Aile birliği mazeretiyle tayin talebinin reddi ve hukuka aykırılık değerlendirmesiyle Kayseri’de uygun pozisyona atama önerisi (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Başvuran, eşinin Kayseri’de çalıştığını ve kendisinin Malatya’da görev yaptığını belirterek aile birliği mazeretiyle tayin talebinde bulunmuştur. Kayseri Valiliği, personel ihtiyacı olmadığı gerekçesiyle bu talebi reddetmiştir. Ancak, başvuranın sahip olduğu unvanla çalışabileceği ve Kayseri’de boş kadroların bulunduğu tespit edilmiştir.

Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın tayin talebinin reddinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu değerlendirerek, aile birliğinin sağlanması için gerekli tedbirlerin alınması gerektiğini belirtmiştir. Bu bağlamda, başvuranın Kayseri’de uygun bir pozisyona atanması yönünde Kayseri Valiliğine tavsiyede bulunulması gerektiği sonucuna varılmıştır. Devletin sosyal hukuk devleti niteliği gereği, ailenin korunması ve refahının sağlanması için gerekli önlemleri alması gerektiği vurgulanmıştır.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/17960-S.21.28766

BAŞVURU NO : 2021/11483

KARAR TARİHİ : 22/12/2021

TAVSİYE KARARI TCKN:

Adres:

KAYSERİ VALİLİĞİ

BAŞVURUYA KONU İDARE :

BAŞVURUNUN KONUSU : Tayin talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 28/06/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran; Malatya Battalgazi Kaymakamlığında Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni olarak görev yaptığını, Eşi ’ın Malatya Eğitim ve Araştırma Hastanesinde görev yapmakta iken Sağlık Bakanlığı 2021 Ocak Dönemi İsteğe Bağlı İller Arası Yer Değiştirme Suretiyle Atama Kurası sonuçlarına göre Kayseri Nimet Bayraktar Ağız ve Diş Sağlı Hastanesine tayinin gerçekleştirildiğini. Sağlık

Bakanlığı kura sonucunun açıklanmasına müteakip eş durumu tayin talebine ilişkin Melikgazi

Kaymakamlığına, Kayseri Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına ve Kayseri Valiliğine ayrı ayrı dilekçeler sunduğunu, fakat tayin talebinin olumsuz sonuçlandığını iddia ederek, aile birliği mazeretinin göz önünde bulundurularak, talebi doğrultusunda tayinin gerçekleştirilmesi için Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kayseri Valiliği tarafından gönderilen 01/09/2021-03/12/2021 tarih ve E. – E.

sayılı cevabi yazılarda özetle; 2.1. “Adı geçenin 09.02.2021 tarihli dilekçesi ile İlimiz Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına (YİKOB), yine aynı 09.02.2021 tarihli dilekçesi ile İlimiz Melikgazi Kaymakamlığına ve 21.04.2021 tarihli dilekçesiyle de Valiliğimizde münhal bulunan bir kadroya, aile birliği mazeretine bağlı olarak naklen atanma talebinde bulunduğu görülmüştür.”,

2.2. “Valiliğimiz ve il merkezinde bulunan ilçelerde personel ihtiyacı bulunmamaktadır.”,

2.3. “Diğer taraftan İlimize bağlı diğer taşra ilçelerinde ise personel yetersizliği nedeniyle iş ve işlemlerinde aksamaların yaşandığı, iş ve işlemlerin sağlıklı, verimli ve düzenli bir şekilde yürütülemediği zaman zaman görülmekte olup, mezkûr sebepler nedeniyle öncelikli olarak acilen personel ihtiyacı bulunan İlçelerimize personel atamasının yapılmasının uygun olacağı değerlendirilerek, Valiliğimize ve il merkezinde bulunan kaymakamlıklara atanma talebinde bulunan tüm personele, bir taraftan ilçelerdeki kurumlarımızın personel ihtiyacının karşılanması, diğer taraftan kamu yararı gözetilerek İlçelerimizde münhal bulunan kadrolara başvurmaları konusunda yönlendirme yapılmaktadır.”, 2.4. “Ayrıca, ilgilinin eşinin ilk defa 15.08.2011 tarihinde memur olduğu, en son Malatya Eğitim ve

Araştırma Hastanesinde görev yaptığı, kendi isteği ile Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme

Yönetmeliğine göre 2021 Yılı Ocak Dönemi İsteğe Bağlı İller Arası Yer Değiştirme Suretiyle Atanma

Kurasına başvurusu sonucunda Kayseri Nimet Bayraktar Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesinde 05.03.2021 tarihinden itibaren göreve başladığı, ayrıca İçişleri Bakanlığımızca 14 Kasım 2021 tarihinde yapılacak

Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği sınavında ilimizdeki programcı kadrosuna başvurduğu tespit edilmiştir.” 2.5. “Kayseri Valiliği Yazı İşleri Müdürlüğünde 3, Kayseri Yatırım İzleme ve Koordinasyon

Başkanlığında 2 adet olmak üzere toplam 5 adet boş (VHKİ) kadrosu olduğu”

açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet

Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”

“Ailenin korunması ve çocuk hakları” başlıklı 41 inci maddesinde; “Aile, Türk toplumunun temelidir ve eşler arasında eşitliğe dayanır. Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilatı kurar.” 4. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin “Aile Birliği

Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı 14 üncü maddesinde; “Aile birliği mazeretine dayanarak yer değişikliği memurun; a) Kamu personeli olan eşinin, kurum içi yer değiştirme suretiyle atanma imkânının olmaması veya mevzuatı uyarınca eşin zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması durumunda bu kapsamdaki eşin bulunduğu yere, b) Eşlerin her ikisinin de aynı kurumda çalışıyor olması halinde, kurumun daha fazla hizmet ihtiyacı duyduğu yere,

c) Eşlerin farklı kurumda çalışıyor olması halinde kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanmak suretiyle her iki kurumun da öncelikli hizmet ihtiyacının bulunduğu yere, Hükümleri mevcuttur.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

5. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 6. Başvuran eşinin Kayseri Nimet Bayraktar Ağız ve Diş Sağlı Hastanesine çalıştığını ve kendisinin

Malatya Battalgazi Kaymakamlığında Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni olarak görev yaptığını belirterek eşinin olduğu yer olan Kayseri Valiliği ya da Kayseri Yatırım İzleme ve Koordinasyon

Başkanlığına aile birliği mazereti nedeniyle naklini talep etmektedir.

7. Kayseri Valiliği, başvuranın talep ettiği Kayseri Valiliği ve Kayseri Yatırım İzleme ve Koordinasyon

Başkanlığında personel ihtiyacı olmadığı gerekçesiyle tayin talebini ret etmiştir.

8. Bilindiği üzere, Anayasamızın 2 nci maddesinde, Devletin nitelikleri sayılmış ve sosyal bir hukuk devleti olduğu vurgulanmış; 5 inci maddesinde, Devletin temel amaç ve görevleri olarak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak, kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmak, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmak sayılmıştır.

9. Devletimizin nitelikleri arasında sayılan sosyal hukuk devleti; “insan haklarına dayanan, kişilerin huzur, refah ve mutluluk içinde yaşamalarını güvence altına alan, kişi hak ve özgürlükleriyle kamu yararı arasında adil bir denge kurabilen, çalışma hayatını geliştirerek ve ekonomik önlemler alarak çalışanlarını koruyan, onların insan onuruna uygun hayat sürdürmelerini sağlayan, milli gelirin adil bir şekilde dağıtılması için gereken önlemleri alan, sosyal güvenlik hakkını yaşama geçirebilen, güçsüzleri güçlüler karşısında koruyarak sosyal adaleti ve toplumsal dengeleri gözeten devlettir. Çağdaş devlet anlayışı, sosyal hukuk devletinin tüm kurum ve kurallarıyla Anayasa’nın özüne ve ruhuna uygun biçimde kurularak işletilmesini, bu yolla bireylerin refah, huzur ve mutluluğunun sağlanmasını gerekli kılmaktadır. (Bakınız. Danıştay 2.

Dairesinin 29/04/2009 tarihli ve E.2009/1338, K.2009/1799 sayılı kararı)

10. Anayasamızın “Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler” başlıklı üçüncü bölümünün 41 inci maddesinde, ailenin Türk toplumunun temeli olduğu vurgulanmış, Devletin, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunmasını ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirler almasını ve teşkilatını kurmasını hükme bağlamıştır.

11. Bu Anayasa hükmüyle, Devlete, ailenin korunması, huzur ve refahının sağlanması için gerekli tedbirlerin alınması ve teşkilatların kurulması konusunda yükümlülükler yüklenmiş olup; ailenin korunmasına yönelik olarak Devlete verilen görevin öngörüldüğü şekliyle yerine getirilebilmesinin temel koşullarından birisinin de aile birliğinin sağlanması olduğu, aksi bir uygulamanın ise, ailenin huzurunu temelden sarsarak maddi ve manevi anlamda toplum açısından giderilmesi çok zor olan zararları beraberinde getireceği, böylesi bir durumun ise, günümüzün evrensel anlamda kabul görmüş sosyal ve hukuk devleti anlayışıyla da bağdaşmayacağı ortadadır. (Bakınız. Danıştay 2. Dairesinin 27/02/2017 tarihli ve YD.2016/14817 sayılı kararı)

12. Bununla birlikte, başvuranın sahip olduğu Veri Hazırlama ve Kontrol işletmeni ünvanlıyla çalışabileceği, Kayseri Valiliği Yazı İşleri Müdürlüğünde 3, Kayseri Yatırım İzleme ve Koordinasyon

Başkanlığında 2 adet olmak üzere toplam 5 adet boş (VHKİ) kadrosu olduğu, dolayısıyla başvuranın söz konusu yerlerde istihdamının mümkün olabileceği düşünülmektedir.

13. Kurumumuzca yapılan inceleme neticesinde, başvuranın Eşinin bulunduğu Kayseri İl Merkezine tayin talebinin reddedilmesi konusunda idarenin öne sürdüğü hukuki gerekçelerin yetersizliği ve aile birliğinin sağlanması konusunda idareye düşen yükümlülükler dikkate alındığında, idarenin başvuranın talebini reddetmesine yönelik işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu değerlendirildiğinden, başvuranın aile birliği mazereti kapsamında Kayseri İl Merkezinde uygun bir pozisyona atamasının yapılması konusunda idareye tavsiyede bulunulması gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

14. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu

Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; idare tarafından, Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgeler süresi içinde gönderildiğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket edildiği; ancak, başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.

VI. Hak Arama Özgürlüğüne İlişkin Açıklama

15. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Kayseri İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;

Başvuranın, aile birliği mazereti nedeniyle tayin talebinin kadro durumu da gözetilerek yerine getirilmesi yönünde KAYSERİ VALİLİĞİNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA;

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,

Kayseri Valiliği tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemlerin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın Başvurana ve Kayseri Valiliğine tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi