|
ÖZET: Başvuran, Tokat İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü’nde elektrik teknisyeni olarak görev yaparken, kendisine verilen nöbetçi santral memuru ve 112 çağrı yönlendirici görevlerinin, görev tanımında yer almadığını belirterek iptalini talep etmiştir. İdare, başvuranın görev yaptığı birim içerisinde, afet ve acil durum yönetimi çerçevesinde 7/24 esasına göre çalışmanın zorunlu olduğunu ve bu nedenle farklı kadrolardaki personelin de bu tür görevlere dahil edilebileceğini ifade etmiştir.
Danıştay, başvuranın görev tanımının dışında kalan bu görevlendirmenin, afet yönetimi açısından gerekli olduğunu ve idarenin personel planlaması yapma yetkisi bulunduğunu vurgulamıştır. Başvuranın talebinin reddedilmesinin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Böylece, afet ve acil durum yönetiminde görevli personelin, olağanüstü durumlarda kadro ve unvanından bağımsız olarak hizmet edebilmesi gerektiği belirtilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/9983-S.22.15363
BAŞVURU NO : 2022/4267
KARAR TARİHİ : 08/08/2022
RET KARARI
Adres
BAŞVURUYA KONU İDARE : TOKAT İL AFET VE ACİL DURUM MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Görevlendirmenin görev tanımında olmadığı gerekçesiyle iptali talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 18/03/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Tokat İl Afet ve Acil Durum
Müdürlüğünde Teknik Hizmetler Sınıfında Elektrik Teknisyeni olarak görev yapmakta olduğunu,
01.11.2021 tarihinden itibaren AADY Merkezinde nöbetçi santral memuru ve 112 çağrı yönlendirici olarak
112 Acil Çağrı Merkezi Uç Birim uygulaması sistemine “afet ve acil durum ihbarlarını ve kurum
bünyesinde gerçekleştirilen arama ve kurtarma faaliyetleriyle ilgili bilgileri başkanlıkça altyapısı oluşturulan veri tabanına girmek” görevlerini içeren görevlendirme yapıldığı, yapılan görevlendirmenin hizmet sınıfının dışında bulunması, görev alanın içinde olmaması nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu ve Afet ve Acil Durum Arama ve Kurtarma Birlik Müdürlükleri ile İl Afet ve Acil Durum Arama ve Kurtarma Ekiplerinin Kuruluşu, Görevleri, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğine aykırı olduğunu belirterek, tarafına yapılan söz konusu görevlendirmenin iptal edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddia hakkında bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Tokat Valiliği İl Afet ve
Acil Durum Müdürlüğünün 22/04/2022 tarihli ve sayılı cevabi yazısında özetle; 2.1. İl AFAD Müdürlüğünün mevzuatla kendisine verilen görevlerini aksatılmaması için, ayrıca Afet ve
Acil Durum Yönetimi Merkezi Şubesinin bir personeli olması (ayrıca Tokat Afet Müdahale Planı TAMP’da da belirtilen Bilgi Yönetimi, İzleme ve Değerlendirme Çalışma Grubunda yer alması) ve yukarıda belirtilen plan ve çalışma gruplarında diğer tüm personelin (kadrolarının gerektirdiği fili görevlerine ilave olarak)
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
farklı şekillerde görevler üstlenmesi nedeniyle başvuranın görevlendirme iptal talebinin uygun görülmediği, 2.2. Başvuran tarafından yapılması gereken görevler tanımlandığı, bunlar içerisinde Elektrik konusu haricindeki görev tanımına uymadığını iddia ettiği diğer işlerin farklı sınıflara mensup (TH, SH, Genel
İdare Hizmetleri gibi…) personel tarafından da yerine getirildiği, 2.3. İl Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezinde görevli tüm personelin afet ve acil durum hallerinde nöbet sistemine dâhil olmakla birlikte normal zamanlarda şube faaliyetlerinin aksatılmaması için (nöbet sonrası kullanılan istirahat izinleri nedeniyle) birkaç personelin (yönetici ve sağlık memuru gibi…) nöbet harici kalabildiği, Müdürlük bünyesinde görev yapan tüm personelin normal zamanlarda vardiya sistemi nöbeti tutmadığı, ancak afet ve acil durum halleri vukuu bulduğunda (afet ve acil durum halinin etki sahasıyla orantılı olarak) tüm personelin vardiya sistemine göre çalışacağı bir nöbet sistemi mevcut olduğu, bu durumda İl AFAD Müdürlüğü personelinin 7/24 saat esasına göre görevi başında bulunduğu, 2.4. Afet ve Acil Durum Müdahale Hizmetleri Yönetmeliğinin Afet ve acil durum yönetim merkezleri başlıklı 13. maddesinin 1. fıkrasında “Afet ve acil durumlara müdahale ile sorumlu…,valilikler ve valilerce gerekli görülmesi halinde kaymakamlıklar, bünyelerinde kurulan afet ve acil durum yönetim merkezlerince 7 gün 24 saat esasına göre afet ve acil durum hizmetlerinin yürütülmesini sağlar,” ve Mülki idare amirlerinin görev ve sorumlulukları başlıklı 29. maddenin 1. fıkrasında ise “İllerde afet ve acil durumların yönetiminden valiler sorumludur. Valiler, illerde ve gerek duyulan ilçelerde afet ve acil durum yönetim merkezlerini kurmak ve 7 gün 24 saat esasına göre çalıştırılmasını sağlamaktan sorumludur.” denilmektedir. Bu çerçevede ifa edilen nöbetin, normal bir santral nöbeti olmaktan ziyade afet ve acil durumlarına ilişkin bir takım bilgilerin derlenip toplanması ve hem fiziki hem de elektronik ortamda kayıtların tutulması ile AFAD Başkanlığı gibi yetkili kurum ve makamlarla bilgi akışının sağlanması işi olduğu, ayrıca başvuranın afet ve acil durum hallerinde kullanılan AYDES (Afet Yönetimi ve Karar Destek Sistemi) Sisteminde yer alan Bilgi Yönetimi İzleme ve Değerlendirme Çalışma Grubunun da personeli olduğu, kısaca söz konusu personelin şikâyet konusu yaptığı nöbet görevinin yukarıdaki ifadelerde bahsedildiği üzere tam da afet ve acil durum halinin AYDES Sisteminde yönetilmesi ve paylaşılması işi olduğu, Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”, 4. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun, 4.1. “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ıncı maddesinin “I-Genel İdare Hizmetleri Sınıfı” kenar başlıklı birinci fıkrasında; “Bu Kanunun kapsamına dahil kurumlarda yönetim, icra, büro ve benzeri hizmetleri gören ve bu Kanunla tespit edilen diğer sınıflara girmeyen memurlar Genel İdare Hizmetleri sınıfını teşkil eder.”, “I-Genel İdare Hizmetleri Sınıfı” kenar başlıklı birinci fıkrasında; “Bu Kanunun kapsamına dahil kurumlarda yönetim, icra, büro ve benzeri hizmetleri gören ve bu Kanunla tespit edilen diğer sınıflara
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
girmeyen memurlar Genel İdare Hizmetleri sınıfını teşkil eder.” “II-Teknik Hizmetler Sınıfı” kenar başlıklı ikinci fıkrasında; “Bu Kanunun kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifa eden ve meri hükümlere göre (…), tekniker teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az orta derecede mesleki tahsil görmüş bulunanlar, Teknik Hizmetler sınıfını teşkil eder.” 4.2. “Memurun başka sınıfta ve derecesinin altında bir görevde çalıştırılmayacağı” başlıklı 45 inci maddesinde, “hiçbir memurun sınıfının dışında ve sınıfının içindeki derecesinin altında bir derecenin görevinde çalıştırılamaz. (…)” 5. 4 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin “İl afet ve acil durum müdürlükleri” başlıklı 52 inci maddesinde, “(1) İllerde bütünleşik afet ve acil durum yönetiminin tüm unsurlarını içerecek şekilde, Başkanlığın taşra teşkilatı olarak valiye bağlı il afet ve acil durum müdürlükleri kurulmuştur. Müdürlüğün sevk ve idaresinden, ildeki afet ve acil durum faaliyetlerinin yönetiminden vali sorumludur. Müdürlük personelinin il dışı geçici görevlendirmesi Başkanlık ve/veya vali tarafından yapılır. (…)” 6. Afet ve Acil Durum Müdahale Hizmetleri Yönetmeliği’nin 6.1. “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 4 üncü maddesinin (h) ve (j) bendinde, “h) Afet ve Acil Durum
Yönetim Merkezleri: Afet ve acil durumlarda müdahalenin koordine edildiği, 24 saat esasına göre çalışan, kesintisiz ve güvenli bilgi işlem ve haberleşme sistemleri ile donatılan merkezleri, j) AYDES: Başkanlıkça kurulan Afet Yönetim ve Karar Destek Sistemini,” 6.2. “Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezleri” başlıklı 13 üncü maddesinin birinci fıkrasında, “(1)
Afet ve acil durum hizmetlerinin yürütülmesi için; a) TAMP’a göre sorumluluğu bulunan bakanlıklar ile kurum ve kuruluşlarca bünyelerinde Afet Yönetim
Merkezi, b) Valiliklerce bünyelerinde İl AFAD Merkezi, c) Valiliklerce gerekli görülmesi halinde ilçelerde kaymakamlıklar bünyesinde İlçe AFAD Merkezi, kurulur. Afet ve acil durumlarda müdahalenin koordine edildiği bu merkezlerin, 7 gün 24 saat kesintisiz çalışması, güvenli bilgi işlem ve haberleşme sistemleri ile donatılması sağlanır. Bu merkezlerde yapılan tüm çalışmalar, düzenli olarak Başkanlık AFAD Merkezine bildirilir.” 6.3. “Mülki idare amirlerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 26 ıncı maddesinin birinci fıkrasında, “(1) İllerde afet ve acil durum yönetiminden valiler sorumludur. Valiler, illerde İl AFAD Merkezi ve gerek duyulan ilçelerde İlçe AFAD Merkezlerini kurmak ve 7 gün 24 saat esasına göre çalıştırılmasını sağlamaktan sorumludur.” 7. 112 Acil Çağrı Merkezleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliğinin “Çağrı yönlendiricilerin kurumsal olarak ek görevleri” başlıklı 15 inci maddesinde, “(1) Çağrı yönlendiricilerin kurumsal olarak ek görevleri; (…)
e) Afet ve acil durum çağrı yönlendiricileri:
1) Yönlendirilen ekibe ilişkin, çıkış, olay yerine ulaşma, olay yerinden ayrılma ve istasyona dönme
sürelerini bildirilen zamanda ve araç takip sisteminden gözlemleyerek doğru ve eksiksiz kaydetmek ve veri
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
terminalinden eksiksiz girilmesini sağlamak, hizmet gerekleri açısından mahsur oluşturmayacak durumlarda ilgili birimler tarafından talep edilen ses ve görüntüleri temin ederek paylaşmak,
2) Afetler ve çok sayıda kişiyi etkileyen acil olaylara ilişkin çağrı merkezine gelen çağrıları; bilgisayar
ortamında tür, yer, saat, etkilenen kişi sayısı gibi farklı kategorilerde istatistik alınacak şekilde kaydetmek,
3) Meteorolojik ihbarları ilgili birimlere tebliğ etmek,
4) İlgili mevzuatında belirtilen iş ve işlemleri yapmak.”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından, İdarenin başvuranın talebine ilişkin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran; AADY Merkezinde nöbetçi santral memuru ve 112 çağrı yönlendirici olarak 112 Acil Çağrı
Merkezi Uç Birim uygulaması sistemine “afet ve acil durum ihbarlarını ve kurum bünyesinde gerçekleştirilen arama ve kurtarma faaliyetleriyle ilgili bilgileri başkanlıkça altyapısı oluşturulan veri tabanına girmek” görevlerini içeren görevlendirmenin görev tanımında olmadığı gerekçesiyle iptalini talep etmektedir.
10. Başvuru konusu incelendiğinde, başvuranın görev yaptığı İl Müdürlüğü bünyesinde Yönetim
Hizmetleri Şube Müdürlüğü, Planlama ve Zarar Azaltma Şube Müdürlüğü, İyileştirme Şube Müdürlüğü ile
Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezi isimleriyle 4 adet Şube Müdürlüğünün bulunduğu, başvuranın Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezi Şubesine görevlendirildiği, söz konusu Şubede Teknisyen (Elektrik)
olarak görev yapan başvuran dışında, Arama Kurtarma Teknisyeni, Şef, VHKİ, Sağlık Memuru, Enformasyon Memuru, Ambar Memuru, Santral Memuru unvanında toplamda 26 addet personelin görev yaptığı, söz konusu Şubede faaliyetlerin aksatılmaması için (nöbet sonrası kullanılan istirahat izinleri nedeniyle) birkaç personelin (yönetici ve sağlık memuru gibi…) haricinde tüm personelin vardiya usulüyle nöbet sistemine dahil edildiği, böylelikle 7 gün 24 saat kesintisiz olarak nöbetçi personel bulundurmak suretiyle afet ve acil durumlara ilişkin bir takım bilgilerin derlenip toplanması, hem fiziki hem de elektronik ortamda kayıtların tutulması ile AFAD Başkanlığı gibi yetkili kurum ve makamlarla bilgi akışının sağlanmasının amaçlandığı, başvuranın ise teknik hizmetler sınıfında istihdam edilmesi nedeniyle çağrı yönlendirici olarak tarafına yapılan görevlendirmenin görev alanıyla ilgili olmadığı gerekçesiyle yapılan görevlendirmenin iptalini talep ettiği, ancak söz konusu talebinin reddedilmesi üzerine bakılan başvurunun yapıldığı anlaşılmaktadır.
11. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın görev yaptığı Afet ve Acil Durum
Yönetim Merkezleri ile acil durumlara ilişkin bir takım bilgilerin derlenip toplanması, hem fiziki hem de elektronik ortamda kayıtların tutulması ve AFAD Başkanlığı gibi yetkili kurum ve makamlarla bilgi akışının sağlanmasının amaçlandığı, söz konusu görevlerin gereği gibi yerine getirilebilmesi için ise 7 gün
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
24 saat esasına çalışılması ve nöbetçi personel bulundurulmasının zorunluluk olduğu, bu kapsamda afet ve
acil durum ihbarının alınması amacıyla Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezlerinde 24 saat esasına göre çalışan enformasyon memuru istihdam edildiği, ancak söz konusu personelin yeterli sayıda olmaması nedeniyle farklı kadrolarda istihdam edilen personelin de kadrolarının gerektirdiği fiili görevlere ilave olarak 112 acil çağrı karşılama ve yönlendirme görevinde çalıştırıldığı ve nöbet sistemine dahil edildiği, başvuranın görevlendirilmesinin de bu kapsamda olduğu, İdarenin mevzuat çerçevesinde kendisine verilen görevleri gereği gibi yapabilmesi için personeller arasında görevlendirme yapma konusunda takdir yetkesinin bulunduğu, başvuranın görevlendirmesinin kadrosuyla doğrudan bir ilgisi olmamakla birlikte
Kurumun iş ve işleyişiyle ilgili olduğu, başvuran gibi farklı kadrolarda istihdam edilen personele de benzer şekilde hizmet gereği görevlendirme yapıldığı, olağanüstü sıkıntılı durumlarda tüm kamu çalışanlarından özveride bulunmalarının ve fedakârlık yapmalarının beklenebileceği, başvuranın görev yaptığı Kurum itibarıyla görev yapan personellerin de olağanüstü sıkıntılı durumlarda kadro ve unvanından bağımsız olarak gerektiğinde nöbet sistemine dahil olarak hizmet edebilecek nitelikte olması gerektiği anlaşıldığından başvuran hakkında yapılan görevlendirmenin hukuken geçerli ve verilen yetkinin amacına uygun olduğu değerlendirilmiş olup İdarenin anılan işleminde herhangi bir hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunamadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderdiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde
“kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak
İdarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karar karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, İdareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
13. Ayrıca kamu hizmetinin kesintisiz ve aksamadan yürütülmesini teminen personel planlamasının yapılmasının idarenin görevi olduğu dikkate alındığında İdareden ihtiyaç duyulan kadro/pozisyonlardaki personel yetersizliğini gidermesi için gerekli tedbirleri alması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Tokat Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana ve TOKAT İL AFET VE ACİL DURUM MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
/
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr