|
ÖZET: Başvuran, Millî Savunma Bakanlığı’na bağlı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığı’na yaptığı başvuruda, eşinin Gaziantep İslahiye’de görev yapması nedeniyle İskenderun İşletme Müdürlüğü’ne atanma talebinde bulunmuştur. Başvuran, unvan değişikliği sınavını kazanarak Çorlu Tank Çiftliği’nde mühendis olarak atanmış, ancak eşinin kadro durumu nedeniyle tayin hakkının bulunmadığını belirtmiştir. İdare, başvuranın talebini değerlendirirken, atama süreçlerinin ilgili yönetmeliklere uygun olarak yürütüldüğünü ve başvuranın tercih sırasına göre atandığını ifade etmiştir.
İdarenin açıklamalarına göre, atama işlemleri, personelin ihtiyaçları ve boş kadro durumları göz önünde bulundurularak yapılmaktadır. Başvuranın, İskenderun’daki mühendis kadrolarının boş olduğu iddiası ise, geçici görevlendirmelerle karşılandığı gerekçesiyle reddedilmiştir. İdare, başvuranın talebinin reddine ilişkin kararında, kamu hizmetinin sürekliliği ve verimliliği açısından gerekli tedbirlerin alındığını vurgulamıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddedilmesini hukuka uygun bulmuş ve idarenin takdir yetkisini kullanırken yasal çerçeveye uygun hareket ettiğini değerlendirmiştir. Başvuranın, bu karara itiraz etme hakkı bulunmaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/3866-S.24.6086
BAŞVURU NO : 2023/16965
KARAR TARİHİ : 04.04.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI
MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI AKARYAKIT İKMAL VE
NATO POL TESİSLERİ İŞLETME BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın aile birliği mazeretiyle eşinin işyerine en yakın yer olan
İskenderun ilçesine atama talebi hakkındadır
BAŞVURU TARİHİ : 24.10.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran başvuru dilekçesinde özetle; Millî Savunma Bakanlığına bağlı Akaryakıt İkmal ve NATO POL
Tesisleri (ANT) İşletme Başkanlığı Çorlu Tank Çiftliği Şefliğine açılan unvan değişikliği sınavı ile (makine mühendisi) işletme mühendisi olarak atandığını, unvan değişikliği sınavını iki makine mühendisinin kazandığını, kendisinin Çorlu’yu tercih ettiğini, atama yapılmadan önce çalıştığı İskenderun İşletme
Müdürlüğünde 3 adet işletme mühendisi kadrosunun boş olduğunu, acil ihtiyaçtan geçici görevle 3 adet makine mühendisinin İskenderun İşletme Müdürlüğüne görevlendirildiğini, görevlendirmenin bitiminde herhangi bir atama ya da görevlendirilme yapılmadığını ve kendisine 2 adet yer gösterildiğini, eşinin 696 sayılı KHK ile kadroya geçtiği için Çorlu’ya tayin hakkının olmadığını belirtmektedir. bilgisine ulaşılmıştır.
Başvuran, aile birliği mazeretiyle Gaziantep ili İslahiye ilçesinde eşi görev yaptığı için buraya en yakın yer olan İskenderun İşletme Müdürlüğüne tayin talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 02/11/2023 tarih ve sayılı bilgi ve belge talebi konulu yazısına istinaden Millî
Savunma Bakanlığına bağlı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri (ANT) İşletme Başkanlığı tarafından
Kurumumuza gönderilen 20/11/2023 tarih ve sayılı cevabi yazı eklerinde özetle;
2.1) Başvuranın 01/09/2009 tarihinde Doğu Bölge Elazığ İşletme Müdürlüğünde Veri Hazırlama ve
Kontrol İşletmeni olarak göreve başladığı, 12/07/2017 tarihinde İskenderun İşletme Müdürlüğünde memur kadrosuna, 14/11/2017 tarihinde ise bilgisayar işletmeni kadrosuna atandığı, 26/11/2022 tarihinde yapılan unvan değişikliği sınavı sonucunda Batı Bölge Gelibolu İşletme Müdürlüğüne bağlı Çorlu Tank Çiftliğine 2. dereceli makine mühendisi kadrosuna atandığı ve 04/08/2023 tarihinde görevine başladığı,
2.2) Başkanlığın personel nakillerinin ANT Başkanlığı Yer Değiştirme Suretiyle Atanma Esaslarına Dair
Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yapıldığı, söz konusu Yönetmeliğin “Yer değiştirme suretiyle atanma dönemleri” başlıklı 8’inci maddesinin “Yer değiştirme suretiyle atamalar, 10’uncu maddede belirtilen nedenler hariç olmak üzere, her yılın Haziran, Eylül aylarını kapsayan dönemde yapılır. Ataması yapılan personelin ilişiği, atamanın ilgili atamanın birime ulaşmasından itibaren en geç bir ay içinde kesilir.”
Şeklinde olduğu,
2.3) “Yer değiştirme sureti ile atamalarda göz önünde bulundurulacak hususlar” başlıklı 9’uncu
maddesinin “(1) 1) Yer değiştirme suretiyle atamalar; personelin adil ve dengeli bir şekilde dağılımı amacı gözetilerek, öğrenimi, uzmanlığı, iş tecrübesi, mesleki bilgisi, boş kadro durumu ve hizmet bölgelerindeki iş ve personel ihtiyaçları dikkate alınarak hazırlanan bir plan dâhilinde yapılır.” şeklinde olduğu,
2.4) “Hizmet gereği atama” başlıklı 10’uncu maddesinin, “1) Haklarında adli veya idari bir soruşturma
yapılmış ve bu soruşturma sonucunda o yerde kalmasında sakınca görülmüş olan personelin hizmet bölgelerindeki zorunlu çalışma sürelerini tamamlamadan ve yer değiştirme suretiyle atanma dönemi beklenmeksizin hizmetin gereği olarak yer değiştirme suretiyle atamaları yapılır. Bu şekilde yer değişikliği yapılan personel ayrıldığı hizmet bölgesine atanamaz. (2) İdari teşkilatlanmadaki değişiklik sonucunda bir hizmet alanının kapatılması durumunda, söz konusu hizmet alanındaki personelin ataması öncelikle aynı bölgedeki başka bir hizmet alanına, bunun mümkün olmaması durumunda diğer bir bölgedeki hizmet alanlarından birine yapılır” hükümlerinin dikkate alınarak yapıldığı,
2.5) Başkanlığın ihtiyacına binaen münhal bulunan kadroların doldurulması amacıyla 2022 yılında görevde
yükselme ve unvan değişikliği sınavının açıldığı, başvuranın unvan değişikliği sınavında başarılı olarak mühendis kadrosuna atanma hakkını kazandığını, nihai sınav sonuç listesinin, tercih edilecek kadroların, tercih formunun Başkanlığın internet sitesinde yayınladığı, sınav sonucunda atama yapılacak kadroların kurumun personel ihtiyacı bulunan üniteler göz önüne alınarak hazırlandığı, başvuranın branşı olan makine mühendisi kadrosu için Çorlu Tank Çiftliği ve Diyarbakır İşletme Müdürlüğünde münhal bulunan mühendis kadrolarının belirlendiği,
2.6) Unvan değişikliği sınavında iki makine mühendisinin başarılı olduğu, personelin tercih sırası ve sınav
başarı puanı dikkate alınarak atama işleminin gerçekleştirildiği, başvuranın tercih formunda 1. sırada
Gelibolu İşletme Müdürlüğü, 2. sırada Diyarbakır İşletme Müdürlüğüne atanma tercihinde bulunduğu ayrıca tercih dışı atanmayı kabul ettiği, makine mühendisliği kadrosunu kazanan diğer personelin ise 1.
sırada Diyarbakır İşletme Müdürlüğüne atanma talebinde bulunduğu, ikinci bir tercihte bulunmadığı ve tercih dışı atamayı da kabul etmediği, her iki personelin de 1. sırada tercih ettikleri ünitelere atandığı,
2.7) Başvuranın 1. sırada tercih ederek kendi talebi ile mühendis ihtiyacı bulunan Çorlu Tank Çiftliğine
atandığı, Ağustos ayında göreve başlayıp kurum içi nakil talebinde bulunan adı geçenin Bölge
Müdürlüğünce hizmetine ihtiyaç duyulması sebebiyle uygun değerlendirilmediği, kuruma sunduğu
dilekçesinde Gelibolu İşletme Müdürlüğüne atanmadan önce görev yaptığı İskenderun İşletme
Müdürlüğünde üç adet mühendis kadrosunun boş olduğu, acil ihtiyaç sebebiyle üç mühendisin geçici görevle İskenderun İşletme Müdürlüğünde görevlendirildiği iddiasına ilişkin olarak; İskenderun İşletme
Müdürlüğünde üç mühendis kadrosunun mevcut olduğu ve bir mühendisin 2019 yılından bu yana anılan ünitede görev yaptığı,
2.8) Bilindiği üzere Hatay, İskenderun’un 06/02/2023 tarihinde yaşanan depremlerden en çok etkilenen
yerler arasında bulunduğu, mühendis personelin aile yakınlarını Adana’ya gönderdiğinden belli sürelerde idari izin kullandırıldığı ve verilen hizmette duraksamaların yaşandığı belirtilerek hizmetin aksatılmadan yürütülebilmesi için öncelikle afet bölgesinde yer alan İskenderun İşletme Müdürlüğüne tercihen 2 makine mühendisinin geçici görevlendirme suretiyle verilmesinin talep edildiği, Bölge Müdürlüğünün acil ihtiyacına binaen Bakanlık merkez teşkilatında görev yapan bir makine mühendisinin 11/04/2023 tarihinde itibaren, İzmir İşletme Müdürlüğünde görev yapan bir makine mühendisinin 24/04/2023 tarihinden itibaren iki ay süreyle İskenderun İşletme Müdürlüğünde görevlendirildiği, üç mühendis kadrosunun da boş olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığı,
2.9) Başvuranın eş durumunu bilerek Çorlu Tank Çiftliğine 1. sırada atanma tercihinde bulunduğu ve kendi
isteğiyle atandığı, adı geçen ile aynı durumdaki personelin görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavında başarılı olmasına rağmen aile bütünlüğünü bozmamak adına başka bir ile atanmayı talep etmediği ve atamalarının yapılmadığı, konu ilişkin gerekli belgelerin Ek’te olduğu, Belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı
74’üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin
birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 15/7/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmî Gazetede Yayımlanarak Yürürlüğe Giren 4 sayılı
Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin,
5.1) “Amaç ve kapsam” başlıklı 315’inci maddesinde; “(1) Bu Bölümün amacı; barışta ve savaşta Türk
Silâhlı Kuvvetlerinin ve dış takviye kuvvetlerinin, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Jandarma Genel
Komutanlığının akaryakıt ve madeni yağ stoklarını muhafaza etmek ve bunları akaryakıt boru hattı veya diğer nakliye araçları ile askerî birliklere ulaştırmak, atıl kapasitenin ülke ekonomisi yararına değerlendirilmesi amacıyla 4/12/2003 tarihli ve 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu çerçevesinde depolama ve iletim faaliyetlerinde bulunmak ve Türkiye NATO boru hattı ile akaryakıt tesislerinin işletme, bakım ve çalışır halde bulundurulmasını sağlamak üzere Millî Savunma Bakanlığına bağlı, kamu tüzel
kişiliğini haiz Millî Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığının kurulması ve işletilmesine ilişkin esas ve usulleri belirlemektir…”
5.2) “Teşkilat” başlıklı 318’inci maddesinde; “(1) Başkanlık, Millî Savunma Bakanlığına bağlı ve tüzel
kişiliği haizdir…”
6) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun,
6.1) “Amaç” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu Kanun, Devlet memurlarının hizmet şartlarını, niteliklerini,
atanma ve yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluklarını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenler.”
6.2) “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72’nci maddesinde; “Kurumlarda yer değiştirme
suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiye’nin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır.
Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda; aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabi tutulan memurun atandığı yere 74 ve 76 ncı maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır. Yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi memurun atandığı yerde eşinin atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla birlikte niteliğine uygun münhal bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde, bu personele eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere aşağıdaki şartlarda izin verilebilir.
…
Yukarıda sayılanların kadroları eşlerinin görevlendirme süresiyle sınırlı olarak saklı tutulur. Ancak, bu süre memuriyet boyunca 4 yılı hiç bir surette geçemez. Bunların kademe ilerlemesi; emeklilik ve diğer bütün hakları ve yükümlülükleri devam eder. Ancak ücretsiz izin verilenlerin bu sürelerinin emeklilikten sayılabilmesi için kesenek ve kurum karşılıklarının her ay kendileri tarafından T.C. Emekli Sandığına yatırılması gerekir.
İlgili mevzuatı uyarınca verilecek rapora göre kendisi, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılır.
Memurların atanamayacakları yerler ve bu yerlerdeki görevler ile kurumların özellik arz eden görevlerine atanabilmeleri için hangi kademelerde ne kadar hizmet etmeleri gerektiği ve yer değiştirme ile ilgili atama esasları Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir. Kurumlar atamaya tabi olacak personeli için bu yönetmelik esaslarına göre Devlet Personel Başkanlığının görüşünü almak suretiyle bir personel ve atama planı hazırlar.”
7) 375 Sayılı 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel
Kanunu, 2802 Sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu, 2914 Sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu,
5434 Sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu ile Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılması, Devlet Memurları ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet
Taban Aylığı ve Kıdem Aylığı ile Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde
Kararname’nin Geçici 23’üncü maddesinde; “Sürekli işçi kadrolarına geçirilenler, birinci fıkrada öngörülen şartları taşıdıkları sürece ve çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilebilir. (Mülga cümle:1/3/20237438/2 md.) Özel güvenlik görevlilerinden bu madde kapsamında geçiş işlemleri yapılanlar, 5188 sayılı
Kanun hükümlerine de tabi olmaya devam eder.”
8) 04/01/2009 tarih ve 27100 sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan Millî Savunma Bakanlığı Akaryakıt
İkmal ve Nato Pol Tesisleri İşletme Başkanlığı Personeli Yer Değiştirme Suretiyle Atanma Esaslarına
Dair Yönetmelik’in,
8.1) “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, Akaryakıt İkmal ve NATO (Değişik
ibare: RG-23/5/2020-31135) POL Tesisleri İşletme Başkanlığı birimlerinde 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununa göre çalışan personelin hizmet gerekleri esas alınarak kurum içinde yer değiştirme suretiyle atanmalarına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.”
8.2) “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; “1) Bu Yönetmelik, Akaryakıt İkmal ve NATO (Değişik
ibare:RG-23/5/2020-31135) POL Tesisleri İşletme Başkanlığında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak görev yapan personeli kapsar…”
8.3) “Dayanak” başlıklı 3’üncü maddesinde; “Bu Yönetmelik, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 72’nci maddesi ile 19/4/1983 tarihli ve 83/6525 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin 28 inci maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.”
8.4) “Yer değiştirme suretiyle atanma dönemleri” başlıklı 8’inci maddesinde; “Yer değiştirme suretiyle
atamalar, 10’uncu maddede belirtilen nedenler hariç olmak üzere, her yılın Haziran, Eylül aylarını kapsayan dönemde yapılır. Ataması yapılan personelin ilişiği, atamanın ilgili birime ulaşmasından itibaren en geç bir ay içinde kesilir.”
8.5) “Yer değiştirme suretiyle atamalarda göz önünde bulundurulacak hususlar” başlıklı 9’uncu
maddesinde; “Yer değiştirme suretiyle atamalar; personelin adil ve dengeli bir şekilde dağılımı amacı gözetilerek, öğrenimi, uzmanlığı, iş tecrübesi, mesleki bilgisi, boş kadro durumu ve hizmet bölgelerindeki iş ve personel ihtiyaçları dikkate alınarak hazırlanan bir plan dâhilinde yapılır.”
8.6) “Hüküm bulunmayan haller” başlıklı 14’üncü maddesinde; “ Memurun isteği üzerine sağlık, aile
birliği, can güvenliği mazeretlerine veya engellilik durumuna bağlı yer değişikliği talepleri ile bu
Yönetmelikte hüküm bulunmayan diğer hallerde; 657 sayılı Kanun ile Devlet Memurlarının Yer Değiştirme
Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanır.”
9) 25/6/1983 tarihli ve 18088 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme
Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin,
9.1) “Memurun isteği üzerine yapılabilecek yer değiştirmeler” başlıklı 12’nci maddesinde; “Sağlık, aile
birliği ve can güvenliği mazeretlerinin belgelendirilmesi halinde, hizmet bölgelerindeki ve/veya hizmet alanlarındaki zorunlu çalışma süreleri tamamlanmadan memurun isteği üzerine yer değiştirme suretiyle ataması yapılabilir.
Sağlık ve aile birliği mazeretlerine dayalı olarak yer değiştirmeye tabi tutulan memur, mazeretinin devam ettiğini her yıl Ocak ayında alacağı belgeyle belgelendirmek zorundadır. Zorunlu çalışma süresini sağlık veya aile birliği mazeretine dayalı olarak tamamlamamış olan memur mazeretinin sona ermesi durumunda, zorunlu hizmet süresinin eksik kalan kısmını tamamlamak zorundadır.
Sağlık ve can güvenliği mazeretlerine dayalı olarak yapılacak yer değiştirme suretiyle atamalar, atanma dönemine tabi değildir.”
9.2) “Aile Birliği Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı 14’üncü maddesinde; “Aile birliği
mazeretine dayanarak yer değişikliği memurun; a) Kamu personeli olan eşinin, kurum içi yer değiştirme suretiyle atanma imkânının olmaması veya mevzuatı uyarınca eşin zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması durumunda bu kapsamdaki eşin bulunduğu yere, b) Eşlerin her ikisinin de aynı kurumda çalışıyor olması halinde, kurumun daha fazla hizmet ihtiyacı duyduğu yere, c) Eşlerin farklı kurumda çalışıyor olması halinde kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanmak suretiyle her iki kurumun da öncelikli hizmet ihtiyacının bulunduğu yere, d) Kamu personeli olmayan eşinin, talep edilen yerde başvuru tarihi itibarıyla son iki yıl içinde 360 gün sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi adına veya bir hizmet akdi ile işverene bağlı olarak çalışmış ve halen çalışıyor olması halinde bu durumda olan eşin bulunduğu yere, e) Milletvekili, belediye başkanı, muhtar veya noter olan eşlerinin bulunduğu yere, atanması suretiyle yapılabilir.
Aile birliği mazeretine dayanarak yer değiştirme isteğinde bulunan memur, eşinin kamu kurum ve kuruluşlarında kamu personeli olarak çalıştığına veya atanmayı talep ettiği yerde eşinin başvuru tarihi itibarıyla son iki yıl içinde 360 gün sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi adına veya bir hizmet akdi ile işverene bağlı olarak halen çalıştığına ya da birinci fıkranın (e) bendinde sayılan görevlerde bulunduğuna ilişkin belgeyi kurumuna ibraz etmekle yükümlüdür. Ayrıca yer değiştirme başvurusuna, evlilik durumunu kanıtlayan belgenin de eklenmesi gerekir.
9.3) “Özel Yönetmelikler” başlıklı 28’inci maddesinde; “Kurumlar bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren 6 ay içinde halen görevde bulunan memurların geçmiş hizmetlerinin bu Yönetmelik çerçevesinde nasıl değerlendirileceğini ve bu Yönetmeliğin çeşitli maddelerinde kurumlarca tesbiti öngörülen diğer hususları kapsayan özel Yönetmeliklerini Devlet Personel Dairesinden olumlu görüş alınmak sureti ile çıkarırlar. Özel Yönetmeliklerde bu Yönetmeliğe aykırı hükümler yer alamaz…”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin
konu ile açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya birlikte değerlendirilerek başvurunun reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11) Bir numaralı paragrafta yer verildiği üzere başvuran; eşinin Gaziantep ili Islahiye ilçesinde sürekli işçi
kadrosunda veri giriş kontrol işletmeni olarak çalıştığını ve kendisinin bulunduğu yere naklinin mümkün olmadığını belirterek Gaziantep iline en yakın yer olan İskenderun İşletme Müdürlüğüne naklen atamasının yapılmasını talep etmektedir.
12) Somut olayda uyuşmazlığın, başvuranın aile birliği mazeretiyle Tekirdağ (Çorlu) ilinden Hatay
İskenderun ilçesine tayin olup olamayacağı noktasından çıktığı anlaşılmaktadır.
13) Devletimizin nitelikleri arasında sayılan sosyal hukuk devleti; “insan haklarına dayanan, kişilerin huzur,
refah ve mutluluk içinde yaşamalarını güvence altına alan, kişi hak ve özgürlükleriyle kamu yararı arasında adil bir denge kurabilen, çalışma hayatını geliştirerek ve ekonomik önlemler alarak çalışanlarını koruyan, onların insan onuruna uygun hayat sürdürmelerini sağlayan, milli gelirin adil bir şekilde dağıtılması için gereken önlemleri alan, sosyal güvenlik hakkını yaşama geçirebilen, güçsüzleri güçlüler karşısında koruyarak sosyal adaleti ve toplumsal dengeleri gözeten devlettir. Çağdaş devlet anlayışı, sosyal hukuk devletinin tüm kurum ve kurallarıyla Anayasa’nın özüne ve ruhuna uygun biçimde kurularak işletilmesini, bu yolla bireylerin refah, huzur ve mutluluğunun sağlanmasını gerekli kılmaktadır. (Bakınız, Danıştay 2.
Dairesinin 29/04/2009 tarihli ve E:2009/1338, K:2009/1799 sayılı kararı)
14) Anayasamızın “Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler” başlıklı üçüncü bölümünün 41’inci
maddesinde, ailenin Türk toplumunun temeli olduğu vurgulanmış, Devletin, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunmasını ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirler almasını ve teşkilatını kurmasını hükme bağlamıştır. Bu çerçevede, aileye huzur içinde bir arada yaşayabilme imkânının sunulması gerektiği açıktır. Diğer bir ifadeyle, bu düzenleme ile ailenin korunmasına yönelik olarak devlete verilen görevin öngörüldüğü şekliyle yerine getirilebilmesinin temel koşullarından birisinin de aile birliğinin sağlanması olduğu; aksi bir uygulamanın ise, ailenin huzurunu temelden sarsarak maddi ve manevi anlamda toplum açısından giderilmesi çok zor olan zararları beraberinde getireceği, böylesi bir durumun ise, günümüzün evrensel anlamda kabul görmüş sosyal ve hukuk devleti anlayışıyla da bağdaşmayacağı ortadadır. (Bakınız. Danıştay 2. Dairesinin 27/02/2017 tarihli ve YD:2016/14817 esas sayılı kararı)
15) Öte yandan Anayasamızın 128’inci maddesinde, memurların ve diğer kamu görevlilerinin
niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, hakları ve yükümlülüklerinin, aylık ve ödeneklerinin ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği belirtilmiştir. Hukuki durumları (statüleri) mevzuatla düzenlenmiş olan kamu görevlilerinin bulundukları statüye ilişkin yasa ve yönetmelikte düzenlenmiş bulunan kurallara tabi olduklarının kabulü gerekmektedir.
16) Anayasal hükümler doğrultusunda çıkarılan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 72’nci
maddesinde, memurların atanamayacakları yerler ve bu yerlerdeki görevler ile kurumların özellik arz eden görevlerine atanabilmeleri için hangi kademelerde ne kadar hizmet etmeleri gerektiği ve yer değiştirme ile ilgili atama esaslarının Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle düzenleneceği, bu doğrultuda hazırlanan Milli Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve Nato Pol Tesisleri İşletme Başkanlığı
Personeli Yer Değiştirme Suretiyle Atanma Esaslarına Dair Yönetmeliği’nde 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununa göre çalışan personelin hizmet gerekleri esas alınarak kurum içinde yer değiştirme suretiyle atanmalarına ilişkin usul ve esasların bu Yönetmelik kapsamında düzenlendiği görülmektedir.
17) Anılan Yönetmeliğin 9’uncu maddesinde atamalarda dikkate alınacak kriterlerin belirlendiği, buna
göre personelin adil ve dengeli bir şekilde dağılımı amacı gözetilerek, öğrenimi, uzmanlığı, iş tecrübesi, mesleki bilgisi, boş kadro durumu ve hizmet bölgelerindeki iş ve personel ihtiyaçları dikkate alınarak hazırlanan bir plan dâhilinde yapıldığı, 14’üncü maddesinde memurun isteği üzerine sağlık, aile birliği, can güvenliği mazeretlerine bağlı yer değişikliği taleplerinin 657 sayılı Kanun ile Devlet Memurlarının
Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağının belirtildiği görülmektedir. Anılan Yönetmeliğin 14’üncü maddesinde ise, kamu personeli olan eşinin, kurum içi yer değiştirme suretiyle atanma imkânının olmaması veya mevzuatı uyarınca eşin zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması durumunda bu kapsamdaki eşin bulunduğu yere yapılabileceği hüküm altına alınmaktadır. Aile birliği mazereti bulunan personelin, eşinin bulunduğu yere atanması hususunda ilgili idareye takdir yetkisi tanındığı aşikârdır.
18) Diğer taraftan, Anayasa’nın 65’inci maddesinde yer alan Devletin sosyal ve ekonomik alanlarda
Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirmesi de gerekmektedir. Diğer bir anlatımla; kişilerin, “bir takım mazeretler çerçevesinde başka yere atanma konusunda talep hakları var ise de atamaya ilişkin mazeretlerini değerlendirip karara bağlayacak olan idarenin, kendi mevzuatı çerçevesinde, ifa edilen kamu hizmetinin gerekleri, insan kaynaklarının verimli kullanılması, teşkilat yapısının elverişliliği ve benzeri faktörleri dikkate alması kaçınılmazdır. Zira kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almak, ilgili idarenin öncelikli görevi ve sorumluluğudur.” (Anayasa
Mahkemesinin 20/02/2014 tarihli ve 2012/606 başvuru numaralı Kararı).
19) Somut olayda başvuranın unvan değişikliği sınavı sonucu makine mühendisi olarak 04/08/2023
tarihinden itibaren Çorlu ilçesinde görev yaptığı, kendisine 2 adet yer gösterildiği ve Çorlu’yu tercih ettiği, eşinin Gaziantep ili Islahiye ilçesinde 696 sayılı KHK ile Sağlık Bakanlığında sürekli işçi kadrosuna kadroya geçtiği için Çorlu’ya tayin hakkının olmadığı gerekçesiyle İskenderun ilçesine atanma talebinde bulunduğu anlaşılmıştır. Yine idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden başvuranın makine mühendisi kadrosu için Çorlu Tank Çiftliği ve Diyarbakır İşletme Müdürlüğünde münhal bulunan mühendis kadrolarının belirlendiği, sınavında iki makine mühendisinin başarılı olduğu, personelin tercih sırası ve sınav başarı puanı dikkate alınarak atama işleminin gerçekleştirildiği, diğer personelin ise 1. sırada
Diyarbakır İşletme Müdürlüğüne atanma talebinde bulunduğu, atama talebinin başvuranın hizmetine ihtiyaç duyulması sebebiyle uygun değerlendirilmediği anlaşılmaktadır.
20) Bununla birlikte başvuranın İskenderun İşletme Müdürlüğünde üç adet mühendis kadrosunun boş
olduğu, acil ihtiyaç sebebiyle üç mühendisin geçici görevle İskenderun İşletme Müdürlüğünde
görevlendirildiği iddiasına ilişkin olarak; İskenderun İşletme Müdürlüğünde üç mühendis kadrosunun mevcut olduğu ve bir mühendisin 2019 yılından bu yana anılan ünitede görev yaptığı, İskenderun İşletme
Müdürlüğünün deprem bölgesinde bulunması sebebi ile Bölge Müdürlüğünün acil ihtiyacına binaen
Bakanlık merkez teşkilatında görev yapan bir makine mühendisinin 11/04/2023 tarihinde itibaren, İzmir
İşletme Müdürlüğünde görev yapan bir makine mühendisinin 24/04/2023 tarihinden itibaren iki ay süreyle
İskenderun İşletme Müdürlüğünde görevlendirildiği, üç mühendis kadrosunun boş olduğu iddiasının doğru olmadığı hususları göz önünde bulundurulduğunda, idarenin başvuranın talebinin reddine ilişkin işleminin kamu yararı ve hizmet gerekleri kriterleri dikkate alınmak suretiyle tesis edildiği değerlendirilmektedir.
21) Başvuranın şikayet konusu yaptığı atama talebiyle ilgili olarak; idarenin atama yetkisini takdir yetkisi
çerçevesinde personel durumunu gözeterek yapmadığı anlaşılmıştır. Bilindiği üzere idareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunludur. Ancak, İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına da gelmez. Bu doğrultuda idare takdir yetkisini kullanırken yasanın koyduğu sınırlar içinde kalmalı, eşitlik ilkesine önem vermeli, bu yetkiyi kamu yararı için kullanmalı, yasanın öngördüğü amaçtan başka ya da kamu yararı dışında bir amaç için kullanamamalı ve bu yetkiyi gerekçeli olarak kullanmalıdır (Prof. Dr. Şeref Gözübüyük, “Yönetim
Hukuku”, Eylül/1991 s.204). Bu çerçevede atamaya ilişkin mevzuat hükümleri ve İdarenin öne sürdüğü gerekçeler dikkate alındığında, söz konusu atama yapılmaması için kullanılan takdir yetkisinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı değerlendirilmiştir.
22) Yukarıda yapılan açıklamalar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili
mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın görev yerinin bulunduğu
Tekirdağ Çorlu ilçesinden, eşinin ikametine en yakın yer olan İskenderun ilçesine atanma talebinin reddinde, idarenin ilgili mevzuat çerçevesinde hukuken geçerli ve kabul edilebilir sebeplere dayanılarak işlem tesis ettiği, bu nedenle idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı hususları göz önünde bulundurarak başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
23) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevaplarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
24) 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili Tekirdağ İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA, MİLLÎ SAVUNMA BAKANLIĞINA ve AKARYAKIT İKMAL VE NATO
POL TESİSLERİ İŞLETME BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi