| ÖZET: Başvuranın aile birliği mazereti kapsamında Konya iline tayin talebi, yapılan inceleme sonucunda reddedilmiştir. İlgili mevzuat gereği, sağlık personelinin il içi yer değişikliğinde kadro imkanları, hizmet puanı ve adil dağılım gibi unsurların dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir. Konya il merkezinde röntgen teknisyenine ihtiyaç duyulmadığı, Karapınar Devlet Hastanesinde ise yeterli personelin bulunmaması nedeniyle başvuranın talebi olumsuz değerlendirilmiştir. Ayrıca, başvuranın hizmet puanının düşük olması ve röntgen teknisyenlerinin nöbet usulü çalışması gibi faktörler, başvuranın talebinin reddedilmesinde etkili olmuştur. Ulaşım imkanlarının yeterli olduğu da tespit edilmiştir. Bu nedenle, idarenin takdir yetkisini kamu yararı doğrultusunda kullandığı ve hukuka uygun hareket ettiği sonucuna varılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/66551-S.20.72401
BAŞVURU NO : 2020/3836
KARAR TARİHİ : 04/08/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : Konya Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Aile birliği mazereti kapsamında yer değişikliği talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 26/02/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Konya Karapınar Devlet Hastanesi Radyoloji Biriminde olarak görev yapmakta olduğunu, 11/07/2019 tarihinde evlendiğini, eşinin 18/02/2009 tarihinden beri
Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi hemşire olarak görev yapmakta olduğunu, evlenmelerinin akabinde aile birliği mazereti kapsamında Kocaeli’den Konya’ya tayin olduğunu, merkezin yoğun olmasından dolayı yakın ilçelere atamasının yapılacağı bilgisinin verildiği ve bu kapsamda sunulan ilçelerden en yakını olan Karapınar’ı seçmek zorunda kaldığını ancak söz konusu ilçenin ikametgâhına 109 km’lik mesafesinin kendisini maddi ve manevi olarak zorladığını, Sağlık Bakanlığı personelinin il içi yer değişikliği hususunda 82040698 sayılı Yönergesinin 11 inci maddesinde, aile birliği mazeretine dayalı yer değiştirmelerde ulaşım koşullarının da dikkate alınması gerektiğinin vurgulandığını belirtmekte olup, aile birliğinin sağlanması için eşinin de çalıştığı ve ikametgâhı olan Konya il merkezinde Sağlık Bakanlığına bağlı bir sağlık tesisine tayininin yapılarak mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi-belge talebimize istinaden Konya Valiliği İl
Sağlık Müdürlüğünün 14/5/2020 tarihli ve sayılı cevabi yazısında özetle;
2.1. Başvuranın Konya iline 29.07.2019 tarihli ve sayılı olur ile eş durumuna binaen atandığı, Müdürlüğe bağlı merkez birimlerimizin doluluk oranının %100.87 olması nedeniyle her ay 2(iki) Röntgen Teknisyeninin görevlendirmesi yapılan C grubu 50 yataklı Karapınar
Devlet Hastanesinin ihtiyacına binaen, Cumhurbaşkanlığı 1 Nolu Kararnamesinin Taşra
Teşkilatı başlıklı 371 inci maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen “İl sağlık müdürleri
Bakanlığın il düzeyindeki hizmetlerinin etkili ve verimli bir şekilde yürütülmesinden sorumludur; Bakanlığın düzenlemeleri çerçevesinde il düzeyinde personelin adil ve dengeli dağılımını yapar ve bu amaçla il içinde personel nakil ve görevlendirme işlemlerini doğrudan gerçekleştirir.” hükmüne istinaden 04.09.2019 tarih sayılı Makam oluru ile atamasının gerçekleştirildiği,
2.2. İlgili personelinin 04.11.2019 tarih sayılı üst yazıya ekli dilekçesiyle il içi tayin istediği ve ilgili hastanenin ilgili branşta Personel Dağılım Cetveli:13, Aktif Çalışan Sayısının:7 olması nedeniyle personel ihtiyacından dolayı talebinin zımnen reddedildiği,
2.3. Bakanlığın 25.02.2019 tarih ve 2833 sayılı “Sağlık Personelinin İl İçi Yer Değişikliğinin
Usul ve Esaslarına Dair Yönerge’nin” Temel ilkeler başlıklı 5 inci maddesinde yer verilen, “(1)Bu Yönergedeki tüm atama ve yer değiştirmelerde; a) Kadro imkanlarının göz önünde bulundurulması, b) Personel hareketlerinde hizmet puanının belirleyici olması, c) Personelin hizmet birimleri arasında, hizmet gerekleri de dikkate alınarak, adil ve dengeli dağılımının sağlanması” hükümlerine binaen işlem tesis edildiği,
2.4. Müdürlüğün sosyalleştirme bölgesine tayin edilen personellerinden il geneli ihtiyaç düzeyi planlaması yapılarak atamaların gerçekleştirildiği, sadece adı geçen başvurucunun ataması ilçeye yapılmamış olup Röntgen Teknisyeni ihtiyacı aylık görevlendirme yoluyla sağlanan
Akşehir, Beyşehir, Cihanbeyli, Ilgın ilçelerine de atamaların yapıldığı,
2.5. Aile birliği mazereti nedeniyle yapılan yer değişikliği işlemlerinde ‘eşin bulunduğu yer’ ifadesi görev yaptığı ili kapsamakta olup, Bakanlığın ilgili Yönergesinde kilometre belirtilmemiş, Aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliği başlıklı 11 inci maddesinde, “(1)
Ulaşım koşulları dikkate alınarak Yönetmeliğin 20 nci maddesinde belirtilen esaslara göre döneme bağlı kalmaksızın yer değişikliği yapılabilir.” hükmü ile il içi tayin dönemleri olan
Mayıs va Kasım ayı dışında Müdürlüğün işlem tesis edebileceğinin belirtildiği, merkez birimlerin Personel Dağılım Cetveline göre aktif çalışan sayısının yüksek olması ayrıca
Röntgen Teknisyenlerinin her gün mesai şeklinde çalışmayıp nöbet usulü çalışması nedeniyle adı geçen personelin adı geçen hastanede ortalama aylık 7 gün gidip, nöbet tutmakta olduğu,
2.6. Adı geçenin Çekirdek Kaynak Yönetimi Sistemi üzerinden yapılan incelemesinde,
08.12.2014 yılında memuriyete başladığı, hizmet puanın ise 5.327 olduğu tespit edilmiş olup,
bahsi geçen Yönergenin 5 inci maddesine göre hizmet yılı ve puanının düşük olması ayrıca ilgili branşta personel ihtiyacı nedeniyle ilgilinin anılan hastaneye tayin edildiği,
2.7. Karapınar ilçesinin ilin 95 km. doğusunda yer aldığı, batısında Karatay İlçesi ve Çumra
İlçesi, güneyinde Karaman İli ve Ayrancı İlçesi, doğusunda Ereğli İlçesi, kuzey doğusunda
Emirgazi İlçesi, kuzeyinde Aksaray İli ile çevrili olduğu, Konya’yı doğuya bağlayan çok önemli ve işlek bir karayolunun üzerinde yer alması ayrıca karayolunun düz ve duble olması nedeniyle ulaşım problemi bulunmadığı, Konya Şehirlerarası Otobüs Terminali ile ilçelere ulaşım imkanı sağlayan Konya Büyükşehir Belediyesi Karatay Otobüs Terminalinden
Karapınar ilçesine minumum her saat otobüs seferi yapılmakta olduğu
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde, “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…” hükmü amirdir.
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmüne yer verilmiştir.
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci maddesinde, “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiye’nin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır.
Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda; aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabi tutulan memurun atandığı yere 74 ve 76 ncı maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır. Yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi memurun atandığı yerde eşinin atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla birlikte niteliğine uygun münhal bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde, bu personele eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere aşağıdaki şartlarda izin verilebilir.” hükmü düzenlenmiştir.
6. Cumhurbaşkanlığı 1 Nolu Kararnamesinin “Taşra Teşkilatı” başlıklı 371 inci maddesinde, “(4) İl sağlık müdürü, acil sağlık hizmetlerinin yürütülmesi için kamu ve özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilere ait tüm sağlık kurum ve kuruluşlarının sevk ve idaresinden sorumlu ve bu konuda yetkilidir.” hükmüne yer verilmiştir.
7. Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin
7.1. “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde, “(1) Bu Yönetmelik tüm atama ve yer değiştirmelerde; a) Kadro imkânları göz önünde bulundurulması, b) Ekonomik, sosyal ve kültürel şartlar ile ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren illerin gruplandırılarak işlem yapılması, c) Personelin hizmet bölgeleri ve grupları arasında, hizmet gerekleri de dikkate alınarak, adil ve dengeli dağılımın sağlanması, ç) Personel hareketlerinde hizmet puanının belirleyici olması, d) PDC’de belirlenen sayılardaki aktif çalışanların dikkate alınarak idarenin hizmet ihtiyacının karşılanması, aylıksız izin, askerlik ve geçici görev gibi nedenlerle aktif olmayan standartlara bu süre içerisinde atama yapılması, e) Atamalarda hizmet birimlerinin ihtiyacına göre sertifika, diploma gibi özel nitelikler aranılarak, nitelikli personel eliyle hizmet sunumunun sağlanması, f) Personelin başvuru tarihinde yürürlükte olan usul ve esaslar çerçevesinde işlem yapılması ilkelerini esas alır.”,
7.2. “Hizmet puanı” başlıklı 8 inci maddesinde, “(1) Personelin atama ve yer değiştirme işlemlerinde kullanılmak üzere, bu Yönetmelik kapsamındaki personel için her atama döneminden önce atamaya esas olmak üzere çalışılan yerin özelliklerinin göz önüne alındığı bir hizmet puanı hesaplanır. Açık bulunan ve Bakanlıkça ilan edilen kadrolara yapılacak atamalarda hizmet puanı esas alınır. Hizmet puanlarının eşitliği hâlinde ise meslekî kıdemi fazla olan personel atamaya hak kazanmış olur.”,
7.3. “Aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliği” başlıklı 20 nci maddesinde, “…
(2) Eşlerin farklı kamu kurum ve kuruluşlarında kamu personeli olarak çalışması halinde;…
c) Yer değişikliği talebinde bulunan personelin eşinin görev yaptığı yerin kendi unvan ve branşında C veya D hizmet grubunda olması halinde eşinin görev yaptığı yere ataması yapılır.
Aksi halde ilgili kurumla koordinasyon sağlanır. (Değişik cümle:RG-9/2/2019-30681) Atama talebinde bulunan personelin bulunduğu yerde, eşinin görev yaptığı kurumun teşkilatının bulunmaması, kadro veya mevzuatı açısından aile birliği mazeretine dayalı atanma imkânının olmaması halinde aile birliği sağlanır; ancak bu bendin birinci cümlesi stratejik personel için uygulanmaz.”,
hükümleri düzenlenmiştir.
8. Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğinin
8.1. 42 nci maddesinde, “…B) Normal Nöbetler: Mesai saatleri dışında personelin mesai başlangıç saatini değiştirerek veya vardiye sistemi ile gördürülemeyen veyahut bunların dışında kalan hizmetlerin yürütülmesi için düzenlenen nöbet şeklidir. Bundan amaç; ilgili hizmetin mesai saati dışındaki devamını sürdürerek idari ve tıbbi hizmetlerde süreklilik sağlamaktadır. Bu nedenle, bu nöbete kalan görevliler mensub olduğu hizmet bölümü amirinin yetki ve sorumlulukları ile mesleğinin yetki ve sorumluluklarını haizdirler.”,
8.2. 49 uncu maddesinde, “Tıbbi teknisyenlerin nöbetleri: a) Aynı branştan bir veya iki tıbbi teknisyen bulunan kurumlarda bu teknisyenler servis nöbeti tutmazlar. Gerekli ve acil hallerde sıra ile baştabib veya nöbetçi tabibin davetine gelirler.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
9. Sağlık Personelinin İl İçi Yer Değişikliğinin Usul ve Esaslarına Dair Yönergenin
9.1. “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde, “(1) Bu Yönergedeki tüm atama ve yer değiştirmelerde; a) Kadro imkanlarının göz önünde bulundurulması, b) Personel hareketlerinde hizmet puanının belirleyici olması, c) Personelin hizmet birimleri arasında, hizmet gerekleri de dikkate alınarak, adil ve dengeli dağılımının sağlanması, ç) PDC’de belirlenen sayılardaki aktif çalışanların dikkate alınarak idarenin hizmet ihtiyacının karşılanması, aylıksız izin, askerlik ve geçici görev gibi nedenlerle aktif olmayan standartlara bu süre içinde atama yapılması, d) Atamalarda hizmet birimlerinin ihtiyacına göre diploma, sertifıka gibi özel nitelikler aranılarak, nitelikli personel eliyle hizmet sunumunun sağlanması, e) Başvuru tarihinde yürürlükte olan usul ve esaslar çerçevesinde işlem yapılması ilkeleri esas alınır.”,
9.2. “Atama yetkisi ve sonuçları” başlıklı 6 nci maddesinde, “(1) Bu Yönerge’nin 10 uncu maddesine göre yapılacak atamalar hariç il içindeki atamalar, Müdürlükçe yapılıp sonuçlandırılır.”,
9.3. “Aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliği” başlıklı 11 inci maddesinde, “(1) Ulaşım koşulları dikkate alınarak Yönetmeliğin 20 nci maddesinde belirtilen esaslara göre döneme bağlı kalmaksızın yer değişikliği yapılabilir.”
düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11. Konya Karapınar Devlet Hastanesi Radyoloji Biriminde olarak görev yapan başvuran, eşinin Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde hemşire olarak görev yapması nedeniyle aile birliği mazereti kapsamında Konya’ya tayin olduğunu, il merkezinin yoğun olmasından dolayı Karapınar ilçesine atamasının yapıldığını ancak söz konusu ilçenin ikametgâhına mesafesinin kendisini maddi ve manevi olarak zorladığını, Sağlık Bakanlığı personelinin il içi yer değişikliğine ilişkin yönergede, aile birliği mazeretine dayalı yer değiştirmelerde ulaşım koşullarının da dikkate alınması gerektiğinin vurgulandığını belirtmekte olup, aile birliğinin sağlanması için eşinin de çalıştığı ve ikametgâhı olan Konya il merkezinde bulunan bir sağlık tesisine tayininin yapılarak mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
12. Bilindiği üzere, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir. Bu kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği açık bir kuraldır. İdarenin takdir yetkisinin söz konusu olması halinde dahi keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmez. İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdare takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı, bu yetkiyi kamu yararı için ve gerekçeli olarak kullanmalıdır.
13. Dosya kapsamında sunulan bilgi ve belgelerden, başvuranın aile birliği mazereti kapsamında Kocaeli ilinden Konya iline atamasının yapıldığı, il merkez birimlerinde doluluk oranının yüksek olması nedeniyle başvurana belirli ilçelere ilişkin tercih imkanının verildiği, Karapınar ilçesinin diğer ilçelere nispeten il merkezine daha yakın olması nedeniyle başvuranın Karapınar Devlet Hastanesini tercih ettiği, Karapınar Devlet Hastanesinin de röntgen teknisyenine ihtiyacının bulunması nedeniyle il düzeyinde adil ve dengeli dağılım yapma yetkisine haiz il sağlık müdürlüğü tarafından başvuranın Karapınar Devlet Hastanesine atamasının yapıldığı anlaşılmıştır.
14. İlgili mevzuatta sağlık personelinin il içi yer değişikliğinde kadro imkanlarının, hizmet puanının, adil ve dengeli dağılımın göz önünde bulundurulması, aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliğinde ulaşım koşullarının da dikkate alınması gerektiği belirtilmiş olup, Konya ili merkez birimlerinde kadro ve hizmet ihtiyacı bünyesinde röntgen teknisyenine ihtiyaç duyulmaması, Karapınar Devlet Hastanesinde ise yeterli personelin bulunmaması nedeniyle başvuranın talebi reddedilmiş, ayrıca başvuranın yer değişikliğinde esas alınan hizmet puanının düşük olduğu, röntgen teknisyenlerinin nöbet usulüne bağlı olarak çalışmakta olduğu, günlük mesai şeklinde göreve gidip gelme durumunun bulunmadığı, başvuranın ortalama aylık
7 gün göreve gidip geldiği, ulaşım imkanları açısından da yeterli imkanların bulunduğu tespit
edilmiş olup, ilgili idarenin hizmet ihtiyaçları çerçevesinde yaptığı değerlendirme sonucunda kullandığı takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu anlaşıldığından başvuranın Konya ili merkez birimlerine atamasının yapılmamasında hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırılığın bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
15. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın aile birliği mazereti kapsamında Konya ili merkezinde bulunan bir sağlık tesisine atamasının yapılması talebinin hizmet ihtiyaçları çerçevesinde reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırılık görülmediğinden başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; ilgili ilgili idarenin başvuru konusuna ilişkin yeterli gerekçeleri sunmadığı ve başvurana verdiği cevaplarda ise hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenlerle
“kararların gerekçeli olması”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık” ve “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Konya İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE
Bu kararın BAŞVURANA ve KONYA VALİLİĞİ İL SAĞLIK MÜDÜLÜĞÜNE tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi