|
ÖZET: Bu Danıştay kararı, başvuranın aile birliği mazereti nedeniyle Rize iline atanma talebinin reddedilmesi üzerine yapılan başvuruyu incelemektedir. Başvuran, Kocaeli’de infaz koruma başmemuru olarak görev yapmakta olup, eşi Rize’de çalışmaktadır. Yönetmelik değişiklikleri göz önüne alındığında, eşin nüfusa kayıtlı olduğu yere atanma engelinin kaldırıldığı belirtilmiştir. Bu nedenle, başvuranın talebinin reddedilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Ancak, başvuranın Rize iline atanmasının mümkün olmadığı, bu nedenle yönetmeliğin 26. maddesi uyarınca başvuranın ve eşinin görev yaptığı yerlerde daha fazla hizmet ihtiyacının bulunduğu yerlere atanması gerektiği ifade edilmiştir. Karar, başvuranın mağduriyetinin giderilmesi için Adalet Bakanlığı’na tavsiye kararı verilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu bağlamda, başvuranın durumu yeniden değerlendirilerek, Rize veya civar ilçelere atanması önerilmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/1120-S.22.1719
BAŞVURU NO : 2021/19582
KARAR TARİHİ : 25/01/2022
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : CEZA VE TEVKİFEVLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın aile birliği mazereti nedeniyle atanma talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 15/11/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Kocaeli 1 Nolu F Tipi Yüksek
Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda İnfaz ve Koruma Başmemuru olarak görev yapmakta olduğunu, 14/02/2019 tarihinde evlendiğini, eşi Rize L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Personeli olup, bakanlık oluruyla Rize Adalet Bakanlığı Eğitim Dairesi Başkanlığı Personel Eğitim Merkezi Destek Hizmetleri ve
İnsan Kaynakları şube müdürlüğünde görev yapmakta olduğunu, idareden defalarca aile birliği mazereti ile tayin talebinde bulunmasına rağmen Adalet Bakanlığı Memur Sınav Atama Nakil Yönetmeliğinin 33.
maddesi gerekçe gösterilerek tayin talebinin reddedildiğini, önceden erkek ve kadın başmemur ayrımı olmaksızın eşlerinin nüfusa kayıtlı olduğu illerde çalışma imkanı bulunmazken yapılan mevzuat değişiklik sonrasında uygulamada erkek başmemurlar eşlerinin nüfusa kayıtlı olduğu ilde çalışabildiğini, kendisinin
Trabzon ili Vakfıkebir ilçesi nüfusuna kayıtlı iken evlilik sebebiyle kütüğünün Rize ili Merkez ilçesi nüfusuna taşındığını, eşinin memleketi olan Rize ilinde bulunan kurumlardan herhangi birine atanma talebinin ilgili mevzuat gereğince uygun bulunmadığını ifade etmek suretiyle Adalet Bakanlığı Atama
Nakil Yönetmeliğinin 33. maddesinde yapılan değişikliğe göre “veya eşinin” ibaresinin kaldırılması dolayısıyla eşinin nüfusa kayıtlı olduğu Rize ili Adli Yargı İlk Derece Adalet Komisyonu Başkanlığına bağlı Kalkandere Açık Ceza İnfaz Kurumu veya Rize L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumlarından herhangi birine naklen atanmayı talep ettiğine ilişkin 16/09/2021 tarihinde Kamu Denetçiliği Kurumuna yapmış olduğu başvuru idari başvuru yolları tüketilmediği için 08/10/2021 tarihinde idareye Gönderme Kararı alındığını ancak halen Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün gönderme kararına ilişkin herhangi bir cevap vermediği dolayısıyla daha önceki talebinin incelenmesini ve Rize Adlı Yargı İlk Derece Adalet
Komisyonu Başkanlığı bünyesindeki Ceza İnfaz Kurumlarından herhangi birine naklen atamasının yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi-belge talebimize istinaden Adalet Bakanlığının 17.12.2021 tarihli ve sayılı cevabi yazısında; Ceza infaz kurumlarında görev yapmakta olan infaz ve koruma başmemurlarının Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil
Yönetmeliğinin 33 ve 34’üncü maddeleri gereğince bölge esasına göre yer değişikliği (rotasyon) kapsamına alınmış olduğu, bu kapsamda bölge esasına göre atamaya tabi olanlar “kendisinin nüfusa kayıtlı olduğu il ve bu ile bağlı ilçelere, nüfusa kayıtlı olmamakla birlikte, en az onbeş yıl müddetle devamlı olarak ikamet ettikleri veya hizmetini olumsuz yönde etkileyecek maddi ilişkisinin bulunduğu il veya ilçe ile ilçenin bağlı olduğu il ve ilçelerine atanamaz” hükmü gereğince başvuranın Rize iline atanmasına imkan bulunmadığı, başvuranın Kocaeli 1 Nolu F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumu İnfaz ve Koruma
Başmemuru iken kendi isteği doğrultusunda aile birliği mazereti nedeniyle 20/09/2021 tarihli ve
/ sayılı Bakanlık Olur’u ile 6 (altı) ay süre ile Beşikdüzü T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna geçici olarak görevlendirildiği, ayrıca 2022 yılı şubat aile birliği mazereti atama planlaması kapsamında
Norm ve Atama Sistemi (NAS) üzerinden yapmış olduğu başvurusu Genel Müdürlüğe ulaştığı, taleplere ilişkin değerlendirilmeler sonuçlandığında tüm teşkilata duyurulacağı ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde, “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…” hükmü amirdir.
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmüne yer verilmiştir.
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72’nci maddesi; “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiye’nin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır. Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda; aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabi tutulan memurun atandığı yere 74 ve 76 ncı maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır. Yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi memurun atandığı yerde eşinin atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla birlikte niteliğine uygun münhal bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde, bu personele eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere aşağıdaki şartlarda izin verilebilir.(…..)”
6. 10.07.2003 tarih ve 25164 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinin; 6.1. “Naklen Atama Esasları” başlıklı 22’nci maddesi; “Bu Yönetmelik kapsamındaki memurların unvan ve sınıf değişikliği olmaksızın naklen atanabilmeleri için; a) Görev yaptıkları adalet komisyonları yetki alanı içerisinde en az iki yıl hizmet etmiş olmaları, b) Atanmak istedikleri veya atanacakları yerlerde durumlarına uygun bir kadro ve ihtiyaç bulunması, c) (Ek:RG-30/6/2018-30464) Son görev yerindeki eylemi ile ilgili olarak son iki yıl içerisinde uyarma ve kınama dışında herhangi bir disiplin cezası almamış bulunması, gerekir.
/
Askerlikte, açıkta ve aylıksız izinde geçirilen süreler ile hastalık raporlarının üç aydan fazlası birinci fıkrada belirtilen iki yıllık sürenin hesabında dikkate alınmaz.
Ceza infaz kurumları ve tutukevleri ile denetimli serbestlik (Mülga ibare:RG-2/4/2013-28606)
(…) müdürlükleri personeli için birinci fıkrada belirtilenlere ilâve olarak; a) (Değişik:RG-9/10/2010-27724) Son iki yıllık sicil raporlarının iyi olması veya son beş yıla kadar olan sicil raporları ortalamasının, olumsuz notu bulunmamak ve en fazla bir orta notu bulunmak şartıyla en az
80 puan olması ve varsa son beş yıl içerisinde denetim elemanlarınca düzenlenen raporların zayıf
olmaması, b) (Mülga:RG-30/6/2018-30464)
(Değişik ibare:RG-30/6/2018-30464) şartı da aranır.
(Değişik dördüncü fıkra:RG-9/10/2010-27724) Atamaları adalet komisyonlarınca teklif edilenler dışındaki ceza infaz kurumları ve tutukevleri personelinin naklen atamaları her yılın Haziran ayında toplu olarak yapılır. Ancak gerek görülmesi durumunda bu personelin ataması her zaman yapılabilir.
(Ek beşinci fıkra:RG-9/10/2010-27724) Birinci fıkrada belirtilen şartları taşıyan ve atamaları adalet komisyonlarınca teklif edilen personelin komisyonlar arası naklen atama işlemleri, ilânda belirtilecek usûl ve esaslar çerçevesinde toplu olarak da yapılabilir.” 6.2. “Aile Birliği Mazereti Nedeniyle Atama” başlıklı 26’ncı maddesi; “Aile birliği mazeretine dayanarak naklen atama, memurun; a) Kamu personeli olan eşinin, kurum içi yer değiştirme suretiyle atanma imkanının olmaması veya mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması durumunda eşinin bulunduğu yere, b) Eşlerin her ikisinin de Bakanlık merkez veya taşra teşkilatı ile bağlı kuruluşlarında çalışıyor olması halinde, daha fazla hizmet ihtiyacının bulunduğu yere, c) Eşinin, farklı kurumda çalışıyor olması ve görev yaptığı kurumun öncelikli hizmet ihtiyacının, gerekli koordinasyon sağlanmak suretiyle Bakanlıkça tespiti halinde eşinin görev yaptığı kurumun hizmet ihtiyacının bulunduğu yere, d) Kamu personeli olmayan eşinin, talep edilen yerde başvuru tarihi itibarıyla son iki yıl içinde 360 gün sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi adına veya bir hizmet akdi ile işverene bağlı olarak çalışmış ve halen çalışıyor olması halinde bu durumda olan eşin bulunduğu yere, e) Milletvekili, belediye başkanı, muhtar veya noter olan eşlerinin bulunduğu yere, atanması suretiyle yapılabilir.
Aile birliği mazeretine dayanarak naklen atanma isteğinde bulunan memur, eşinin kamu kurum ve kuruluşlarında kamu personeli olarak çalıştığına veya atanmayı talep ettiği yerde eşinin başvuru tarihi itibarıyla son iki yıl içinde 360 gün sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi adına veya bir hizmet akdi ile işverene bağlı olarak halen çalıştığına ya da birinci fıkranın (e) bendinde sayılan görevlerde bulunduğuna ilişkin belgeyi ibraz etmekle yükümlüdür. Ayrıca naklen atanma başvurusuna, evlilik durumunu kanıtlayan belgenin de eklenmesi gerekir.
Aile birliği mazereti nedeniyle atananlar, göreve başladıkları tarihten itibaren sağlık, can güvenliği ve hizmet gereği veya deprem, yangın, sel gibi doğal afet durumları hariç olmak üzere bir yıl geçmedikçe, aile birliği mazereti nedeniyle yeniden atanamazlar.” 6.3. “Bölgeler” başlıklı 33’üncü maddesi; “Ceza infaz kurumları ve tutukevleri müdürleri, denetimli serbestlik müdürleri, müdür yardımcıları, saymanlar ile infaz ve koruma başmemurları Ek-4’te gösterilen birinci, ikinci ve üçüncü bölgelerdeki müdürlük teşkilâtı olan ceza infaz kurumları ve denetimli serbestlik müdürlüklerine naklen atanarak bölge esasına göre çalışırlar. İnfaz ve koruma başmemurları, müdürlük teşkilâtı olmayan ceza infaz kurumlarında da çalışabilirler. Yukarıda sayılanlar dışındaki memurların naklen atanmalarında bölge esası uygulanmaz.
Bölge esasına göre atamaya tâbi olanlar; a) Kendisinin (Mülga ibare:RG-9/5/2006-26163) (…) nüfusa kayıtlı olduğu il ve bu ile bağlı ilçelere,
b) Nüfusa kayıtlı olmamakla birlikte, en az onbeş yıl müddetle devamlı olarak ikamet ettikleri veya hizmetini olumsuz yönde etkileyecek maddî ilişkisinin bulunduğu il veya ilçe ile ilçenin bağlı olduğu il ve ilçelerine, atanamazlar.
Ancak (Değişik ibare:RG-21/11/2015-29539) nüfusa kayıtlı olduğu ilçe hariç olmak üzere toplam nüfusu bir milyonu aşan yerler bu hükmün dışındadır.” 7. 28.10.2005 tarih ve 25980 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Ceza ve Tevkifevleri Genel
Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin “Görevde yükselme suretiyle atama işlemleri” başlıklı 15’inci maddesi; “Atanmaya hak kazanan personel, başarı listesinin kesinleşmesinden sonra puan sıralamasına göre atanır.
(Değişik fıkra:RG-24/5/2019-30783) Genel Müdürlükçe tercih alınması durumunda, başarı sıralaması esas alınarak ilgili personelin tercihlerine göre atamaları yapılır. Genel Müdürlükçe hizmet ve ihtiyaç durumu dikkate alınarak, tercihler nedeniyle boş kalan kadrolara, ilgili personelin tercihlerine bağlı kalınmaksızın re’sen atama yapılabilir.
Duyurulan kadrolardan; a) Atama şartlarını taşımaması nedeniyle sınavlarının geçersiz sayılması veya bu sebeple atama işleminin iptal edilmesi, atanılan göreve geçerli bir mazeret olmaksızın süresi içinde başlamaması ya da atanma hakkından vazgeçmesi, b) Emeklilik, ölüm, memurluktan çekilme veya çıkarılma, başka unvanlı kadrolara ya da başka bir kuruma naklen atama yapılması, sebepleriyle boş kalan veya boşalan kadrolara, başarı sıralamasının ilan edildiği tarihten itibaren altı aylık süreyi aşmamak üzere aynı unvanlı kadrolar için yapılacak müteakip sınava ilişkin duyuruya kadar yedekler arasından başarı sıralamasına göre atama yapılabilir.
Görevde yükselme sınavına herhangi bir sebeple katılmayanlar ile başarısız olan veya yedeklerden altı aylık süreyi aşmamak üzere müteakip sınava ilişkin duyuruya kadar atanmamış olanlar ya da atanma haklarından herhangi bir sebeple feragat edenler, aynı unvanlı kadrolara yapılacak atamalar için bu
Yönetmelikte öngörülen usul ve esaslara tabidir.
Görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle başka kadrolara atananlar, 10/7/2003 tarihli ve 25164 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinde sayılan mazeretleri dışında iki yıl süreyle başka yere naklen atanamazlar. Bu kişiler atanma tarihinden önceki mazeretlerine dayanarak naklen atanma talebinde bulunamazlar.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan ‘Ret Karar Önerisi’
Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
IV. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran Kocaeli İlinde infaz koruma baş memuru olarak görev yapmakta olup eş durumu nedeniyle
Rize İlinde yine Adalet Bakanlığına bağlı bir birimde görev yapan eşinin yanına naklen atanma talebiyle başvuruda bulunmuş ilgili yönetmelik hükümleri uyarınca başvuranın nüfusa kayıtlı olan yerde görev yapamayacağından bahisle talebin reddedilmesi üzerine kurumumuza başvuruda bulunulmuştur.
10.Başvuran kendisinin Trabzon ili Vakfıkebir ilçesi nüfusuna kayıtlı olduğu ancak evlendikten sonra eşinin nüfusa kayıtlı olduğu Rize iline nakil olduğu esasında Rize ilinin eşinin nüfusa kayıtlı yer olduğu ilgili yönetmelikte eşin nüfusa kayıtlı olduğu yere atanmaya engel bir durumun olmadığını ileri sürmektedir.
11.Konuya ilişkin yönetmelik hükümleri incelendiğinde; Adalet Bakanlığı atama yönetmeliğinde daha önceden kendisinin veya eşinin nüfusa kayıtlı olduğu yere atanamayacağına ilişkin düzenleme bulunmakta iken 2006 yılında yapılan değişiklik ile “veya eşi” ibaresinin yönetmelikten çıkarıldığı dolayısıyla bu değişiklikten sonra eşin nüfusa kayıtlı olduğu yere atanma imkanının getirildiği anlaşılmaktadır.
12.Somut olayda başvuranın eş durumu nedeniyle atanmak istediği Rize ilinin eşinin nüfusa kayıtlı olduğu il olduğu ilgili yönetmelikte de eşin nüfusa kayıtlı olduğu yere atanmayı engelleyen bir düzenleme bulunmadığı göz önünde bulundurulduğunda başvuranın talebinin reddedilmesinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
13. Ancak bu durum başvuranın Rize iline atanması sonucunu doğurmamakta olup yine Bakanlığın atama yönetmelik hükümleri uyarınca başvuran ve eşi Adalet Bakanlığı teşkilatında görev yapması nedeniyle yönetmeliğin 26.maddesi uyarınca bir değerlendirme yapılarak daha fazla hizmet ihtiyacının bulunduğu yere atamasının yapılması gerekmektedir. Bu nedenle başvuranın durumunun yönetmeliğin 26.madde hükümleri uyarınca yeniden değerlendirilerek, başvuranın talep ettiği Rize İli ve başta halen geçici olarak görevli olduğu Beşikdüzü İlçesi dahil olmak üzere civar ilçelere atama yapılmak suretiyle başvuranın mağduriyetinin giderilmesi hususunda idareye tavsiye kararı verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
11. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın atamasının, Rize İli’ne bu mümkün değilse başta başvuranın halen geçici görevli olduğu Beşikdüzü İlçesi olmak üzere civar ilçelere, yapılmak suretiyle mağduriyetinin giderilmesi hususunda idareye tavsiye kararı verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği ancak idarenin başvurana karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Trabzon İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VI. KARAR
Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Başvuranın atamasının, Rize İli’ne bu mümkün değilse başta başvuranın halen geçici görevli olduğu
Beşikdüzü İlçesi olmak üzere civar ilçelere, yapılmak suretiyle mağduriyetinin giderilmesi hususunda
ADALET BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; idare
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURAN ile ADALET BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi tarafından karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi