|
ÖZET: Bu karar, Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı bir çalışanın aile birliği gerekçesiyle yer değişikliği talebinin reddine ilişkin bir uyuşmazlığı ele almaktadır. Başvuran, unvan değişikliği sınavında başarılı olduktan sonra kendi tercihiyle Merkez Teşkilatı’na atanmış, daha sonra Elazığ İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne tayin talep etmiştir. Ancak, başvuranın aile birliği mazeretini belgelendirmemesi nedeniyle idarenin yasal bir zorunluluğu kalmamış ve talep zımnen reddedilmiştir.
İdare, yer değiştirme taleplerinin, sağlık ve aile birliği gibi mazeretlerin belgelendirilmesi şartına bağlı olduğunu belirtmiş ve başvuranın bu şartı yerine getirmediğini vurgulamıştır. Ayrıca, benzer taleplerin yalnızca geçici görevlendirmelerle karşılandığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, idarenin başvuranın talebini reddetmesinin hukuka uygun olduğu, kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde değerlendirildiğinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/4887-S.23.8041
BAŞVURU NO : 2022/18163
KARAR TARİHİ : 13/04/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Aile birliği gerekçesiyle yer değişikliği talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 08/12/2022
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; MEB İnşaat ve Emlak Genel Müdürlüğünde Tekniker olarak görev yaptığını, 31.08.2022 tarihli dilekçesiyle Elazığ İl Milli Eğitim Müdürlüğüne tayin olmak istediğine dair başvuru yaptığını, atama talebinin İnşaat Emlak Genel Müdürlüğünce uygun görülerek
Personel Genel Müdürlüğüne yönlendirildiğini, 12.09.2022 tarihinde Personel Genel Müdürlüğü tarafından açık kadro olmadığının belirtildiğini ifadeyle atamasının yapılmasını talep etmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge yazısına cevaben Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü’nün
23.01.2023 tarihli sayılı yazısında özetle;
2.1. Millî Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme
Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmelik gereği Bakanlığımızın merkez ve taşra teşkilatında görev yapan personele yönelik yapılan unvan değişikliği sınavı sonrasında unvan ve il bazlı olarak boş kadrolar ilana çıkılmış ve sınavda başarılı olan personel tercih ekranından istekleriyle görev almak istedikleri illeri tercih etmişler ve puan üstünlüğüne göre atamaları gerçekleştirilmiştir.
2.2. Adı geçen unvan değişikliği sınavı sonucunda yazılı ve sözlü sınavlarda başarılı olmuş kendi tercihi doğrultusunda Bakanlığımız Merkez Teşkilatı İnşaat ve Emlak Genel Müdürlüğü emrine Tekniker alarak atanmıştır.
2.3. İdare fonksiyonu gereği, etkin, verimli, sağlıklı ve ekonomik bir kamu hizmeti sunmakla yükümlü olup bu hizmeti de personeliyle gerçekleştirmektedir. Personel yer değişikliklerinde kadro ve personel
sayısına yönelik çalışma yapıldığından, idarenin düzenlemelerle kendisine verilen yetki ve görev bağlamında, hizmetin olumsuzluktan etkilenmemesi ve aksamaması için gerekli önlemleri alması gerektiği hususunda duraksamaya yer olmadığı aşikardır. Hal böyle iken, Şef olarak görev yapan adı geçenin tamamen kendi isteğiyle atandığı unvanda liyakat ve kariyer yapmak istemesi sebebiyle Millî Eğitim
Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması
Hakkında Yönetmelik çerçevesinde yapılmış olan sınava katılıp başarılı olması ve ihtiyaç olarak ilan edilen
İnşaat ve Emlak Genel Müdürlüğüne atanması ve akabinde tekrar Elazığ İl Millî Eğitim Müdürlüğüne yer değişikliği için yapmış olduğu başvurusunun zımnen reddinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
2.4. Adı geçenin 31.08.2022 tarihli dilekçesinde “özel ve ailevi neden dolayı atanmak” istediğini belirtmektedir. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin
“Memurun İsteği Üzerine Yapılabilecek Yer Değiştirmeler” başlıklı 12 nci maddesinde “sağlık, aile birliği ve can güvenliği mazeretlerinin belgelendirilmesi halinde…” denilmektedir. Bu madde doğrultusunda bir belge sunulmaması sebebiyle idarenin yasal bir zorunluluğu ortadan kalkmaktadır.
2.5. Ayrıca Bakanlığımız aleyhine açılmış olan benzer konulu davada; İstanbul 3. İdare Mahkemesinin
29.09.2022 tarihli ve Esas No:2021/2491 Karar No:2022/1701 sayılı kararı ile Bakanlığımız lehine karar
verilmiştir.
2.6. Benzer konulu talebi bulunanların mazeretleri doğrultusunda İl ve İlçe Millî Eğitim Müdürlüklerine ait boş kadro bulunması durumunda sadece geçici görevlendirilmeleri yapılmıştır. Başvuru konusunda başvuran tarafından açılan herhangi bir dava bulunmamaktadır. Kendi tercihleri doğrultusunda
Bakanlığımız Merkez Teşkilatına atanan adı geçen hakkında Elazığ İl Millî Eğitim Müdürlüğüne atanma talebine yönelik herhangi bir işlem yürütülmemiştir. Tekrar vurgulamakta fayda görülmektedir ki; adı geçenin Bakanlığımız İnşaat ve Emlak Genel Müdürlüğünde görev yapıyor iken Elazığ İl Millî Eğitim
Müdürlüğüne atanma talebinin zımnen reddinde yasal düzenleme ve idareye tanınan takdir yetkisinin kullanılmasında kamu yararı amacına, hizmetin gereklerine, mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Hususları bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, VII. Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Memurun İsteği Üzerine Yapılabilecek Yer
Değiştirmeler” başlıklı 12 nci maddesinde “Sağlık, aile birliği ve can güvenliği mazeretlerinin belgelendirilmesi halinde, hizmet bölgelerindeki ve/veya hizmet alanlarındaki zorunlu çalışma süreleri tamamlanmadan memurun isteği üzerine yer değiştirme suretiyle ataması yapılabilir. Sağlık ve aile birliği
/
mazeretlerine dayalı olarak yer değiştirmeye tabi tutulan memur, mazeretinin devam ettiğini her yıl Ocak ayında alacağı belgeyle belgelendirmek zorundadır. Zorunlu çalışma süresini sağlık veya aile birliği mazeretine dayalı olarak tamamlamamış olan memur mazeretinin sona ermesi durumunda, zorunlu hizmet süresinin eksik kalan kısmını tamamlamak zorundadır. Sağlık ve can güvenliği mazeretlerine dayalı olarak yapılacak yer değiştirme suretiyle atamalar, atanma dönemine tabi değildir.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
6. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; MEB İnşaat ve Emlak Genel Müdürlüğünde Tekniker olarak görev yaptığını, 31.08.2022 tarihli dilekçesiyle Elazığ İl Milli Eğitim Müdürlüğüne tayin olmak istediğine dair başvuru yaptığını, atama talebinin İnşaat Emlak Genel Müdürlüğünce uygun görülerek
Personel Genel Müdürlüğüne yönlendirildiğini, 12.09.2022 tarihinde Personel Genel Müdürlüğü tarafından açık kadro olmadığının belirtildiğini ifadeyle atamasının yapılmasını talep etmiştir.
8. Konuyla ilgili idarece iletilen bilgi belgede özetle; başvuranın unvan değişikliği sınavı sonucunda yazılı ve sözlü sınavlarda başarılı olduğu, kendi tercihi doğrultusunda ihtiyaç olarak ilan edilen Bakanlığın
Merkez Teşkilatı İnşaat ve Emlak Genel Müdürlüğü emrine Tekniker alarak atandığı ve akabinde tekrar
Elazığ İl Millî Eğitim Müdürlüğüne yer değişikliği için yapmış olduğu başvurusunun zımnen reddedildiği, başvuranın 31.08.2022 tarihli dilekçesinde özel ve ailevi neden dolayı atanmak istediğini belirttiği, mevzuata göre aile birliği mazeretinin belgelendirilmesi gerektiği, mevzuat doğrultusunda bir belge sunulmaması sebebiyle idarenin yasal zorunluluğunun ortadan kalktığı, benzer konulu talebi bulunanların mazeretleri doğrultusunda İl ve İlçe Millî Eğitim Müdürlüklerine ait boş kadro bulunması durumunda sadece geçici görevlendirilmelerinin yapıldığı, kendi tercihleri doğrultusunda Bakanlığımız Merkez
Teşkilatına atanan başvuran hakkında Elazığ İl Millî Eğitim Müdürlüğüne atanma talebine yönelik herhangi bir işlem yürütülmediği, başvuranın atanma talebinin zımnen reddinde yasal düzenleme ve idareye tanınan takdir yetkisinin kullanılmasında kamu yararı amacına, hizmetin gereklerine, mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı bildirilmiştir.
9. Başvuruyla ilgili mevzuat incelendiğinde sağlık, aile birliği ve can güvenliği mazeretlerinin belgelendirilmesi halinde, hizmet bölgelerindeki ve/veya hizmet alanlarındaki zorunlu çalışma süreleri tamamlanmadan memurun isteği üzerine yer değiştirme suretiyle ataması yapılabileceği, sağlık ve aile birliği mazeretlerine dayalı olarak yer değiştirmeye tabi tutulan memurun, mazeretinin devam ettiğini her yıl Ocak ayında alacağı belgeyle belgelendirmek zorunda olduğu düzenlenmiş olup başvuranın bu şartı yerine getirmediği ve başvuru dosyasında mazeretine ilişkin bir belge sunmadığı görülmektedir.
10. Ombudsman, aile birliği mazereti nedeniyle tayin talebi hakkında yapılan 2020/96620 numaralı Ret
Kararında Anayasa Mahkemesinin 20/02/2014 tarihli ve 2012/606 başvuru numaralı Kararına atıfla “(…)
Kişilerin aile birliği gibi bir takım mazeretler çerçevesinde başka yere atanma konusunda talep hakları var ise de atamaya ilişkin mazeretlerini değerlendirip karara bağlayacak olan idarenin, kendi mevzuatı
çerçevesinde, ifa edilen kamu hizmetinin gerekleri, insan kaynaklarının verimli kullanılması, teşkilat yapısının elverişliliği ve benzeri faktörleri dikkate almasının kaçınılmaz olduğu, zira kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almanın, ilgili idarenin öncelikli görevi ve sorumluluğu olduğu belirtilmiştir.” hususlarına değinerek atanma talepleri bakımından idarenin sorumluluğuna dikkat çekmiştir.
11. İdarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devleti ilkesinin gereğidir. İdari işlemin belli bir sebebe dayanması gerekir ancak idareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdare takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı, bu yetkiyi kamu yararı için ve gerekçeli olarak kullanmalıdır. Bu doğrultuda başvuranın talebinin reddi bakımından idarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğu değerlendirilmektedir.
12. Yukarıdaki açıklamalar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, yargı kararları ve ilgili mevzuat dahil tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın, aile birliği mazeretine dayalı yer değiştirme talebini belgelendirmeksizin yaptığı ve idarenin takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olarak mevzuat doğrultusunda kullandığı, başvuranın talebinin, ilgili mevzuatta belirtilen şartları taşımadığı ve hizmetine ihtiyaç duyulduğu gerekçesiyle idarece reddi yönündeki işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup başvuruya konu idarenin söz konusu ilkelere uygun davrandığı değerlendirilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi