blok adının bulunmasının zorunlu olduğu ifade edilmiştir. Ayrıca adı geçen Yönetmeliğin 31 nci maddesinde; apartman, resmi bina, otel ve işhanlarının iç kapılarının numaralanmasına ilişkin hükümler bulunmakta olup apartmanlarda, bodrum kattan itibaren 1’den başlamak üzere bütün dairelere sıra ile bağımsız numaralar verileceği, apartmanların bodrum katlarında bulunan konut ve işyeri amacı dışında kullanılan depo, garaj, kömürlük, kazan dairesi gibi birim kapılarına numara verilmeyeceği ifade edilmiştir.
18) Somut uyuşmazlıkta başvuran; Mahallesi Caddesi ik
Apartmanı Dış Kapı No: Bodrum Kat D: ’de ikamet ettiğini belirtmekle birlikte yapı ruhsatında 32 bağımsız bölüm olduğu, 1 adet kapıcı dairesi ile daha sonra imar barışından alınmış olan 1 adet yapı kayıt belgesine istinaden açılmış olan 33 nolu bağımsız bölüm bulunduğu tespit edilmiştir. Başvuran tarafından satın alınan yerin tapusu ve yapı kayıt belgesi olmadığı, satın alınan yerin binanın ortak alanı olduğu tespit edilmiştir. Nitekim Kurumumuzca başvuru hakkında bilgi almak üzere Belediye görevlileri ile 26/05/2023 tarihinde yapılan görüşmede de şikayete konu alanın kapıcı dairesi ya da mesken olmadığı, ortak alan şeklinde sığınak olduğu bilgisi tekrarlanmıştır. Mevcut sistemde diğer ortak alanlardan farklı olarak Kapıcı Dairesinin kapı numarası “K” olarak girilebilmektedir. (https://maks.nvi.gov.tr/sss) Ancak
Yönetmelikte de ifade edildiği üzere bodrum kattan itibaren 1’den başlamak üzere bütün dairelere sıra ile bağımsız numaralar verilmekte ve apartmanların bodrum katlarında bulunan konut ve işyeri amacı dışında kullanılan depo, garaj, kömürlük, kazan dairesi gibi birim kapılarına numara verilememektedir. Somut olayda da başvuran tarafından Bodrum Kat D: numara olarak sisteme geçmesi istenen kısım, yasal mevzuata göre mesken değil ortak alan/sığınak olduğundan, bağımsız bir numara verilme imkanı mevcut değildir.
19) Sonuç olarak Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, başvuruya konu taşınmazın bulunduğu
binaya ait yapı ruhsatında 32 bağımsız bölüm ve 1 adet kapıcı dairesi olduğu, daha sonra imar barışından alınmış olan 1 adet yapı kayıt belgesine istinaden 33 nolu bağımsız bölümün yer aldığı, başvuran tarafından bodrum kat 34 numara olarak sisteme geçmesi istenen kısmın ortak alan/sığınak olduğu, apartman kararı ile satın alınan yerin tapusu ve yapı kayıt belgesinin olmadığı, bu bağlamda ilgili yere 34 numara olarak bağımsız bir numara verilme imkanının bulunmadığı, Yönetmelik’te de apartmanların bodrum katlarında bulunan konut ve işyeri amacı dışında kullanılan depo, garaj, kömürlük, kazan dairesi gibi birim kapılarına numara verilmeyeceği hususu hüküm altına
alındığından, idarelerin işlemlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
20) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde makul sürede karar verme’ ilkesine uygun davrandığı tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21 inci maddesinin birinci
fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili idarenin işlem ve eylemlerine karşı Erzurum İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
İlgili mevzuat hükümleri, yukarıda yer verilen açıklamalar ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN
REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA, ERZURUM VALİLİĞİNE (İL NÜFUS VE VATANDAŞLIK
MÜDÜRLÜĞÜ) ve YAKUTİYE BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi