Aile birliği mazeretiyle yer değişikliği talebinin, personel ihtiyacı ve kadro imkanları dikkate alınarak reddedilmesi (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/8133-S.22.12484

BAŞVURU NO : 2022/6292

KARAR TARİHİ : 24/06/2022

RET KARARI

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI

Aile birliği mazeretine dayalı yer değiştirme talebi hk.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 27/04/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından açılan görevde yükselme sınavı sonucunda icra memuru olduğunu, 27/05/2020 tarihinde Sinop Sosyal Güvenlik

İl Müdürlüğü uhdesinde görevine başladığını, 29/03/2022 ve 13/04/2022 tarihlerinde eş durumundan

Samsun Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne tayini konusunda talepte bulunduğunu ve talebinin reddedildiğini, ancak kurulu düzenlerinin Samsun’da olduğunu, şu anki ekonomik şartlar sebebiyle taşınmanın imkansız olduğunu, çocuğunun parası peşin verilmiş kreşe devam ettiğini, bu göreve başlarken

18 aylık sürenin bitmesinin akabinde ailesinin yanına geri döneceğine dair söz verdiğini iddia ederek,

Samsun Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne İcra Memuru olarak atanmayı veya görevlendirme yapılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden Sosyal Güvenlik

Kurumu Başkanlığı tarafından gönderilen 12/05/2022 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle;

2.1. Başvuranın Sinop Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde İcra Memuru kadrosunda görev yapmakta olduğu,

2.2. SGK Personeli Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin Atamaya İlişkin Genel Esaslar başlıklı 12’nci maddesinde;”(I) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; a) Yapılacak atamalarda kadro imkanları ile hizmet ihtiyacı göz önünde bulundurulur.

c) Personelin birimler arasında hizmet gerekleri dikkate alınarak, adil ve dengeli dağılım sağlanır.”

Hükmünün yer aldığı, ayrıca, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin

Yönetmeliğin Aile Birliği Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği başlıklı 14’üncü maddesince yer alan hükümler

Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr

gereğince, kamu personeli olan eşin, mevzuatı gereğince zorunlu yer değişikliğine tabi bir kadroda olduğunu veya kurum içi yer değiştirme suretiyle atanma imkânının olmadığını belgelendirmesi gerektiği,

2.3. Kayıtların tetkikinden, Sinop Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün İcra Memuru norm fiili doluluk oranının % 43, Samsun Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün ise % 6l olduğunun anlaşıldığı, Sinop Sosyal

Güvenlik İl Müdürlüğünün personel ihtiyacının daha fazla olması hasebiyle ‘ın eşinin

Samsun Gazi Devlet Hastanesi psikolog kadrosunda görev yapması nedeniyle Sağlık Bakanlığına eş durumu mazeretine bağlı olarak Sinop iline atanmasının mümkün olup olmadığının sorulduğu, gelen cevabi yazıda; “Sinop iline aile birliği mazereti nedeniyle atanması mümkün bulunmaktadır.” denildiğinden adı geçenin talebinin, Sinop Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü İcra Memuru ihtiyacı da dikkate alınarak Başkanlık

Makamınca uygun görülmediği,

2.4. Başvuranın konuya ilişkin Başkanlığa intikal eden yargı organlarında açılmış/sonuçlanmış herhangi bir davası bulunmadığı,

ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın,

3.1. “Ailenin korunması ve çocuk hakları” başlıklı 41 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; “Aile, Türk toplumunun temelidir ve eşler arasında eşitliğe dayanır. Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilâtı kurar.”,

3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye

Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,

4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 25/6/1983 tarihli ve 18088 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme

Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin, “Aile Birliği Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı 14’üncü maddesinde, “Aile birliği mazeretine dayanarak yer değişikliği memurun; a) Kamu personeli olan eşinin, kurum içi yer değiştirme suretiyle atanma imkânının olmaması veya mevzuatı uyarınca eşin zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması durumunda bu kapsamdaki eşin bulunduğu yere, … atanması suretiyle yapılabilir.”

