| ÖZET: Bu Sayıştay kararında, kamu zararının oluşup oluşmadığına dair yapılan değerlendirmelerde, artan ve eksilen imalat kalemleri üzerinden hesaplanan zarar tutarları üzerinde durulmuştur. Özellikle, ahşap laminant kilitli parke imalatının eksik yapılması iddiası ile ilgili olarak, projede belirtilen mahallerde yapılan imalatların yerinde gösterildiği, bazı kısımların yok sayıldığı ve idarenin talimatı ile mahal değişikliği yapıldığı belirtilmiştir. Bu bağlamda, yapılan imalatların karşılığı olan ödemelerin kamu zararı oluşturmadığı, ayrıca tazmin hükmünün verilmesinde hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, kamu zararının tazminine ilişkin hükmün bozulmasına ve yeni bir değerlendirme yapılması için dosyanın ilgili daireye gönderilmesine karar verilmiştir. Bu durum, kamu zararının tazminine ilişkin ilamda yer alan iddiaların teknik ve bilimsel tespitlere dayanmadan değerlendirildiğini göstermektedir. |
| Kamu İdaresi Türü | Yüksek Öğretim Kurumları |
| Yılı | 2012 |
| Dairesi | 2 |
| Karar No | 39591 |
| İlam No | 43267 |
| Tutanak Tarihi | 13.9.2017 |
| Kararın Konusu | İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar |
Yapım işinde; işin projesinde olup yapılması gereken bazı imalat kalemlerinin iş artışı olarak gösterilmesi, yapılmayan imalatlar için iş azalışının hesaplanmaması ve proje değişikliği kapsamına girmediği halde bazı iş kalemlerinde imalat değişikliği yapılarak yükleniciye daha fazla bedel ödenmesi;
1- 223 sayılı İlamın 14. maddesinin A) bendiyle; “…” işinde; işin projesinde olup yapılması gereken bazı imalat kalemlerinin iş artışı olarak gösterilmesi, yapılmayan imalatlar için iş azalışının hesaplanmaması ve proje değişikliği kapsamına girmediği halde bazı iş kalemlerinde imalat değişikliği yapılarak yükleniciye daha fazla bedel ödendiği gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.
– Kamu zararının, artan ve eksilen imalat kalemlerinde (087.604 poz nolu 80x80x11 cm. Köşe Beyaz Akrilik Duş Teknesi (artan) ve 087.601 poz nolu 70x70x11 Cm. Kare Beyaz Akrilik Duş Teknesi (eksilen)) uygulama yılı birim fiyatı olan 2012 yılı yerine keşfin hazırlandığı 2011 yılının birim fiyatının kullanılması nedeniyle oluşan … TL’lik kısmından sorumlu Sorumlular (Harcama Yetkilisi sıfatıyla temyiz talep eden Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı … ile Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla temyiz talep eden Geçici Kabul Komisyonu Başkanı-Şube Müdürü … ve Hakedişi Düzenleyen-Makine Mühendisi …), ortaklaşa gönderdikleri temyiz dilekçesinde özetle; söz konusu kamu zararının faizi ile birlikte ödendiğine dair alındı belgesinin dilekçeleri ekinde gönderildiğini bildirmişlerdir.
– Kamu zararının, onarım kapsamındaki imalatlardan ahşap laminant kilitli parke imalatının eksik yapılması nedeniyle oluşan … TL’lik kısmından sorumlu Sorumlular (Harcama Yetkilisi sıfatıyla temyiz talep eden Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı …, Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla temyiz talep eden Geçici Kabul Komisyonu Başkanı-Şube Müdürü … ve Hakedişi Düzenleyen-İnşaat Yüksek Mühendisi …, Geçici Kabul Komisyonu Üyesi sıfatıyla temyiz talep eden İnşaat Yüksek Mühendisi …, Elektrik Mühendisi …, Makine Mühendisi … ve Yüksek Mimar … ile Geçici Kabul Tutanağını Onaylayan sıfatıyla temyiz talep eden Rektör Yardımcısı …), ortaklaşa gönderdikleri temyiz dilekçesinde özetle; sorgu maddesinin B bendinde de belirtildiği gibi ihale sürecinin, uygulama projesi niteliğinde projeler olmadığı halde, yapım işi götürü bedel teklif alınarak yürütüldüğünü, ihale hazırlık sürecinde kurum imkânlarının sınırlı olması, buna rağmen onarım ihtiyacının acil olmasının, süreci hızlandırmak adına ilk mimari projeler üzerinden mahal listesi ve teknik şartnamelerle destekleyerek ilerletmeye götürdüğünü, ahşap laminant kilitli parke imalatının projede belirtilen mahallerde yaptırılmış olan kısımlarının denetim esnasında Denetçiye yerinde özellikle gösterildiğini (bunun dilekçede yer alan fotoğraflarda da gösterildiğini), 612,1875 m2’nin imalat projesinde gösterilen mahallerde yapılmış olduğu halde yok sayıldığını ve 780,1875 m2 miktarın tümü için kamu zararı hesaplandığını, hal böyle iken, üst kattaki 2 katlı dairelerin asma katında banyo önlerindeki 168 m2’lik kısmın yerine de, ihtiyaç üzerine idarenin talimatı ile mahal değişikliği yapılarak, kampüs içerisinde DEKAM (Deneysel Klinik Araştırma Merkezi) etik kurul toplantı salonunda ve 4. lojmanda imalat yapılmasının, işin sözleşmede belirtilen niteliğine uygun bir şekilde tamamlanmasını sağlayacak şekilde istenildiğini, imalat mahal değişikliği yapılan 168 m2’lik kısmın ((168 m2 x … TL/m2)+KDV) tutarı … TL olup, iş kapsamındaki imalatların proje dışındaki mahallerde “yüklenicinin kendi tasarrufu ile değişiklik yapmış olduğu”nun söz konusu olmadığını, ihtiyaç üzerine idarenin talimatı ve yüklenicinin rızası ile mahal değişikliğinin gerçekleştirildiğini, açıklamalar ve yerinde yapılan imalatlar dikkate alınmadan hesaplanan … TL (… + KDV) kamu zararının olmayıp yerinde yapılan imalatların karşılığı olduğunu; sonuç olarak, ahşap laminant kilitli parke imalatına ilişkin, imalat yeri değişikliği yapılan kısım için fazla ödeme yapıldığı iddia edildiği halde, imalatın tümü için kamu zararı hesabı yapıldığını, yukarıda açıklanan nedenlerle kamu zararına sebebiyet verilmediğini, belirterek ilgili ilam hükmünün yeniden değerlendirilerek tazmin hükmünün kaldırılması hususunda gereğini arz etmişlerdir.
– Kamu zararının, proje değişikliği gerektirmeyen iş kalemleri, proje ve mahal listesinde olduğundan iş artışı olarak ödenemeyecek iş kalemleri ve azalan imalatlar hesabı nedeniyle oluşan … TL’lik kısmından sorumlu Sorumlular (Harcama Yetkilisi sıfatıyla temyiz talep eden Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı … ile Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla temyiz talep eden Geçici Kabul Komisyonu Başkanı-Şube Müdürü … ve Hakedişi Düzenleyen-İnşaat Yüksek Mühendisi …), ortaklaşa gönderdikleri temyiz dilekçesinde özetle; sorgu maddesinin B bendinde de belirtildiği gibi ihale sürecinin, uygulama projesi niteliğinde projeler olmadığı halde, yapım işi götürü bedel teklif alınarak yürütüldüğünü, ihale hazırlık sürecinde kurum imkânlarının sınırlı olması, buna rağmen onarım ihtiyacının acil olmasının, süreci hızlandırmak adına ilk mimari projeler üzerinden mahal listesi ve teknik şartnamelerle destekleyerek ilerletmeye götürdüğünü, ilgili onarım işi lojmanlarda yapıldığından ve ihale hazırlık sürecinde lojmanlar öğretim üyelerince kullanımda olduğundan teknik elemanlar olarak kendileri için de, ihaleye hazırlanan istekliler için de proje detaylarını tüm imalat kalemleri için yerinde incelemenin hiç mümkün olamadığını;
1. MSB.660/A1 pozu-3 cm renkli mermer tezgâh imalatının yaptırılmasından vazgeçildiğini, yerine 050 pozu-2 cm mermerit tezgâh imalatı yaptırılmasına gerek duyulduğunu, renkli mermer malzemesinin ağır olduğunu, ayrıca tezgâhın ve süpürgeliklerinin birleşimlerinde parçalı imalatından dolayı sızıntı sorunları oluştuğunu, suni mermer imalatının ise hafif olduğunu, tek parça imal edildiğinden sızıntı sorunları oluşmadığını, daha kullanışlı, daha kaliteli ve uzun ömürlü olduğu için bu değişikliğin düşünüldüğünü, bu hususun ihale hazırlık sürecinde öngörülemediğini, YİGŞ 21 (1) gereğince yapılan değişikliğe uygun olarak yaptırılan imalatların denetimde yerinde gösterildiğini, imalatların dilekçedeki fotoğraflarda da görülebileceğini, dilekçede gösterilen 5 nolu son hakedişin 8. sayfa 75. satırında MSB.660/A1 pozu için … TL bir önceki hakediş imalat tutarı olarak ödeme yapılmış olduğunun görüldüğünü, fakat 7 nolu sayfanın 72. satırında … TL’nin minha edildiğini, yaklaşık maliyet pursantajının % 100 ünün görülebilmesi bakımından bu işlemin yapılmasına gerek olduğunu, 2. sayfa 12. satırında 050 pozu için 17.561,25 TL yaptırılan imalatın karşılığı ödeme yapıldığını, imalat değişikliği nedeniyle olan artış tutarı … TL (… – … = … + KDV) kamu zararı olmayıp yaptırılmış olan imalatın karşılığı olduğunu, mukayeseli keşfin 01.06 nolu kısmında 1. sayfada 12 nolu satırda görüleceği gibi uygunluğunun alındığını,
2. 22.001/A pozu ve 22.009/3A pozu laminant kapı imalatlarının yaptırılmasından vazgeçildiğini, yerine m004 pozu hazır baskı panel kapı ve kasası imalatının yaptırılmasına gerek duyulduğunu, A.04 kapı kilidi, A.08 kapı kolu, A.10 menteşe aksesuarlarının da beraberinde kullanılmış olup, denetim sırasında yerinde gösterildiğini, işlerin hızlandırılması ve seçilen yeni imalatın daha uzun ömürlü, daha sağlam olması bakımından bu değişikliğin tercih edildiğini, iş artışı gerekçelerinin, fiyat açıklamalarının belirtildiğini, ilk savunma ekinde sunulduğunu, imalat değişikliği nedeniyle olan artış tutarı … TL’nin ((… + … + … + …) + KDV) kamu zararı olmayıp yaptırılmış olan imalatların karşılığı olduğunu,
3. 022 pozu bazalt taş bordür yapılması Bilim Sitesi Bahçe-Yaya Yolu Bağlantısında, Kreş-Lojman Bağlantısında, 2. Lojman Engelli Rampasında,
023 pozu bazalt taş yağmur oluğu 4. Lojman Etrafında,
025 pozu 30/60/3 cm mucartalı bazalt kaplama taş imalatı 2. Lojman Tretuvarı Engelli Rampasında,
025 pozu döşeme bazalt taş kaplama yapılması Bilim Sitesi Bahçe-Yaya Yolu Bağlantısında, Kreş-Lojman Bağlantısında, 1-2-3 Lojman Girişlerinde,
Kullanılmış olup ilk projesinde bulunmadığını, artışa neden olan yapılmış ilave imalatların yerinde gösterilmiş olup, dilekçedeki fotoğraflarda da belirtildiğini, açıklamalar ve fotoğraflar dikkate alınmadan hesaplanan … TL’nin ((… + … + … + …) + KDV) kamu zararı olmayıp yerinde yaptırılmış olan imalatların karşılığı olduğunu;
a) 022 Bazalt taş bordür yapılması 98 … …
3. maddede belirtilen 30/60/3 mucartalı bazalt taş imalatına dair ve 1-2 lojman çevresindeki otopark kenarında yeşil alanın etrafınca proje ilavesi olarak yaptırıldığını, mukayeseli metraja aktarıldığını, ilgili imalata dair ilave metrajların;
i.1-2. Lojman Arası 12 mt
ii.1. Lojman Çevresi 115 mt
iii.2. Lojman Çevresi 5 mt
iv.1-2. Lojman Arası Kenarı 66 mt
Şeklinde olduğunu,
b) 023 Bazalt taş yağmur oluğu yapılması 120 20,2754 2433,05
İlgili imalata dair ilave metrajların;
i.4. Lojman Çevresi 120 mt
Şeklinde olduğunu, 4. Lojman çevresinde diğer 1-2-3 nolu lojmanlardan farklı olarak bina tretuvarı zeminden düşük kaldığından biriken çevre sularını toplamak ve uzaklaştırmak maksadıyla bazalt taş yağmur oluğu yaptırıldığını, mukayeseli metraja aktarıldığını,
c) 025 30/60/3 döşeme bazalt kaplama yapılması pozuna dair projede tarif edilen imalatlara ilave olarak projede bulunmayan imalatların farklı bölgelerde (2. Lojman Tretuvarı Engelli Rampasında, Bilim Sitesi Bahçe-Yaya Yolu Bağlantısında, Kreş-Lojman Bağlantısında, 1-2-3. Lojman Girişlerinde) yapılmış olup mukayeseli keşifte de ilgili iş gruplarına eklenerek ödemesinin yapıldığını,
4. 26.752/C1 pozu renkli mermer parapet yapılması işi ile alakalı olarak isteklilerin ihaleden önce işyerine gidip incelemelerde bulunması ve itiraz etmeleri gerektiğinin vurgulandığını, ilgili onarım Bilim Sitesinde yapıldığından ve ihale hazırlık sürecinde lojmanlar öğretim üyelerince kullanımda olduğundan hemen oturulan katın tavanı olan çatıyı incelemenin teknik elemanlar olarak kendileri için de, ihaleye hazırlanan istekliler için de hiç mümkün olamadığını, ancak uygulama esnasında gerçek durum görülebildiğinden gerekli ilavelerin yapıldığını, hesaplamalar sonucunda ödemeye aktarıldığını, açıklamalar dikkate alınmadan hesaplanan … TL’nin (… + KDV) kamu zararı olmayıp yerinde yapılan imalatların karşılığı olduğunu,
5. M.002 90/90 duşakabin yapılması ile alakalı, imalatın zaten projede gösterildiğinin, projede mevcutta olan imalat için ilave ödeme yapılamayacağının vurgulandığını, dilekçedeki fotoğrafta imalatla ilgili projeden bir bölümün gösterildiğini, projedeki çizimin sadece duş teknesini vurgulamakta, duşakabin için bir detay, kesit bulunmamakta olduğunu, duşakabin imalatı için projede olması gereken örnek çizimin de yine dilekçedeki resimlerde gösterildiğini, projesine bakıldığında projede duşakabin imalatının bulunmadığının anlaşılmakta olduğunu, daha sonra ilave olarak yapıldığından da gerekli fiyat araştırmasının, harcama onaylarıyla ödemesinin yapıldığını, hesaplanan … TL’nin (… + KDV) kamu zararı olmayıp yerinde yapılan imalatların karşılığı olduğunu,
6. 22.009/3A pozu laminant kapı kanadı ve 22.001/A pozu laminant kapı kasa ve pervazı imalatları; Bilim Sitesinin Haziran 1998 tarihli uygulama projesinde yer alan yatak odası kapılarının projede gösterildiğini fakat yerinde hiç yapılmadığını, keşif hazırlığı sırasında yaptırılmasının da idarelerin gerekli görülmemiş olup mahal listelerine ve yaklaşık maliyete dâhil edilmediğini, yenileme ibaresinden ancak yerinde olan eski imalatların onarılmasının kastedildiğini, daha önce de açıklandığı gibi kurum imkânlarının sınırlı olması, onarım ihtiyacının acil olması yüzünden 1998 yılının mimari projelerinin mahal listesi ile desteklenerek onarım işini tarif eder halde ihaleye konulduğunu, açıklamalar ve proje gerçekleri dikkate alınmadan hesaplanan … TL’nin ((… + …) + KDV) kamu zararı olmayıp idarelerince yaptırılması gerek görülmeyen işlerin bedel karşılığı olduğunu,
7. MSB.660/A1 pozu renkli mermer tezgâh,
26.005/034A pozu 40×40 yer karosu ile döşeme kaplaması yapılması,
26.006/104A pozu 25×40 seramik duvar kaplaması,
18.198/12 pozu seramik fayans vb. sökülmesi,
18.351/A/MK pozu dış duvarlarda madeni dilatasyon,
İmalatları ile ilgili savunmaların kabul görmediğini, azalan metrajların uygulamada proje veya keşiften farklı, ağırlıkla fazla olduğunun, mukayesede minha ederken uygulamadaki değerlerin esas alınması gerektiğinin vurgulandığını, anılan imalatlarla ilgili ölçümlerin denetim esnasında yerinde, projeye keşfe uygunluğunun gösterildiğini, savunmada da ödeme sayfaları gösterilerek işlemlerde hata olmadığının açıklandığını, açıklamalar dikkate alınmadan hesaplanan … TL ((…+ … – … + .. + …) + KDV) kamu zararının yerinde olmadığının düşünüldüğünü, yapılmayan imalatlara ödeme yapılmadığının aşağıdaki açıklamalardan netlikle anlaşılmakta olduğunu,
a) MSB.660/A1 Renkli mermer tezgâh ile ilgili açıklamanın 1. maddede verildiğini, tüm mermer tezgahlar değiştirildiğinden metrajda değişiklik olmadığını, malzeme değişikliğinin nedeni ve sağladığı faydaların açıklandığını, açıklananlar haricinde hesapta veya uygulamada değişiklik bulunmadığını, iddia edildiği gibi işlem hatasının olmadığının da dilekçe ekindeki hakedişin ilgili sayfalarından anlaşılmakta olduğunu, mukayeseli maliyet hesapları incelendiğinde iş kapsamından çıkarılan kalemlerde sağlamayı yapabilmek maksadıyla ilgili kaleme ait pozda ödemenin tamamının yapıldığını, poz adının başına M- ibaresi eklenerek yeni oluşturulan poza ait menfi (-) ödemenin de geri alındığını, nihayetinde bilgisayarda yapılan bu işlemlerde; bu sağlamanın böylece pursantajlar yerine ödenen toplam rakamlar üzerinden kümülatif olarak kontrolü sağlamakta olduğunu, mukayeseli hesapta sözleşmeden haricen hesaplanan metraj ve sözleşmeye ait birim fiyatlarla elde edilen icmal ile yüklenicinin zaten yapmakta olduğu sözleşme bedelinin toplamının nihai ödemeyi göstermekte olduğunu, MSB.660/A1 pozuna ait ödemenin müspet olarak (… TL) yapıldığını, menfi olarak (… TL) geri alındığını, sonuçta ilgili kaleme dair ödeme yapılmadığını,
b) 26.005/034A 40×40 yer karosu ile döşeme kaplaması ile ilgili hakediş sayfalarının dilekçe ekinde belirtildiğini, iddia edildiği gibi işlem veya rakam hatası bulunmadığını, a) bendinde yapılan açıklamalar doğrultusunda; 26.005/034A pozuna ait ödemenin sayfa 14’de işaretlenen kısımda müspet olarak (… TL) yapıldığını, sayfa 13’de işaretlenen kısımda menfi olarak (… TL) geri alındığını, sonuçta ilgili kaleme dair ödeme yapılmadığını,
c) 26.006/104A 25×40 seramik duvar kaplaması ile ilgili hakediş sayfalarının dilekçe ekinde belirtildiğini, iddia edildiği gibi işlem veya rakam hatası bulunmadığını, a) bendinde yapılan açıklamalar doğrultusunda; 26.006/104A pozuna ait ödemenin sayfa 17’de işaretlenen kısımda müspet olarak (… TL) yapıldığını, sayfa 16’da işaretlenen kısımda menfi olarak (… TL) geri alındığını, sonuçta ilgili kaleme dair ödeme yapılmadığını,
d) 18.198/12 seramik fayans v.b. sökülmesi ile ilgili hakediş sayfalarının dilekçe ekinde belirtildiğini, iddia edildiği gibi işlem veya rakam hatası bulunmadığını, seramik fayansların tamamını sökmenin eski yapı olan Bilim Sitesinin duvarlarına zarar verebileceğinden kapı pencere kasaları yakınlarının söküldüğünü, yapılan iş kadar ödeme yapılıp fazlasının yükleniciden mukayeseli hesap içerisinde minha edildiğini, a) bendinde yapılan açıklamalar doğrultusunda; 18.198/12 pozuna ait ödemenin sayfa 20’de işaretlenen kısımda müspet olarak (… TL) yapıldığını, sayfa 19’da işaretlenen kısımda menfi olarak (… TL) geri alındığını, sonuçta ilgili kaleme dair yerinde yapılan uygulamalar doğrultusunda … TL ödeme yapıldığını,
e) 18.351/A/MK dış duvarlarda madeni dilatasyon ile ilgili hakediş sayfalarının dilekçe ekinde belirtildiğini, iddia edildiği gibi işlem veya rakam hatası bulunmadığını, a) bendinde yapılan açıklamalar doğrultusunda; 18.351/A/MK pozuna ait ödemenin sayfa 23’de işaretlenen kısımda müspet olarak (… TL) yapıldığını, sayfa 22’de işaretlenen kısımda menfi olarak (… TL) geri alındığını, sonuçta ilgili kaleme dair ödeme yapılmadığını,
Sonuç itibariyle, 14 nolu madde ile sorguya alınan imalatlara ilişkin olarak kamu zararına sebebiyet verilmediğini, yapımından itibaren yaklaşık 15 yıldır kullanılan lojmanların artık acil olan onarım ihtiyacını gidermek, lojmanları kamuya sağlıklı hizmet verebilir hale getirmek için aynı yıl içinde keşif, ihale, onarım aşamaları tamamlanarak fayda sağlandığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılması hususunda gereğini arz etmişlerdir.
– Kamu zararının, proje ve teknik belgelerde olduğundan iş artışı olarak ödenemeyecek elektrik tesisatı nedeniyle oluşan … TL’lik kısmından sorumlu Sorumlular (Harcama Yetkilisi sıfatıyla temyiz talep eden Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı … ile Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla temyiz talep eden Geçici Kabul Komisyonu Başkanı-Şube Müdürü … ve Hakedişi Düzenleyen-Elektrik Mühendisi …), ortaklaşa gönderdikleri temyiz dilekçesinde özetle; bahse konu elektrik imalatları ile ilgili gerekli açıklamaların, dilekçe ekinde sunulan ihale projesinde de görüleceği gibi aşağıda arz edildiğini;
1. Aşağıdaki tabloda gösterilen imalatlarla ilgili olarak;
İlk keşif çalışmasında kamu menfaati dikkate alınarak dairelerin tümünde sadece anahtarların ve prizlerin yenilenmesinin öngörüldüğünü, ancak uygulama sırasında bazı sortilerde yıpranma tespit edildiğinden yıpranan sortilerin yenilenmesine ihtiyaç duyulduğunu ve ayrıca ilk keşifte projesinde olmayan çamaşır makinası, bulaşık makinası, mutfak aspiratörü cihazları için de gerekli topraklı priz sorti imalatlarının YİGŞ madde 21(1) hükmüne göre ve mukayeseli keşif oluru ile yaptırıldığını;
ARTAN AZALAN İMALAT MALİYET TABLOSU
Sıra
No Poz No İmalatın Tanımı Birimi Birim
Fiyatı Yaklaşık
Maliyet
Miktarı Yaklaşık
Maliyet
Tutan Yapılan İmalat Miktarı Yapılan Miktar Tutarı Artan
Tutar Azalan Tutar
1 734.101 Normal aydınlatma sortisi AD … 0,00 0,00 225 … …
2 734.102 Komütatör aydınlatma sortisi (Yıpranan sortiler için) AD … 0,00 0,00 3 … 84,46
3 734.104 Paralel aydınlatma sortisi AD … 0,00 0,00 45 … 463,74
4 735.102 Güvenlik hatlı priz sortisi AD … 0,00 0,00 179 … 4.806,35
TOPLAMLAR 452 …
Yukarıdaki tabloda görüleceği gibi yapılan imalatın bedelinin ödendiğini, kamu zararı bulunmadığını,
2. “ÖZEL 4: TV anahtar dekoratif” imalatı; her dairede bir adet salon mahallinde olmak üzere projesinde bulunmakta iken, yatak odası mahallinde projesinde bulunmamakta olduğunu, 54 daire için yalnızca 54 adet yenileneceğinin belirgin olduğunu, ancak uygulama sırasında dairelerde ikamet eden misafirlerin yoğun isteği üzerine 36 dairenin salonlarında 2, yatak odalarında 1 olmak üzere 3 adet, 18 dairenin salonlarında 1, yatak odalarında da 1 olmak üzere 2 adet “TV anahtar dekoratif” yenilenmesi yapıldığını, buna göre (36*3+18*2) = 144 yenileme yapılmış olup 54 adet projede bulunduğundan artan miktarın 90 adet olduğunu, bu artışın mukayeseli keşifle olur alınarak yaptırıldığını,
ARTAN AZALAN İMALAT MALİYET TABLOSU
Sıra
No Poz No İmalatın Tanımı Birimi Birim
Fiyatı Yaklaşık
Maliyet
Miktarı Yaklaşık
Maliyet
Tutarı Yapılan
İmalat
Miktarı Yapılan
Miktar
Tutarı Artan
Tutar Azalan
Tutar
1 ÖZEL-4 TV anahtar dekoratif AD … 0,00 0,00 90 … …
TOPLAMLAR …
Oysaki uygulama sırasında eski TV anahtarlarının demontaj edilmesi ücretinin de yükleniciye ödenmesi gerekmekte olduğu halde ödeme yapılmamış olup kamu yararı sağlandığını,
3. “ÖZEL-5 Komütatör anahtar dekoratif” imalatı; uygulama sırasında, hem daha dekoratif hem de daha ekonomik olması bakımından “ÖZEL-6 Adi anahtar dekoratif” yerine “ÖZEL-5 Komütatör anahtar dekoratif” kullanılmasının uygun olacağı düşünülerek, “ÖZEL-5- Komütatör anahtar dekoratif” pozunun mevcut miktarının 54 adet artırıldığını, artan bu miktardaki imalatın yerine “ÖZEL-6 Adi anahtar dekoratif” pozunun 162 adet miktarının 126 adedinden vazgeçildiğini, bu değişikliğin, mukayeseli keşif ile olur alınarak gerçekleştirildiğini,
ARTAN AZALAN İMALAT MALİYET TABLOSU
Sıra
No Poz No İmalatın Tanımı Birimi Birim
Fiyatı Yaklaşık
Maliyet
Miktarı Yaklaşık
Maliyet
Tutarı Yapılan
İmalat
Miktarı Yapılan
Miktar
Tutarı Artan
Tutar Azalan
Tutar
1 ÖZEL-5 Komütatör anahtar dekoratif AD … 0,00 0,00 54 … …
2 ÖZEL-6 Adi anahtar dekoratif AD … 126 … 0,00 0,00 …
TOPLAMLAR … …
Yükleniciye ödenmesi gereken tutar, … – …= … TL AZALMIŞTIR.
ÖZEL-5 pozuna ilave edilen artan imalatın bedeli … TL olduğu halde, ÖZEL-6 pozunda azalan imalatın bedelinin … TL olduğunu, bu hesapla … TL (…-…) daha az ödeme yapıldığını, bu durumda kamu zararı söz konusu olmayıp, kamu yararının mevcut olduğunu,
4. “ÖZEL-1 Özel tavan armatürü”; bu poz imalat yapılması ile “742.532- Dekoratif amaçlı asma tavan armatürü: ATY2-4×18 W” ve “ÖZEL-2- Sensörlü aplik armatürü” pozlu imalatların yapılmasından vazgeçildiğini, daire sakinlerinin kullanımda sıkıntı yaşadığı ve bu malzemenin görüntüsünü beğenmeyenlerin istekleri dikkate alınarak değişiklik yapıldığını ve bu değişikliğin mukayeseli keşif oluru ile alındığını,
ARTAN AZALAN İMALAT MALİYET TABLOSU
Sıra
No Poz No İmalatın Tanımı Bîrimi Birim
Fiyatı Yaklaşık
Maliyet
Miktarı Yaklaşık
Maliyet
Tutarı Yapılan
İmalat
Miktarı Yapılan
Miktar
Tutarı Artan
Tutar Azalan
Tutar
1 ÖZEL-1 Özel Tavan Armatürü AD … 0,00 0,00 263 … …
2 742.532 Dekoratif amaçlı asma tavan armatürü ATY2-4×18 W AD … 28 … 0,00 0,00 …
Sıra
No Poz No İmalatın Tanımı Birimi Birim
Fiyatı Yaklaşık
Maliyet
Miktarı Yaklaşık
Maliyet
Tutarı Yapılan
İmalat
Miktarı Yapılan
Miktar
Tutan Artan
Tutar Azalan
Tutar
3 ÖZEL-2 Sensörlü aplik armatürü AD … 90 … 0,00 0,00 …
TOPLAMLAR 118 263 … …
Yükleniciye ödenmesi gereken tutar … – … =… TL+KDV ARTIŞ olmuştur.
ÖZEL-1 pozu imalat miktarının projede 279+263=542 adet gösterildiği iddiasının yerinde olmadığını, dilekçe ekinde sunulan projesinde 279 adet bulunmakta olup 263 adedinin sonradan ilave yaptırıldığını, ilave edilenin yerine üstte verilen tablodaki 2. ve 3. sıradaki imalatlardan toplam 118 adedinin yapılmasından vazgeçildiğini, ilave edilen ÖZEL-1 pozu ile artan imalatın bedeli … TL olup 263 armatür yaptırıldığını, vazgeçilen ÖZEL-2 ve 742.532 pozu ile azalan imalatın bedelinin … TL olduğunu, bu hesapla … TL artan imalat olduğu görülmekle birlikte vazgeçilen 118 armatür yerine 263 armatür (145 adet daha fazla armatür) yapılmış olduğunun da görülmekte olduğunu ve kullanıcıların ihtiyaçlarının giderildiğini, yapılan imalatın bedelinin ödendiğini; bu durumda kamu zararının söz konusu olmadığını,
5. “ÖZEL-3 Topraklı priz anahtar dekoratif”; bu imalat kaleminin, ihale dokümanı projesinde her blokta 50 adet olmak üzere 9 blok için toplam 450 adet bulunduğunu, artış yapılan 297 adedinin de projesinde bulunduğu iddiasının yerinde olmadığını, projesi incelendiğinde 450 adet imalat olduğunun tespit edileceğini, bu artışların yapılma sebebi ise; ihale hazırlık aşamasında, eski projesine göre dairelerde çok fazla priz kullanılmış olduğunun görülmüş ve bunların ihtiyaçtan fazla olduğu düşünülerek kamu yararı açısından bazılarının yenilenmemesi; yerlerinin de alçı sıva ile kapatılıp iptal edilmesinin uygun bulunmuş olması olduğunu, ancak yabancı misafir öğretim görevlisi binalarında oturanların büyük çoğunluğunun ısrarlı istekleri üzerine iptal edilmesi öngörülen prizlerin iptal edilmemesi ve yenilenmesi istenildiğinden, ilk keşfindeki miktara 297 adet ilave edilerek artış yapıldığını, 297 adet prizin de projesinde yaptırılmasının istenilmiş olduğu iddiasının yerinde olmadığını, bu artışın da mukayeseli keşif oluru alınarak yaptırıldığını; kamu zararının söz konusu olmadığını,
ARTAN AZALAN İMALAT MALİYET TABLOSU
Sıra
No Poz No İmalatın Tanımı Birimi Birim
Fiyatı İlave Yapılan imalat Miktarı İlave Yapılan Miktar Tutarı Artan
Tutar Azalan
Tutar
1 ÖZEL-3 Topraklı priz anahtar dekoratif AD … 297 … …
TOPLAMLAR …
Sonuç itibariyle, 14 nolu madde ile sorguya alınan imalatlara ilişkin olarak kamu zararına sebebiyet verilmediğini, yapımından itibaren yaklaşık 15 yıldır kullanılan lojmanların artık acil olan onarım ihtiyacını gidermek, lojmanları kamuya sağlıklı hizmet verebilir hale getirmek için aynı yıl içinde keşif, ihale, onarım aşamaları tamamlanarak fayda sağlandığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılması hususunda gereğini arz etmişlerdir.
Başsavcılık mütalaasında özetle; dilekçede ilamın bu maddesine ilişkin olarak; tazmine konu meblağın tahsil edildiği ve belgelerinin gönderildiği dile getirilerek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasının talep edildiği ifade edildikten sonra, tazmine karar verilen tutarın tahsil edilmesinin ilam hükmünün infazı mahiyetinde olduğu; bu itibarla, konu hakkında hüküm tesisine gerek olmadığına karar verilmesinin uygun olacağı belirtilmiştir.
İşbu dosyayla duruşma talep eden ve ilamın bu maddesi ile ilgili sorumluluğu bulunan sorumlulardan …, …, …, …, … ve … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra (yine işbu dosyayla duruşma talep eden ve ilamın bu maddesi ile ilgili sorumluluğu bulunan sorumlulardan …’a 16.08.2017, …’ya 21.08.2017, …’a 16.08.2017 ve …’a 23.08.2017 tarihlerinde duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadıklarından; Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 uncu maddesi hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyaplarında,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
– Kamu zararının, artan ve eksilen imalat kalemlerinde (087.604 poz nolu 80x80x11 cm. Köşe Beyaz Akrilik Duş Teknesi (artan) ve 087.601 poz nolu 70x70x11 Cm. Kare Beyaz Akrilik Duş Teknesi (eksilen)) uygulama yılı birim fiyatı olan 2012 yılı yerine keşfin hazırlandığı 2011 yılının birim fiyatının kullanılmasından kaynaklı … TL’lik kısmı (Kamu Zararı-4 Tablosunun duş teknesi imalatına ilişkin hesaplanan tutar), dilekçe ekindeki 09.09.2014 tarih ve 0349034 sıra numaralı alındı belgesi ile faizi ile birlikte …TL olarak tahsil edilmiştir.
Bildirilen bu tahsilat, hüküm tarihi olan 15.05.2014 tarihinden sonra yapılmıştır.
Bu itibarla, tazmin hükmünün bu kısmı ile ilgili olarak bir tahsilat bildirilmekte ise de; hükümden sonra yapılan bu tahsilat ilam hükmünün (bu kısmının) infazı mahiyetinde olup, söz konusu ilam hükmünün bu kısmına karşı (konunun esası ve sorumluluk yönünden) herhangi bir itirazda bulunulmadığından; tahsilat hakkında Kurulumuzca yapılacak bir işlem bulunmamaktadır.
– Kamu zararının, onarım kapsamındaki imalatlardan ahşap laminant kilitli parke imalatının eksik yapılması nedeniyle oluşan … TL’lik kısmı (Kamu Zararı-5 Tablosu) hakkında sorumlularca temyiz dilekçesinde; ahşap laminant kilitli parke imalatının projede belirtilen mahallerde yaptırılmış olan kısımlarının denetim esnasında Denetçiye yerinde özellikle gösterildiği (bunun dilekçede yer alan fotoğraflarda da gösterildiği), 612,1875 m2’nin imalat projesinde gösterilen mahallerde yapılmış olduğu halde yok sayıldığı ve 780,1875 m2 miktarın tümü için kamu zararı hesaplandığı, hal böyle iken, üst kattaki 2 katlı dairelerin asma katında banyo önlerindeki 168 m2’lik kısmın yerine de, ihtiyaç üzerine idarenin talimatı ile mahal değişikliği yapılarak, kampüs içerisinde DEKAM (Deneysel Klinik Araştırma Merkezi) etik kurul toplantı salonunda ve 4. lojmanda imalat yapılmasının, işin sözleşmede belirtilen niteliğine uygun bir şekilde tamamlanmasını sağlayacak şekilde istenildiği, imalat mahal değişikliği yapılan 168 m2’lik kısmın ((168 m2 x … TL/m2)+KDV) tutarı … TL olup, iş kapsamındaki imalatların proje dışındaki mahallerde “yüklenicinin kendi tasarrufu ile değişiklik yapmış olduğu”nun söz konusu olmadığı, ihtiyaç üzerine idarenin talimatı ve yüklenicinin rızası ile mahal değişikliğinin gerçekleştirildiği, açıklamalar ve yerinde yapılan imalatlar dikkate alınmadan hesaplanan … TL (… + KDV) kamu zararının olmayıp yerinde yapılan imalatların karşılığı olduğu; sonuç olarak, ahşap laminant kilitli parke imalatına ilişkin, imalat yeri değişikliği yapılan kısım için fazla ödeme yapıldığı iddia edildiği halde, imalatın tümü için kamu zararı hesabı yapıldığı iddia edilmiştir.
Ancak, temyiz dilekçesinde yer alan ve yukarıda belirtilmiş olan iddialar, sorumluların sorguya vermiş oldukları savunmalarında da yer almasına karşın, ilamda karşılanmadan, sadece Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Projelerin uygulanması” başlıklı 12 nci ve “Sözleşme ve eklerine uymayan işler” başlıklı 23 üncü maddesi gerekçe gösterilmek suretiyle tazmin hükmü verilmiştir.
Kaldı ki, eksik yapıldığı belirtilen imalata ilişkin olarak Sayıştay Denetçisince düzenlettirilmiş ve kontrol görevlilerince imzalanmış bir tutanak da bulunmamaktadır.
Oysa söz konusu iddialar, teknik hususlarla ilgili olup tazmin gerekçelerinin de işin mahiyeti gereği teknik, bilimsel ve fiili tespitlere dayanması gerekir.
Bu bağlamda, ilamdaki kamu zararı tutarının bu kısmı ile ilgili olarak, sorguya ilişkin savunmalarda ve temyiz dilekçesinde yer alan iddiaların, onaylı/tasdikli uygulama projeleri ve mahal listeleri üzerinden teknik, bilimsel ve fiili tespitlere göre değerlendirmesi yapılmadan farazi ve kabullere dayalı olarak verilen tazmin hükmünde (bu kısmında) hukuki isabet görülmemektedir.
– Kamu zararının, proje değişikliği gerektirmeyen iş kalemleri, proje ve mahal listesinde olduğundan iş artışı olarak ödenemeyecek iş kalemleri ve azalan imalatlar hesabı nedeniyle oluşan … TL’lik kısmından [Kamu Zararı-1 Tablosu + Kamu Zararı-2 Tablosu + Kamu Zararı 4 Tablosu (Duş teknesi imalatına ilişkin hesaplanan tutar hariç)];
İlamda proje değişikliği gerektirmediği belirtilen 3 cm renkli mermer tezgâh yerine 2 cm mermerit tezgâh yapılması ve laminant kapı kanadı ve laminant kapı kasa ve pervazı yerine hazır baskı panel kapı ve kasası yapılması nedeniyle oluşan toplam … TL’lik kısmı (Kamu Zararı-1 Tablosu) hakkında sorumlularca temyiz dilekçesinde;
MSB.660/A1 pozu-3 cm renkli mermer tezgâh imalatının yaptırılmasından vazgeçildiği, yerine 050 pozu-2 cm mermerit tezgâh imalatı yaptırılmasına gerek duyulduğu, renkli mermer malzemesinin ağır olduğu, ayrıca tezgâhın ve süpürgeliklerinin birleşimlerinde parçalı imalatından dolayı sızıntı sorunları oluştuğu, suni mermer imalatının ise hafif olduğu, tek parça imal edildiğinden sızıntı sorunları oluşmadığı, daha kullanışlı, daha kaliteli ve uzun ömürlü olduğu için bu değişikliğin düşünüldüğü, bu hususun ihale hazırlık sürecinde öngörülemediği, YİGŞ 21 (1) gereğince yapılan değişikliğe uygun olarak yaptırılan imalatların denetimde yerinde gösterildiği, bunun için mukayeseli keşfinde yapılmış olduğu ve buna göre ödemelerin gerçekleştirildiği,
22.001/A pozu ve 22.009/3A pozu laminant kapı imalatlarının yaptırılmasından vazgeçildiği, yerine m004 pozu hazır baskı panel kapı ve kasası imalatının yaptırılmasına gerek duyulduğu, A.04 kapı kilidi, A.08 kapı kolu, A.10 menteşe aksesuarlarının da beraberinde kullanılmış olup, denetim sırasında yerinde gösterildiği, işlerin hızlandırılması ve seçilen yeni imalatın daha uzun ömürlü, daha sağlam olması bakımından bu değişikliğin tercih edildiği, iş artışı gerekçelerinin, fiyat açıklamalarının belirtildiği
İddia edilmiştir.
Ancak, temyiz dilekçesinde yer alan ve yukarıda belirtilmiş olan iddialar, sorumluların sorguya vermiş oldukları savunmalarında da yer almasına karşın, ilamda karşılanmadan, proje ve mahal listeleri ile teknik dokümanlarda gösterilen imalatların herhangi bir teknik gerekçe gösterilmeden değiştirilmesinin mümkün olmadığından hareketle sadece Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Projelerin uygulanması” başlıklı 12 nci ve “Sözleşme ve eklerine uymayan işler” başlıklı 23 üncü maddesi gerekçe gösterilmek suretiyle tazmin hükmü verilmiştir.
Oysa söz konusu iddialar, proje değişikliği gerektirebilecek teknik hususlarla ilgili olup tazmin gerekçelerinin de işin mahiyeti gereği teknik, bilimsel ve fiili tespitlere dayanması gerekir.
Bu bağlamda, ilamdaki kamu zararı tutarının bu kısmı ile ilgili olarak, sorguya ilişkin savunmalarda ve temyiz dilekçesinde yer alan iddiaların, onaylı/tasdikli uygulama projeleri ve mahal listeleri üzerinden teknik, bilimsel ve fiili tespitlere göre değerlendirmesi yapılmadan farazi ve kabullere dayalı olarak verilen tazmin hükmünde (bu kısmında) hukuki isabet görülmemektedir.
İlamda proje ve mahal listesinde olduğundan iş artışı olarak ödenemeyecek olduğu belirtilen 30/60/3 cm mucartalı bazalt taş, renkli mermer parapet yapılması, kapı kilidinin takılması, kapı kolu ve aynaları, menteşenin takılması, 90/90 duşakabin, bazalt taş bordür yapılması, döşeme bazalt taş kaplama yapılması ve bazalt taş yağmur oluğu yapılması nedeniyle oluşan toplam … TL’lik kısmı (Kamu Zararı-2 Tablosu) hakkında sorumlularca temyiz dilekçesinde;
022 pozu bazalt taş bordür yapılması Bilim Sitesi Bahçe-Yaya Yolu Bağlantısında, Kreş-Lojman Bağlantısında, 2. Lojman Engelli Rampasında, 023 pozu bazalt taş yağmur oluğu 4. Lojman Etrafında, 025 pozu 30/60/3 cm mucartalı bazalt kaplama taş imalatı 2. Lojman Tretuvarı Engelli Rampasında, 025 pozu döşeme bazalt taş kaplama yapılması Bilim Sitesi Bahçe-Yaya Yolu Bağlantısında, Kreş-Lojman Bağlantısında, 1-2-3 Lojman Girişlerinde kullanılmış olup ilk projesinde bulunmadığı, artışa neden olan yapılmış ilave imalatların yerinde gösterilmiş olup, dilekçedeki fotoğraflarda da belirtildiği, ilamda hesaplanan tutarların kamu zararı olmayıp yapılan imalatların karşılığı olduğu,
A.04 kapı kilidi, A.08 kapı kolu, A.10 menteşe aksesuarlarının da yukarıda belirtildiği üzere m004 hazır baskı panel kapı ve kasası imalatında beraber beraberinde kullanılmış olup denetim sırasında yerinde gösterildiği,
26.752/C1 pozu renkli mermer parapet yapılması işi ile alakalı olarak isteklilerin ihaleden önce işyerine gidip incelemelerde bulunması ve itiraz etmeleri gerektiğinin vurgulandığı, ilgili onarım Bilim Sitesinde yapıldığından ve ihale hazırlık sürecinde lojmanlar öğretim üyelerince kullanımda olduğundan hemen oturulan katın tavanı olan çatıyı incelemenin teknik elemanlar olarak kendileri için de, ihaleye hazırlanan istekliler için de hiç mümkün olamadığı, ancak uygulama esnasında gerçek durum görülebildiğinden gerekli ilavelerin yapıldığı, hesaplamalar sonucunda ödemeye aktarıldığı, ilamda hesaplanan tutarın kamu zararı olmayıp yapılan imalatın karşılığı olduğu,
M.002 90/90 duşakabin yapılması ile alakalı, imalatın zaten projede gösterildiğinin, projede mevcutta olan imalat için ilave ödeme yapılamayacağının vurgulandığı, dilekçedeki fotoğrafta imalatla ilgili projeden bir bölümün gösterildiği, projedeki çizimin sadece duş teknesini vurgulamakta, duşakabin için bir detay, kesit bulunmamakta olduğu, duşakabin imalatı için projede olması gereken örnek çizimin de yine dilekçedeki resimlerde gösterildiği, projesine bakıldığında projede duşakabin imalatının bulunmadığının anlaşılmakta olduğu, daha sonra ilave olarak yapıldığından da gerekli fiyat araştırmasının, harcama onaylarıyla ödemesinin yapıldığı, ilamda hesaplanan tutarın kamu zararı olmayıp yerinde yapılan imalatların karşılığı olduğu
İddia edilmiştir.
Ancak, temyiz dilekçesinde yer alan ve yukarıda belirtilmiş olan iddialar, sorumluların sorguya vermiş oldukları savunmalarında da yer almasına karşın, ilamda karşılanmadan, projelerde değişiklik olduğuna ilişkin hakediş eklerinde bir belge bulunmadığı gibi projeler revize edildiyse bile revize projelerin gönderilmediğinden hareketle sadece Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Projelerin uygulanması” başlıklı 12 nci ve “Sözleşme ve eklerine uymayan işler” başlıklı 23 üncü maddesi gerekçe gösterilmek suretiyle tazmin hükmü verilmiştir.
Oysa söz konusu iddialar, proje değişikliğini ve mukayeseli keşif sonucu daha fazla imalat yapılmasını gerektirebilecek teknik hususlarla ilgili olup tazmin gerekçelerinin de işin mahiyeti gereği teknik, bilimsel ve fiili tespitlere dayanması gerekir.
Bu bağlamda, ilamdaki kamu zararı tutarının bu kısmı ile ilgili olarak, sorguya ilişkin savunmalarda ve temyiz dilekçesinde yer alan iddiaların, onaylı/tasdikli uygulama projeleri ve mahal listeleri üzerinden teknik, bilimsel ve fiili tespitlere göre değerlendirmesi yapılmadan farazi ve kabullere dayalı olarak verilen tazmin hükmünde (bu kısmında) hukuki isabet görülmemektedir.
İlamda azalan imalatlar hesabının nasıl yapılması gerektiğine ilişkin olan ve laminant kapı kanadı ve laminant kapı kasa ve pervazı, renkli mermer tezgah, 40×40 yer karosu ile döşeme kaplaması, 25×40 seramik duvar kaplaması, seramik fayans v.b. sökülmesi ve dış duvarlarda madeni dilatasyon imalatlarını ilgilendiren toplam … TL’lik kısmı (70*70*11 akrilik duş teknesi ve 80*80*11 akrilik duş teknesi imalatlarını ilgilendiren kısmı sorumlularca kabul edilip tahsil edildiğinden buraya alınmamış olup Kamu Zararı-4 Tablosu) hakkında sorumlularca temyiz dilekçesinde; mukayeseli maliyet hesapları incelendiğinde iş kapsamından çıkarılan imalat kalemlerinde sağlamayı yapabilmek maksadıyla ilgili kaleme ait pozda ödemenin tamamının yapıldığı, poz adının başına M-ibaresi eklenerek yeni oluşturulan poza ait menfi (-) ödemede geri alındığı, nihayetinde bilgisayarda yapılan bu işlemlerde; bu sağlama yöntemiyle pursantajlar yerine ödenen toplam rakamlar üzerinden kümülatif olarak kontrolün sağlandığı iddia edilmiştir.
Gerçekten de, söz konusu iş götürü bedel teklif alınarak ihale edildiğinden; projelerde gösterilen imalatlardan vazgeçildiğinde azalan imalat miktarının projedekinden daha az miktarda minha edilmesi durumunda yükleniciye fazla ödeme yapılması sonucu ortaya çıkacak olup, tazmin hükmünün bu kısmının temel gerekçesi de bu düşünce üzerine kurulmuştur.
Ancak, bu şekilde bir fazla ödeme, sadece işin sözleşmesi kapsamındaki imalat kalemlerinin pursantaj oranlarının da projeler üzerinden hesaplanması halinde geçerli olup ilama konu olayda böyle bir durumun var olup olmadığı mevcut belgelerden anlaşılamamaktadır.
Mevzuat gereği azalan ve artan imalatlardaki miktarların projelerden hesaplanıp buna göre hakediş ödemelerinin gerçekleştirilmesi gerekmekte ise ve bu yönüyle, projelerden miktar hesabı yerine keşifteki miktarların dikkate alınması mevzuata uygun olmasa da idarece uygulanan yöntemin kamu zararına yol açıp açmadığı konusunda bir değerlendirme yapılması da halihazırda mümkün değildir.
Bu bağlamda, ilamdaki kamu zararı tutarının bu kısmı ile ilgili olarak, sorguya ilişkin savunmalarda ve temyiz dilekçesinde yer alan iddiaların, onaylı/tasdikli uygulama projeleri ve mahal listeleri üzerinden teknik, bilimsel ve fiili tespitlere göre değerlendirmesi yapılmadan farazi ve kabullere dayalı olarak verilen tazmin hükmünde (bu kısmında) hukuki isabet görülmemektedir.
İlamda proje ve teknik belgelerde olduğundan iş artışı olarak ödenemeyecek olduğu belirtilen elektrik tesisi imalatları; normal aydınlatma sortisi, komütatör sorti, paralel sorti, güvenlik hatlı priz sortisi, TV anahtar, komütatör anahtar, özel tavan armatürü ve topraklı priz kaynaklı toplam … TL’lik kısmı (Kamu Zararı-3 Tablosu) hakkında sorumlularca temyiz dilekçesinde;
İlk keşif çalışmasında kamu menfaati dikkate alınarak dairelerin tümünde sadece anahtarların ve prizlerin yenilenmesinin öngörüldüğü, ancak uygulama sırasında bazı sortilerde yıpranma tespit edildiğinden yıpranan sortilerin yenilenmesine ihtiyaç duyulduğu ve ayrıca ilk keşifte projesinde olmayan çamaşır makinası, bulaşık makinası, mutfak aspiratörü cihazları için de gerekli topraklı priz sorti imalatlarının YİGŞ madde 21(1) hükmüne göre ve mukayeseli keşif oluru ile yaptırıldığı, bu anlamda yapılan imalatın bedelinin ödendiği,
“ÖZEL 4: TV analılar dekoratif” imalatı ile ilgili olarak; her dairede bir adet salon mahallinde olmak üzere projesinde bulunmakta iken, yatak odası mahallinde projesinde bulunmamakta olduğu, 54 daire için yalnızca 54 adet yenileneceğinin belirgin olduğu, ancak uygulama sırasında dairelerde ikamet eden misafirlerin yoğun isteği üzerine 36 dairenin salonlarında 2, yatak odalarında 1 olmak üzere 3 adet, 18 dairenin salonlarında 1, yatak odalarında da 1 olmak üzere 2 adet “TV anahtar dekoratif” yenilenmesi yapıldığı, buna göre (36*3+18*2) = 144 yenileme yapılmış olup 54 adet projede bulunduğundan artan miktarın 90 adet olduğu, bu artışın mukayeseli keşifle olur alınarak yaptırıldığı,
“ÖZEL-5 Komütatör anahtar dekoratif” imalatı ile ilgili olarak; uygulama sırasında, hem daha dekoratif hem de daha ekonomik olması bakımından “ÖZEL-6 Adi anahtar dekoratif” yerine “ÖZEL-5 Komütatör anahtar dekoratif” kullanılmasının uygun olacağı düşünülerek, “ÖZEL-5- Komütatör anahtar dekoratif” pozunun mevcut miktarının 54 adet artırıldığı, artan bu miktardaki imalatın yerine “ÖZEL-6 Adi anahtar dekoratif” pozunun 162 adet miktarının 126 adedinden vazgeçildiği, bu değişikliğin, mukayeseli keşif ile olur alınarak gerçekleştirildiği, ÖZEL-5 pozuna ilave edilen artan imalatın bedeli … TL olduğu halde, ÖZEL-6 pozunda azalan imalatın bedelinin … TL olduğu, bu hesapla … TL (…-…) daha az ödeme yapıldığı,
“ÖZEL-1 Özel tavan armatürü” ile ilgili olarak; bu poz imalat yapılması ile “742.532- Dekoratif amaçlı asma tavan armatürü: ATY2-4×18 W” ve “ÖZEL-2- Sensörlü aplik armatürü” pozlu imalatların yapılmasından vazgeçildiği, daire sakinlerinin kullanımda sıkıntı yaşadığı ve bu malzemenin görüntüsünü beğenmeyenlerin istekleri dikkate alınarak değişiklik yapıldığı ve bu değişikliğin mukayeseli keşif oluru ile alındığı, ÖZEL-1 pozu imalat miktarının projede 279+263=542 adet gösterildiği iddiasının yerinde olmadığı, dilekçe ekinde sunulan projesinde 279 adet bulunmakta olup 263 adedinin sonradan ilave yaptırıldığı, ilave edilenin yerine dekoratif amaçlı asma tavan armatürü ATY2-4×18 W ve sensörlü aplik armatürü imalatlarından toplam 118 adedinin yapılmasından vazgeçildiği, ilave edilen ÖZEL-1 pozu ile artan imalatın bedeli … TL olup 263 armatür yaptırıldığı, vazgeçilen ÖZEL-2 ve 742.532 pozu ile azalan imalatın bedelinin … TL olduğu, bu hesapla … TL artan imalat olduğu görülmekle birlikte vazgeçilen 118 armatür yerine 263 armatür (145 adet daha fazla armatür) yapılmış olduğunun da görülmekte olduğu ve kullanıcıların ihtiyaçlarının giderildiği, bu anlamda yapılan imalatın bedelinin ödendiği,
“ÖZEL-3 Topraklı priz anahtar dekoratif” imalatı ile ilgili olarak; bu imalat kaleminin, ihale dokümanı projesinde her blokta 50 adet olmak üzere 9 blok için toplam 450 adet bulunduğu, artış yapılan 297 adedinin de projesinde bulunduğu iddiasının yerinde olmadığı, projesi incelendiğinde 450 adet imalat olduğunun tespit edileceği, bu artışların yapılma sebebinin ise; ihale hazırlık aşamasında, eski projesine göre dairelerde çok fazla priz kullanılmış olduğunun görülmüş ve bunların ihtiyaçtan fazla olduğu düşünülerek kamu yararı açısından bazılarının yenilenmemesi; yerlerinin de alçı sıva ile kapatılıp iptal edilmesinin uygun bulunmuş olması olduğu, ancak yabancı misafir öğretim görevlisi binalarında oturanların büyük çoğunluğunun ısrarlı istekleri üzerine iptal edilmesi öngörülen prizlerin iptal edilmemesi ve yenilenmesi istenildiğinden, ilk keşfindeki miktara 297 adet ilave edilerek artış yapıldığı, 297 adet prizin de projesinde yaptırılmasının istenilmiş olduğu iddiasının yerinde olmadığı, bu artışın da mukayeseli keşif oluru alınarak yaptırıldığı
İddia edilmiştir.
Ancak, temyiz dilekçesinde yer alan ve yukarıda belirtilmiş olan iddialar, sorumluların sorguya vermiş oldukları savunmalarında da yer almasına karşın, ilamda karşılanmadan, sözleşme eki elektrik teknik şartnamesinde, bütün mahallerde bulunan tesisatın sökülüp projede belirtilen hali ile yenden yapılacağı, mahal listesinde ve projede belirtilen imalatların mahallerinde eksiksiz uygulanacağının belirtilmiş olması hasebiyle proje değişikliği olmadığı sürece miktarlarda değişme olmayacağı için projede gösterilen işler için ilave bir bedel hesaplanamayacağından hareketle sadece Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Projelerin uygulanması” başlıklı 12 nci ve “Sözleşme ve eklerine uymayan işler” başlıklı 23 üncü maddesi gerekçe gösterilmek suretiyle tazmin hükmü verilmiştir.
Oysa söz konusu iddialar, proje değişikliğini ve mukayeseli keşif sonucu daha fazla imalat yapılmasını gerektirebilecek teknik hususlarla ilgili olup tazmin gerekçelerinin de işin mahiyeti gereği teknik, bilimsel ve fiili tespitlere dayanması gerekir.
Bu bağlamda, ilamdaki kamu zararı tutarının bu kısmı ile ilgili olarak, sorguya ilişkin savunmalarda ve temyiz dilekçesinde yer alan iddiaların, onaylı/tasdikli uygulama projeleri ve mahal listeleri üzerinden teknik, bilimsel ve fiili tespitlere göre değerlendirmesi yapılmadan farazi ve kabullere dayalı olarak verilen tazmin hükmünde (bu kısmında) hukuki isabet görülmemektedir.
Sonuç olarak, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca, 223 sayılı İlamın 14. maddesinin A) bendiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün BOZULMASINA ve sorumluların temyiz dilekçesindeki (ve daha önceden sorgu aşamasında öne sürülen) iddialarının yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda değerlendirilmesini takiben kamu zararı oluşup oluşmadığı tespitinin yapılması suretiyle yeni bir hüküm kurulmasını teminen dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE; oy çokluğuyla,
Karşı oy gerekçesi
Üye …’nun karşı oy gerekçesi:
Kamu zararının, onarım kapsamındaki imalatlardan ahşap laminant kilitli parke imalatının eksik yapılması nedeniyle oluşan … TL’lik kısmı (Kamu Zararı-5 Tablosu) hakkında sorumlularca temyiz dilekçesinde belirtilen ve yukarıda detaylı bir şekilde sunulan iddialardan ve dilekçede yer alan fotoğraflardan da açıkça görüleceği üzere; 612,1875 m2 imalat, projesinde gösterilen mahallerde yapılmış olduğu halde yok sayılmış ve 780,1875 m2 miktarın tümü için kamu zararı hesaplanmıştır. 168 m2’lik kısmın yerine de, ihtiyaç üzerine idarenin talimatı ile mahal değişikliği yapılarak, kampüs içerisinde DEKAM (Deneysel Klinik Araştırma Merkezi) etik kurul toplantı salonunda ve 4. lojmanda imalat yapılması istenmiştir. Bu nedenle, iş kapsamındaki imalatların proje dışındaki mahallerde “yüklenicinin kendi tasarrufu ile değişiklik yapmış olduğu”ndan söz etmek mümkün değildir. İhtiyaç üzerine idarenin talimatı ve yüklenicinin rızası ile mahal değişikliği gerçekleştirilmiştir. Açıklamalar ve yerinde yapılan imalatlar dikkate alınmadan hesaplanan kamu zararı yerinde olmayıp yerinde yapılan imalatların karşılığı yapılan ödemede mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
İlamda proje değişikliği gerektirmediği belirtilen 3 cm renkli mermer tezgâh yerine 2 cm mermerit tezgâh yapılması ve laminant kapı kanadı ve laminant kapı kasa ve pervazı yerine hazır baskı panel kapı ve kasası yapılması nedeniyle oluşan toplam … TL’lik kısmı (Kamu Zararı-1 Tablosu) hakkında sorumlularca temyiz dilekçesinde belirtilen ve yukarıda detaylı bir şekilde sunulan iddialardan ve dilekçede yer alan fotoğraflardan da açıkça görüleceği üzere; ihale hazırlık sürecinde öngörülemeyen, YİGŞ 21 (1) gereğince yapılan değişikliğe uygun olarak yaptırılan imalatlar için mukayeseli keşifler yapılmış ve buna göre ödemeler gerçekleştirilmiştir. Dolayısıyla, kamu zararından söz etmek mümkün değildir. (Örneğin, 3 cm renkli mermer tezgâh yerine 2 cm mermerit tezgâh yapılması işinde mermerit tezgah içerisinde yer alan eviyeler hiç hesaba katılmadan kamu zararı hesabı yapılmıştır. Söz konusu eviyeler hesaba dahil edildiğinde kamu zararı oluşmayacağı sorumlularca da gösterilmiş olmasına rağmen bu değerlendirme dikkate alınmadan tazmin hükmü verilmiştir.)
İlamda proje ve mahal listesinde olduğundan iş artışı olarak ödenemeyecek olduğu belirtilen 30/60/3 cm mucartalı bazalt taş, renkli mermer parapet yapılması, kapı kilidinin takılması, kapı kolu ve aynaları, menteşenin takılması, 90/90 duşakabin, bazalt taş bordür yapılması, döşeme bazalt taş kaplama yapılması ve bazalt taş yağmur oluğu yapılması nedeniyle oluşan toplam … TL’lik kısmı (Kamu Zararı-2 Tablosu) hakkında sorumlularca temyiz dilekçesinde belirtilen ve yukarıda detaylı bir şekilde sunulan iddialardan ve dilekçede yer alan fotoğraflardan da açıkça görüleceği üzere; iş artışına konu olan imalatlar, ilk projesinde bulunmayan veya sonradan yapılmasına ihtiyaç duyulan imalatlardır. Bu itibarla, ilamda hesaplanan tutarlar kamu zararı olmayıp iş artış oluru alınarak yapılan imalatların karşılığıdır.
İlamda azalan imalatlar hesabının nasıl yapılması gerektiğine ilişkin olan ve laminant kapı kanadı ve laminant kapı kasa ve pervazı, renkli mermer tezgah, 40×40 yer karosu ile döşeme kaplaması, 25×40 seramik duvar kaplaması, seramik fayans v.b. sökülmesi ve dış duvarlarda madeni dilatasyon imalatlarını ilgilendiren toplam … TL’lik kısmı (70*70*11 akrilik duş teknesi ve 80*80*11 akrilik duş teknesi imalatlarını ilgilendiren kısmı sorumlularca kabul edilip tahsil edildiğinden buraya alınmamış olup Kamu Zararı-4 Tablosu) hakkında sorumlularca temyiz dilekçesinde belirtilen ve yukarıda detaylı bir şekilde sunulan iddialardan ve dilekçede yer alan fotoğraflardan da açıkça görüleceği üzere; mukayeseli maliyet hesaplarında iş kapsamından çıkarılan imalat kalemlerinde sağlamayı yapabilmek maksadıyla ilgili kaleme ait pozda ödemenin tamamı yapılmış, poz adının başına M-ibaresi eklenerek yeni oluşturulan poza ait menfi (-) ödemede geri alınmış, nihayetinde bilgisayarda yapılan bu işlemlerde; bu sağlama yöntemiyle pursantajlar yerine ödenen toplam rakamlar üzerinden kümülatif olarak kontrolün sağlanmıştır. Mevzuat gereği azalan ve artan imalatlardaki miktarların projelerden hesaplanıp buna göre hakediş ödemelerinin gerçekleştirilmesi gerekmekte ise ve bu yönüyle, projelerden miktar hesabı yerine keşifteki miktarların dikkate alınması mevzuata uygun olmasa da idarece uygulanan yöntemin kamu zararına yol açmadığı da açık bir şekilde gözükmektedir. Konuyu açmak gerekirse; idarece gerçekleştirilen yöntemle mukayeseli maliyet hesapları incelendiğinde iş kapsamından çıkarılan imalat kalemlerinde sağlamayı yapabilmek maksadıyla ilgili kaleme ait pozda ödemenin tamamı yapılmış, poz adının başına M-ibaresi eklenerek yeni oluşturulan poza ait menfi (-) ödemede geri alınmış, nihayetinde imalatından vazgeçilen imalatlar hakedişlere nasıl girdiyse o şekilde çıkmış; özetle bu sağlama yöntemiyle pursantajlar yerine ödenen toplam rakamlar üzerinden kümülatif olarak kontrol sağlanmış olmaktadır. Bunun aksine, ilamda belirtilen yöntemle keşif miktarları üzerinden hakedişlere giren imalat kalemlerinin yapımından vazgeçilmesi durumunda projedeki miktarlar üzerinden hakedişlerden çıkması durumunda gerek pursantaj oranları üzerinden sağlama gerçekleştirilemeyecek, gerekse de yüklenicinin aleyhine hakkaniyetsiz bir durum oluşacaktır. Sonuç itibariyle, yapımından vazgeçilen imalatların idarece uygulanan yöntemle hakedişlerden çıkarılmış olmasında herhangi bir kamu zararı oluşmamıştır.
İlamda proje ve teknik belgelerde olduğundan iş artışı olarak ödenemeyecek olduğu belirtilen elektrik tesisi imalatları; normal aydınlatma sortisi, komütatör sorti, paralel sorti, güvenlik hatlı priz sortisi, TV anahtar, komütatör anahtar, özel tavan armatürü ve topraklı priz kaynaklı toplam … TL’lik kısmı (Kamu Zararı-3 Tablosu) hakkında sorumlularca temyiz dilekçesinde belirtilen ve yukarıda detaylı bir şekilde sunulan iddialardan ve dilekçede yer alan fotoğraflardan da açıkça görüleceği üzere; iş artışına konu olan imalatlar proje değişikliğini gerektiren bazı sebepler dolayısıyla yapılmış ve mukayeseli keşif sonucu ödenmiştir. Bu minvalde, söz konusu imalatların proje ve teknik belgelerde zaten yer aldığından bahsetmek mümkün olmayıp fiilen yapılan imalatların karşılığının ödenmesinde mevzuata aykırı bir husus bulunmamaktadır.
Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, sorumluların temyiz dilekçesindeki iddialarının kabulü ile tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.
| İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR: |
|
Sorular:
1. Temyiz dilekçesinde belirtilen iddiaların kabulü ile tazmin hükmünün kaldırılması nasıl bir sonuç doğurur? Cevaplar: 1. Temyiz dilekçesinde belirtilen iddiaların kabulü ile tazmin hükmünün kaldırılması, kamu zararı oluşmamıştır. Tanımlar: 1. **Pursantaj**: Yapım işlerinde, işin yapımı esnasında veya bitirilmesinde herhangi bir aksaklık olmamasını sağlamak için, işçinin belirli oranlarda ücret aldığı terimidir. |