|
ÖZET: Bu Danıştay kararı, afet sonrası afetzedelerin yerleşim yerlerinin belirlenmesi sürecine dair hukuki bir değerlendirme içermektedir. Olayda, bir çığ düşmesi sonucu sekiz konutun afete maruz kaldığı ve bu ailelerin yeni bir yerleşim yeri bulmaları gerektiği belirtilmiştir. Yapılan jeolojik etüt raporunda, afetzedelerin kendi köy sınırları içinde yerleşime uygun alan bulunamadığı tespit edilmiştir.
Bu durum, 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun’un 16. maddesi çerçevesinde, afetzedelerin kendi mülkiyetlerindeki arsaların yeni yerleşim yeri olarak seçilmesine olanak tanımaktadır. Sonuç olarak, afetzedelerin yeni yerleşim yerleri olarak belirlenen arazilerin, ilgili Bakanlıklar tarafından uygun bulunması ve gerekli Bakanlar Kurulu kararının alınması gerektiği vurgulanmıştır. Bu karar, afet sonrası yerleşim alanlarının belirlenmesinde hukuki çerçeveyi netleştirmektedir. |
1. Daire 1992/375 E. , 1992/393 K.
“İçtihat Metni”
Daire : BİRİNCİ DAİRE
Karar Yılı : 1992
Karar No : 393
Esas Yılı : 1992
Esas No : 375
Karar Tarihi : 24/12/992
AFETZEDELERİN KENDİ KÖY SINIRI İÇİNDE JEOLOJİK VE TOPOĞRAFİK YÖNDEN YERLEŞİME UYGUN YER BULUNAMAMASI VE İLGİLİLERİNDE İSTEMLERİ DOĞRULTUSUNDA BİTLİS İLİ GÜROYMAK İLÇESİ HAYDARDERESİ MEVKİİNDE KENDİLERİNE AİT ARSALARIN YENİ YERLEŞİM YERİ SEÇİLEREK BU YERE YERLEŞTİRİLMELERİNDE 7269 SAYILI UMUMİ HAYATA MÜESSİR AFETLER DOLAYISIYLE ALINACAK TEDBİRLERLE YAPILACAK YARDIMLARA DAİR KANUN HÜKÜMLERİNİN UYGULANACAĞI HK.
İstişari görüş isteminin konusunu, … İli .. İlçesi … Köyü … mezrasında meydana gelen çığ düşmesi olayından sonra düzenlenen jeolojik etüt raporunda sekiz konutun afete maruz kaldığı ve sekiz ailenin nakli gerektiğinin belirtilmesi üzerine, sözkonusu ailelerin yerleşim yeri olarak seçilen … İlçesi, … mevkiinde kendilerine ait arsalara yerleştirilmeleri konusunda 7169 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun Hükümlerinin uygulanıp uygulanamayacağı hususu oluşturmaktadır.
7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanunun 1051 sayılı Kanunla değişik 16.maddesinde, genel hayata etkili afetlerden önce veya sonra kesin lüzum üzerine afetzedelerin belediye veya köy kısımları dışındaki mahallere toplu olarak veya dağıtılarak yerleştirilmelerinin, maddede sayılan Bakanlıkların mütehassıs elemanlarından oluşan bir komisyonca incelenmesinden sonra alınacak Bakanlar Kurulu kararıyla İmar ve İskan Bakanlığı tarafından yapılacağı hükme bağlanmış, yerleşme merkezindeki arazinin imar ve istikamet planlarına göre parsellenip Hazine adına tescilinden sonra ev yapma veya arsa olarak dağıtımı, arazi sahiplerine kıymet belgesi verilmesi, taşınmaz malların maliyet bedellerinin tespiti, maliyet bedellerinden arazi sahiplerine verilen kıymet belgelerindeki miktarın mahsubu suretiyle borçlandırmaya esas olacak meblağın belirlenmesi Kanunun 17-27.maddelerinde açıklanmış, yine afetzedelere inşaat kredisi de verilebileceği 28 ve 29.maddelerde belirtilmiştir.
Duraksama konusu olayda … İli … İlçesi … Köyü … mezrasında meydana gelen çığ düşmesi olayı üzerine, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı teknik elemanlarınca düzenlenen jeolojik etüt raporunda 8 konutun afete maruz olduğu ve nakli gerektiğinin belirtildiği, konu ile ilgili olarak genel hayata etkililik oluru alındığı, yapılan yer seçimi çalışmaları sonucu … Köyü sınırları içerisinde jeolojik ve topoğrafik açıdan yerleşime uygun yer bulunmadığından 7269 sayılı yasanın 1051 sayılı yasayla değişik 16.maddesi uyarınca Bakanlıklar temsilcilerince düzenlenen protokolla … İli …İlçesi … mevkiinde afetzedelerin kendi mülkiyetlerindeki arsaların yeni yerleşim yeri olarak seçildiği, bu yerin Bayındırlık ve İskan Bakanlığıncada uygun bulunduğu, anılan 16.madde uyarınca bu konuda Bakanlar Kurulu kararı alınmasının istendiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, afetzedelerin kendi köy sınırları içinde jeolojik ve topoğrafik yönden yerleşime uygun yer bulunamaması ve ilgililerinde istemle ri doğrultusunda … İli … İlçesi … mevkiinde kendilerine ait arsaların yeni yerleşim yeri seçilerek bu yere yerleştirilmelerinde 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısiyle Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun hükümlerinin uygulanacağına karar verildi.
| İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR: |
| 1. **İçtihat Metni Nedir?** İçtihat metnini, yargı organlarının bir kararının bir daha tekrarlanması gereken hukuki sonuçları taşıyan, belirli bir uyuşmazlığın çözümü için başvurulabilecek genel bir prensibidir. 2. **7269 Sayılı Kanun Nereden Kaynaklı?** 3. **Afetzedelere İskan Yardımı Yapılmaz mı?** 4. **İmar ve İskan Bakanlığı Ne İşe Yarar?** 5. **Bakanlar Kurulu Kararı Nedir?** 6. **Jeolojik ve Topoğrafik Açıdan Yerleşime Uygun Yeri Bulamama Nedir?** 7. **Afetzedeler Hangi Durumlarda Yardım Alır?** 8. **İmar ve İskan Bakanlığındaki Protokol Ne İşe Yarar?** 9. **Bakanlar Kurulu Kararı Alınır mı?** 10. **Afetzedeler Hangi Yerleştirme Yöntemine Sahit Olurlar?** |