6. 27.06.2012 tarihli ve 28336 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli

Atama Ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin, “Atamaya ilişkin genel esaslar” başlıklı 12 nci maddesinde, “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; a) Yapılacak atamalarda kadro imkanları ile hizmet ihtiyacı göz önünde bulundurulur.

…

Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr

c) Personelin birimler arasında hizmet gerekleri dikkate alınarak, adil ve dengeli dağılım sağlanır.

ç) Yapılacak atamalarda aile birliğini muhafaza etmeye özen gösterilir.

… ”

Hükümleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

8. Sinop Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde icra memuru olarak çalışmakta olan başvuran, aile birliği mazeretine dayalı olarak Samsun Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne İcra Memuru olarak atanmayı veya görevlendirme yapılmasını talep etmektedir.

9. İdarece gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, başvuranın talebinin Sinop Sosyal Güvenlik İl

Müdürlüğünün personel ihtiyacının daha fazla olması ve eşinin Sinop iline aile birliği mazereti nedeniyle atanmasının mümkün olması gerekçeleriyle reddedildiği anlaşılmaktadır.

10. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin 14’üncü maddesinde, aile birliği mazeretine dayanarak yer değişikliğinin, memurun; kamu personeli olan eşinin, kurum içi yer değiştirme suretiyle atanma imkânının olmaması veya mevzuatı uyarınca eşin zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması durumunda bu kapsamdaki eşin bulunduğu yere yapılabileceği hükme bağlanmakta, Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Atama ve Yer Değiştirme

Yönetmeliğinin 12 nci maddesinde, bu Yönetmeliğin uygulanmasında; yapılacak atamalarda kadro imkanları ile hizmet ihtiyacının göz önünde bulundurulacağı, personelin birimler arasında hizmet gerekleri dikkate alınarak, adil ve dengeli dağılımının sağlanacağı ve yapılacak atamalarda aile birliğini muhafaza etmeye özen gösterileceği öngörülmektedir.

11. Anayasamızın 41 inci maddesi hükmü, bireylerinin bir arada bulunmasının sağlanarak ailenin huzur ve mutluluğunun devam ettirilmesi ve bu yolla kamu görevlilerinin ailevi kaygılardan uzaklaştırılarak kamu hizmetlerinin verimliliğinin artırılması amacı taşımaktadır. Ancak, kişilerin aile birliği gibi “bir takım mazeretler çerçevesinde başka yere atanma konusunda talep hakları var ise de atamaya ilişkin mazeretlerini değerlendirip karara bağlayacak olan idarenin, kendi mevzuatı çerçevesinde, ifa edilen kamu hizmetinin gerekleri, insan kaynaklarının verimli kullanılması, teşkilat yapısının elverişliliği ve benzeri faktörleri dikkate alması kaçınılmazdır. Zira kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almak, ilgili idarenin öncelikli görevi ve sorumluluğudur.” (Anayasa Mahkemesinin 20/02/2014 tarihli ve 2012/606 başvuru numaralı Kararı).

12. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, her ne kadar ilgili idare bakımından aile birliğinin muhafazası bir yükümlülük olarak öngörülmüşse de, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle

Atanmalarına İlişkin Yönetmelik uyarınca, başvuranın kamu personeli olan eşinin, mevzuatı gereğince zorunlu yer değişikliğine tabi bir kadroda bulunmadığı gibi kurum içi yer değiştirme suretiyle başvuranın görev yapmakta olduğu ile atanma imkânının bulunduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Atama ve

Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr

Yer Değiştirme Yönetmeliğinin yukarıda yer verilen atanmaya ilişkin genel esasları öngören ilgili hükmü bakımından da Sinop Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün personel ihtiyacının daha fazla olduğu hususları göz önünde bulundurularak, başvuranın aile birliği mazeretine dayalı atama veya görevlendirme talebinin reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu değerlendirilmektedir.

13. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri kapsamında yapılan açıklamalar doğrultusunda, ilgili idarenin başvuranın talebinin reddedilmesi yönünde tezahür eden idari işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Samsun İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın, BAŞVURANA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr