|
ÖZET: Başvuran, Anadolu Üniversitesi’nde bilgisayar işletmeni olarak görev yapmakta olup, eşinin Balıkesir Şehir Hastanesi’ne sağlık teknikeri olarak atanması nedeniyle Balıkesir iline geçici görevlendirilme talep etmiştir. Ancak, Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü, başvuranın geçici görevlendirmesinin sona ermesinin ardından Balıkesir’deki büroda personel ihtiyacı olmadığını belirterek, talebi reddetmiştir. Başvuran, aile birliği mazeretiyle tekrar Balıkesir’e atanmayı istemekte, ancak idare, Eskişehir’deki kadrosuna ihtiyaç duyulduğunu ifade etmiştir.
Anayasa ve ilgili mevzuatlar çerçevesinde, idarenin personel atamaları ve görev yerlerinin değiştirilmesi konusundaki takdir yetkisi göz önünde bulundurulmuştur. İdare, kamu hizmetinin aksamadan yürütülmesi için personel ihtiyaçlarını dikkate alarak karar vermekle yükümlüdür. Bu bağlamda, başvuranın talebi, mevcut mevzuat ve idarenin açıklamaları doğrultusunda uygun bulunmamıştır. Sonuç olarak, başvuranın Balıkesir iline geçici görevlendirilme talebi, idarenin personel ihtiyacı ve kamu hizmetinin gereklilikleri nedeniyle reddedilmiştir. Başvuranın, bu karara karşı yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/4791-S.24.7575
BAŞVURU NO : 2024/1394
KARAR TARİHİ : 06.05.2024
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANADOLU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Balıkesir iline görevlendirme talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 24.01.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza tarafından yapılan başvuruda başvuran, Anadolu Üniversitesi’nde
bilgisayar işletmeni olarak görev yaptığını, eşinin Balıkesir Şehir Hastanesi’ne sağlık teknikeri (tıbbi sekreter) olarak atandığını, bu nedenle 02.02.2023 tarihinde Açık Öğretim Fakültesi Balıkesir Bürosunda geçici olarak görevlendirildiğini, geçici görevlendirmenin süresi bittikten sonra tekrardan Eskişehir iline dönmek zorunda olduğunu, eşinin sözleşmeli personel statüsünde görev yaptığı için 3 yıl boyunca yer değişikliği hakkının bulunmadığını, eşi ve iki çocuğundan ayrı olması nedeniyle aile birliğinin bozulduğunu belerterek, Balıkesir iline geçici olarak görevlendirilmeyi talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun bilgi/belge isteme yazısına istinaden, Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü Personel
Daire Başkanlığı İdari Personel Özlük İşleri Şube Müdürlüğünün 07.02.2024 tarih ve – – sayılı yazısında;
2.1) Başvuranın KPSS-2010/1 yerleştirme sonucuna göre Daktilograf kadrosuna atandığı ve 05.07.2010
tarihinde görevine başladığı, Üniversitenin çeşitli birimlerinde görev yaptığı, son olarak Açıköğretim
Fakültesi Dekanlığı emrinde Bilgisayar İşletmeni olarak görev yapmakta iken 30.01.2023 tarihinde kendi talebi üzerine 6 ay süreyle geçici olarak AÖF Balıkesir Bürosu emrinde görevlendirildiği, 20.02.2023 tarihinde anılan Büroda görevine başladığı,
2.2) Başvurana AÖF Balıkesir Bürosuna geçici olarak görevlendirilirken geçici görevlendirme süreci içinde
başka bir kamu kurumundan naklen geçiş için talep gelmesi durumunda muvafakatinin verileceği aksi
takdirde geçici görevlendirmesinin 6 aylık sürenin sonunda sona ereceği konusunda bilgi verildiği, Açıköğretim Fakültesi bürolarında iş yoğunluğunun azalması, bürolardaki işlerin dijital olarak takip edilmesi ve öğrencilerin bürolarla olan iş/işlem taleplerinin azalması nedenleriyle bürolardaki personelin bir kısmının merkeze çekildiği, Açıköğretim Fakültesi Dekanlığı tarafından da Balıkesir Bürosundaki hizmet yükü ve personel dağılımı göz önüne alındığında anılan büronun personel ihtiyacı olmadığı bildirildiğinden başvuranın Balıkesir iline görevlendirilmesinin yapılmadığı,
2.3) Başvuranın kadro yerinin İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı olduğu, Eskişehir merkezde hizmetine
ihtiyaç bulunduğu, Üniversitenin Eskişehir merkezdeki ve şehir dışı bürolarındaki personel iş yükü ve personel istihdam ölçüsünün kamu yararı gözetilerek değerlendirilmesi gerektiği, Açıköğretim Fakültesi
Dekanlığının merkez ve Üniversitemizin merkezdeki diğer birimlerinin personel ihtiyacı göz önüne alındığında başvuranın Balıkesir’de görevlendirilmesinin uygun görülmediği,
2.4) Eskişehir dışında diğer illerde bulunan ve öğrencilere hizmet veren büroların bilgi ve iletişim
teknolojilerindeki hızlı gelişmeler ve dijitalleşmenin de etkisiyle özellikle son yıllarda iş yüklerinde ve iş süreçlerinde önemli değişiklikler meydana geldiği, Öğrenci Otomasyon Sistemi üzerinden verilen dijital diploma, dijital kimlik, e-portfolyo, e-transkript vb gibi işlemler ile sanal asistan (chatbot) gibi uygulamaların bu değişikliklerden bazıları olduğu, bu e-işlemler ve uygulamalar sonucu hem bürolara gelen açıköğretim sistemine kayıtlı öğrenci sayısında hem de büro faaliyetlerinde de ciddi azalışlar meydana geldiği, yine son yıllarda bu azalışların da etkisi ile sadece iki ya da daha fazla büromuzun bulunduğu bazı illerde hizmet veren ve mülkiyeti Üniversitemize ait olmayan kiracı konumunda olan büroların da kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması amacıyla kapatılması süreçlerinin devam ettiği, bu çerçevede
Açıköğretim sisteminde yer alan büroların yukarıda ifade edilen iş yüklerinde ve iş süreçlerindeki azalışlara karşın Üniversite merkez birimlerinde özellikle son emeklilik düzenlemeleri (EYT vb) sonrası emekli olan/kurumdan ayrılan personel sayısının geçmiş yıllara göre oldukça fazla olması, Kamu Personeli Seçme
Sınavı sonucu ve diğer şekillerle Kuruma nakil gelen personel sayısının Kurumdan ayrılan personel sayısından oldukça az olması, merkez birimlerde de personel ihtiyacını arttırdığı, Açıköğretim Fakültesi
Bürolarında görevli personelin bir kısmı merkeze çekilirken merkezde görevli bir personelin Açıköğretim
Fakültesi Balıkesir Bürosu emrinde görevlendirilmesinin uygun görülmediği, İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın;
3.1) “Ailenin korunması ve çocuk hakları” başlıklı 41 inci maddesinde, “Aile, Türk toplumunun
temelidir ve eşler arasında eşitliğe dayanır. Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilâtı kurar…”,
3.2) “Devletin iktisadî ve sosyal ödevlerinin sınırları” başlıklı 65 inci maddesinde, “Devlet, sosyal ve
ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir.”
3.3) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin
üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Vatandaşlar… kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikayetleri
hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir
Kendileriyle ilgili başvurmaların sonucu, gecikmeksizin dilekçe sahiplerine yazılı olarak bildirilir. Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun ‘Kurumun görevi’ başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Üniversite Organları” başlıklı bölümün “Rektör” başlıklı
13/b-4 üncü maddesinde; “(4) Gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek.”
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi
yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
IV. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7) 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere başvuran; aile birliği mazeretine binaen Balıkesir iline geçici
olarak görevlendirilmeyi talep etmektedir.
8) Somut olay incelendiğinde, başvuranın 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 13/B-4 maddesi
uyarınca Açıköğretim Fakültesi Dekanlığı emrinde Bilgisayar İşletmeni olarak görev yapmakta iken eşinin
Balıkesir Şehir Hastanesi’ne sağlık teknikeri (tıbbi sekreter) olarak atanması nedeniyle kendi talebi üzerine
6 ay süreyle geçici olarak AÖF Balıkesir Bürosu emrinde görevlendirildiği, anılan büronun personel
ihtiyacı olmadığının anlaşılması üzerine geçici görevlendirmenin sonlandırıldığı, bunun üzerine aile birliği mazereti gerekçesiyle tekrar Balıkesir iline görevlendirme talebinin reddedilmesi üzerine bakılan başvurunun yapıldığı görülmektedir.
9) Anayasa Mahkemesinin 20/02/2014 tarihli ve 2012/606 başvuru numaralı Kararında; kişilerin aile
birliği gibi “bir takım mazeretler çerçevesinde başka yere atanma konusunda talep hakları var ise de atamaya ilişkin mazeretlerini değerlendirip karara bağlayacak olan idarenin, kendi mevzuatı çerçevesinde, ifa edilen kamu hizmetinin gerekleri, insan kaynaklarının verimli kullanılması, teşkilat yapısının elverişliliği ve benzeri faktörleri dikkate alması kaçınılmazdır. Zira kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almak, ilgili idarenin öncelikli görevi ve sorumluluğudur.” denilmektedir.
10) İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesi’nin 2021/321 YD İtiraz No’lu kararında,
“Uyuşmazlıkta, Sendika işyeri temsilcisi olan davacının, Torbalı Meslek Yüksek Okulunda bir (1) yıl süre ile görevlendirilmesine ilişkin dava konusu işlemde 4688 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak açık ve kesin bir sebep ortaya konulmuş ise de, 2547 sayılı Yasanın yukarıda anılan hükmüyle üniversiteyi
oluşturan kuruluş ve birimlerin herhangi birinde hizmetle ilgili olarak ortaya çıkan bir ihtiyacın, üniversitenin kendi personeli ile süratli bir biçimde karşılanmasını, böylece kamu hizmetinin aksamadan ve sürekli olarak yürütülmesinin amaçlanması, madde düzenlemesinde görev yerlerinin değiştirilmesi veya yeni görevler verilmesi yetkisinin “gerekli görülen haller” ile sınırlı olmak üzere kullanılabileceğinin belirtilmesi, görevlendirmenin, “gerekli durum” giderilinceye kadar sürecek bir geçicilik içermesi, Rektöre tanınan yetkinin personelin zorunlu ihtiyaç hallerinde ve belli sürelerle geçici görevlendirilmelerini içeren yetki olarak düzenlenmesi ve bir nakil maddesi olarak kullanılamayacağı hususları dikkate alındığında, 1 yıl süre ile tesis edilen dava konusu işlemin davacının, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp
Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesindeki kadrosundan fiilen uzaklaştırılması ve naklen atanması sonucunu doğurduğu ve 2547 sayılı Yasada öngörülen görevlendirme koşullarını taşımadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hizmetin gereklerine ve hukuka uyarlık görülmemiştir.” denilmektedir.
11) Yukarıdan bu yana tüm açıklananlar, mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte
değerlendirildiğinde; 2547 sayılı Kanun’un 13/b-4 maddesi ile Rektöre gerekli gördüğü hallerde personelin görev yerlerini değiştirme hususunda takdir yetkisi verildiği, mezkûr madde ile yukarda yer verilen mahkeme kararında da belirtildiği üzere üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerin herhangi birinde hizmetle ilgili olarak ortaya çıkan bir ihtiyacın, üniversitenin kendi personeli ile süratli bir biçimde karşılanması, böylece kamu hizmetinin aksamadan ve sürekli olarak yürütülmesinin amaçlandığı, madde düzenlemesinde görev yerlerinin değiştirilmesi veya yeni görevler verilmesi yetkisinin “gerekli görülen haller” ile sınırlı olmak üzere kullanılabileceğinin belirtildiği, görevlendirmenin, “gerekli durum” giderilinceye kadar sürecek bir geçicilik içerdiği, bu çerçevede İdarenin aile birliğini muhafaza etmeye özen gösterilmesi gerekmekle birlikte kendi mevzuatı çerçevesinde, ifa edilen kamu hizmetinin gerekleri, insan kaynaklarının verimli kullanılması, teşkilat yapısının elverişliliği ve benzeri faktörleri dikkate alarak takdir yetkisini kullanması gerektiği, somut uyuşmazlıkta başvuranın hizmetine Balıkesir ilinde ihtiyaç duyulmadığı, hizmetine kadrosunun bulunduğu Eskişehir ilinde ihtiyaç duyulduğu dikkate alındığında
İdarenin işleminde kamu yararı ve hizmeti gereklerine aykırı bir husus tespit edilemediği, idarenin ilgili mevzuat çerçevesinde hukuken geçerli ve kabul edilebilir sebeplere dayanılarak işlem tesis ettiği, bu nedenle idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
12) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci
fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Eskişehir İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve ANADOLU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi